
Nagsisimula ang adhyaya sa isang mahabang stotra ni Dhruva para kay Bhagavān Viṣṇu: sunod-sunod na pagpupugay na may maraming pangalan at pagbanggit sa mga avatāra. Mula sa mga gawaing kosmolohikal—paglikha, pag-iingat, at paglalansag ng sansinukob—lumilipat ito sa mga banal na sagisag tulad ng śaṅkha, cakra, at gadā. Iniuugnay rin ni Dhruva ang Diyos sa mga huwarang sagrado sa iba’t ibang uri: mga Veda, ilog, bundok, halamang tulasī, batong śālagrāma, at mga tīrtha gaya ng Kāśī at Prayāga. Pagkaraan, tumutungo ang aral sa etika ng bhakti: ang nāma-kīrtana (pag-awit/pagbigkas ng Banal na Pangalan) at ang patuloy na pag-alaala ay sinasabing nagpapahinahon ng karamdaman, nagpapawi ng naipong kasalanan, at nagpapatuon ng isip. Binabanggit din ang mga gawi at bagay sa ritwal—pagsamba sa tulasī at śālagrāma, paglalagay ng gopīcandana, at pagligong kaugnay ng kabibe—bilang mga tanda ng debosyon na may bisa ng pag-iingat. Sumagot si Viṣṇu, kinilala ang panloob na layon ni Dhruva, at ipinagkaloob ang isang tungkuling kosmiko: si Dhruva ay magiging di-natitinag na sandigan (ādhāra) ng umiikot na kalangitan at mamumuno sa Dhruva-pada sa loob ng isang kalpa. Sa phalaśruti, sinasabing ang pagbigkas ng stotra nang tatlong ulit araw-araw ay nagpapabawas ng pagkakasala, nagpapatatag ng kasaganaan at pagkakasundo sa lipunan, at nagdudulot ng anak, yaman, at lalong bhakti. Sa huli, tahasang lumilipat ang kabanata sa Kāśī: ipinahahayag ni Viṣṇu ang pagpunta sa mapalad na Vārāṇasī, kung saan nananahan si Viśveśvara bilang sanhi ng mokṣa. Inilalarawan ang pagliligtas sa pamamagitan ng pagbulong ng mantra sa tainga ng nagdurusa, at itinatampok ang Kāśī bilang natatanging lunas sa pagdurusa ng daigdig. May dagdag na gantimpala ayon sa petsang lunar at mga gawang pag-aalay sa Brahmapurī/Kāśī, at nagtatapos sa bisa ng pag-alaala sa salaysay ni Dhruva.
Verse 1
ध्रुव उवाच । नमो हिरण्यगर्भाय सर्वसृष्टिविधायिने । हिरण्यरेतसे तुभ्यं सुहिरण्यप्रदायिने
Sinabi ni Dhruva: Pagpupugay kay Hiraṇyagarbha, tagapag-ayos ng buong paglikha; pagpupugay sa Iyo, Hiraṇyareta, tagapagkaloob ng marangal na ginto—ng mapalad na kasaganaan at banal na yaman.
Verse 2
नमो हरस्वरूपाय भूतसंहारकारिणे । महाभूतात्मभूताय भूतानां पतये नमः
Pagpupugay sa Iyo na ang anyo ay si Hara, na nagdudulot ng pagkalusaw ng mga nilalang; pagpupugay sa Iyo na Siya mismong Sarili ng mga dakilang elemento, ang Panginoon at tagapamahala ng lahat ng nilikha.
Verse 3
नमः स्थितिकृते तुभ्यं विष्णवे प्रभविष्णवे । तृष्णाहराय कृष्णाय महाभार सहिष्णवे
Pagpupugay sa Iyo, tagapagpanatili—kay Viṣṇu, sa makapangyarihang Viṣṇu; pagpupugay kay Kṛṣṇa na nag-aalis ng pagnanasa, na may di-matitinag na pagtitiis na pasan ang dakilang bigat ng daigdig.
Verse 4
नमो दैत्यमहारण्य दाववह्निस्वरूपिणे । दैत्यद्रुमकुठाराय नमस्ते शार्ङ्गपाणये
Pagpupugay sa Iyo na tulad ng naglalagablab na apoy sa malaking gubat ng mga daitya; pagpupugay sa palakol na pumuputol sa mga punong-daitya—pagyukod sa Iyo, O Śārṅgapāṇi, tagapagdala ng busog na Śārṅga.
Verse 5
नमः कौमोदकीव्यग्र कराग्राय गदाधर । महादनुजनाशाय नमो नंदकधारिणे
Pagpupugay sa Tagapagdala ng gada, na ang dulo ng kamay ay handang humampas ng Kaumodakī; pagpupugay sa Tagapaglipol ng makapangyarihang Dānavas; pagpupugay sa Tagapaghawak ng Nandaka, ang banal na tabak.
Verse 6
नमः श्रीपतये तुभ्यं नमश्चक्रधराय च । धराधराय वाराह रूपिणे परमात्मने
Pagpupugay sa Iyo, Panginoon ni Śrī (Lakṣmī); pagpupugay sa Tagapagdala ng chakra; pagpupugay sa Tagapag-angat ng Daigdig, na nag-anyong Varāha—pagpupugay sa Kataas-taasang Sarili.
Verse 7
नमः कमलहस्ताय कमलावल्लभाय ते । नमो मत्स्यादिरूपाय नमः कौस्तुभवक्षसे
Pagpupugay sa Iyo na may mga kamay na may hawak na lotus; pagpupugay sa Minamahal ni Kamalā (Lakṣmī). Pagpupugay sa Iyo na nag-aanyong mula kay Matsya at iba pa; pagpupugay sa Iyo na ang dibdib ay pinalalamutian ng hiyas na Kaustubha.
Verse 8
नमो वेदांतवेद्याय नमः श्रीवत्सधारिणे । नमो गुणस्वरूपाय गुणिने गुणवर्जिते
Pagpupugay sa Kanya na nakikilala sa pamamagitan ng Vedānta; pagpupugay sa Tagapagdala ng Śrīvatsa. Pagpupugay sa mismong anyo ng mga guṇa, sa Panginoon ng mga guṇa—ngunit lubos na lampas sa mga guṇa.
Verse 9
नमस्ते पद्मनाभाय पांचजन्यधराय च । वासुदेव नमस्तुभ्यं देवकीनंदनाय च
Pagpupugay sa Iyo, Padmanābha, at sa May-hawak ng Pāñcajanya (kabibe). O Vāsudeva, pagpupugay sa Iyo; pagpupugay sa Anak ni Devakī.
Verse 10
प्रद्युम्नाय नमस्तुभ्यमनिरुद्धाय ते नमः । नमः कंसविनाशाय नमश्चाणूरमर्दिने
Pagpupugay kay Pradyumna; pagpupugay kay Aniruddha. Pagpupugay sa Tagapagwasak kay Kaṃsa; pagpupugay sa Dumudurog kay Cāṇūra.
Verse 11
दामोदरहृषीकेश गोर्विदाच्युतमाधव । उपेंद्रकैटभाऽराते मधुहंतरधोक्षज
O Dāmodara, Hṛṣīkeśa, Govinda, Acyuta, Mādhava; O Upendra; O Kaaway ni Kaiṭabha; O Mamamatay kay Madhu; O Adhokṣaja—pagpupugay sa Iyo.
Verse 12
नारायणाय नरकहारिणे पापहारिणे । वामनाय नमस्तुभ्यं हरये शौरये नमः
Pagpupugay kay Nārāyaṇa, Tagapag-alis ng impiyernong pagdurusa at Tagapag-alis ng kasalanan. Pagpupugay kay Vāmana; pagpupugay kay Hari; pagpupugay kay Śauri.
Verse 13
अनंताय नमस्तुभ्यमनंतशयनाय च । रुक्मिणीपतये तुभ्यं रुक्मिप्रमथनाय च
Pagpupugay sa Ananta; pagpupugay sa Kanya na nakahimlay sa ibabaw ni Ananta. Pagpupugay sa Panginoon ni Rukmiṇī; pagpupugay sa Tagapagpasuko kay Rukmī.
Verse 14
चैद्यहंत्रे नमस्तुभ्यं दानवारेसुरारये । मुकुंदपरमानंद नंदगोपप्रियाय च
Pagpupugay sa Iyo, mamumuksa kay Caidya (Śiśupāla), kaaway ng mga Dānava at ng mga sumasalungat sa mga deva. O Mukunda, Kataas-taasang Kaligayahan—pagpupugay rin sa Minamahal ni Nanda, ang pastol ng baka.
Verse 15
नमस्ते पुंडरीकाक्ष दनुजेंद्र निषूदिने । नमो गोपालरूपाय वेणुवादनकारिणे
Pagpupugay sa Iyo, O Panginoong may matang-loto, tagapagpuksa ng mga haring-demonyo. Pagpupugay sa Iyo na nag-anyong Gopāla, banal na Pastol ng Baka, ang nagpapatingkad ng tunog ng plauta.
Verse 16
गोपीप्रियाय केशिघ्ने गोवर्धनधराय च । रामाय रघुनाथाय राघवाय नमोनमः
Pagpupugay nang paulit-ulit sa Minamahal ng mga Gopī, sa pumatay kay Keśī, at sa nagbuhat ng Govardhana—pagpupugay kay Rāma, sa Panginoon ng angkan ni Raghu, kay Rāghava.
Verse 17
रावणारे नमस्तुभ्यं विभीषणशरण्यद । अजाय जयरूपाय रणांगणविचक्षण
Pagpupugay sa Iyo, kaaway ni Rāvaṇa, tagapagkalinga at kanlungan ni Vibhīṣaṇa. Pagpupugay sa Walang-sinilang, na ang likas ay Tagumpay, ang marunong na tagapagplano sa larangan ng digmaan.
Verse 18
क्षणादि कालरूपाय नानारूपाय शार्ङ्गिणे । गदिने चक्रिणे तुभ्यं दैत्यचक्रविमर्दिने
Pagpupugay sa Iyo na mismong Panahon—mula sa kisapmata pataas—na nag-aanyong sari-sari; sa may hawak ng Śārṅga, sa may gada at chakra; sa Iyo na dumudurog sa mga pulutong ng mga daitya.
Verse 19
बलाय बलभद्राय बलारातिप्रियाय च । बलियज्ञप्रमथन नमो भक्तवरप्रद
Pagpupugay sa Makapangyarihan; kay Balabhadra; at sa Kanya na minamahal ng kaaway ni Bala. O pumuksa sa paghahandog ni Bali, saludo sa Iyo, tagapagkaloob ng biyaya sa mga deboto.
Verse 20
हिरण्यकशिपोर्वक्षो विदारण रणप्रिय । नमो ब्रह्मण्यदेवाय गोब्राह्मणहिताय च
O Ikaw na pumunit sa dibdib ni Hiraṇyakaśipu, na nalulugod sa banal na pakikidigma—pagpupugay sa Diyos na tagapangalaga ng dharma, at sa tagapagkalinga ng mga baka at brāhmaṇa.
Verse 21
नमस्ते धर्मरूपाय नमः सत्त्वगुणाय च । नमः सहस्रशिरसे पुरुषाय पराय च
Pagpupugay sa Iyo na anyo mismo ng Dharma; pagpupugay sa Iyo na dalisay na Sattva. Pagpupugay sa Libong-ulo na Puruṣa, at sa Kataas-taasang Higit sa lahat.
Verse 22
सहस्राक्ष सहस्रांघ्रे सहस्रकिरणाय च । सहस्रमूर्ते श्रीकांत नमस्ते यज्ञपूरुष
O Libong-mata, Libong-paa; O may sanlibong sinag; O Panginoong may sanlibong anyo, minamahal ni Śrī—pagpupugay sa Iyo, Yajña-Puruṣa, ang Puruṣang siyang sakripisyo.
Verse 23
वेदवेद्यस्वरूपाय नमो वेदप्रियाय च । वेदाय वेदगदिने सदाचाराध्वगामिने
Pagpupugay sa Iyo na ang likas na anyo ay yaong ipinahahayag ng mga Veda; pagpupugay sa Iyo na umiibig sa mga Veda. Pagpupugay sa Iyo na siyang Veda, tagapagpahayag ng Veda, at tagapamatnubay sa landas ng wastong asal.
Verse 24
वैकुंठाय नमस्तुभ्यं नमो वैकुंठवासिने । विष्टरश्रवसे तुभ्यं नमो गरुडगामिने
Pagpupugay sa Iyo, O Vaikuṇṭha; pagpupugay sa Naninirahan sa Vaikuṇṭha. Pagpupugay sa Iyo na ang katanyagan ay malawak; pagpupugay sa Iyo na sumasakay kay Garuḍa.
Verse 25
विष्वक्सेन नमस्तुभ्यं जगन्मय जनार्दन । त्रिविक्रमाय सत्याय नमः सत्यप्रियाय च
Pagpupugay sa Iyo, Viṣvaksena—O Janārdana na lumulukob sa buong sansinukob. Pagpupugay kay Trivikrama, sa Katotohanan mismo, at sa Nagagalak sa katotohanan.
Verse 26
केशवाय नमस्तुभ्यं मायिने ब्रह्मागायिने । तपोरूपाय तपसां नमस्ते फलदायिने
Pagpupugay sa Iyo, Keśava—tagapaghawak ng banal na māyā, pinupuri maging ni Brahmā. Pagpupugay sa Iyo na anyo ng mismong pag-aayuno at tapas, at tagapagkaloob ng bunga ng lahat ng tapas.
Verse 27
स्तुत्याय स्तुतिरूपाय भक्तस्तुतिरताय च । नमस्ते श्रुतिरूपाय श्रुत्याचार प्रियाय च
Pagpupugay sa Iyo na karapat-dapat purihin, na Ikaw mismo ang anyo ng papuri, at nalulugod sa papuri ng mga deboto. Pagpupugay sa Iyo na anyo ng Śruti, at umiibig sa asal na ayon sa Śruti.
Verse 28
अंडजाय नमस्तुभ्यं स्वेदजाय नमोस्तु ते । जरायुज स्वरूपाय नम उद्भिज्जरूपिणे
Pagpupugay sa Iyo bilang Yaong isinilang sa itlog; pagpupugay sa Iyo bilang Yaong isinilang sa pawis. Pagpupugay sa Iyo na ang likas na anyo ay pagsilang sa sinapupunan, at sa Iyo na nag-aanyong yaong sumisibol mula sa lupa.
Verse 29
देवानामिंद्ररूपोसि ग्रहाणामसि भानुमान् । लोकानां सत्यलोकोऽसि सिंधूनां क्षीरसागरः
Sa mga diyos, ikaw ay nasa anyo ni Indra; sa mga planeta, ikaw ang maningning na Araw. Sa mga daigdig, ikaw ang Satyaloka; sa mga karagatan, ikaw ang Karagatang Gatas.
Verse 30
सुरापगाऽसि सरितां सरसां मानसं सरः । हिमवानसि शैलानां धेनूनां कामधुग्भवान्
Sa mga ilog, ikaw ang Surāpagā, ang banal na Gaṅgā; sa mga lawa, ikaw ang Lawa ng Mānasa. Sa mga bundok, ikaw ang Himavān; sa mga baka, ikaw ang Kāmadhenu na tumutupad ng hiling.
Verse 31
धातूनां हाटकमसि स्फटिकश्चोपलेष्वसि । नीलोत्पलं प्रसूनेषु वृक्षेषु तुलसी भवान्
Sa mga metal, ikaw ang ginto; sa mga bato, ikaw ang kristal. Sa mga bulaklak, ikaw ang asul na lotus; sa mga punò, ikaw ang banal na Tulasī.
Verse 32
सर्वपूज्यशिलानां वै शालग्राम शिला भवान् । मुक्तिक्षेत्रेषु काशी त्वं प्रयागस्तीर्थपंक्तिषु
Sa lahat ng batong karapat-dapat sambahin, ikaw ang batong Śālagrāma. Sa mga pook ng kalayaan, ikaw ang Kāśī; at sa hanay ng mga banal na tīrtha, ikaw ang Prayāga.
Verse 33
वर्णेषु श्वेतवर्णोऽसि द्विपदां ब्राह्मणो भवान् । गरुडोस्यंडजेष्वीश व्यवहारेषु वाग्भवान्
Sa mga kulay, ikaw ang puting kulay; sa mga nilalang na may dalawang paa, ikaw ang brāhmaṇa. Sa mga ipinanganganak sa itlog, ikaw ang Garuḍa, O Panginoon; at sa lahat ng pakikitungo, ikaw ang mismong pananalita.
Verse 34
वेदेषूपनिषद्रूपा मंत्राणां प्रणवोह्यसि । अक्षराणामकारोसि यज्वनां सोमरूपधृक्
Sa loob ng mga Veda, Ikaw ang anyo ng mga Upaniṣad; sa mga mantra, Ikaw nga ang Praṇava (Oṃ). Sa mga titik, Ikaw ang tunog na “A”; at para sa mga nagsasakripisyo, Ikaw ang may anyo ni Soma.
Verse 35
प्रतापिनामग्निरसि क्षमाऽसि त्वं क्षमावताम् । दातॄणामसि पर्जन्यः पवित्राणां परोह्यसि
Sa mga makapangyarihan, Ikaw ang apoy mismo; sa mga mapagtiis, Ikaw ang kanilang kapatawaran. Sa mga nagbibigay, Ikaw ang ulap-ulan na nagpapalusog; sa mga dalisay, Ikaw ang Kataas-taasan—O Panginoon ng Kāśī.
Verse 36
चापोसि सर्वशस्त्राणां वातो वेगवतामसि । मनोसींद्रियवर्गेषु निर्भयाणां करोह्यसि
Sa lahat ng sandata, Ikaw ang pana; sa mga matutulin, Ikaw ang hangin. Sa loob ng isip at ng pangkat ng mga pandama, Ikaw ang lakas na lumilikha ng walang-takot—O Panginoon.
Verse 37
व्योमव्याप्तिमतां त्वं वै परमात्माऽसि चात्मनाम् । संध्योपास्तिर्भवान्देव सर्वनित्येषु कर्मसु
Sa mga nagmumuni sa laganap na kalawakan, Ikaw nga ang Kataas-taasang Sarili sa loob ng lahat ng sarili. O Diyos, sa bawat araw-araw na tungkuling ritwal, Ikaw ang mismong pagsamba ng Sandhyā.
Verse 38
क्रतूनामश्वमेधोसि दानानामभयं भवान् । लाभानां पुत्रलाभोसि वसंतस्त्वमृतुष्वहो
Sa mga yajña, Ikaw ang Aśvamedha; sa mga kaloob, Ikaw ang kaloob ng kawalang-takot. Sa mga natatamo, Ikaw ang pagkamit ng anak; at sa mga panahon—tunay nga—Ikaw ang tagsibol.
Verse 39
युगानां प्रथमोसि त्वं तिथीनां त्वं कुहूर्ह्यसि । पुष्योसि नक्षत्रगणे संक्रमः सर्वपर्वसु
Sa mga yugá, ikaw ang una; sa mga tithi, ikaw ang Kuhū. Sa hanay ng mga bituin, ikaw ang Puṣya; at sa bawat banal na araw ng pagtalima, ikaw ang Saṅkrama, ang paglipat ng Araw.
Verse 40
योगेषु व्यतिपातस्त्वं तृणेषु हि कुशो भवान् । उद्यमानां हि सर्वेषां निर्वाणं त्वमसि प्रभो
Sa mga yoga, ikaw ang Vyatipāta; sa mga damo, ikaw ang Kuśa. Sa lahat ng nagsisikap, O Panginoon, ikaw ang wakas na paglaya—nirvāṇa.
Verse 41
सर्वासामिह बुद्धीनां धर्मबुद्धिर्भवानज । अश्वत्थः सर्ववृक्षेषु सोमवल्ली लतासु च
Sa lahat ng pag-unawa rito, ikaw ang pag-unawang ukol sa dharma, O Di-Ipinanganak. Sa lahat ng punò, ikaw ang Aśvattha; at sa mga baging, ikaw ang Soma-vallī.
Verse 42
प्राणायामोसि सर्वेपु साधनेषु शुचिष्वहो । सर्वदः सर्वलिंगेषु श्रीमान्विश्वेश्वरो भवान्
Sa lahat ng mga pagsasanay, ikaw ang prāṇāyāma—o dalisay na Isa. Sa bawat liṅga, ikaw ang tagapagkaloob ng lahat; ikaw ang maluwalhating Viśveśvara.
Verse 43
मित्राणां हि कलत्रं त्वं धर्मस्त्वं सर्वबंधुषु । त्वत्तो नान्यज्जगत्यस्मिन्नारायण चराचरे
Sa mga kaibigan, ikaw ay kasinghalaga ng kabiyak; sa lahat ng kamag-anak, ikaw ang dharma mismo. Bukod sa iyo, wala nang iba sa mundong ito, O Nārāyaṇa—gumagalaw man o di-gumagalaw.
Verse 44
त्वमेव माता त्वं तातस्त्वं सुतस्त्वं महाधनम् । त्वमेव सौख्यसंपत्तिस्त्वमायुर्जीवनेश्वरः
Ikaw lamang ang Ina; Ikaw ang Ama; Ikaw ang Anak; Ikaw ang dakilang kayamanan. Ikaw lamang ang yaman ng kaligayahan; Ikaw ang mismong haba ng buhay—Panginoon ng mga nilalang.
Verse 45
सा कथा यत्र ते नाम तन्मनो यत्त्वदर्पितम् । तत्कर्म यत्त्वदर्थं वै तत्तपो यद्भवत्स्मृतिः
Yaon lamang ang banal na salaysay kung saan binibigkas ang Iyong Pangalan; yaon lamang ang isip kapag iniaalay sa Iyo. Yaon lamang ang gawa kapag para sa Iyo; yaon lamang ang pag-aayuno at pagtitika kapag pag-alaala sa Iyo.
Verse 46
तद्धनं धनिनां शुद्धं यत्त्वदर्थे व्ययीकृतम् । स एव सकलः कालो यस्मिञ्जिष्णो त्वमर्च्यसे
Yaon ang dalisay na yaman ng mayayaman kapag ginugugol para sa Iyong kapakanan. Yaon lamang ang panahong ganap na ginugol—ang buong panahon—na sa loob nito, O Mananagumpay, sinasamba Ka.
Verse 47
तावच्च जीवितं श्रेयो यावत्त्वं हृदि वर्तसे । रोगाः प्रशममायांति त्वत्पादोदक सेवनात्
Ang buhay ay tunay na mapalad hangga’t Ikaw ay nananahan sa puso. Ang mga karamdaman ay humuhupa at napapawi sa pag-inom at pagtanggap ng tubig na naghugas sa Iyong mga paa.
Verse 48
महापापानि गोविंद बहुजन्मार्जितान्यपि । सद्यो विलयमायांति वासुदेवेति कीर्तनात्
O Govinda, kahit ang malalaking kasalanang naipon sa maraming kapanganakan ay agad na natutunaw sa pag-awit ng Pangalan: “Vāsudeva.”
Verse 49
अहो पुंसां महामोहस्त्वहो पुंसां प्रमादता । वासुदेवमनादृत्य यदन्यत्र कृतश्रमाः
Ay, kaylaking pagkalito ng mga tao, kaylaking kapabayaan! Sa pagwawalang-bahala kay Vāsudeva, sa iba sila nagpapakapagod at nagsusumikap para sa mumunting layon.
Verse 50
इदमेव हि मांगल्यमिदमेव धनार्जनम् । जीवितस्य फलं चैतद्यद्दामोदरकीर्तनम्
Ito lamang ang tunay na pagpapala; ito lamang ang tunay na pagkamal ng yaman: ang bunga ng buhay ay ito—ang pag-awit at pagpupuri kay Dāmodara.
Verse 51
अधोक्षजात्परोधर्मो नार्थो नारायणात्परः । न कामः केशवादन्यो नापवर्गो हरिं विना
Walang dharma na hihigit sa debosyon kay Adhokṣaja; walang layuning yaman na hihigit kay Nārāyaṇa. Walang pagnanasang hihigit kay Keśava, at walang kalayaan kung wala si Hari.
Verse 52
इयमेव परा हानिरुपसर्गो यमेवहि । अभाग्यं परमं चैतद्वासुदेवं न यत्स्मरेत्
Ito lamang ang pinakadakilang pagkalugi; ito lamang ang tunay na kapighatian: ang sukdulang kamalasan ay ang hindi pag-alaala kay Vāsudeva.
Verse 53
हरेराराधनं पुंसां किं किं न कुरुते बत । पुत्रमित्रकलत्रार्थ राज्यस्वर्गापवर्गदम्
Ang pagsamba kay Hari—ano ang hindi nito nagagawa para sa mga tao? Ipinagkakaloob nito ang anak, kaibigan, kabiyak at kasaganaan; iginagawad ang kaharian, langit, at maging ang kalayaan.
Verse 54
हरत्यघं ध्वंसयति व्याधीनाधीन्नियच्छति । धर्मं विवर्धयेत्क्षिप्रं प्रयच्छति मनोरथम्
Inaalis nito ang kasalanan, lubos na winawasak, at pinipigil ang mga karamdaman at pighating-ispiritu. Mabilis nitong pinalalago ang dharma at ipinagkakaloob ang ninanais ng puso.
Verse 55
भगवच्चरणद्वंद्वं निर्द्द्वंद्व ध्यानमुत्तमम् । पापिनापि प्रसंगेन विहितं स्वहितं परम्
Ang pagninilay sa kambal na paa ng Panginoon—malaya sa lahat ng pag-aalitan sa loob—ang pinakadakilang dhyāna. Kahit ang makasalanan, kung dahil sa itinadhanang pakikisama ay madala rito, nakakamit ang sukdulang kabutihan para sa sarili.
Verse 56
पापिनां यानि पापानि महोपपदभांज्यपि । सुलीनध्यानसंपन्नो नामोच्चारो हरेर्हरेत्
Anumang kasalanan ng mga makasalanan—kahit yaong humihila sa malaking pagbagsak—inaagaw at tinatangay ng pagbigkas sa Pangalan ni Hari, kapag sinabayan ng matatag at lubos na pagninilay.
Verse 57
प्रमादादपि संस्पृष्टो यथाऽनलकणो दहेत् । तथौष्ठपुटसंस्पृष्ट हरिनाम हरेदघम्
Gaya ng munting baga ng apoy na nakapapaso kahit di sinasadya ang pagdampi, gayon din ang Pangalan ni Hari—kapag dumampi lamang sa mga labi—sinusunog at inaalis ang kasalanan.
Verse 58
नितांतं कमलाकांते शांतचित्तं विधाय यः । संशीलयेत्क्षणं नूनं कमला तत्र निश्चला
Sinumang, sa lubhang payapang puso, ituon ang diwa kay Kamalākānta (Minamahal ni Lakṣmī) at manahan kahit isang saglit sa gayong pagninilay—tunay na si Kamalā (Lakṣmī) ay nananatiling matatag doon.
Verse 59
अयमेव परोधर्मस्त्विदमेव परं तपः । इदमेव परं तीर्थं विष्णुपादांबु यत्पिबेत
Ito lamang ang pinakamataas na dharma, ito rin ang sukdulang tapas; ito ang pinakadakilang tīrtha—ang uminom ng banal na tubig mula sa mga paa ni Viṣṇu.
Verse 60
तवोपहारं भक्त्याय सेवते यजपूरुष । सेवितस्तेन नियतं पुरोडाशो महाधिया
O Yajña-Puruṣa, ang naglilingkod sa Iyong handog nang may debosyon—sa gayong marunong na layon, ang puroḍāśa ay tunay na naihahain at nalilingkod nang wasto.
Verse 61
स चैवावभृथस्नातः स च गंगाजलाप्लुतः । विष्णुपादोदकं कृत्वा शंखे यः स्नाति मानवः
Ang taong yaon ay wari’y nakaligo sa avabhṛtha, at wari’y nalubog sa tubig ng Gaṅgā—yaong naghanda ng tubig mula sa paa ni Viṣṇu at naligo rito mula sa isang kabibe.
Verse 62
शालग्राम शिला येन पूजिता तुलसी दलैः । स पारिजातमालाभिः पूज्यते सुरसद्मनि
Sinumang sumamba sa batong Śālagrāma gamit ang mga dahon ng tulasī—siya’y sinasamba sa tahanan ng mga diyos sa pamamagitan ng mga kuwintas ng bulaklak na pārijāta.
Verse 63
ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रो वा यदि वेतरः । विष्णुभक्ति समायुक्तो ज्ञेयः सर्वोत्तमश्च सः
Maging brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya, śūdra, o iba pang kalagayan—sinumang puspos ng debosyon kay Viṣṇu ay dapat kilalaning pinakamainam sa lahat.
Verse 64
शंखचक्रांकिततनुः शिरसां मंजरीधरः । गोपीचंदनलिप्तांगो दृष्टश्चेत्तदघं कुतः
Kapag namasdan ang deboto na ang katawan ay may tatak ng Śaṅkha at Cakra, ang ulo’y may supling ng Tulasī, at ang mga sangkap ay pinahiran ng gopī-candana—saan pa mananatili ang kasalanan?
Verse 65
प्रत्यहं द्वादशशिलाः शालग्रामस्य योऽर्चयेत् । द्वारवत्याः शिलायुक्तः स वैकुंठे महीयते
Sinumang araw-araw sumasamba sa Śālagrāma sa pamamagitan ng labindalawang banal na bato, at kasama rin ang batong Dvāravatī, siya’y pinararangalan at dinadakila sa Vaikuṇṭha.
Verse 66
तुलसी यस्य भवने प्रत्यहं परिपूज्यते । तद्गृहं नोपसर्पंति कदाचिद्यमकिंकराः
Sa tahanang araw-araw na may taimtim na pagsamba kay Tulasī, ang bahay na iyon ay hindi kailanman nilalapitan ng mga lingkod ni Yama.
Verse 67
हरिनामाक्षरमुखं भाले गोपीमृदांकितम् । तुलसीमालितोरस्कं स्पृशेयुर्नयमानुगाः
Yaong ang bibig ay may mga pantig ng Pangalan ni Hari, ang noo’y may tanda ng gopī-candana, at ang dibdib ay pinalalamutian ng kuwintas na Tulasī—siya’y hindi pinangahahangang hipuin ng mga tagasunod ni Yama.
Verse 68
गोपीमृत्तुलसी शंखः शालग्रामः सचक्रकः । गृहेपि यस्य पंचैते तस्य पापभयं कुत
Gopī-candana na putik, Tulasī, ang Śaṅkha, ang Śālagrāma, at ang Cakra—kung ang limang ito’y nasa tahanan ng isang tao, paano pa siya matatakot sa kasalanan?
Verse 69
ये मुहूर्ताः क्षणा ये च या काष्ठा ये निमेषकाः । ऋते विष्णुस्मृतेर्यातास्तेषु मुष्टो यमेन सः
Lahat ng sandali—muhūrta, kṣaṇa, kāṣṭhā, at maging ang kisap ng mata—na lumilipas nang walang pag-alaala kay Viṣṇu: sa mga panahong nasayang na iyon, ang tao’y sinasakmal ni Yama.
Verse 70
क्व द्वयक्षरं हरेर्नाम स्फुलिंगसदृशं ज्वलेत । महती पातकानां च राशिस्तूलोपमा क्व च
Ano ang maihahambing sa dalawang-pantig na Pangalan ni Hari, na nagliliyab na parang munting baga? At ano naman ang malaking bunton ng mga kasalanan, na tila tumpok ng bulak? (Nilalamon ito ng baga.)
Verse 71
गोविंद परमानंदं मुकुंदं मधुसूदनम । त्यक्त्वान्यं नैव जानामि न भजामि स्मरामि न
Govinda—ang sukdulang kaligayahan; Mukunda; Madhusūdana: tinalikdan ko ang lahat ng iba pa; wala na akong ibang kinikilala, sinasamba, o inaalala.
Verse 72
न नमामि न च स्तौमि न पश्यामीह चक्षुषा । न स्पृशामि न वायामि गायामि न न हरिं विना
Hindi ako yumuyuko, ni pumupuri; ni tumitingin man dito sa pamamagitan ng aking mga mata. Hindi ako humahawak, hindi ako gumagalaw, hindi ako umaawit—kung wala si Hari.
Verse 73
जले स्थले च पातालेप्यनिले चानलेऽचले । विद्याधरासुरसुरे किं नरे वानरे नरे
Sa tubig at sa lupa, maging sa ilalim ng daigdig; sa hangin, sa apoy, at sa mga bundok—sa mga Vidyādhara, Asura, at Deva—ano pa ang sasabihin sa tao at maging sa unggoy? (Sa lahat ng dako, Siya ang aking namamasdan.)
Verse 74
तृणेस्त्रैणे च पाषाणे तरुगुल्मलतासु च । सर्वत्र श्यामलतनुं वीक्षे श्रीवत्सवक्षसम्
Sa damo, sa dayami, at sa mga bato; sa mga punò, palumpong, at baging din—sa lahat ng dako ay aking namamasdan ang Maitim ang anyo, na may Śrīvatsa sa Kaniyang dibdib.
Verse 75
सर्वेषां हृदयावासः साक्षात्साक्षी त्वमेव हि । बहिरंतर्विना त्वां तु नह्यन्यं वेद्मि सर्वगम्
Ikaw ang nananahan sa puso ng lahat; Ikaw lamang ang tuwirang Saksi. Bukod sa Iyo—sa loob at sa labas—wala akong nakikilalang ibang Panginoong laganap sa lahat.
Verse 76
इत्युक्त्वा विररामासौ शिवशर्मन्ध्रुवस्तदा । देवोपि भगवान्विष्णुस्तमुवाच प्रसन्नदृक्
Pagkasabi nito, si Dhruva na tinatawag na Śivaśarmā ay tumahimik noon. Pagkaraan, ang mapalad na Panginoong Viṣṇu, na may maamong mukha, ay nagsalita sa kaniya.
Verse 77
श्रीभगवानुवाच । अपि बाल विशालाक्ष ध्रुव ध्रुवमतेऽनघ । परिज्ञातो मया सम्यक्तवहृत्स्थो मनोरथः
Sinabi ng Mapalad na Panginoon: O bata, malalaking-mata, Dhruva—matatag ang pasiya, walang dungis—ganap Kong nalalaman ang nasa puso mong minimithi.
Verse 78
अन्नाद्भवंति भूतानि वृष्टेरन्नसमुद्भवः । तद्वृष्टेः कारणं सूर्यः सूर्याधारो ध्रुवैधि भोः
Mula sa pagkain nagmumula ang mga nilalang, at mula sa ulan nagkakaroon ng pagkain. Ang Araw ang sanhi ng ulan na iyon—kaya, O Dhruva, maging sandigan ka ng Araw.
Verse 79
ज्योतिश्चक्रस्य सर्वस्य ग्रहर्क्षादेः समंततः । गगने भ्रमतो नित्यं त्वमाधारो भविष्यसि
Para sa buong gulong ng mga liwanag—mga planeta, bituin, at iba pa—na walang humpay na umiikot sa kalangitan sa lahat ng dako, ikaw ang magiging sandigan.
Verse 80
मेढीभूतस्तु वै सर्वान्वायुपाशैर्नियंत्रितान् । आकल्पं तत्पदं तिष्ठ भ्रामयञ्ज्योतिषांगणान्
Maging matatag na haligi at pinakapihit, na humahawak sa lahat na pinipigil ng mga tali ng hangin; manatili sa luklukang iyon sa buong aeon, at paikutin ang mga pulutong ng mga tala.
Verse 81
आराध्य श्री महादेवं पुरापदमिदं मया । आसादियत्तदेतत्ते तपसा प्रतिपादितम्
Noon, sa pagsamba ko sa maluwalhating Mahādeva, natamo ko ang luklukang ito; ang mismong luklukang iyon ay ipinagkakaloob ngayon sa iyo, na pinagtibay ng iyong pag-aayuno at tapasya.
Verse 82
केचिच्चतुर्युगं यावत्केचिन्मन्वंतरं ध्रुव । तिष्ठंति त्वं तु वै कल्पं पदमेतत्प्रशास्यसि
May ilan na tumatagal lamang hanggang apat na yuga, may ilan hanggang manvantara; ngunit ikaw, O Dhruva, ay mamamahala sa luklukang ito sa buong kalpa.
Verse 83
मनुनापि न यत्प्रापि किमन्यैर्मानवैर्ध्रुव । तत्पदं विहितं त्वत्साच्छक्राद्यैरपि दुर्लभम्
Ang luklukang iyon na ni Manu ay hindi nakamtan—lalo na ng ibang mga mortal, O Dhruva—ay itinakda para sa iyo; mahirap itong makuha kahit nina Indra at ng mga diyos.
Verse 84
अन्यान्वरान्प्रयच्छामि स्तवेनानेन तोषितः । सुनीतिरपि ते माता त्वत्समीपे चरिष्यति
Nalugod Ako sa himnong ito, ipagkakaloob Ko rin sa iyo ang iba pang mga biyaya; at ang iyong ina na si Sunīti ay maninirahan din sa iyong piling.
Verse 85
इदं स्तोत्रवरं यस्तु पठिष्यति समाहितः । त्रिसंध्यं मनुजस्तस्य पापं यास्यति संक्षयम्
Ang sinumang, may natipong isipan, bumibigkas ng dakilang himnong ito sa tatlong sandhyā—bukang-liwayway, tanghali, at dapithapon—ang kanyang mga kasalanan ay unti-unting mauubos hanggang maglaho.
Verse 86
न तस्य सदनं लक्ष्मीः परित्यक्ष्यत्यसंशयम् । न जनन्या वियोगश्च न बंधुकलहोदयः
Walang alinlangan, hindi iiwan ng Lakṣmī ang kanyang tahanan; hindi rin magkakaroon ng pagkawalay sa ina, ni pagsiklab ng alitan sa mga kamag-anak.
Verse 87
ध्रुवस्तुतिरियं पुण्या महापातकनाशिनी । ब्रह्महापि विशुद्ध्येत का कथेतर पापिनाम्
Ang Dhruva-stuti na ito ay banal at pumupuksa sa malalaking kasalanan. Maging ang nagkasala ng brahma-hatyā ay malilinis nito—ano pa kaya ang ibang makasalanan?
Verse 88
महापुण्यस्य जननी महासंपत्तिदायिनी । महोपसर्गशमनी महाव्याधिविनाशिनी
Ito ang ina ng dakilang kabutihang-loob (puṇya), ang tagapagkaloob ng malaking kasaganaan; nagpapatahimik ng malalaking kapahamakan at pumupuksa sa mabibigat na karamdaman.
Verse 89
यस्याऽस्तिपरमा भक्तिर्मयि निर्मलचेतसः । ध्रुवस्तुतिरियं तेन जप्या मत्प्रीतिकारिणी
Sinumang may sukdulang debosyon sa Akin, na may dalisay na isip—siya’y dapat mag-japa ng Himno ni Dhruva; sapagkat ito’y nakalulugod sa Akin.
Verse 90
समस्त तीर्थस्नानेन यत्फलं लभते नरः । तत्फलं सम्यगाप्नोति जपन्स्तुत्यानया मुदा
Anumang bunga na nakakamit ng tao sa pagligo sa lahat ng banal na tīrtha, yaon ding bunga ay ganap na nakakamit sa masayang pag-uulit ng himnong ito bilang japa.
Verse 91
संति स्तोत्राण्यनेकानि मम प्रीतिकराणि च । ध्रुवस्तुतेर्न चैतस्याः कलामर्हंति षोडशीम्
Marami mang umiiral na mga stotra na nakalulugod sa Akin, hindi man lamang sila katumbas ng kahit ikalabing-anim na bahagi ng Himno ni Dhruva.
Verse 92
श्रुत्वापीमां स्तुतिं मर्त्यः श्रद्धया परया मुदा । पातकैर्मुच्यते सद्यो महत्पुण्यमवाप्नुयात्
Kahit sa pakikinig lamang sa himnong ito, na may sukdulang pananampalataya at kagalakan, ang mortal ay agad na napapalaya sa mga kasalanan at nagkakamit ng dakilang puṇya.
Verse 93
अपुत्रः पुत्रमाप्नोति निर्धनो धनमाप्नुयात् । अभक्तो भक्तिमाप्नोति कीर्तनाच्च ध्रुवस्तुतेः
Sa pag-awit at pagpapahayag (kīrtana) ng Himno ni Dhruva, ang walang anak ay magkakamit ng anak na lalaki, ang dukha’y magkakamit ng yaman, at maging ang walang debosyon ay magkakamit ng debosyon.
Verse 94
दत्त्वा दानान्यनेकानि कृत्वा नाना व्रतानि च । यथालाभानवाप्नोति तथा स्तुत्याऽनया नरः
Kung paanong nakakamtan ng tao ang inaasahang bunga sa pagbibigay ng maraming kawanggawa at pagsasagawa ng sari-saring panata, gayon din sa pamamagitan ng banal na himnong ito ay matatamo niya ang gayong mga bunga.
Verse 95
त्यक्त्वा सर्वाणि कार्याणि त्यक्त्वा जप्यान्यनेकशः । ध्रुवस्तुतिरियं जप्या सर्वकामप्रदायिनी
Isantabi ang lahat ng ibang gawain at talikuran ang maraming iba pang pagbigkas; ang matibay na Dhruva-stuti na ito ang dapat ulit-ulitin, sapagkat nagbibigay ito ng katuparan ng lahat ng banal na hangarin.
Verse 96
श्रीभगवानुवाच । ध्रुवावधेहि वक्ष्यामि हितं तव महामते । येन ते निश्चलं सम्यक्पदमेतद्भविष्यति
Sinabi ng Mapalad na Panginoon: “O Dhruva, makinig kang mabuti; sasabihin ko sa iyo ang tunay na ikabubuti mo, O dakilang-isip—sa pamamagitan nito, ang kataas-taasang kalagayang di-natitinag ay magiging iyo nang wasto.”
Verse 97
अहं जिगमिषुस्त्वासं पुरीं वाराणसीं शुभाम् । साक्षाद्विश्वेश्वरो यत्र तिष्ठते मोक्षकारणम्
“Nais kong magtungo sa mapalad na lungsod ng Vārāṇasī, kung saan si Viśveśvara mismo ay nananahan nang hayagan—ang pinakaugat ng kalayaan.”
Verse 98
विपन्नानां च जंतूनां यत्र विश्वेश्वरः स्वयम् । कर्णे जापं प्रकुरुते कर्मनिर्मूलन क्षमम्
“Doon, para sa mga nilalang na nagdurusa, si Viśveśvara mismo ang bumubulong ng mantra sa tainga—makapangyarihang makabunot sa ugat ng karma.”
Verse 99
अस्य संसारदुःखस्य सर्वोपद्रवदायिनः । उपाय एक एवास्ति काशिकानंदभूमिका
Sa dalamhati ng pag-iral sa sanlibutan na pinagmumulan ng lahat ng kapighatian, iisa lamang ang lunas: ang mapagpalang lupain ng Kāśī.
Verse 100
इदं रम्यमिदं नेति बीजं दुःखमहातरोः । तस्मिन्काश्यग्निना दग्धे दुःखस्यावसरः कुतः
“Ito’y kaaya-aya, ito’y hindi”—ang pagkapit at pagtanggi ang binhi ng malaking punò ng pagdurusa. Kapag ang binhing iyon ay sinunog ng apoy ng Kāśī, saan pa makasusumpong ng puwang ang sakit?
Verse 110
कार्तिकस्य चतुर्दश्यां विश्वेशं यो विलोकयेत् । स्नात्वा चोत्तरवाहिन्यां न तस्य पुनरागतिः
Sinumang tumingin kay Viśveśa sa ika-labing-apat na araw ng Kārtika, at maligo sa ilog na umaagos pahilaga, hindi na muling babalik (sa muling pagsilang).
Verse 120
अत्र ब्रह्मपुरीं कृत्वा यो विप्रेभ्यः प्रयच्छति । वर्षाशनेन संयुक्तां तस्य पुण्यफलं शृणु
Dito, sinumang maghanda ng handog na ‘Brahmapurī’ at ihandog ito sa mga brāhmaṇa, kalakip ang pagkain sa panahon ng tag-ulan—pakinggan ang bungang-pala na matatamo niya.
Verse 130
नरो ध्रुवस्य चरितं प्रसंगेन स्मरन्नपि । न पापैरभिभूयेत महत्पुण्यमवाप्नुयात्
Ang tao na kahit sa usapan lamang ay maalaala ang buhay ni Dhruva, hindi madadaig ng mga kasalanan; makakamtan niya ang dakilang kabutihang-loob (puṇya).