Adhyaya 4

Verse 1

व्यास उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि धर्मराजस्य चेष्टितम् । यच्छ्रुत्वा यमदूतानां न भयं विद्यते क्वचित्

Sinabi ni Vyāsa: Mula rito’y isasalaysay ko ang mga gawa ni Dharmarāja; sa pagdinig nito, hindi sumisibol kailanman ang takot sa mga sugo ni Yama, saanmang kalagayan.

Verse 2

धर्मराजेन सा दृष्टा वर्द्धनी च वराप्सरा । महत्यरण्ये का ह्येषा सुन्दरांग्यतिसुन्दरी

Nakita ni Dharmarāja siya—si Varddhanī, ang marangal na apsaras. Sa gitna ng malawak na gubat, naisip niya: “Sino itong napakagandang babae, na may kaakit-akit na mga sangkap?”

Verse 3

निर्मानुषवनं चेदं सिंहव्याघ्रभयानकम् । आश्चर्यं परमं ज्ञात्वा धर्मराजोऽब्रवीदिदम्

“Ang gubat na ito’y walang tao at nakapanghihilakbot dahil sa mga leon at tigre.” Nang maunawaan niya itong dakilang kababalaghan, nagsalita si Dharmarāja nang ganito.

Verse 4

धर्मराज उवाच । कस्मात्त्वं मानिनि ह्येका वने चरसि निर्जने । कस्मात्स्थानात्समायाता कस्य पत्नी सुशोभने

Wika ni Dharmarāja: “Bakit, O mapagmataas na ginang, naglalakad kang nag-iisa sa masukal at tiwangwang na gubat? Mula saang pook ka nagmula, O marikit na nagniningning? Kaninong asawa ka?”

Verse 5

सुता त्वं कस्य वामोरु अतिरूपवती शुभा । मानुषी वाथ गंधर्वी अमरी वाथ किंनरी

“Kaninong anak ka, O may marikit na hita, mapalad at lubhang kagandahan? Tao ka ba, o isang Gandharvī, o isang diyosa, o isang Kinnarī?”

Verse 6

अप्सरा पक्षिणी वाथ अथवा वनदेवता । राक्षसी वा खेचरी वा कस्य भार्या च तद्वद

“Ikaw ba’y isang apsaras, o dalagang-ibon, o marahil isang diyosang tagapagbantay ng gubat? O ikaw ba’y rākṣasī, o isang lumilipad sa himpapawid? Sabihin mo—kaninong asawa ka?”

Verse 7

सत्यं च वद मे सुभ्रूरित्याहार्कसुतस्तदा । किमिच्छसि त्वया भद्रे किं कार्यं वा वदात्र वै

Noon ay sinabi ng anak ni Arka (Dharmarāja): “O may magandang kilay, sabihin mo sa akin ang katotohanan. Ano ang ninanais mo, O marangal? Ano ang iyong pakay dito—sabihin mo nang malinaw.”

Verse 8

यदिच्छसि त्वं वामोरु ददामि तव वांछितम्

“Anuman ang iyong naisin, O may marikit na hita, ipagkakaloob ko sa iyo ang minimithi mo.”

Verse 9

वर्द्धन्युवाच । धर्मे तिष्ठति सर्वं वै स्थावरं जंगमं विभो । स धर्मो दुष्करं कर्म कस्मात्त्वं कुरुषेऽनघ

Sinabi ni Varddhanī: “O makapangyarihan, sa Dharma tunay na nakatindig ang lahat—ang di-nakikilos at ang gumagalaw. Yamang ang Dharma ay landas ng gawaing mahirap, bakit, O walang kasalanan, iyong pinapasan ang gayong mabigat na pagsisikap?”

Verse 10

यम उवाच । ईशानस्य च यद्रूपं द्रष्टुमिच्छामि भामिनि । तेनाहं तपसा युक्तः शिवया सह शंकरम्

Sinabi ni Yama: “O marikit, nais kong masilayan ang mismong anyo ni Īśāna. Kaya ako’y nakatalaga sa matinding tapasya—kasama si Śivā—upang hanapin si Śaṅkara.”

Verse 11

यशः प्राप्स्ये सुखं प्राप्स्ये करोमि च सुदुष्करम् । युगेयुगे मम ख्यातिर्भवेदिति मतिर्मम

“Makakamtan ko ang katanyagan; makakamtan ko ang kaligayahan; at magagawa ko ang sukdulang mahirap. Nawa’y manatili ang aking pangalan sa bawat yugayuga”—ito ang aking pasiya.

Verse 12

कल्पे कल्पे महाकल्पे भूयः ख्यातिर्भवेदिति । एतस्मात्कारणात्सुभ्रूस्तप्यते परमं तपः

“Sa bawat kalpa, sa dakilang mga kalpa, muli’t muli, nawa’y sumibol ang aking katanyagan.” Dahil dito, O babaeng may magandang kilay, isinasagawa ko ang pinakamataas na tapasya.

Verse 13

कस्मात्त्वमागता भद्रे कथयस्व यथातथा । किं कार्यं कस्य हेतुश्च सत्यमाख्यातुमर्हसि

“Bakit ka naparito, O mabuting ginang? Isalaysay mo nang tapat, ayon sa tunay na nangyari. Ano ang dapat gawin, at para kanino? Nararapat mong ipahayag ang katotohanan.”

Verse 14

वर्द्धन्युवाच । तपसैव त्वया धर्म भयभीतो दिवस्पतिः । तेनाहं नोदिता चात्र तपोवि घ्नस्य कांक्षया

Sinabi ni Varddhanī: “Sa iyong matinding tapas, O Dharma, natakot ang panginoon ng langit. Kaya ako’y inudyukang pumarito, na may hangaring hadlangan ang iyong pag-aayuno at pagninilay.”

Verse 15

इन्द्रासनभयाद्भीता हरिणा हरिसन्निधौ । प्रेषिताहं महाभाग सत्यं हि प्रवदाम्यहम्

“Dahil sa pangamba sa trono ni Indra, ako’y natakot; at sa harap mismo ni Hari, ako’y isinugo ni Hari. O dakilang pinagpala, tunay na katotohanan ang sinasabi ko.”

Verse 16

सूत उवाच । सत्यवाक्येन च तदा तोषितो रविनंदनः । उवाचैनां महाभाग्यो वरदोहं प्रयच्छ मे

Sinabi ni Sūta: Nang masiyahan ang anak ni Ravi (si Yama) sa kanyang tapat na pananalita, sinabi ng lubhang mapalad na iyon sa kanya: “Ako’y tagapagkaloob ng mga biyaya—humingi ka sa akin.”

Verse 17

यमोऽहं सर्वभूतानां दुष्टानां कर्मकारिणाम् । धर्म रूपो हि सर्वेषां मनुजानां जितात्मनाम्

“Ako si Yama para sa lahat ng nilalang—para sa masasama na gumagawa ng kasalanang gawa. Ngunit para sa lahat ng taong may pagpipigil-sa-sarili, ako ang tunay na anyo mismo ng Dharma.”

Verse 18

स धर्मोऽहं वरारोहे ददामि तव दुर्लभम् । तत्सर्वं प्रार्थय त्वं मे शीघ्रं चाप्सरसां वरे

“Ako ang Dharma na yaon, O ginang na marikit ang pag-akyat. Ipinagkakaloob ko sa iyo ang bihirang makamtan. Kaya, O pinakamainam sa mga apsarā, agad mong hingin sa akin ang anumang ninanais mo.”

Verse 19

वर्द्धन्युवाच । इन्द्रस्थाने सदा रम्ये सुस्थिरत्वं प्रयच्छ मे । स्वामिन्धर्मभृतां श्रेष्ठ लोकानां च हिताय वै

Sinabi ni Varddhanī: “Sa laging kaaya-ayang pook na ito ni Indra, ipagkaloob Mo sa akin ang matatag na pananatili, O Panginoon—O pinakadakila sa mga tagapagtangan ng Dharma—upang maging ikabubuti ng mga daigdig.”

Verse 20

यम उवाच । एवमस्त्विति तां प्राह चान्यं वरय सत्वरम् । ददामि वरमुत्कृष्टं गानेन तोषितोस्म्यहम्

Sinabi ni Yama: “Mangyari nawa,” wika niya sa kanya, “pumili ka pa ng isa pang biyaya nang madali. Ipagkakaloob ko ang isang dakilang biyaya, sapagkat nalugod Ako sa iyong awit.”

Verse 21

वर्द्धन्युवाच । अस्मिन्स्थाने महाक्षेत्रे मम तीर्थं महामते । भूयाच्च सर्वपापघ्नं मन्नाम्नेति च विश्रुतम्

Sinabi ni Varddhanī: “Sa pook na ito—sa dakilang banal na kṣetra—nawa’y magkaroon ng aking tīrtha, O dakilang-isip; at nawa’y sumikat ito sa aking pangalan bilang tagapuksa ng lahat ng kasalanan.”

Verse 22

तत्र दत्तं हुतं तप्तं पठितं वाऽक्षयं भवेत् । पञ्चरात्रं निषेवेत वर्द्धमानं सरोवर म्

Anumang ibigay na kawanggawa roon, ihandog sa banal na apoy, pagtiisan bilang tapas, o bigkasin sa pagdarasal—nagiging di-nasisira. Dapat manahan sa Lawa ng Varddhamāna sa loob ng limang gabi.

Verse 23

पूर्वजास्तस्य तुष्येरंस्तर्प्यमाणा दिनेदिने । तथेत्युक्त्वा तु तां धर्मो मौनमाचष्ट संस्थितः । त्रिःपरिक्रम्य तं धर्मं नमस्कृत्य दिवं ययौ

Malulugod ang kanyang mga ninuno, na araw-araw na napapawi sa handog na tubig (tarpana). Pagkasabi ng “Mangyari nawa,” si Dharma ay tumindig na tahimik. Pagkaraan, nilibot niya si Dharma nang tatlong ulit at nagpatirapa, saka siya nagtungo sa langit.

Verse 24

वर्द्धन्युवाच । मा भयं कुरु देवेश यमस्यार्कसुतस्य च । अयं स्वार्थपरो धर्म यशसे च समाचरेत्

Sinabi ni Varddhanī: “Huwag kang matakot, O Panginoon ng mga diyos—hindi kay Yama, anak ng Araw, ni sa anupaman. Ang dharmang ito’y isinasagawa para sa wastong layon ng sarili, at dapat ding tuparin para sa mabuting dangal.”

Verse 25

व्यास उवाच । वर्द्धनी पूजिता तेन शक्रेण च शुभानना । साधुसाधु महाभागे देवकार्य कृतं त्वया

Sinabi ni Vyāsa: Si Varddhanī, na may maningning na mukha, ay pinarangalan din ng Śakra. “Mabuti, mabuti, O lubhang mapalad—sa iyo natupad ang gawaing kapaki-pakinabang sa mga diyos.”

Verse 26

निर्भयत्वं वरागेहे सुखवासश्च ते सदा । यशः सौख्यं श्रियं रम्यां प्राप्स्यसि त्वं शुभानने

“Magkakamit ka ng kawalang-takot, ng isang marangal na tahanan, at ng laging maginhawang pamumuhay. Makakamtan mo ang mabuting katanyagan, ligaya, at kaaya-ayang kasaganaan, O magandang-mukha.”

Verse 27

तथेति देवास्तामूचुर्निर्भयानंदचेतसा । नमस्कृत्य च शक्रं सा गता स्थानं स्वकं शुभम्

At sinabi ng mga diyos sa kanya, na ang puso’y punô ng walang-takot na kagalakan, “Gayon nawa.” At siya, matapos yumukod kay Śakra, ay nagtungo sa sarili niyang mapalad na tahanan.

Verse 28

सूत उवाच । गतेप्सरसि राजेन्द्र धर्मस्तस्थौ यथाविधि । तपस्तेपे महाघोरं विश्वस्योद्वेगदायकम्

Sinabi ni Sūta: Nang makaalis ang apsaras, O hari, nanatili roon si Dharma ayon sa itinakdang paraan, at nagsagawa ng isang napakakakilabot na tapas—na nagdulot ng pagkabalisa sa buong daigdig.

Verse 29

पंचाग्निसा धनं शुक्रे मासि सूर्येण तापिते । चक्रे सुदुःसहं राजन्देवैरपि दुरासदम्

Sa buwang Śukra, na pinapaso ng araw, isinagawa niya ang matinding tapasya ng “limang apoy”—isang pagsubok na di-matiis, O Hari, at mahirap lapitan maging ng mga deva.

Verse 30

ततो वर्षशते पूर्णे अन्तको मौनमास्थितः । काष्ठभूत इभवातस्थौ वल्मीकशतसंवृतः

Pagkaraan ng ganap na sandaang taon, si Antaka ay nanatili sa katahimikan; di-kumikilos na parang troso, tumindig siya roon, natabunan ng daan-daang punso ng langgam.

Verse 31

नानापक्षिगणैस्तत्र कृतनीडैः स धर्मराट् । उपविष्टे व्रतं राजन्दृश्यते नैव कुत्रचित्

Doon, sa maraming kawan ng mga ibon na gumawa ng pugad sa kanya, ang “hari ng dharma” ay nanatiling nakaupo; O Hari, ang kanyang panata ay di makita saanman—lubos na di-nayanig at di-naputol.

Verse 32

संस्मरंतोऽथ देवेश मुमापतिमनिंदितम् । ततो देवाः सगन्धर्वा यक्षाश्चोद्विग्नमानसाः । कैलासशिखरं भूय आजग्मुः शिवसन्निधौ

Pagkaraan, sa pag-alaala sa walang-dungis na Panginoon—ang asawa ni Umā—O Panginoon ng mga deva, ang mga deva, kasama ang mga Gandharva at mga Yakṣa, na may pusong nababalisa sa takot, ay muling nagtungo sa tuktok ng Kailāsa, sa harap ni Śiva.

Verse 33

देवा ऊचुः । त्राहित्राहि महादेव श्रीकण्ठ जगतः पते । त्राहि नो भूतभव्येश त्राहि नो वृषभध्वज । दयालुस्त्वं कृपानाथ निर्विघ्नं कुरु शंकर

Nagsalita ang mga deva: “Iligtas mo kami, iligtas mo kami, O Mahādeva—O Śrīkaṇṭha, Panginoon ng sanlibutan! Iligtas mo kami, O Panginoon ng nakaraan at hinaharap; iligtas mo kami, O may watawat ng toro! Maawain Ka, O Panginoon ng biyaya—O Śaṅkara, gawin Mo kaming malaya sa lahat ng hadlang.”

Verse 34

ईश्वर उवाच । केनापराधिता देवाः केन वा मानमर्द्दिताः । मर्त्ये स्वर्गेऽथवा नागे शीघ्रं कथय ताचिरम्

Wika ni Īśvara: “Sino ang nagkasala sa inyo, mga deva? Sino ang dumurog sa inyong dangal—sa lupa, sa langit, o sa lipi ng mga Nāga? Sabihin ninyo agad; huwag magpaliban.”

Verse 35

अनेनैव त्रिशूलेन खट्वांगेनाथवा पुनः । अथ पाशुपतेनैव निहनिष्यामि तं रणे । शीघ्रं वै वदतास्माक मत्रागमनकारणम्

“Sa mismong trishula kong ito—o sa khaṭvāṅga—o sa sandatang Pāśupata, pababagsakin ko siya sa digmaan. Kaya magsalita kayo agad, tunay, kung bakit kayo naparito.”

Verse 36

देवा ऊचुः । कृपासिन्धो हि देवेश जगदानन्दकारक । न भयं मानुषादद्य न ना गाद्देवदानवात्

Sumagot ang mga deva: “O Devēśa, karagatan ng habag, tagapaghatid ng kagalakan sa sanlibutan—ngayon ay wala kaming takot sa tao, ni sa mga Nāga, ni sa mga deva o Dānava.”

Verse 37

मर्त्यलोके महादेव प्रेतनाथो महाकृतिः । आत्मकार्यं महाघोरं क्लेशयेदिति निश्चयः

“Sa daigdig ng mga mortal, O Mahādeva, ang panginoon ng mga Preta—dakila ang anyo—ay nagpasya sa sariling layuning lubhang kakila-kilabot, upang pahirapan ang mga daigdig.”

Verse 38

उग्रेण तपसा कृत्वा क्लिश्यदात्मानमात्मना । तेनात्र वयमुद्विग्ना देवाः सर्वे सदाशिव । शरणं त्वामनुप्राप्ता यदिच्छसि कुरुष्व तत्

“Sa mabagsik na tapasya, pinahirapan niya ang sarili sa sariling kalooban. Dahil dito, kaming lahat na deva ay nababalisa rito, O Sadāśiva. Kaya lumapit kami sa iyo bilang kanlungan—gawin mo ang anumang iyong mamarapatin.”

Verse 39

सूत उवाच । देवानां वचनं श्रुत्वा वृषारूढो वृषध्वजः । आयुधान्परिसंगृह्य कवचं सुमनोहरम् । गतवानथ तं देशं यत्र धर्मो व्यवस्थितः

Sinabi ni Sūta: Nang marinig ang salita ng mga deva, ang Panginoong nakasakay sa toro—yaong may watawat na toro—ay tinipon ang Kanyang mga sandata at isinuot ang kaakit-akit na baluti. Pagkaraan ay nagtungo Siya sa lupain na doo’y matatag na nakalagay ang Dharma.

Verse 40

ईश्वर उवाच । अनेन तपसा धर्म संतुष्टं मम मानसम् । वरं ब्रूहि वरं ब्रूहि वरं ब्रूहीत्युवाच ह

Sinabi ni Īśvara: “O Dharma, sa pamamagitan ng pag-aayuno at pagninilay na ito, lubos na nasiyahan ang aking puso. Magsabi ka ng biyaya—magsabi ka ng biyaya; ipahayag mo ang biyayang ninanais mo,” wika Niya.

Verse 41

इच्छसे त्वं यथा कामा न्यथा ते मनसि स्थितान् । यंयं प्रार्थयसे भद्र ददामि तव सांप्रतम्

“Anumang pagnanais na iyong ibig—anumang nasa iyong isipan—alinman ang iyong hingin, O marangal, ito’y ipinagkakaloob ko sa iyo ngayon din.”

Verse 42

सूत उवाच । एवं संभाषमाणं तु दृष्ट्वा देवं महेश्वरम् । वल्मीकादुत्थितो राजन्गृहीत्वा करसंपुटम् । तुष्टाव वचनैः शुद्धैर्लोकनाथमरिंदम्

Sinabi ni Sūta: Nang makita ang dakilang Panginoong Maheśvara na nagsasalita nang gayon, O Hari, si Dharma ay bumangon mula sa punso ng anay at pinagtagpo ang mga palad sa paggalang. Pinuri niya ang Panginoon ng mga daigdig, ang manlulupig ng mga kaaway, sa dalisay na mga salita.

Verse 43

धर्म उवाच । ईश्वराय नमस्तुभ्यं नमस्ते योगरूपिणे । नमस्ते तेजोरूपाय नीलकंठ नमोऽस्तु ते

Sinabi ni Dharma: “Pagpupugay sa Iyo, O Īśvara; pagpupugay sa Iyo na ang anyo ay Yoga. Pagpupugay sa Iyo na ang anyo ay Liwanag; O Nīlakaṇṭha, sa Iyo ang aming pagyukod.”

Verse 44

ध्यातॄणामनुरूपाय भक्तिगम्याय ते नमः । नमस्ते ब्रह्मरूपाय विष्णुरूप नमोऽ स्तु ते

Pagpupugay sa Iyo na nagpapakita sa anyong angkop sa mga nagmumuni, at naaabot sa pamamagitan ng bhakti. Pagbati sa Iyo bilang anyo ni Brahmā; O may anyong Viṣṇu, pagpupugay sa Iyo.

Verse 45

नमः स्थूलाय सूक्ष्माय अणुरूपाय वै नमः । नमस्ते कामरूपाय सृष्टिस्थित्यंतकारिणे

Pagpupugay sa Iyo bilang lantad at bilang maselan, at tunay na bilang anyong kasingliit ng atomo. Pagbati sa Iyo na nag-aanyong ayon sa ninanais, at siyang gumagawa ng paglikha, pag-iingat, at pagkalusaw.

Verse 46

नमो नित्याय सौम्याय मृडाय हरये नमः । आतपाय नमस्तुभ्यं नमः शीतकराय च

Pagpupugay sa Walang-hanggan, sa Mapagpala at Maamo, sa Mapagkalinga; pagpupugay kay Hara. Pagbati sa Iyo bilang init at ningning; at pagpupugay rin sa Iyo bilang tagapaghatid ng lamig.

Verse 47

सृष्टिरूप नमस्तुभ्यं लोकपाल नमोऽस्तु ते । नम उग्राय भीमाय शांत रूपाय ते नमः

Pagpupugay sa Iyo na ang anyo ay paglikha; O Tagapangalaga ng mga daigdig, pagpupugay sa Iyo. Pagpupugay sa Iyo bilang Marahas at Kakila-kilabot; pagpupugay din sa Iyo bilang may anyong Mapayapa.

Verse 48

नमश्चानंतरूपाय विश्वरूपाय ते नमः । नमो भस्मांगलिप्ताय नमस्ते चंद्रशेखर । नमोऽस्तु पंचवक्त्राय त्रिनेत्राय नमोऽस्तु ते

Pagpupugay sa Iyo na may walang-hanggang mga anyo; pagpupugay sa Iyo na may anyong sansinukob. Pagpupugay sa Iyo na ang katawan ay pinapalamutian ng banal na abo; pagbati sa Iyo, O Candraśekhara. Pagpupugay sa Iyo, O Limang-mukha; pagpupugay sa Iyo, O Tatlong-mata.

Verse 49

नमस्ते व्यालभूषाय कक्षापटधराय च । नमोंऽधकविनाशाय दक्षपापापहारिणे । कामनिर्द्दाहिने तुभ्यं त्रिपुरारे नमोऽस्तु ते

Pagpupugay sa Iyo, O may palamuting mga ahas, at may suot na pamigkis sa tagiliran. Pagpupugay sa pumatay kay Andhaka, sa nag-aalis ng kasalanan ni Dakṣa. Sa Iyo na nagsunog kay Kāma hanggang abo, O kaaway ng Tripura—nawa’y ang aking pagyukod ay mapasaiyo.

Verse 50

चत्वारिंशच्च नामानि मयोक्तानि च यः पठेत् । शुचिर्भूत्वा त्रिकालं तु पठेद्वा शृणुयादपि

Sinumang bumigkas ng apatnapung pangalang ito na aking binigkas—na nagiging dalisay—at bigkasin sa tatlong panahon ng araw, o kahit makinig man lamang, ay nagkakamit ng bunga ng kabanalan.

Verse 51

गोघ्नश्चैव कृतघ्नश्च सुरापो गुरुत ल्पगः । ब्रह्महा हेमहारी च ह्यथवा वृषलीपतिः

Kahit ang pumatay ng baka, ang walang utang-na-loob, ang umiinom ng alak, ang lumalapastangan sa higaan ng guro, ang pumatay ng brāhmaṇa, ang magnanakaw ng ginto—o ang nakikisama sa mga itinakwil—(ay nalilinis sa pagbigkas na iyon).

Verse 53

स्त्रीबालघातकश्चैव पापी चानृतभाषणः । अनाचारी तथा स्तेयी परदाराभिगस्तथा । अकार्यकारी कृत्यघ्नो ब्रह्मद्विड्वाडवाधमः

Kahit ang pumapatay ng babae o bata, ang makasalanang nagsasalita ng kasinungalingan, ang may masamang asal, ang magnanakaw, ang lumalapastangan sa asawa ng iba; ang gumagawa ng di dapat gawin, ang sumisira sa mga banal na tungkulin, ang napopoot sa mga brāhmaṇa, at ang pinakamasama sa tao—(ay nalilinis din sa gayong debosyon).

Verse 54

सूत उवाच । इत्येवं बहुभिर्वाक्यैर्धर्मराजेन वै मुहुः । ईडितोऽपि महद्भक्त्या प्रणम्य शिरसा स्वयम्

Sinabi ni Sūta: Sa gayon, sa maraming pananalita, si Dharma-rāja ay paulit-ulit na nagpuri sa Kanya. At bagama’t pinupuri na, si Śiva, sa dakilang debosyon, ay kusang yumukod, idinapa ang ulo.

Verse 55

तुष्टः शंभुस्तदा तस्मा उवाचेदं वचः शुभम् । वरं वृणु महाभाग यत्ते मनसि वर्त्तते

Nang malugod si Śambhu, sinabi niya sa kanya ang mapalad na pananalitang ito: “Pumili ka ng biyaya, O lubhang mapalad—anuman ang nasa iyong puso.”

Verse 56

यम उवाच । यदि तुष्टोऽसि देवेश दयां कृत्वा ममोपरि । तं कुरुष्व महाभाग त्रैलोक्यं सचराचरम्

Sinabi ni Yama: “Kung ikaw ay nalulugod, O Panginoon ng mga diyos, at nahahabag sa akin—O dakila—ipangyari mo ito sa tatlong daigdig, kasama ang lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw.”

Verse 57

मन्नाम्ना स्थानमेतद्धि ख्यातं लोके भवेदिति । अच्छेद्यं चाप्यभेद्यं च पुण्यं पापप्रणाशनम्

“Nawa’y makilala sa daigdig ang pook na ito sa aking pangalan. Nawa’y di-maputol at di-mabasag—banal, at tagapuksa ng kasalanan.”

Verse 58

स्थानं कुरु महादेव यदि तुष्टोऽसि मे भव । शिवेन स्थानकं दत्तं काशीतुल्यं तदा नृप । तद्दत्त्वा च पुनः प्राह अन्यं वरय सत्तम

“Itatag mo ang isang banal na pook, O Mahādeva, kung nalulugod ka sa akin.” Kaya ipinagkaloob ni Śiva ang isang sagradong himpilan na kasinghalaga ng Kāśī, O hari. Pagkaloob niya nito, muli niyang sinabi: “Pumili ka pa ng ibang biyaya, O pinakamainam sa mga tao.”

Verse 59

धर्म उवाच । यदि तुष्टोऽसि देवेश दयां कृत्वा ममोपरि । तं कुरुष्व महाभाग त्रैलोक्यं सचराचरम् । वरेणैवं यथा ख्यातिं गमिष्यामि युगेयुगे

Sinabi ni Dharma: “Kung ikaw ay nalulugod, O Panginoon ng mga diyos, at nahahabag sa akin—O dakila—ipangyari mo ito sa tatlong daigdig, kasama ang lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw, upang sa biyayang ito ay magtamo ako ng katanyagan sa bawat yugto.”

Verse 60

ईश्वर उवाच । ब्रूहि कीनाश तत्सर्वं प्रकरोमि तवेप्सितम् । तपसा तोषितोऽहं वै ददामि वरमीप्सितम्

Wika ni Īśvara: “Magsalita, O Kīnāśa; sabihin mo ang lahat ng iyong ninanais. Aking isasakatuparan para sa iyo. Nalugod Ako sa iyong tapasya, kaya tunay Kong ipinagkakaloob ang biyayang iyong hinihingi.”

Verse 61

यम उवाच । यदि मे वांछितं देव ददासि तर्हि शंकर । अस्मिन्स्थाने महाक्षेत्रे मन्नामा भव सर्वदा

Wika ni Yama: “Kung ipagkakaloob Mo, O Diyos—O Śaṅkara—ang aking minimithing hiling, kung gayon sa pook na ito, sa dakilang banal na kṣetra, nawa’y manatili magpakailanman ang aking pangalan.”

Verse 62

धर्मारण्यमिति ख्यातिस्त्रैलोक्ये सचराचरे । यथा संजायते देव तथा कुरु महेश्वर

“Nawa’y sumilang sa tatlong daigdig—sa lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw—ang katanyagang ‘Dharmāraṇya’. O Diyos, O Maheśvara, gawin Mo ito ayon sa gayon.”

Verse 63

ईश्वर उवाच । धर्मारण्यमिदं ख्यातं सदा भूयाद्युगेयुगे । त्वन्नाम्ना स्थापितं देव ख्यातिमेतद्गमिष्यति । अथान्यदपि यत्किंचित्करोम्येष वदस्व तत

Wika ni Īśvara: “Ang pook na ito’y tunay na kikilalaning Dharmāraṇya sa bawat yugto at kapanahunan. Itinatag sa iyong pangalan, O Deva, makakamtan nito ang gayong katanyagan. At kung may iba ka pang nais na ipagawa sa Akin, sabihin mo.”

Verse 64

यम उवाच । योजनद्वयविस्तीर्णं मन्नाम्ना तीर्थमुत्तमम् । मुक्तेश्च शाश्वतं स्थानं पावनं सर्वदेहिनाम्

Wika ni Yama: “Nawa’y magkaroon, sa aking pangalan, ng isang dakilang tīrtha na may lawak na dalawang yojana—isang walang hanggang pook ng mokṣa, na nagpapabanal sa lahat ng may katawan.”

Verse 65

मक्षिकाः कीटकाश्चैव पशुपक्षिमृगादयः । पतंगा भूतवेताला पिशाचोरगराक्षसाः

Mga langaw at mga kulisap; gayundin ang mga hayop, mga ibon, mga mababangis na hayop at iba pa; mga gamu-gamo; mga bhūta at vetāla; mga piśāca, mga ahas, at mga rākṣasa—

Verse 66

नारी वाथ नरो वाथ मत्क्षेत्रे धर्मसंज्ञके । त्यजते यः प्रियान्प्राणान्मुक्तिर्भवतु शाश्वती

Babae man o lalaki man, sinumang sa aking nasasakupan—na tinatawag na Dharmāraṇya—na nagbubuwis ng minamahal na hininga ng buhay, nawa’y magkamit ng walang hanggang kalayaan.

Verse 67

एवमस्त्विति सर्वोपि देवा ब्रह्मादयस्तथा । पुष्पवृष्टिं प्रकुर्वाणाः परं हर्षमवा्प्नुयुः

“Mangyari nawa!”—gayong pagsang-ayon ng lahat ng mga deva, kasama si Brahmā at ang iba pa; at sa pag-ulan ng mga bulaklak, nakamtan nila ang sukdulang kagalakan.

Verse 68

देवदुंदुभयो नेदुर्गंधर्वपतयो जगुः । ववुः पुण्यास्तथा वाता ननृतुश्चाप्सरो गणाः

Umalingawngaw ang mga banal na tambol; umawit ang mga pinuno ng mga Gandharva. Umihip ang mga mapalad na hangin, at nagsayaw ang mga pangkat ng mga Apsaras.

Verse 69

सूत उवाच । यमेन तपसा भक्त्या तोषितो हि सदाशिवः । उवाच वचनं देवं रम्यं साधुमनोरमम्

Sinabi ni Sūta: Tunay ngang si Sadāśiva, na nalugod sa pag-aayuno at debosyon ni Yama, ay nagsalita ng mga salitang banal—marikit, matuwid, at nakalulugod sa puso.

Verse 70

अनुज्ञां देहि मे तात यथा गच्छामि सत्वरम् । कैलासं पर्वतश्रेष्ठं देवानां हितकाम्यया

O mahal kong ama, ipagkaloob mo sa akin ang pahintulot upang ako’y makaalis agad patungong Kailāsa, ang pinakadakilang bundok, alang-alang sa kapakanan ng mga deva.

Verse 71

यम उवाच । न मे स्थानं परित्यक्तुं त्वया युक्तं महेश्वर । कैलासादधिकं देव जायते वचनादिदम्

Sinabi ni Yama: O Maheśvara, hindi nararapat na iwan mo ang aking tahanan. O Diyos, sa mismong salita mo, ang pook na ito’y nagiging higit pa kaysa Kailāsa.

Verse 72

शिव उवाच । साधु प्रोक्तं त्वया युक्तमेकांशेनात्र मे स्थितिः । न मया त्यजितं साधु स्थानं तव सुनिर्मलम्

Sinabi ni Śiva: Mabuti ang iyong sinabi; ang iyong mga salita’y angkop. Dito ako mananatili sa isang bahagi ng aking sarili. O marangal, hindi ko iniwan ang iyong lubhang dalisay na tahanan.

Verse 73

विश्वेश्वरं महालिंगं मन्नाम्नात्र भविष्यति । एवमुक्त्वा महादेवस्तत्रैवांतरधीयत

“Dito’y lilitaw ang dakilang Liṅga na tatawaging Viśveśvara, na nagtataglay ng aking pangalan.” Pagkasabi nito, si Mahādeva ay naglaho sa mismong pook na iyon.

Verse 74

शिवस्य वचनात्तत्र तदा लिंगं तदद्भुतम् । तं दृष्ट्वा च सुरैस्तत्र यथानामानुकीर्त्तनम्

Sa salita ni Śiva, noon din ay nahayag doon ang kahanga-hangang Liṅga. Nang makita iyon, ang mga deva ay nagpuri roon sa pamamagitan ng pagbigkas ng pangalan nito ayon sa nararapat.

Verse 75

स्वंस्वं लिंगं तदा सृष्टं धर्मारण्ये सुरोत्तमैः । यस्य देवस्य यल्लिंगं तन्नाम्ना परिकीर्तितम्

Noon, sa Dharmāraṇya, ipinamalas ng mga pinakadakilang deva ang kani-kaniyang sariling Liṅga; at ang bawat Liṅga ay pinupuri at binibigkas ayon sa pangalan ng diyos na kinauukulan nito.

Verse 76

सूत उवाच । धर्मेण स्थापितं लिंगं धर्मेश्वरमुपस्थितम् । स्मरणात्पूजनात्तस्य सर्वपापैः प्रमुच्यते

Sinabi ni Sūta: Ang Liṅga na itinatag ni Dharma, na tinatawag na Dharmeśvara, ay naroroon. Sa pag-alaala rito at sa pagsamba rito, napapalaya ang tao sa lahat ng kasalanan.

Verse 77

यद्ब्रह्म योगिनां गम्यं सर्वेषां हृदये स्थितम् । तिष्ठते यस्य लिंगं तु स्वयंभुवमिति स्थितम्

Yaong Brahman na naaabot ng mga yogin at nananahan sa puso ng lahat—naririto ang Kanyang Liṅga, na itinatag bilang ‘Svayaṃbhu’, ang kusang nahayag.

Verse 78

भूतनाथं च संपूज्य व्याधिभिर्मुच्यते जनः । धर्मवापीं ततश्चैव चक्रे तत्र मनोरमाम्

Sa wastong pagsamba kay Bhūtanātha, napapalaya ang tao sa mga karamdaman. Pagkaraan, doon din niya nilikha ang kaaya-ayang ‘Dharmavāpī’, ang balon/imbakan ng Dharma.

Verse 79

आहत्य कोटितीर्थानां जलं वाप्यां मुमोच ह । यमतीर्थस्वरूपं च स्नानं कृत्वा मनोरमम्

Tinipon niya ang tubig ng di-mabilang na tīrtha, na waring mula sa mga koro-korong banal na pook, at ibinuhos iyon sa lawa. At doon, sa kaaya-ayang anyo ng Yama-tīrtha, isinagawa niya ang sagradong paliligo.

Verse 80

स्नानार्थं देवतानां च ऋषीणां भावितात्मनाम् । तत्र स्नात्वा च पीत्वा च सर्वपापैः प्रमुच्यते

Ang banal na pook na yaon ay para sa pagligo ng mga deva at ng mga rishi na dalisay ang loob. Pagkaligo roon at pag-inom ng tubig nito, napapalaya ang tao sa lahat ng kasalanan.

Verse 81

धर्मवाप्यां नरः स्नात्वा दृष्ट्वा धर्मेश्वरं शिवम् । मुच्यते सर्वपापेभ्यो न मातुर्गर्भमाविशेत्

Ang taong maliligo sa Dharmavāpī at masisilayan si Śiva bilang Dharmeśvara ay napapalaya sa lahat ng kasalanan; hindi na siya muling papasok sa sinapupunan ng ina (hindi na isisilang muli).

Verse 82

तत्र स्नात्वा नरो यस्तु करोति यमतर्पणम् । व्याधिदोषविनाशार्थं क्लेशदोषोप शांतये । यमाय धर्मराजाय मृत्यवे चांतकाय च । वैवस्वताय कालाय दध्नाय परमेष्ठिने

Pagkaligo roon, ang taong nagsasagawa ng tarpaṇa para kay Yama—upang mapuksa ang mga dungis ng karamdaman at mapayapa ang mga dusa at karumihan—ay nag-aalay kay Yama, kay Dharmarāja, kay Mṛtyu, kay Antaka, kay Vaivasvata, kay Kāla, kay Dadhna, at kay Parameṣṭhin.

Verse 83

वृकोदराय वृकाय दक्षिणेशाय ते नमः । नीलाय चित्रगुप्ताय चित्र वैचित्र ते नमः

Pagpupugay sa iyo bilang Vṛkodara, bilang Vṛka, at bilang Dakṣiṇeśa. Pagpupugay sa iyo bilang Nīla, bilang Citragupta, at bilang Citra–Vaicitra, ang kahanga-hangang sari-sari.

Verse 84

यमार्थं तर्पणं यो वै धर्मवाप्यां करिष्यति । साक्षतैर्नामभिश्चैतैस्तस्य नोपद्रवो भवेत्

Sinumang tunay na magsasagawa ng tarpaṇa para kay Yama sa Dharmavāpī—gamit ang mga pangalang ito at may handog na bigas na buo—ay hindi dadapuan ng kapahamakan o pinsala.

Verse 85

एकांतरस्तृतीयस्तु ज्वरश्चातुर्थिकस्तथा । वेलायां जायते यस्तु ज्वरः शीतज्वरस्तथा

Ang pabalik-balik na lagnat, ang lagnat na tuwing ikatlong araw, at gayundin ang tuwing ikaapat na araw—pati ang lagnat na sumisiklab sa takdang oras, at ang lagnat na may ginaw—ito ang tinutukoy sa bahaging ito.

Verse 87

धनधान्यसमृद्धिः स्यात्संततिर्वर्धते सदा । भूतेश्वरं तु संपूज्य सुस्नातो विजितेंद्रियः

Magkakaroon ng kasaganaan sa yaman at ani, at ang angkan ay laging lalago—kapag, matapos maligo nang wasto at mapigil ang mga pandama, taimtim na sinasamba ang Bhūteśvara.

Verse 88

सांगं रुद्रजपं कृत्वा व्याधिदोषात्प्रमुच्यते । अमावास्यां सोमदिने व्यतीपाते च वैधृतौ । संक्रांतौ ग्रहणे चैव तत्र श्राद्धं स्मृतं नृणाम्

Sa pagsasagawa ng ganap na Rudra-japa na may mga kaugnay na bahagi, napapalaya ang tao sa mga kapinsalaan ng karamdaman. Sa araw ng amāvasyā, sa Lunes, sa Vyatīpāta at Vaidhṛti (mga di-mabuting yoga), sa saṅkrānti, at sa panahon ng eklipse—doon itinakda para sa mga tao ang śrāddha.

Verse 89

श्राद्धं कृतं तेन समाः सहस्रं निरस्य चैतत्पितरस्त्वदंति । पानीयमेवापि तिलैर्विमिश्रितं ददाति यो वै प्रथितो मनुष्यः

Kapag siya’y nagsagawa ng śrāddha, ang bunga nito’y nananatili sa loob ng sanlibong taon; tinatanggap ito ng mga Pitṛ, at napapawi ang kanilang kakulangan. Maging ang tanyag na taong nag-aalay lamang ng tubig na hinaluan ng linga (sesame) ay kinikilalang may bisa ng śrāddha.

Verse 90

एकविंशतिवारैस्तु गयायां पिंडदानतः । धर्मेश्वरे सकृद्दत्तं पितॄणां चाक्षयं भवेत्

Ang bunga ng dalawampu’t isang ulit na pag-aalay ng piṇḍa sa Gayā—yaon ding bunga ay nagiging di-nauubos para sa mga ninuno kapag minsan lamang naghandog sa Dharmeśvara.

Verse 91

धर्मेशात्पश्चिमे भागे विश्वेश्वरांतरेपि वा । धर्मवापीति विख्याता स्वर्गसोपानदायिनी

Sa kanluran ng Dharmeśa—o kaya’y sa loob ng pook ni Viśveśvara—may bantog na banal na balon na tinatawag na Dharmavāpī, na nagkakaloob ng hagdan patungong langit.

Verse 92

धर्मेण निर्मिता पूर्वं शिवार्थं धर्मबुद्धिना । तत्र स्नात्वा च पीत्वा च तर्पिताः पितृदेवताः

Noong una, itinayo ito ni Dharma, taglay ang matuwid na pag-iisip, alang-alang kay Śiva. Sa pagligo roon at pag-inom ng tubig nito, nasisiyahan ang mga Pitṛ at ang mga diyos.

Verse 93

शमीपत्रप्रमाणं तु पिंडं दद्याच्च यो नरः । धर्मवाप्यां महापुण्यां गर्भवासं न चाप्नुयात्

Sinumang tao na maghandog doon ng piṇḍa para sa mga ninuno—kahit kasinlaki lamang ng dahon ng śamī—sa lubhang mapagpala at dakilang Dharmavāpī, ay hindi na muling mapapasailalim sa paninirahan sa sinapupunan (muling pagsilang).

Verse 94

कुम्भीपाकान्महारौद्राद्रौरवान्नरकात्पुनः । अंधतामिस्रकाद्राजन्मुच्यते नात्र संशयः

O Hari, napapalaya ang tao—walang alinlangan—mula sa mga impiyernong tinatawag na Kumbhīpāka, Mahāraudra, Raurava, at Andhatāmisra.

Verse 95

सूत उवाच । एकवर्षं तर्पणीयं धर्मवाप्यां नरोत्तमः । ऋतौ मासे च पक्षे च विपरीतं च जायते

Sinabi ni Sūta: “O pinakamainam sa mga tao, sa Dharmavāpī ang tarpaṇa ay dapat isagawa sa loob ng isang buong taon; at kahit may paglihis sa panahon, buwan, o kalahating-buwan, hindi nagiging salungat ang bisa ng ritwal.”

Verse 96

बर्हिषदोऽग्निष्वात्ताश्च आज्यपाः सोमपास्तथा । तृप्तिं प्रयांति परमां वाप्यां वै तर्पणेन तु

Tunay nga sa tarpaṇa sa banal na lawa, ang mga ninuno—Barhiṣad, Agniṣvātta, Ājyapa, at Somapa—ay umaabot sa sukdulang kasiyahan.

Verse 97

कुरुक्षेत्रादि क्षेत्राणि अयोध्यादिपुरस्तथा । पुष्कराद्यानि सर्वाणि मुक्तिनामानि संति वै

Ang Kurukṣetra at iba pang banal na kṣetra, ang Ayodhyā at iba pang sagradong lungsod, at ang Puṣkara at lahat pa—pawang tanyag bilang “mga pangalan ng paglaya.”

Verse 98

तानि सर्वाणि तुल्यानि धर्मकूपोऽधिको भवेत् । मन्त्रो वेदास्तथा यज्ञा दानानि च व्रतानि च

Ang lahat ng iyon ay magkakatulad sa bisa, datapwat ang Dharmakūpa ang higit na dakila. Doon, ang mantra, ang Veda, ang yajña, ang dāna, at ang mga vrata ay nagbubunga nang mas ganap.

Verse 99

अक्षयाणि प्रजायंते दत्त्वा जप्त्वा नरेश्वर । अभिचाराश्च ये चान्ये सुसिद्धाथर्ववेदजाः

O panginoon ng mga tao, sa pagbibigay at sa pagbigkas (doon), sumisilang ang di-nauubos na bunga. Maging ang iba pang prayoga na tinatawag na abhichāra, matatag at mula sa Atharvaveda, ay nagiging mabisa.

Verse 100

ते सर्वे सिद्धिमायांति तस्मिन्स्थाने कृता अपि । आदितीर्थं नृपश्रेष्ठ काजेशैरुपसेवितम्

Silang lahat ay nagtatamo ng tagumpay kapag ginawa sa pook na iyon. O pinakamainam sa mga hari, iyon ang Āditīrtha, ang sinaunang tīrtha, na dinadalaw at iginagalang ng mga makapangyarihang nilalang (kājeśa).

Verse 109

एतदाख्यानकं पुण्यं धर्मेण कथितं पुरा । यः शृणोति नरो भक्त्या नारी वा श्रावयेत्तु यः । गोसहस्रफलं तस्य अंते हरिपुरं ब्रजेत्

Ang banal na salaysay na ito ay minsang ipinahayag ayon sa Dharma. Sinumang lalaki o babae na nakikinig nang may debosyon, o nagpapabigkas nito, ay nagkakamit ng gantimpalang tulad ng pag-aalay ng sanlibong baka; at sa wakas ay tutungo sa tahanan ni Hari.