Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 93

Devanagari script

शमीपत्रप्रमाणं तु पिंडं दद्याच्च यो नरः । धर्मवाप्यां महापुण्यां गर्भवासं न चाप्नुयात्

Transliteration

śamīpatrapramāṇaṃ tu piṃḍaṃ dadyācca yo naraḥ | dharmavāpyāṃ mahāpuṇyāṃ garbhavāsaṃ na cāpnuyāt

Translation

Sinumang tao na maghandog doon ng piṇḍa para sa mga ninuno—kahit kasinlaki lamang ng dahon ng śamī—sa lubhang mapagpala at dakilang Dharmavāpī, ay hindi na muling mapapasailalim sa paninirahan sa sinapupunan (muling pagsilang).

Word by Word

• शमीपत्रप्रमाणम्: of the size of a śamī-leaf
• शमीपत्रप्रमाणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शमी (प्रातिपदिक) + पत्र (प्रातिपदिक) + प्रमाण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (शमीपत्रस्य प्रमाणम् = शमीपत्र-प्रमाणम्)

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/विशेषणार्थक-निपात (emphatic/contrastive particle)

• पिण्डम्: rice-ball offering (piṇḍa)
• पिण्डम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पिण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• दद्यात्: should give
• दद्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; सम्बन्धबोधक सापेक्ष-सर्वनाम (relative pronoun)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• धर्मवाप्याम्: in the Dharma-pond
• धर्मवाप्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + वापी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मस्य वापी)

• महापुण्याम्: highly meritorious
• महापुण्याम्: Adhikarana (Location qualifier/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक) + पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; समासः कर्मधारयः (महच्च तत् पुण्यम्) विशेषणम् (धर्मवाप्याम्)

• गर्भवासम्: dwelling in the womb (rebirth)
• गर्भवासम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गर्भ (प्रातिपदिक) + वास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (गर्भे वासः)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात (negation)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• आप्नुयात्: would attain
• आप्नुयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa continuing the account)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmavāpī

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A devotee offers a tiny piṇḍa (symbolically the size of a śamī leaf) at the edge of a stone-lined well; above, a subtle wheel of rebirth breaks, and pitṛs appear appeased, blessing the offerer.

Characters & Entities

• Dharmavāpī
• Pitṛs (implied by piṇḍa)
• Śamī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

At a potent tīrtha, even a small but sincere ancestral offering can yield liberation-oriented results.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmavāpī, described as mahāpuṇyā (supremely meritorious).

What ritualistic prescription is mentioned?

Offering a piṇḍa (piṇḍa-dāna) for ancestors at Dharmavāpī, even in a minimal measure.