Adhyaya 17

Verse 1

ऋषय ऊचुः । वेदवेदांगतत्त्वज्ञैर्गुरुभिर्ब्रह्मवादिभिः । नृणां कृतोपदेशानां सद्यः सिद्धिर्हि जायते

Sinabi ng mga ṛṣi: Kapag ang mga guru—na nakaaalam ng tunay na diwa ng Veda at Vedāṅga, at mga tagapagturo na nakatatag sa Brahman—ay nagbibigay ng aral sa mga tao, agad na sumisilang ang katuparan.

Verse 2

अथान्यजनसामान्यैर्गुरुभिर्नीतिकोविदैः । नृणां कृतोपदेशानां सिद्धिर्भवति कीदृशी

Ngunit kung ang aral ay ibinibigay ng mga guru na karaniwang tao lamang, bagaman bihasa sa asal at patakaran ng mundo—anong uri ng katuparan ang magbubunga noon?

Verse 3

सूत उवाच । श्रद्धैव सर्वधर्मस्य चातीव हितकारिणी । श्रद्धयैव नृणां सिद्धिर्जायते लोकयोर्द्वयोः

Sinabi ni Sūta: Ang pananampalataya lamang ang lubhang kapaki-pakinabang sa lahat ng dharma; at sa pananampalataya lamang nagkakamit ang tao ng tagumpay sa dalawang daigdig.

Verse 4

श्रद्धया भजतः पुंसः शिलापि फलदायिनी । मूर्खोऽपि पूजितो भक्त्या गुरुर्भवति सिद्धिदः

Sa taong sumasamba nang may pananampalataya, maging bato ay nagiging tagapagkaloob ng bunga; at maging mangmang, kapag pinarangalan sa debosyon, nagiging guru na nagbibigay ng siddhi.

Verse 6

श्रद्धया पठितो मन्त्रस्त्वबद्धोपि फलप्रदः । श्रद्धया पूजितो देवो नीचस्यापि फलप्रदः

Ang mantra na binibigkas nang may pananampalataya ay nagbubunga kahit hindi wasto o may kakulangan; at ang diyos na sinasamba nang may pananampalataya ay nagbibigay ng bunga kahit sa mababang kalagayan.

Verse 7

सर्वत्र संशयाविष्टः श्रद्धाहीनोऽतिचंचलः । परमार्थात्परिभ्रष्टः संसृतेर्न हि मुच्यते

Ang laging nababalot ng pag-aalinlangan, walang pananampalataya at labis na balisa—nalihis sa pinakamataas na katotohanan—ay hindi tunay na nakalalaya sa saṃsāra.

Verse 8

मन्त्रे तीर्थे द्विजे देवे दैवज्ञे भेषजे गुरौ । यादृशी भावना यत्र सिद्धिर्भवति तादृशी

Sa mantra, sa tīrtha, sa brāhmaṇa, sa diyos, sa manghuhula ng kapalaran, sa gamot, at sa guru—kung anong uri ng pananampalatayang damdamin ang taglay roon, gayon ding uri ng siddhi ang sumisibol.

Verse 9

अतो भावमयं विश्वं पुण्यं पापं च भावतः । ते उभे भावहीनस्य न भवेतां कदाचन

Kaya ang buong daigdig ay hinuhubog ng panloob na bhāva; mula rin sa bhāva sumisibol ang kabutihang-dangal at ang kasalanan. Sa taong walang tunay na bhāva, kailanma’y hindi tunay na kumakapit ang alinman sa dalawa.

Verse 10

अत्रेदं परमाश्चर्यमाख्यानमनुवर्ण्यते । अश्रद्धा सर्वमर्त्यानां येन सद्यो निवर्तते

Dito isinasalaysay ang isang lubhang kagila-gilalas na pangyayari—kung paanong ang kawalan ng pananampalataya sa mga mortal ay agad na nagpapaurong sa banal na bunga at pag-unlad sa espiritu.

Verse 11

आसीत्पांचालराजस्य सिंहकेतुरिति श्रुतः । पुत्रः सर्वगुणोपेतः क्षात्रधर्मरतः सदा

Noon ay may anak ang hari ng Pāñcāla, na tanyag sa pangalang Siṃhaketu—puspos ng lahat ng kabutihan at laging nakatuon sa dharma ng isang kṣatriya.

Verse 12

स एकदा कतिपयैर्भृत्यैर्युक्तो महाबलः । जगाम मृगयाहेतोर्बहु सत्त्वान्वितं वनम्

Isang araw, ang makapangyarihang iyon, na may kasamang ilang mga lingkod, ay nagtungo sa isang gubat na hitik sa sari-saring nilalang, upang mangaso.

Verse 13

तद्भृत्यः शबरः कश्चिद्विचरन्मृगयां वने । ददर्श जीर्णं स्फुटितं पतितं देवतालयम्

Habang naglilibot sa gubat sa pangangaso, may isang Śabara na lingkod niya ang nakakita ng isang dambana ng mga diyos na wasak na, bitak-bitak, at gumuho na sa pagkakahandusay.

Verse 14

तत्रापश्यद्भिन्नपीठं पतितं स्थंडिलोपरि । शिवलिंङ्गमृजुं सूक्ष्मं मूर्तं भाग्यमिवात्मनः

Doon ay nakita niya ang basag na patungan na nalaglag sa hubad na lupa; at isang Śiva-liṅga, makinis at banayad, na wari’y ang sariling magandang kapalaran niya’y nagkatawang-anyo.

Verse 15

स समादाय वेगेन पूर्वकर्मप्रचोदितः । तस्मै संदर्शयामास राज पुत्राय धीमते

Udyok ng dating mga gawa, dali-dali niya itong dinampot at ipinakita sa marunong na prinsipe, anak ng hari.

Verse 16

पश्येदं रुचिरं लिंगं मया दृष्टमिह प्रभो । तदेतत्पूजयिष्यामि यथाविभवमादरात्

“Masdan mo, O panginoon, ang kaibig-ibig na liṅga na nakita ko rito. Sasambahin ko ito nang may paggalang, ayon sa aking makakaya.”

Verse 17

अस्य पूजाविधिं ब्रूहि यथा देवो महेश्वरः । अमंत्रज्ञैश्च मन्त्रज्ञैः प्रीतो भवति पूजितः

“Ituro mo sa akin ang paraan ng pagsamba rito, upang si Mahēśvara, ang Dakilang Panginoon, ay malugod kapag sinasamba—maging ng di marunong sa mantra o ng marunong.”

Verse 18

इति तेन निषादेन पृष्टः पार्थिवनंदनः । प्रत्युवाच प्रहस्यैनं परिहास विचक्षणः

Nang tanungin siya ng Niṣāda, ang anak ng hari ay sumagot—nakangiti at tumatawa, bihasa sa biro at mapanuyang pangungutya.

Verse 19

संकल्पेन सदा कुर्यादभिषेकं नवांभसा । उपवेश्यासने शुद्धे शुभैर्गंधाक्षतैर्नवैः । वन्यैः पत्रैश्च कुसुमैर्धूपैर्दीपैश्च पूजयेत

Matapos gumawa ng banal na panata (saṅkalpa), laging isagawa ang abhiṣeka sa sariwang tubig. Iluklok ang Panginoon sa dalisay na upuan, at sambahin sa mapalad na bagong gandha at akṣata, sa mga dahon at bulaklak ng gubat, at sa insenso at mga ilawan.

Verse 20

चिताभस्मोपहारं च प्रथमं परिकल्पयेत् । आत्मोपभोग्येनान्नेन नैवद्यं कल्पयेद्बुधः

Una sa lahat, ihanda ang handog na abo ng cremation (citā-bhasma). Pagkaraan, ang marunong na deboto ay maghanda ng naivedya mula sa pagkaing nararapat ding kainin ng sarili.

Verse 21

पुनश्च धूपदीपादीनुपचारान्प्रकल्पेत् । नृत्यवादित्रगीतादीन्यथावत्परिकल्पयेत्

Muli, ayos na ihanda ang mga upacāra gaya ng insenso, ilawan, at iba pang handog. Dapat ding ihain nang wasto ang sayaw, tugtugin, at pag-awit, ayon sa itinakdang paraan.

Verse 22

नमस्कृत्वा तु विधिवत्प्रसादं धारयेद्बुधः । एष साधारणः प्रोक्तः शिवपूजाविधिस्तव

Pagkatapos yumukod ayon sa ritwal, tanggapin at dalhin ng marunong ang prasāda, ang pinagpalang biyaya. Ito ang ipinahayag sa iyo bilang karaniwang pamamaraan ng pagsamba kay Śiva.

Verse 23

चिताभस्मोपहारेण सद्यस्तुष्यति शंकरः

Sa handog na abo ng cremation, si Śaṅkara ay agad na nalulugod.

Verse 24

सूत उवाच । परिहासरसेनेत्थं शासितः स्वामिनाऽमुना । स चंडकाख्यः शबरो मूर्ध्ना जग्राह तद्वचः

Sinabi ni Sūta: Sa gayong mapaglarong biro ng kanyang panginoon siya’y napagsabihan; at ang Śabara na tinawag na Caṇḍaka ay tinanggap ang utos, itinanghal ang mga salitang iyon sa kanyang ulo bilang lubos na paggalang.

Verse 25

ततः स्वभवनं प्राप्य लिंगमूर्ति महेश्वरम् । प्रत्यहं पूजयामास चिताभस्मोपहारकृत्

Pagkaraan, nang marating niya ang sariling tahanan, araw-araw niyang sinamba si Maheśvara sa anyo ng Liṅga, at naghandog ng abo mula sa libingan ng pagsusunog (abo ng cremation).

Verse 26

यच्चात्मनः प्रियं वस्तु गन्धपुष्पाक्षतादिकम् । निवेद्य शंभवे नित्यमुपायुंक्त ततः स्वयम्

Anumang bagay na minamahal niya—gaya ng pabango (sandal), mga bulaklak, buo at di-nabasag na bigas, at iba pa—ay iniaalay niya araw-araw kay Śambhu; at saka pa lamang niya iyon tinatanggap at kinakain para sa sarili.

Verse 27

एवं महेश्वरं भक्त्या सह पत्न्याभ्यपूजयत् । शबरः सुखमासाद्य निनाय कतिचित्समाः

Sa ganitong paraan, sinamba ng Śabara si Maheśvara nang may debosyon, kasama ang kanyang asawa; at nang makamtan ang kapanatagan, lumipas sa kanya ang ilang taon sa ligaya.

Verse 28

एकदा शिवपूजायै प्रवृत्तः शबरोत्तमः । न ददर्श चिताभस्म पात्रे पूरितमण्वपि

Isang araw, nang ang pinakamainam sa mga Śabara ay maghanda para sa pagsamba kay Śiva, hindi niya nakita kahit munting butil ng abo ng cremation na pumupuno sa kanyang sisidlan.

Verse 29

अथासौ त्वरितो दूरमन्विष्यन्परितो भ्रमन् । न लब्धवांश्चिताभस्म श्रांतो गृहमगात्पुनः

Kaya siya’y nagmadaling lumayo, naghanap at gumala sa lahat ng dako; ngunit di nasumpungan ang abo ng puneraryong siga, kaya siya’y muling umuwi, pagód na pagód.

Verse 30

तत आहूय पत्नीं स्वां शबरो वाक्यमब्रवीत् । न लब्धं मे चिताभस्म किं करोमि वद प्रिये

Pagkaraan nito, tinawag ng Śabara ang sarili niyang asawa at nagsalita: “Hindi ko nakuha ang abo ng puneraryong siga. Ano ang gagawin ko? Sabihin mo, mahal ko.”

Verse 31

शिवपूजांतरायो मे जातोद्य बत पाप्मनः । पूजां विना क्षणमपि नाहं जीवितुमुत्सहे

“Ay, dahil sa aking kasalanan, may hadlang na sumapit ngayon sa aking pagsamba kay Śiva. Kung walang pūjā, ni isang sandali’y wala akong loob na mabuhay.”

Verse 32

उपायं नात्र पश्यामि पूजोपकरणे हते । न गुरोश्च विहन्येत शासनं सकलार्थदम्

“Wala akong nakikitang lunas dito, ngayong nawala ang mga kasangkapan sa pūjā. At ang utos ng Guru—na nagbibigay ng lahat ng kabutihan—ay hindi dapat labagin.”

Verse 33

इति व्याकुलितं दृष्ट्वा भर्त्तारं शबरांगना । प्रत्यभाषत मा भैस्त्वमुपायं प्रवदामि ते

Nang makita ng babaeng Śabara ang kanyang asawa na gayong nababalisa, siya’y sumagot: “Huwag kang matakot; sasabihin ko sa iyo ang paraan.”

Verse 34

इदमेव गृहं दग्ध्वा बहुकालोपबृंहितम् । अहमग्निं प्रवेक्ष्यामि चिताभस्म भवेत्ततः

Matapos sunugin ang bahay na ito na matagal nang itinayo, papasok ako sa apoy; mula roon ay magkakaroon ng abo para sa pagsamba.

Verse 35

शबर उवाच । धर्मार्थकाममोक्षाणां देहः परमसाधनम् । कथं त्यजसि तं देहं सुखार्थं नवयौवनम्

Sinabi ni Śabara: 'Ang katawan ay ang pinakamataas na kasangkapan para sa dharma, kasaganaan, pagnanasa, at kalayaan. Paano mo maiiwan ang katawang iyan—bata at angkop para sa kaligayahan?'

Verse 36

अधुना त्वनपत्या त्वमभुक्तविषयासवा । भोगयोग्यमिमं देहं कथं दग्धुमिहेच्छसि

Kahit ngayon ay wala kang anak, at hindi mo pa natatamasa ang mga kasiyahan ng buhay. Paano mo nanaising sunugin ang katawang ito rito—isang katawang angkop para sa karanasan at kasiyahan?

Verse 37

शबर्युवाच । एतावदेव साफल्यं जीवितस्य च जन्मनः । परार्थे यस्त्यजेत्प्राणाञ्छिवार्थे किमुत स्वयम्

Sinabi ng Śabarī: 'Ito lamang ang tunay na tagumpay ng buhay at kapanganakan: kung ang isang tao ay mag-aalay ng kanyang hininga para sa kapakanan ng iba, higit lalo na para sa kapakanan ni Śiva Mismo!'

Verse 38

किं नु तप्तं तपो घोरं किं वा दत्तं मया पुरा । किं वार्चनं कृतं शंभोः पूर्वजन्मशतांतरे

Anong matinding penitensya ang aking isinagawa? Ano ang naibigay ko sa kawanggawa noon? Anong pagsamba kay Śambhu ang ginawa ko sa daan-daang nakaraang buhay?

Verse 39

किं वा पुण्यं मम पितुः का वा मातुः कृतार्थता । यच्छिवार्थे समिद्धेऽग्नौ त्यजाम्येतत्कलेवरम्

Anong kabanalan ang mapapasa-ama ko, at anong ganap ang mapapasa-ina ko, kung—kapag sinindihan ang apoy alang-alang kay Śiva—hindi ko ihahandog sa apoy ang mismong katawang ito?

Verse 40

इत्थं स्थिरां मतिं दृष्ट्वा तस्या भक्तिं च शंकरे । तथेति दृढसंकल्पः शबरः प्रत्यपूजयत्

Nang makita ang kanyang matatag na pasiya at ang kanyang debosyon kay Śaṅkara, ang Śabara—matibay ang loob—ay pumayag, na nagsabing, “Gayon nga,” at pinarangalan ang kanyang pasya.

Verse 41

सा भर्त्तारमनुप्राप्य स्नात्वा शुचिरलंकृता । गृहमादीप्य तं वह्निं भक्त्या चक्रे प्रदक्षिणम्

Pagdating niya sa kanyang asawa, siya’y naligo, naging dalisay at nag-ayos; sinindihan niya ang apoy sa tahanan, at sa debosyon ay umikot nang pakanan sa naglalagablab na apoy.

Verse 42

नमस्कृत्वात्मगुरवे ध्यात्वा हृदि सदाशिवम् । अग्निप्रवेशाभिमुखी कृतांजलिरिदं जगौ

Pagkatapos yumukod sa panloob na Guru, at pagninilay kay Sadāśiva sa kanyang puso, nakaharap sa pagpasok sa apoy, siya’y nagsalita ng ganito na magkadikit ang mga palad.

Verse 43

शबर्युवाच । पुष्पाणि संतु तव देव ममेंद्रियाणि धूपोऽगुरुर्वपुरिदं हृदयं प्रदीपः । प्राणा हवींषि करणानि तवाक्षताश्च पूजाफलं व्रजतु सांप्रतमेष जीवः

Sinabi ni Śabarī: “O Diyos, nawa’y ang aking mga pandama ang maging Iyong mga bulaklak; nawa’y ang katawang ito ang maging mabangong insenso; nawa’y ang aking puso ang maging ilawan. Nawa’y ang aking mga hininga ang maging handog sa apoy, at ang aking mga kakayahan ang maging mga butil na buo. Ngayon, nawa’y ang kaluluwang ito’y lumisan bilang bunga ng pagsamba.”

Verse 44

वांछामि नाहमपि सर्वधनाधिपत्यं न स्वर्गभूमिमचलां न पदं विधातुः । भूयो भवामि यदि जन्मनिजन्मनि स्यां त्वत्पादपंकजलसन्मकरंदभृंगी

Hindi ko ninanais ang paghahari sa lahat ng yaman, ni ang di-natitinag na langit, ni maging ang katayuan ng Lumikha. Kung ako’y muling isisilang nang paulit-ulit, nawa’y sa bawat kapanganakan ay maging bubuyog na umiinom ng tunay na nektar sa lotus ng Iyong mga paa.

Verse 45

जन्मानि संतु मम देव शताधिकानि माया न मे वि शतु चित्तमबोधहेतुः । किंचित्क्षणार्धमपि ते चरणारविन्दान्नापैतु मे हृदयमीश नमोनमस्ते

Magkaroon man ako ng daan-daang kapanganakan, O Panginoon—ngunit nawa’y hindi pumasok sa aking isip si Māyā, ang sanhi ng pagkalito. Kahit kalahating sandali, nawa’y hindi lumayo ang aking puso sa Iyong mga paa na tulad ng lotus. O Īśa, pagpupugay—pagpupugay sa Iyo.

Verse 46

इति प्रसाद्य देवेशं शबरी दृढनिश्चया । विवेश ज्वलितं वह्निं भस्मसादभवत्क्षणात्

Sa gayon, matapos hingin ang biyaya ng Panginoon ng mga diyos, si Śabarī—matatag ang pasiya—ay pumasok sa naglalagablab na apoy, at sa isang iglap ay naging abo.

Verse 48

अथ सस्मार पूजांते प्रसादग्रहणोचिताम् । दयितां नित्यमायांतीं प्रांजलिं विनयान्विताम्

Pagkaraan, sa pagtatapos ng pagsamba, naalala niya ang minamahal na sanay tumanggap ng pinagpalang prasāda—na dumarating araw-araw, magkahawak ang mga palad sa pagdarasal, puspos ng kababaang-loob.

Verse 49

स्मृतमात्रां तदापश्यदागतां पृष्ठतः स्थिताम् । पूर्वेणावयवेनैव भक्तिनम्रां शुचिस्मिताम्

Pagkasambit pa lamang sa alaala, nakita niya siya noon din—dumating at nakatayo sa likuran niya—taglay ang dating anyo ring yaon, nakayuko sa debosyon, at may ngiting dalisay at payapa.

Verse 50

तां वीक्ष्य शबरः पत्नीं पूर्ववत्प्रांजलिं स्थिताम् । भस्मावशेषितगृहं यथापूर्वमवस्थितम्

Nang makita niya ang kanyang asawa na nakatayo gaya ng dati, nakatiklop ang mga palad sa pagdarasal, nakita rin ng Śabara ang bahay—bagaman naging abo—na wari’y nakalagay pa rin sa dating ayos.

Verse 51

अग्निर्दहति तेजोभिः सूर्यो दहति रश्मिभिः । राजा दहति दंडेन ब्राह्मणो मनसा दहेत्

Ang apoy ay nagsusunog sa pamamagitan ng init; ang araw ay nagsusunog sa pamamagitan ng mga sinag. Ang hari ay nagsusunog sa pamamagitan ng parusa; datapwat ang brāhmaṇa ay nakapagsusunog sa lakas ng isipan.

Verse 52

किमयं स्वप्न आहोस्वित्किं वा माया भ्रमात्मिका । इति विस्मयसंभ्रातस्तां भूयः पर्यपृच्छत

“Ito ba’y panaginip, o isang mapanlinlang na māyā na lumilito sa isip?”—sa pagkamangha at pagkagulat, muli niya siyang tinanong.

Verse 53

अपि त्वं च कथं प्राप्ता भस्मभूतासि पावके । दग्धं च भवनं भूयः कथं पूर्व वदास्थितम्

“At paano ka nakabalik? Paano ka naging abo sa apoy? At bagaman nasunog ang bahay, paano ito muling nakatayo na gaya ng dati?”

Verse 54

शबर्युवाच । यदा गृहं समुद्दीप्य प्रविष्टाहं हुताशने । तदात्मानं न जानामि न पश्यामि हुताशनम्

Sinabi ni Śabarī: “Nang magliyab ang bahay at ako’y pumasok sa apoy, noon ay hindi ko na nakilala ang aking sarili, ni hindi ko nakita ang apoy man lamang.”

Verse 55

न तापलेशोप्यासीन्मे प्रविष्टाया इवोदकम् । सुषुप्तेव क्षणार्धेन प्रबुद्धास्मि पुनः क्षणात्

Ni bahagyang init ay hindi man lamang dumampi sa akin—wari’y lumusong ako sa tubig. Gaya ng nahimbing, sa kalahating kisapmata’y nagising akong muli sa isa pang kisapmata.

Verse 56

तावद्भवनमद्राक्षमदग्धमिव सुस्थितम् । अधुना देवपूजांते प्रसादं लब्धुमागता

Noon ay nakita ko ang bahay na matatag na nakatindig, na wari’y hindi man nasunog. At ngayon, sa pagtatapos ng pagsamba, ako’y dumating upang tumanggap ng prasāda—ang mapagpalang biyaya ng Diyos.

Verse 57

एवं परस्परं प्रेम्णा दंपत्योर्भाषमाणयोः । प्रादुरासीत्तयोरग्रे विमानं दिव्यमद्भुतम्

Habang ang mag-asawa’y nag-uusap nang may pag-ibig, biglang nagpakita sa kanilang harapan ang isang kahanga-hanga at banal na vimāna—makalangit na sasakyang panghimpapawid.

Verse 58

तस्मिन्विमाने शतचन्द्रभास्वरे चत्वार ईशानुचराः पुरःसराः । हस्ते गृहीत्वाथ निषाददंपती आरोपयामासुरमुक्तविग्रहौ

Sa vimānang yaon, na nagniningning na tila sandaang buwan, apat na pangunahing tagasunod ni Īśāna (Śiva) ang nanguna. Hinawakan nila sa kamay ang mag-asawang Niṣāda at iniahon sa loob—samantalang taglay pa nila ang di-pa-nalalayang katawang-mortal.

Verse 59

तयोर्निषाददंपत्योस्तत्क्षणादेव तद्वपुः । शिवदूतकरस्पर्शात्तत्सारूप्यमवाप ह

Sa mismong sandaling iyon, ang katawan ng mag-asawang Niṣāda—sa paghipo ng mga kamay ng mga sugo ni Śiva—ay nagkamit ng anyong kawangis nila, ang sārūpya.

Verse 60

तस्माच्छ्रद्धैव सर्वेषु विधेया पुण्यकर्मसु । नीचोपि शबरः प्राप श्रद्धया योगिनां गतिम्

Kaya’t ang pananampalataya (śraddhā) lamang ang dapat matibay na itanim sa lahat ng mga gawaing banal at mapagpala; sapagkat maging ang hamak na Śabara ay nakamit, sa pamamagitan ng pananampalataya, ang dakilang kalagayang nararating ng mga yogin.

Verse 61

किं जन्मना सकलवर्णजनोत्तमेन किं विद्यया सकलशास्त्रविचारवत्या । यस्यास्ति चेतसि सदा परमेशभक्तिः कोऽन्यस्ततस्त्रिभुवने पुरुषोस्ति धन्यः

Ano ang saysay ng pagsilang sa pinakadakila sa lahat ng mga uri? Ano ang saysay ng karunungang nakapagsusuri ng lahat ng mga śāstra? Siya na sa puso’y laging may debosyon sa Kataas-taasang Panginoon—sino pa sa tatlong daigdig ang higit na pinagpala kaysa sa kanya?