Adhyaya 24
Vidyesvara SamhitaAdhyaya 24116 Verses

भस्म-प्रकार-त्रिपुण्ड्र-धारण-विधिः (Types of Bhasma and the Method of Wearing Tripuṇḍra)

Ang Adhyāya 24, na ipinahayag ni Sūta, ay isang masusing tuntunin-teknikal na paglalahad na tumutukoy sa bhasma (banal na abo) bilang sangkap ng ritwal na Śaiva at tanda ng pagkakakilanlan na may layuning maghatid ng kaligtasang espirituwal. Nagsisimula ito sa pag-uuri ng bhasma sa dalawang malawak na uri—mahābhasma at ‘svalpa’ bhasma—at saka pinapino sa śrauta, smārta, at laukika. Ipinag-iiba ang karapat-dapat at paraan ng paggamit: ang śrauta at smārta bhasma ay kaugnay ng gawi ng dvija at ng dhāraṇa na pinamamahalaan ng mga mantra, samantalang ang laukika bhasma ay inihaharap na maaabot ng iba, karaniwan nang walang mantra. Itinatakda ng teksto na ang pinakamainam na batayan ng āgneya bhasma ay abo mula sa sinunog na dumi ng baka, at tinatanggap din ang abo mula sa agnihotra o iba pang yajña para sa paglalagay ng tripuṇḍra. Iniuugnay nito ang pagsasagawa sa awtoridad ng mga mantrang pangkasulatan (lalo na ang mga mantra ng Jābāla Upaniṣad na nagsisimula sa “agnir…”), iniuutos ang pitong ulit na pagpapahid/pagbanlaw na tila pagdalisay (saptabhi-dhūlana) gamit ang abo (at tubig), at mariing nagsasabi na ang naghahangad ng mokṣa ay hindi dapat iwan ang tripuṇḍra kahit hindi sinasadya. Sa kabuuan, ito’y isang siksik na manwal ng ritwal: pag-uuri → pinagmulan → karapat-dapat → ugnay sa mantra → paraan ng paglalapat → utos para sa paglaya.

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । द्विविधं भस्म संप्रोक्तं सर्वमंगलदं परम् । तत्प्रकारमहं वक्ष्ये सावधानतया शृणु

Wika ni Sūta: “Ang bhasma, ang banal na abo, ay ipinahayag na may dalawang uri—pinakamataas na mapalad at nagkakaloob ng lahat ng kabutihan. Ngayon ay ipaliliwanag ko ang wastong paraan nito—makinig nang may maingat na pagtuon.”

Verse 2

एकं ज्ञेयं महाभस्म द्वितीयं स्वल्पसंज्ञकम् । महाभस्म इति प्रोक्तं भस्म नानाविधं परम्

Alamin na ang bhasma ay may dalawang uri: ang una ay dapat maunawaan bilang Mahābhasma, at ang ikalawa ay kilala bilang mas maliit na uri. Yaong abo na tinatawag na “Mahābhasma” ang siyang pinakamataas na bhasma, na sinasabing may sari-saring anyo at gamit sa pagsamba.

Verse 3

तद्भस्म त्रिविधं प्रोक्तं श्रोतं स्मार्तं च लौकिकम् । भस्मैव स्वल्पसंज्ञं हि बहुधा परिकीर्तितम्

Ang bhasma na iyon ay ipinahayag na may tatlong uri: Śrauta (Vedic), Smārta (ayon sa Smṛti), at Laukika (pangkaraniwan sa daigdig). Tunay nga, ang abo mismo—na tinatawag ding maikli na “bhasma”—ay binabanggit sa maraming paraan, ayon sa pinagmulan at gamit nito sa ritwal.

Verse 4

श्रौतं भस्म तथा स्मार्तं द्विजानामेव कीर्तितम् । अन्येषामपि सर्वेषामपरं भस्म लौकिकम्

Para sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang), itinuturo ang dalawang uri ng banal na abo: ang Śrauta bhasma at ang Smārta bhasma. Para naman sa lahat ng iba pa, may isa pang uri ng abo na tinatawag na Laukika (karaniwang) bhasma.

Verse 5

धारणं मंत्रतः प्रोक्तं द्विजानां मुनिपुंगवैः । केवलं धारणं ज्ञेयमन्येषां मंत्रवर्जितम्

Itinuro ng mga dakilang muni na para sa mga “dalawang-beses na isinilang,” ang pagsusuot ng banal na tanda ng Śaiva ay dapat isagawa na may kasamang mantra. Para sa iba, dapat maunawaan na ito’y simpleng pagsusuot lamang—walang mantra.

Verse 6

आग्नेयमुच्यते भस्म दग्धगोमयसंभवम् । तदापि द्र व्यमित्युक्तं त्रिपुंड्रस्य महामुने

O dakilang pantas, ang abong nagmula sa sinunog na dumi ng baka ay tinatawag na ‘āgneya’ (isinilang sa apoy). Maging iyon ay ipinahayag na wastong banal na sangkap para sa paglalagay ng Tripuṇḍra, ang tatlong guhit ng abo.

Verse 7

अग्निहोत्रोत्थितं भस्मसंग्राह्यं वा मनीषिभिः । अन्ययज्ञोत्थितं वापि त्रिपुण्ड्रस्य च धारणे

Para sa pagsusuot ng Tripuṇḍra, dapat tipunin ng mga marurunong ang banal na abong nagmula sa Agnihotra; o kaya’y ang abong nagmula sa iba pang yajña ay maaari ring gamitin.

Verse 8

अग्निरित्यादिभिर्मंत्रैर्जाबालोपनिषद्गतेः । सप्तभिधूलनं कार्यं भस्मना सजलेन च

Sa pamamagitan ng mga mantra na nagsisimula sa “Agni…”, ayon sa itinuro sa Jābāla Upaniṣad, dapat isagawa ang pitong ulit na pagwisik/paglilinis; at ito’y gawin gamit ang banal na abo (bhasma) na hinaluan ng tubig.

Verse 9

वर्णानामाश्रमाणां च मंत्रतो मंत्रतोपि च । त्रिपुंड्रोद्धूलनं प्रोक्तजाबालैरादरेण च

Para sa lahat ng varṇa at lahat ng āśrama, sa pamamagitan ng mga mantra—at maging lampas pa sa mantra—ang pagpapahid ng banal na abo upang mabuo ang Tripuṇḍra ay itinuro nang may taimtim na paggalang ng tradisyong Jābāla.

Verse 10

भस्मनोद्धूलनं चैव यथा तिर्यक्त्रिपुंड्रकम् । प्रमादादपि मोक्षार्थी न त्यजेदिति विश्रुतिः

Tanyag sa banal na tradisyon na ang naghahangad ng mokṣa ay hindi dapat tumigil sa pagpapahid ng banal na abo at sa pagsusuot ng pahalang na tanda ng Tripuṇḍra—kahit dahil sa pagkakaligta—sapagkat ito’y mga itinatag na disiplina ng pagsamba sa Śaiva.

Verse 11

शिवेन विष्णुना चैव तथा तिर्यक्त्रिपुंड्रकम् । उमादेवी च लक्ष्मींश्च वाचान्याभिश्च नित्यशः

Dapat laging iguhit ang pahalang na Tripuṇḍra (tatlong guhit ng banal na abo), kasabay ng pagbigkas sa mga Pangalan nina Śiva at Viṣṇu; gayundin, alalahanin si Devī Umā at si Lakṣmī, at iba pang sagradong panawagan—palagi.

Verse 12

ब्राह्मणैः क्षत्रियैर्वैश्यैः शूद्रै रपि च संस्करैः । अपभ्रंशैर्धृतं भस्मत्रिपुंड्रोद्धूलनात्मना

Ang pagsasagawang ito’y pinananatili ng mga brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya, at śūdra, gayundin ng mga may halong kalagayang panlipunan; maging yaong tinatawag na “apabhraṃśa” (labas sa pino at wasto) ay nagsasagawa rin. Ito’y itinatag bilang debosyon sa katawan: pagpapahid ng banal na abo at pagdadala ng Tripuṇḍra (tatlong pahalang na guhit).

Verse 13

उद्धूलनं त्रिपुंड्रं च श्रद्धया नाचरंति ये । तेषां नास्ति समाचारो वर्णाश्रमसमन्वितः

Yaong hindi, nang may pananampalataya, nagsasagawa ng banal na pagpapahid ng abo (uddhūlana) at pagsusuot ng Tripuṇḍra (tatlong guhit ng abo) — sa kanila’y walang tunay na wastong asal na naaayon sa mga tuntunin ng varṇa at āśrama.

Verse 14

उद्धूलनं त्रिपुंड्रं च श्रद्धया नाचरंति ये । तेषां नास्ति विनिर्मुक्तिस्संसाराज्जन्मकोटिभिः

Yaong hindi, nang may pananampalataya, nagsasagawa ng pagpapahid ng banal na abo (uddhūlana) at nagsusuot ng tanda ng Tripuṇḍra — sa kanila’y walang ganap na paglaya mula sa saṃsāra, kahit pa sa milyun-milyong kapanganakan.

Verse 15

उद्धूलनं त्रिपुंड्रं च श्रद्धया नाचरन्ति ये । तेषां नास्ति शिवज्ञानं कल्पकोटिशतैरपि

Yaong hindi, nang may pananampalataya, nagsasagawa ng pagpapahid ng banal na abo (uddhūlana) at nagsusuot ng tatlong guhit na Tripuṇḍra — sa kanila’y hindi sumisilang ang tunay na kaalaman kay Śiva, kahit sa daan-daang koro ng mga kalpa.

Verse 16

उद्धूलनं त्रिपुंड्रं च श्रद्धया नाचरन्ति ये । ते महापातकैर्युक्ता इति शास्त्रीयनिर्णयः

Ang mga hindi, nang may pananampalataya, nagsasagawa ng banal na pagpapahid ng sagradong abo (uddhūlana) at pagsusuot ng Tripuṇḍra ay, ayon sa pasya ng mga śāstra, kaugnay ng malalaking kasalanan (mahāpātaka).

Verse 17

उद्धूलनं त्रिपुंड्रं च श्रद्धया नाचरन्ति ये । तेषामाचरितं सर्वं विपरीतफलाय हि

Ang mga hindi, nang may pananampalataya, nagsasagawa ng pagpapahid ng banal na abo (bhasma-uddhūlana) at pagsusuot ng Tripuṇḍra—lahat ng kanilang ginagawa ay nagbubunga ng baligtad, nagdudulot ng kinalabasang salungat sa ninanais na espirituwal na bunga.

Verse 18

महापातकयुक्तानां जंतूनां शर्वविद्विषाम् । त्रिपुंड्रोद्धूलनद्वेषो जायते सुदृढं मुने

O pantas, sa mga nilalang na nadungisan ng malalaking kasalanan at kaaway ni Śarva (Panginoong Śiva), sumisibol ang matibay na pagkasuklam sa paglalagay ng Tripuṇḍra at sa pagpapahid ng banal na abo (bhasma) sa katawan.

Verse 19

शिवाग्निकार्यं यः कृत्वा कुर्यात्त्रियायुषात्मवित् । मुच्यते सर्वपापैस्तु स्पृष्टेन भस्मना नरः

Ang taong nagsagawa muna ng banal na ritwal ng apoy ni Śiva at saka nagpahid ng banal na abo (bhasma) nang may pagkaunawa sa kapangyarihang nagbibigay-buhay nito, ay napapalaya sa lahat ng kasalanan; sapagkat sa mismong pagdampi ng bhasma ay nalilinis siya.

Verse 20

सितेन भस्मना कुर्य्यात्त्रिसन्ध्यं यस्त्रिपुण्ड्रकम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः शिवेन सह मोदते

Sinumang naglalagay ng Tripuṇḍra gamit ang dalisay na puting banal na abo sa tatlong sandhyā ng araw (umaga, tanghali, at gabi), ay napapalaya sa lahat ng kasalanan at nagagalak na kasama ng Panginoong Śiva.

Verse 21

सितेन भस्मना कुर्याल्लाटे तु त्रिपुण्ड्रकम् । यो सावनादिभूतान्हि लोकानाप्तो मृतो भवेत्

Dapat iguhit sa noo ang Tripuṇḍra gamit ang dalisay na puting bhasma (banal na abo). Ang hindi makamit ang mga daigdig na nagsisimula sa Sāvana at iba pa, ang buhay ay wari’y kamatayan.

Verse 22

अकृत्वा भस्मना स्नानं न जपेद्वै षडक्षरम् । त्रिपुंड्रं च रचित्वा तु विधिना भस्मना जपेत्

Kung hindi muna naligo gamit ang bhasma, hindi dapat bigkasin ang mantrang may anim na pantig. Ngunit matapos iguhit ang Tripuṇḍra sa bhasma ayon sa tuntunin, saka magsagawa ng japa.

Verse 23

अदयो वाधमो वापि सर्वपापान्वितोपि वा । उषःपापान्वितो वापि मूर्खो वा पतितोपि वा

Maging siya’y walang habag, mababa ang asal, o nababalot ng sari-saring kasalanan; maging siya’y lubog sa mabigat na pagkakasala, mangmang, o nalugmok—siya man ay nagiging karapat-dapat lumapit kay Śiva sa pamamagitan ng bhakti.

Verse 24

यस्मिन्देशेव सेन्नित्यं भूतिशासनसंयुतः । सर्वतीर्थैश्च क्रतुभिः सांनिध्यं क्रियते सदा

Sa alinmang lupain na Siya’y laging nananahan—Siya na kaisa ng kautusan ng bhasma—sa mismong pook na iyon ay palaging naitatatag ang banal na presensya, na para bang naroon ang lahat ng tīrtha at lahat ng mga handog na ritwal.

Verse 25

त्रिपुंड्रसहितो जीवः पूज्यः सर्वैः सुरासुरैः । पापान्वितोपि शुद्धात्मा किं पुनः श्रद्धया युतः

Ang nilalang na may Tripuṇḍra (tatlong guhit ng banal na abo) ay karapat-dapat sambahin at igalang ng lahat—maging ng mga deva at asura. Kahit may bahid ng kasalanan, itinuturing pa ring dalisay ang kanyang kalooban; lalo na kung taglay ito nang may pananampalataya at debosyon.

Verse 26

यस्मिन्देशे शिवज्ञानी भूतिशासनसंयुतः । गतो यदृच्छयाद्यापि तस्मिस्तीर्थाः समागताः

Hanggang ngayon, alinmang lupain na mapuntahan nang di sinasadya ng isang nakakakilala kay Śiva—na may banal na abo (bhasma) at rudrākṣa—doon mismo nagtitipon ang lahat ng sagradong tīrtha.

Verse 27

बहुनात्र किमुक्तेन धार्यं भस्म सदा बुधैः । लिंगार्चनं सदा कार्यं जप्यो मंत्रः षडक्षरः

Ano pa ang masasabi rito? Ang marurunong ay dapat laging magsuot ng banal na abo (bhasma). Ang pagsamba sa Śiva-liṅga ay dapat gawin palagi, at ang anim-na-pantig na mantra ay dapat bigkasin sa japa.

Verse 28

ब्रह्मणा विष्णुना वापि रुद्रे ण मुनिभिः सुरैः । भस्मधारणमाहात्म्यं न शक्यं परिभाषितुम्

Kahit sina Brahmā, Viṣṇu, Rudra, pati ang mga muni at mga diyos, hindi kayang ilarawan nang ganap ang kadakilaan ng pagsusuot ng banal na abo—ang Tripuṇḍra ni Śiva.

Verse 29

इति वर्णाश्रमाचारो लुप्तवर्णक्रियोपि च । पापात्सकृत्त्रिपुंड्रस्य धारणात्सोपि मुच्यते

Kaya nga, kahit ang taong nalihis na sa asal ng varṇa at āśrama, at kahit ang nagpabaya sa mga itinakdang ritwal ng kanyang kalagayan, ay napapalaya sa kasalanan sa pagsusuot ng Tripuṇḍra—tatlong guhit ng abo—kahit minsan lamang.

Verse 30

ये भस्मधारिणं त्यक्त्वा कर्म कुर्वंति मानवाः । तेषां नास्ति विनिर्मोक्षः संसाराज्जन्मकोटिभिः

Ang mga taong tumatalikod sa pagsusuot ng banal na abo (bhasma) ngunit nagpapatuloy pa rin sa mga gawaing makamundo—para sa kanila, walang ganap na paglaya mula sa saṃsāra, kahit sa di-mabilang na kapanganakan.

Verse 31

ते नाधीतं गुरोः सर्वं ते न सर्वमनुष्ठितम् । येन विप्रेण शिरसि त्रिपुंड्रं भस्मना कृतम्

Ang brahmana na iyon ay hindi tunay na natuto ng lahat mula sa kanyang guro, ni hindi rin naisagawa nang wasto ang lahat ng disiplina—kung iginuhit niya sa ulo ang Tripuṇḍra gamit ang bhasma, ang banal na abo.

Verse 32

ये भस्मधारिणं दृष्ट्वा नराः कुर्वंति ताडनम् । तेषां चंडालतो जन्म ब्रह्मन्नूह्यं विपश्चिता

O Brahmā, yaong mga taong kapag nakita ang debotong may dalang bhasma—banal na abo—ay sinasaktan siya, ang mga iyon ay isinisilang sa kalagayang caṇḍāla. Ito ang katotohanang dapat maunawaan ng marurunong.

Verse 33

मानस्तोकेन मंत्रेण मंत्रितं भस्म धारयेत् । ब्राह्मणः क्षत्रियश्चैव प्रोक्तेष्वंगेषु भक्तिमान्

Ang debotong Brāhmaṇa o Kṣatriya ay dapat magsuot ng banal na abo (bhasma) na binasbasan sa pamamagitan ng mantrang Mānastoka, at ipahid ito nang may paggalang sa mga bahaging itinakda.

Verse 34

वैश्यस्त्रियं बकेनैव शूद्र ः पंचाक्षरेण तु । अन्यासां विधवास्त्रीणां विधिः प्रोक्तश्च शूद्र वत्

Ang babaeng Vaiśya ay dapat magsagawa ng japa sa mantrang tinatawag na “Baka”; ngunit ang Śūdra ay magsagawa ng japa sa Pañcākṣarī. Para sa iba pang mga babaeng balo, ang itinakdang pagsunod ay ipinahayag na kapareho ng para sa Śūdra.

Verse 35

पंचब्रह्मादिमनुभिर्गृहस्थस्य विधीयते । त्रियंबकेन मनुना विधिर्वै ब्रह्मचारिणः

Para sa maybahay (gṛhastha), ang tuntunin ng pagsasagawa ay itinakda ng mga pantas, na nagsisimula sa mga mantrang Pañcabrahma. Ngunit para sa brahmacārin (mag-aaral ng banal na disiplina), ang tuntunin ay tunay na itinakda ng Triyambaka-mantra.

Verse 36

अघोरेणाथ मनुना विपिनस्थविधिः स्मृतः । यतिस्तु प्रणवेनैव त्रिपुंड्रादीनि कारयेत्

Pagkatapos, ang itinakdang pamamaraan para sa naninirahan sa gubat ay inaalala na isinasagawa sa pamamagitan ng mantrang Aghora. Ngunit ang yati (renunciate) ay dapat maglagay ng Tripuṇḍra at iba pang banal na tanda gamit ang Praṇava (Oṁ) lamang.

Verse 37

अतिवर्णाश्रमी नित्यं शिवोहं भावनात्परात् । शिवयोगी च नियतमीशानेनापि धारयेत्

Ang nakalampas na sa lahat ng uri at yugto ng buhay ay dapat laging manahan sa sukdulang pagninilay: “Ako ay Śiva.” At ang disiplinadong Śiva-yogin ay dapat ding patuloy na panatilihin ang ganitong pagkaunawa, pinanghahawakan ito sa pamamagitan ni Īśāna, ang pinakataas na anyo ng Panginoon.

Verse 38

न त्याज्यं सर्ववर्णैश्च भस्मधारणमुत्तमम् । अन्यैरपि यथाजीवैस्सदेति शिवशासनम्

Ang pinakadakilang pagsasagawa ng pagsusuot ng bhasma (banal na abo) ay hindi dapat talikuran ng mga tao sa alinmang uri ng lipunan. Tunay, ito’y dapat tuparin ng lahat—bawat isa ayon sa kanyang kalagayan sa buhay—sapagkat ito ang walang kupas na utos ni Panginoong Śiva.

Verse 39

भस्मस्नानेन यावंतः कणाः स्वाण्गे प्रतिष्ठिताः । तावंति शिवलिंगानि तनौ धत्ते हि धारकः

Sa pagligo gamit ang bhasma (banal na abo), gaano man karaming butil ang dumikit at nanahan sa sariling katawan—gayon din karaming Śiva-liṅga ang tunay na taglay ng nagsusuot sa kanyang katauhan.

Verse 40

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा श्चापि च संकराः । स्त्रियोथ विधवा बालाः प्राप्ताः पाखंडिकास्तथा

Dumating doon ang mga Brahmin, Kshatriya, Vaishya, Shudra, at yaong may halong kaayusan; pati mga babae, mga balo, at mga bata; at maging ang mga pākhaṇḍika—mga naliligaw at mapagkunwari—lahat ay naparoon, nahila ng kabanalan ng Panginoon.

Verse 41

ब्रह्मचारी गृही वन्यः संन्यासी वा व्रती तथा । नार्यो भस्म त्रिपुंड्रांका मुक्ता एव न संशयः

Maging brahmacārin (mag-aaral na may pagpipigil), maybahay, naninirahan sa gubat, saṃnyāsin (tumiwalag sa daigdig), o tagapagpanata—pati mga babae—yaong may tatak na Tripuṇḍra na gawa sa banal na bhasma ay tunay na napapalaya; walang pag-aalinlangan.

Verse 42

ज्ञानाज्ञानधृतो वापि वह्निदाहसमो यथा । ज्ञानाज्ञानधृतं भस्म पावयेत्सकलं नरम्

Kung paanong ang apoy ay nagsusunog nang gayon din, hawakan man ng may alam o ng walang alam, gayon din ang banal na bhasma: ipahid man nang may pagkaunawa o wala, nililinis nito ang buong pagkatao.

Verse 43

नाश्नीयाज्जलमन्नमल्पमपि वा भस्माक्षधृत्या विना । भुक्त्वावाथ गृही वनीपतियतिर्वर्णी तथा संकरः । एनोभुण्नरकं प्रयाति सत दागायत्रिजापेन तद्वर्णानां तु यतेस्तु मुख्यप्रणवाजपेन मुक्तंभवेत्

Huwag kumain o uminom kahit kaunti man nang walang banal na bhasma (abo) at suot na rudrākṣa. Kapag matapos kumain ang maybahay, ang naninirahan sa gubat, ang yati (nagpapakabanal), ang brahmacārī na mag-aaral, o ang may halong varṇa ay nagpabaya rito, nagkakasala siya at nahuhulog sa impiyerno. Ang pagkukulang na iyon ay napapawi para sa mga āśrama sa pagbigkas ng Gāyatrī nang sandaang ulit; ngunit para sa yati, ang paglaya sa dungis ay nakakamit sa japa ng pangunahing Praṇava (Oṁ).

Verse 44

त्रिपुंड्रं ये विनिंदंति निन्दन्ति शिवमेव ते । धारयंति च ये भक्त्या धारयन्ति तमेव ते

Ang sinumang nanlilibak sa Tripuṇḍra—ang tatlong guhit ng banal na abo—ay tunay na nanlilibak kay Panginoong Śiva mismo. At ang sinumang nagsusuot ng Tripuṇḍra nang may debosyon, siya’y tunay na nagdadala kay Śiva sa kanyang katawan at pagkatao.

Verse 45

धिग्भस्मरहितं भालं धिग्ग्राममशिवालयम् । धिगनीशार्चनं जन्म धिग्विद्यामशिवाश्रयाम्

Kahihiyan ang noo na walang banal na bhasma; kahihiyan ang nayon na walang dambana ni Śiva. Kahihiyan ang buhay na hindi sumasamba sa Panginoon; at kahihiyan ang karunungang hindi kumakalinga kay Śiva.

Verse 46

ये निंदंति महेश्वरं त्रिजगतामाधारभूतं हरं ये निन्दंति त्रिपुंड्रधारणकरं दोषस्तु तद्दर्शने । ते वै संकरसूकरासुरखरश्वक्रोष्टुकीटोपमा जाता एव भवंति पापपरमास्तेनारकाः केवलम्

Yaong mga lumalait kay Maheśvara—si Hara, ang sandigan ng tatlong daigdig—at yaong lumalait sa pagsusuot ng Tripuṇḍra (tatlong guhit ng banal na abo), nagkakasala kahit sa pagtingin dito nang may paghamak. Ang gayong mga tao, lubog sa sukdulang kasalanan, ay tunay na isinisilang na may likas na tulad ng baboy ni Śaṅkara, asura, asno, aso, chakal, at insekto; kaya sila’y tanging patungo sa impiyerno.

Verse 47

ते दृष्ट्वा शशिभास्करौ निशि दिने स्वप्नेपि नो केवलं पश्यंतु श्रुतिरुद्र सूक्तजपतो मुच्येत तेनादृताः । सत्संभाषणतो भवेद्धि नरकं निस्तारवानास्थितं ये भस्मादिविधारणं हि पुरुषं निंदंति मंदा हि ते

Huwag nawa nilang masilayan ang Buwan at ang Araw—sa gabi man o sa araw, kahit sa panaginip—yaong mga hangal na walang paggalang sa japa ng Vedic Rudra-sūkta at lumalait sa taong nagsasagawa ng banal na panata gaya ng pagsusuot ng sagradong abo. Tunay, kahit ang pakikipag-usap sa kanila’y nagbubunsod ng pagbagsak sa impiyerno; hindi sila nakatindig sa landas na patungo sa paglaya.

Verse 48

न तांत्रिकस्त्वधिकृतो नोर्द्ध्वपुंड्रधरो मुने । संतप्तचक्रचिह्नोत्र शिवयज्ञे बहिष्कृतः

O pantas, ang sumusunod sa mga ritong Tantriko na hindi Śaiva ay hindi karapat-dapat dito; gayundin ang may patayong tanda ng sekta (ūrdhva-puṇḍra). At ang may tatak ng mainit na cakra ay itinataboy mula sa handog-yajña kay Śiva.

Verse 49

तत्रैते बहवो लोका बृहज्जाबालचोदिताः । ते विचार्याः प्रयत्नेन ततो भस्मरतो भवेत्

Sa bagay na ito, maraming aral ang itinakda, gaya ng iniutos sa Bṛhajjābāla (Upaniṣad). Dapat itong siyasatin nang maingat at may taimtim na pagsisikap; at sa gayon, ang tao’y magiging deboto ng bhasma, ang banal na abo.

Verse 50

यच्चंदनैश्चंदनकेपि मिश्रं धार्यं हि भस्मैव त्रिपुंड्रभस्मना । विभूतिभालोपरि किंचनापि धार्यं सदा नो यदि संतिबुद्धयः

Kahit pa ang paste ng sandalwood ay hinaluan ng sandalwood, ang dapat pa ring ipahid bilang Tripuṇḍra ay ang bhasma lamang—ang banal na abo. At sa noo—sa ibabaw ng vibhūti—dapat laging magtaglay ng isang tanda (palatandaang Śaiva). Kung matatag ang ating pag-unawa, hindi ito dapat pabayaan kailanman.

Verse 51

स्त्रीभिस्त्रिपुण्ड्रमलकावधि धारणीयं भस्म द्विजादिभिरथो विधवाभिरेवम् । तद्वत्सदाश्रमवतां विशदाविभूतिर्धार्यापवर्गफलदा सकलाघहन्त्री

Ang mga babae ay dapat magsuot ng banal na abo (bhasma) bilang Tripuṇḍra hanggang sa guhit ng buhok sa noo. Gayundin, ang mga brāhmaṇa at iba pang “dalawang ulit na isinilang” ay dapat magsuot ng sagradong abo, at pati ang mga balo sa gayon ding paraan. Sa gayon din, para sa mga nakatatag sa matuwid na āśrama, ang dalisay na vibhūti ay dapat isuot; nagbibigay ito ng kalayaan (moksha) at pumupuksa sa lahat ng kasalanan.

Verse 52

त्रिपुण्ड्रं कुरुते यस्तु भस्मना विधिपूर्वकम् । महापातकसंघातैर्मुच्यते चोपपातकैः

Sinumang ayon sa itinakdang paraan ay gumagawa ng Tripuṇḍra gamit ang banal na abo (bhasma), siya’y napapalaya mula sa naipong bigat ng malalaking kasalanan, at gayundin mula sa mga kasalanang pangalawa.

Verse 53

ब्रह्मचारी गृहस्थो वा वानप्रस्थोथ वा यतिः । ब्रह्मक्षत्त्राश्च विट्शूद्रा स्तथान्ये पतिताधमाः

Maging siya’y brahmacārin (mag-aaral na may pagpipigil), maybahay, vānaprastha (naninirahan sa gubat), o yati (tuluyang tumalikod sa mundo); maging kabilang sa brāhmaṇa at kṣatriya, o sa vaiśya at śūdra—maging yaong itinuturing na nalugmok at hamak—lahat ay kabilang at maaaring humarap kay Panginoong Śiva sa pamamagitan ng bhakti.

Verse 54

उद्धूलनं त्रिपुंड्रं च धृत्वा शुद्धा भवंति च । भस्मनो विधिना सम्यक्पापराशिं विहाय च

Sa wastong pagpapahid ng banal na abo at sa pagsusuot ng mga tanda ng Tripuṇḍra, ang tao’y nagiging dalisay. At sa paglalapat ng bhasma ayon sa tamang tuntunin, tunay na naiiwan ang naipong bunton ng kasalanan.

Verse 55

भस्मधारी विशेषेण स्त्रीगोहत्यादिपातकैः । वीरहत्याश्वहत्याभ्यां मुच्यते नात्र संशयः

Ang nagdadala ng banal na abo (bhasma), sa natatanging paraan, ay napapalaya mula sa mabibigat na kasalanan gaya ng pagpatay sa babae at sa baka; at napapalaya rin mula sa kasalanan ng pagpatay sa bayani at sa kabayo—walang pag-aalinlangan dito.

Verse 56

परद्र व्यापहरणं परदाराभिमर्शनम् । परनिन्दा परक्षेत्रहरणं परपीडनम्

Ang pagnanakaw ng ari-arian ng iba, paglapastangan sa asawa ng iba, paninirang-puri, pag-agaw ng lupain ng iba, at pananakit sa kapwa—ito ang mga gawaing nakapipinsala na nagbubusabos sa kaluluwa sa karumihan at humahadlang sa landas ng Śiva-dharma.

Verse 57

सस्यारामादिहरणं गृहदाहादिकर्म च । गोहिरण्यमहिष्यादितिलकम्बलवाससाम्

Ang pagnanakaw ng ani, mga hardin at katulad nito, at mga gawaing gaya ng pagsunog ng bahay; gayundin ang pagnanakaw ng baka, ginto, kalabaw at iba pa, pati linga, kumot at mga kasuotan—lahat ng ito’y hinahatulang mabigat na kasalanan.

Verse 58

अन्नधान्यजलादीनां नीचेभ्यश्च परिग्रहः । दशवेश्यामतंगीषु वृषलीषु नटीषु च

Huwag tumanggap ng pagkain, butil, tubig at katulad nito mula sa mababa o maruming pinagmulan; gayundin, upang mapanatili ang kadalisayang kailangan sa pagsamba kay Śiva, iwasan ang pakikisama at pag-asa sa mga patutot at sa nakabababang uri ng kasama—gaya ng mga babaeng itinuturing na labas sa lipunan at mga mananayaw/aktres.

Verse 59

रजस्वलासु कन्यासु विधवासु च मैथुनम् । मांसचर्मरसादीनां लवणस्य च विक्रयः

Ang pakikipagtalik sa babaeng may buwanang dalaw, sa dalagang hindi pa kasal, o sa balo; at ang pangangalakal (pagbebenta) ng karne, balat, mga nakalalasing na inumin at katulad nito, pati asin—itinuturing na kapintasan para sa naghahangad ng kadalisayan sa landas ng Śiva-dharma.

Verse 60

पैशुन्यं कूटवादश्च साक्षिमिथ्याभिलाषिणाम् । एवमादीन्यसंख्यानि पापानि विविधानि च । सद्य एव विनश्यंति त्रिपुंड्रस्य च धारणात्

Ang paninirang-puri, mapanlinlang na pananalita, at pagnanasa na magbigay ng huwad na patotoo—kasama ang di-mabilang na iba’t ibang kasalanang tulad nito—ay napapawi agad sa mismong pagsusuot ng Tripuṇḍra, ang tatlong banal na guhit ng abo, tanda ng debosyon kay Panginoong Śiva.

Verse 61

शिवद्र व्यापहरणं शिवनिंदा च कुत्रचित् । निंदा च शिवभक्तानां प्रायश्चित्तैर्न शुद्ध्यति

Ang pagnanakaw ng pag-aari ni Śiva, ang paglapastangan kay Śiva sa anumang paraan, at ang paglapastangan sa mga deboto ni Śiva—ang mga ito’y hindi nalilinis sa pamamagitan lamang ng karaniwang pag-aayuno o pagtubos-sala.

Verse 62

रुद्रा क्षं यस्य गात्रेषु ललाटे तु त्रिपंड्रकम् । सचांडालोपि संपूज्यस्सर्ववर्णोत्तमोत्तमः

Ang sinumang may suot na mga butil ng Rudrākṣa sa katawan at may Tripuṇḍra (tatlong guhit ng banal na abo) sa noo—kahit siya’y isang Cāṇḍāla—ay karapat-dapat sambahin nang may paggalang; siya’y nagiging pinakadakila sa lahat ng antas, sapagkat siya’y may tanda bilang deboto ni Śiva.

Verse 63

यानि तीर्थानि लोकेस्मिन्गंगाद्यास्सरितश्च याः । स्नातो भवति सर्वत्र ललाटे यस्त्रिपुंड्रकम्

Ang sinumang may Tripuṇḍra (tatlong banal na guhit ng abo) sa noo ay itinuturing na nakaligo na sa lahat ng tīrtha sa mundong ito—sa Ganga at sa lahat ng banal na ilog—sa lahat ng dako at sa lahat ng panahon.

Verse 64

सप्तकोटि महामंत्राः पंचाक्षरपुरस्सराः । तथान्ये कोटिशो मंत्राः शैवकैवल्यहेतवः

May pitumpung milyong dakilang mantra, at ang limang-pantig na mantra (Pañcākṣara) ang nangunguna. Mayroon pang iba pang mga mantra na di-mabilang sa mga krore—ngunit ang lahat ng ito’y mga sanhi tungo sa Śaiva kaivalya, ang paglaya sa pakikipag-isa kay Śiva.

Verse 65

अन्ये मंत्राश्च देवानां सर्वसौख्यकरा मुने । ते सर्वे तस्य वश्याः स्युर्यो बिभर्ति त्रिपुंड्रकम्

O pantas, maging ang iba pang mga mantra ng mga diyos na nagbibigay ng lahat ng uri ng ginhawang makamundo—ang lahat ng iyon ay lubos na pasusunod sa taong may Tripuṇḍra (tatlong guhit ng banal na abo) na suot.

Verse 66

सहस्रं पूर्वजातानां सहस्रं जनयिष्यताम् । स्ववंशजानां ज्ञातीनामुद्धरेद्यस्त्रिपुंड्रकृत्

Ang sinumang nagmamarka sa katawan ng Tripuṇḍra gamit ang banal na abo (bhasma) ay nag-aangat ng isang libong ninunong nauna nang isinilang at isang libong salinlahing di pa isinisilang—at inililigtas din ang mga kamag-anak sa sariling angkan.

Verse 67

इह भुक्त्वा खिलान्भोगान्दीर्घायुर्व्याधिवर्जितः । जीवितांते च मरणं सुखेनैव प्रपद्यते

Sa daigdig na ito, matapos tamasahin ang lahat ng mabubuting kaluguran, siya’y nagiging mahaba ang buhay at malaya sa karamdaman; at sa wakas ng buhay, sa biyayang bunga ng pagsamba kay Śiva, tinatanggap niya ang kamatayan nang payapa at magaan.

Verse 68

अष्टैश्वर्यगुणोपेतं प्राप्य दिव्यवपुः शिवम् । दिव्यं विमानमारुह्य दिव्यत्रिदशसेवितम्

Taglay ang walong banal na kadakilaan, matapos makamtan ang makalangit na katawan na angkop sa mapagpalang paglilingkod kay Śiva, siya’y sumasakay sa maningning na vimāna—pinararangalan at pinaglilingkuran ng mga diyos na makalangit.

Verse 69

विद्याधराणां सर्वेषां गंधर्वाणां महौजसाम् । इंद्रा दिलोकपालानां लोकेषु च यथाक्रमम्

At ito’y ipinahahayag para sa lahat ng Vidyādhara, para sa makapangyarihan at maningning na mga Gandharva, at para kay Indra at sa iba pang mga tagapangalaga ng mga daigdig—sa kani-kanilang mga kaharian, ayon sa wastong kaayusan.

Verse 70

भुक्त्वा भोगान्सुविपुलान्प्रजेशानां पदेषु च । ब्रह्मणः पदमासाद्य तत्र कन्याशतं रमेत्

Matapos tamasahin ang napakasaganang mga kaluguran, maging sa mga kalagayan ng mga Prajāpati, nararating niya ang katayuan ni Brahmā; at doon siya’y nagagalak kasama ang sandaang dalagang makalangit.

Verse 71

तत्र ब्रह्मायुषो मानं भुक्त्वा भोगाननेकशः । विष्णोर्लोके लभेद्भोगं यावद्ब्रह्मशतात्ययः

Doon, matapos tamasahin ang maraming kaluguran sa panahong kasinghaba ng ganap na buhay ni Brahmā, ang tao’y magkakamit pa ng mga biyayang-lugod sa daigdig ni Viṣṇu—na magtatagal hanggang sa lumipas ang sandaang siklo ni Brahmā.

Verse 72

शिवलोकं ततः प्राप्य लब्ध्वेष्टं काममक्षयम् । शिवसायुज्यमाप्नोति संशयो नात्र जायते

Pagkaraan nito, sa pag-abot sa daigdig ni Śiva at pagtanggap ng ninanais na katuparang di-nasisira at di-nauubos, nararating ng tao ang Śiva-sāyujya—ang pakikiisa kay Śiva. Dito, walang pag-aalinlangan.

Verse 73

सर्वोपनिषदां सारं समालोक्य मुहुर्मुहुः । इदमेव हि निर्णीतं परं श्रेयस्त्रिपुंड्रकम्

Matapos pagnilayan nang paulit-ulit ang diwa ng lahat ng Upaniṣad, ito ang napagpasyahan: ang Tripuṇḍra—ang tatlong banal na guhit ng Vibhūti (banal na abo)—lamang ang pinakadakilang daan tungo sa pinakamataas na kabutihan.

Verse 74

विभूतिं निंदते यो वै ब्राह्मणः सोन्यजातकः । याति च नरके घोरे यावद्ब्रह्मा चतुर्मुखः

Ang Brahmin na nanlalait sa Vibhūti (banal na abo) ay dapat ituring na tila ipinanganak sa ibang lahi—nahulog mula sa tunay na pagka-Brahmin. Siya’y mapupunta sa kakila-kilabot na impiyerno, sa habang-panahong umiiral pa si Brahmā na may apat na mukha.

Verse 75

श्राद्धे यज्ञे जपे होमे वैश्वदेवे सुरार्चने । धृतत्रिपुंड्रः पूतात्मा मृत्युं जयति मानवः

Sa Śrāddha para sa mga ninuno, sa mga handog na yajña, sa japa o pag-uulit ng mantra, sa homa o handog sa apoy, sa ritong Vaiśvadeva, at sa pagsamba sa mga diyos—ang taong may Tripuṇḍra, na dalisay ang kaluluwa, ay nagwawagi laban sa kamatayan.

Verse 76

जलस्नानं मलत्यागे भस्मस्नानं सदा शुचि । मंत्रस्नानं हरेत्पापं ज्ञानस्नाने परं पदम्

Ang pagligo sa tubig ay nag-aalis ng dumi ng katawan; ang pagligo sa bhasma (banal na abo) ay nagdudulot ng walang hanggang kalinisan. Ang pagligo sa pamamagitan ng mantra ay pumupuksa sa kasalanan; at sa pagligo ng mapagpalayang kaalaman, naaabot ang kataas-taasang kalagayan.

Verse 77

सर्वतीर्थेषु यत्पुण्यं सर्वतीर्थेषु यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति भस्मस्नानकरो नरः

Anumang kabanalan at espirituwal na bunga na nakukuha sa pagligo sa lahat ng banal na tirtha, yaon ding bunga ang ganap na nakakamit ng taong nagsasagawa ng pagligo sa bhasma ayon sa paraang Shaiva.

Verse 78

भस्मस्नानं परं तीर्थं गंगास्नानं दिने दिने । भस्मरूपी शिवः साक्षाद्भस्म त्रैलोक्यपावनम्

Ang pagligo sa bhasma ang kataas-taasang tirtha—katumbas ng pagligo sa Ilog Gaṅgā araw-araw. Sapagkat si Śiva ay tunay na naroroon sa anyo ng bhasma, at ang bhasma’y nagpapadalisay sa tatlong daigdig.

Verse 79

न तदूनं न तद्ध्यानं न तद्दानं जपो न सः । त्रिपुंड्रेण विनायेन विप्रेण यदनुष्ठितम्

Anumang gawain na isinasagawa ng isang brāhmaṇa nang walang Tripuṇḍra (tatlong guhit ng abo ni Śiva) ay hindi tunay na panata, hindi tunay na pagninilay; hindi tunay na pagkakawanggawa, at hindi rin tunay na japa.

Verse 80

वानप्रस्थस्य कन्यानां दीक्षाहीननृणां तथा । मध्याह्नात्प्राग्जलैर्युक्तं परतो जलवर्जितम्

Para sa mga vānaprastha (mga ascetic na naninirahan sa gubat), sa mga dalagang hindi pa kasal, at sa mga lalaking hindi pa tumatanggap ng dīkṣā, ang ritwal ay dapat isagawa na may tubig bago magtanghali; pagkalipas ng tanghali, isagawa ito nang walang tubig.

Verse 81

एवं त्रिपुंड्रं यः कुर्य्यान्नित्यं नियतमानसः । शिवभक्तः सविज्ञेयो भुक्तिं मुक्तिं च विंदति

Kaya nga, sinumang palagiang naglalagay ng Tripuṇḍra (tatlong guhit ng banal na abo) nang may disiplin at matatag na isipan ay dapat makilalang tunay na deboto ni Śiva; nakakamit niya kapwa ang bhukti (kaginhawahang makamundo) at mukti (kalayaan).

Verse 82

यस्यांगेनैव रुद्रा क्ष एकोपि बहुपुण्यदः । तस्य जन्मनिरर्थं स्यात्त्रिपुंड्ररहितो यदि

Kahit isang rudrākṣa lamang na suot sa katawan ay nagkakaloob ng saganang kabutihang-loob; ngunit kung ang tao ay walang Tripuṇḍra (tatlong guhit ng banal na abo), ang kanyang pagsilang ay nagiging walang saysay.

Verse 83

एवं त्रिपुंड्रमाहात्म्यं समासात्कथितं मया । रहस्यं सर्वजंतूनां गोपनीयमिदं त्वया

Kaya nga, maikli kong naipaliwanag ang kadakilaan ng Tripuṇḍra. Ito ay isang lihim na aral para sa lahat ng nilalang; kaya nararapat mong ingatan at panatilihing lihim ito.

Verse 84

तिस्रो रेखा भवंत्येव स्थानेषु मुनिपुंगवाः । ललाटादिषु सर्वेषु यथोक्तेषु बुधैर्मुने

O pinakadakila sa mga pantas, tunay na tatlong guhit ang dapat iguhit sa mga itinakdang lugar—sa noo at sa iba pang bahagi—gaya ng sinabi ng mga marurunong, O muni.

Verse 85

भ्रुवोर्मध्यं समारभ्य यावदंतो भवेद्भ्रुवोः । तावत्प्रमाणं संधार्यं ललाटे च त्रिपुंड्रकम्

Mula sa pagitan ng dalawang kilay hanggang sa dulo ng mga kilay, iyon ang dapat gawing sukat; at sa noo ay ilagay ang Tripuṇḍra (tatlong guhit ng banal na abo) ayon sa sukat na iyon.

Verse 86

मध्यमानामिकांगुल्या मध्ये तु प्रतिलोमतः । अंगुष्ठेन कृता रेखा त्रिपुंड्राख्या भिधीयते

Kapag inayos ang gitnang daliri at ang palasingsingan, at sa gitnang puwang ay iginuhit ang isang guhit sa kabaligtarang direksiyon gamit ang hinlalaki, ang guhit na iyon ay tinatawag na Tripuṇḍra—ang tatlong banal na marka ng abo.

Verse 87

मध्येंगुलिभिरादाय तिसृभिर्भस्म यत्नतः । त्रिपुण्ड्रधारयेद्भक्त्या भुक्तिमुक्तिप्रदं परम्

Maingat na kumuha ng banal na abo gamit ang tatlong gitnang daliri, at sa debosyon ay ipahid ang Tripuṇḍra. Ang kataas-taasang gawaing ito’y nagkakaloob ng bhukti (kaginhawahang makamundo) at mukti (kalayaan).

Verse 88

तिसृणामपि रेखानां प्रत्येकं नवदेवताः । सर्वत्रांगेषु ता वक्ष्ये सावधानतया शृणु

Sa bawat isa sa tatlong banal na guhit, may siyam na namumunong diyos. Ipahahayag ko sila para sa lahat ng bahagi ng katawan—makinig nang may buong pag-iingat.

Verse 89

अकारो गार्हपत्याग्निर्भूधर्मश्च रजोगुणः । ऋग्वेदश्च क्रियाशक्तिः प्रातःसवनमेव च

Ang pantig na “A” ay ang banal na apoy na Gārhapatya (apoy ng maybahay); ito ang prinsipyo ng lupa at ang gunang rajas. Ito rin ang Ṛgveda, ang kapangyarihan ng pagkilos (kriyā-śakti), at ang paghahandog ng Soma sa umaga (prātaḥ-savana).

Verse 90

महदेवश्च रेखायाः प्रथमायाश्च देवता । विज्ञेया मुनिशार्दूलाः शिवदीक्षापरायणैः

O mga pantas na tulad ng tigre, ang mga deboto na nakatuon sa inisyasyon ni Śiva (Śiva-dīkṣā) ay dapat makaalam na si Mahādeva ang namumunong diyos ng unang guhit (rekhā).

Verse 91

उकारो दक्षिणाग्निश्च नभस्तत्त्वं यजुस्तथा । मध्यंदिनं च सवनमिच्छाशक्त्यंतरात्मकौ

Ang pantig na “U” ay ang banal na apoy sa timog; ito rin ang prinsipyo ng kalawakan (ākāśa) at ang Yajurveda. Ito rin ang paghahandog sa tanghali (madhyandina-savana), at nananahan sa loob bilang icchā-śakti, ang kapangyarihan ng kalooban.

Verse 92

महेश्वरश्च रेखाया द्वितीयायाश्च देवता । विज्ञेया मुनिशार्दूल शिवदीक्षापरायणैः

O tigre sa mga pantas, alamin na si Maheśvara ang namumunong diyos ng ikalawang guhit (rekhā), ayon sa pagkaunawa ng mga debotong nakatuon sa Śiva-dīkṣā.

Verse 93

मकाराहवनीयौ च परमात्मा तमोदिवौ । ज्ञानशक्तिः सामवेदस्तृतीयं सवनं तथा

Ang pantig na “ma” ay dapat ding pagnilayan bilang banal na apoy na Āhavanīya, bilang Kataas-taasang Sarili (Paramātmā), at bilang magkaparis—dilim at araw. Ito rin ay jñāna-śakti, ang Sāma Veda, at ang ikatlong paghahandog ng Soma (tṛtīya-savana).

Verse 94

शिवश्चैव च रेखायास्तृतियायाश्च देवता । विज्ञेया मुनिशार्दूल शिवदीक्षापरायणौ

Alamin mo, O tigre sa mga pantas, na si Śiva mismo ang namumunong diyos ng ikatlong guhit ng ritwal; ito’y dapat maunawaan ng mga tapat na nakatuon sa inisyasyon ni Śiva (Śiva-dīkṣā).

Verse 95

एवं नित्यं नमस्कृत्य सद्भक्त्या स्थानदेवताः । त्रिपुंड्रं धारयेच्छुद्धो भुक्तिं मुक्तिं च विंदति

Kaya nga, matapos maghandog araw-araw ng pagpupugay na may tunay na debosyon sa mga diyos na tagapag-ingat ng banal na pook, ang nalinis na tao ay dapat magsuot ng Tripuṇḍra (tatlong guhit ng banal na abo); sa gayon nakakamtan ang kapakinabangan sa daigdig (bhukti) at ang kalayaan (mukti).

Verse 96

इत्युक्ताः स्थानदेवाश्च सर्वांगेषु मुनीश्वरः । तेषां संबंधिनो भक्त्या स्थानानि शृणु सांप्रतम्

Nang masabihan nang gayon, nagsalita ang mga diyos na tagapangalaga ng mga banal na pook sa bawat sangkap (ng banal na anyo). O panginoon ng mga muni, makinig ka ngayon nang may debosyon sa mga sagradong lugar na kaugnay nila.

Verse 97

द्वात्रिंशत्स्थानके वार्द्धषोडशस्थानकेपि च । अष्टस्थाने तथा चैव पंचस्थानेपि नान्यसेत्

Maging ang pagsasagawa ay nakaayos sa tatlumpu’t dalawang himpilan, sa pinalawak na labing-anim na himpilan, o gayundin sa walo o limang himpilan, huwag magsingit ng iba pa (na mantra o diyos) sa pagitan—upang manatiling buo ang ayos at disiplina ng Śaiva.

Verse 98

उत्तमांगे ललाटे च कर्णयोर्नेत्रयोस्तथा । नासावक्त्रगलेष्वेवं हस्तद्वय अतः परम्

Pagkaraan nito, ipahid ang Vibhūti (banal na abo) sa tuktok ng ulo at sa noo; gayundin sa mga tainga at sa mga mata; at sa gayon ding paraan sa ilong, bibig, at lalamunan—pagkatapos ay sa dalawang kamay.

Verse 99

कूर्परे मणिबंधे च हृदये पार्श्वयोर्द्वयोः । नाभौ मुष्कद्वये चैवमूर्वोर्गुल्फे च जानुनि

Sa siko, sa pulsuhan, sa puso, sa magkabilang tagiliran ng katawan; sa pusod, sa dalawang bayag; gayundin sa mga hita, sa mga bukung-bukong, at sa mga tuhod—sa mga bahaging ito dapat ilagay ang banal na tanda/ang Vibhūti.

Verse 100

जंघाद्वयेपदद्वन्द्वे द्वात्रिंशत्स्थानमुत्तमम् । अग्न्यब्भूवायुदिग्देशदिक्पालान्वसुभिः सह

Sa dalawang binti at sa dalawang paa naroon ang marangal na ika-32 na luklukan. Doon, kasama ng mga Vasu, pagnilayan si Agni, ang Tubig, ang Lupa, ang Hangin, ang mga direksiyon at mga dako, at ang mga tagapagbantay ng mga direksiyon (Dikpāla).

Verse 101

धरा ध्रुवश्च सोमश्च अपश्चेवानिलोनलः । प्रत्यूषश्च प्रभासश्च वसवोष्टौ प्रकीर्तिताः

Dharā, Dhruva, Soma, Āpaḥ, Anila, Anala, Pratyūṣa, at Prabhāsa—sila ang ipinahahayag na walong Vasu.

Verse 102

एतेषां नाममात्रेण त्रिपुंड्रं धारयेद्बुधाः । कुर्याद्वा षोडशस्थाने त्रिपुण्ड्रं तु समाहितः

Sa pagbigkas lamang ng mga pangalang ito, ang marurunong ay dapat maglagay ng Tripuṇḍra (tatlong banal na guhit ng abo). O kaya, na may tipong isip, iguhit ang Tripuṇḍra sa labing-anim na itinakdang bahagi ng katawan.

Verse 103

शीर्षके च ललाटेच कंठे चांसद्वये भुजे । कूर्परे मणिबंधे च हृदये नाभिपार्श्वके

Sa tuktok ng ulo at sa noo, sa lalamunan, sa dalawang balikat at sa mga bisig, sa siko at sa pulsuhan, sa puso, at sa magkabilang gilid ng pusod—sa mga bahaging ito ilalagay ang banal na tanda.

Verse 104

पृष्ठे चैवं प्रतिष्ठाय यजेत्तत्राश्विदैवते । शिवशक्तिं तथा रुद्र मीशं नारदमेव च

Pagkatapos maitatag (ang banal na anyo) sa likuran ayon sa itinakda, sambahin doon ang mga diyos na Aśvinī; at gayundin si Śiva kasama si Śakti, si Rudra, ang Panginoong Īśa, at si Nārada rin.

Verse 105

वामादिनवशक्तीश्च एताः षोडशदेवताः । नासत्यो दस्रकश्चैव अश्विनौ द्वौ प्रकीर्तितौ

Kaya nga, mula kay Vāmā at sa iba pang siyam na Śakti—sila ang tinatawag na labing-anim na diyos. Gayundin, sina Nāsatya at Dasraka ay ipinahahayag bilang dalawang Aśvin.

Verse 106

अथवा मूर्द्ध्नि केशे च कर्मयोर्वदने तथा । बाहुद्वये च हृदये नाभ्यामूरुयुगे तथा

O kaya naman, ipahid ito sa tuktok ng ulo at sa buhok, sa dalawang kamay at sa mukha; gayundin sa dalawang bisig, sa puso, sa pusod, at sa magkabilang hita—upang pabanalin ang katawan para sa pagsamba kay Śiva.

Verse 107

जानुद्वये च पदयोः पृष्ठभागे च षोडश । शिवश्चन्द्र श्च रुद्र ः को विघ्नेशो विष्णुरेव वा

Sa dalawang tuhod, sa mga paa, at sa likurang bahagi ng katawan ay may labing-anim na (paglalagyan). Dapat itong pagnilayan bilang Śiva, ang Buwan, Rudra, ‘Ka’ (Brahmā), Vighneśa (Gaṇeśa), o maging si Viṣṇu.

Verse 108

श्रीश्चैव हृदये शम्भुस्तथा नाभौ प्रजापतिः । नागश्च नागकन्याश्च उभयोरृषिकन्यकाः

Si Śrī (ang mapalad na kapangyarihan ng kasaganaan) ay pagnilayan sa puso; at si Śambhu (Panginoong Śiva) ay gayundin sa puso; at si Prajāpati (Panginoon ng paglikha at lahi) sa pusod. Ang mga Nāga at mga dalagang Nāga ay isipin sa magkabilang panig, kasama ang mga anak na babae ng mga Ṛṣi.

Verse 109

पादयोश्च समुद्रा श्च तीर्थाः पृष्ठे विशालतः । इत्येव षोडशस्थानमष्टस्थानमथोच्यते

Sa dalawang paa ay naroon ang mga karagatan, at sa malapad na likod ay naroon ang mga banal na tawiran (tīrtha). Sa gayon, naipahayag ang kalipunan ng labing-anim na pook; at ngayo’y itinuturo rin ang kalipunan ng walong pook.

Verse 110

गुह्यस्थानं ललाटश्च कर्णद्वयमनुत्तमम् । अंसयुग्मं च हृदयं नाभिरित्येवमष्टकम्

Ang lihim na bahagi, ang noo, ang marangal na dalawang tainga, ang dalawang balikat, ang puso at ang pusod—ganyan ang binabanggit bilang walong banal na pook.

Verse 111

ब्रह्मा च ऋषयः सप्तदेवताश्च प्रकीर्तिताः । इत्येवं तु समुद्दिष्टं भस्मविद्भिर्मुनीश्वराः

“Si Brahmā, ang mga Ṛṣi, at ang pitong diyos ay ipinahayag nang gayon. Sa ganitong paraan, O pinakadakila sa mga pantas, ito’y itinakda ng mga muni na nakaaalam ng tunay na pagsasagawa ng banal na Bhasma (abo).”

Verse 112

अथ वा मस्तकं बाहूहृदयं नाभिरेव च । पंचस्थानान्यमून्याहुर्धारणे भस्मविज्जनाः

O kaya naman, ang ulo, ang dalawang bisig, ang puso, at ang pusod—ipinahayag ng mga tunay na nakaaalam sa banal na abo (bhasma) na ito ang limang dako sa katawan para isuot ito, bilang tanda ng pagtalaga sa landas ni Śiva.

Verse 113

यथासंभवनं कुर्य्याद्देशकालाद्यपेक्षया । उद्धूलनेप्यशक्तिश्चेत्त्रिपुण्ड्रादीनि कारयेत्

Isagawa ang mga pagtalima ayon sa makakaya, na isinasaalang-alang ang lugar, panahon, at iba pang kalagayan. Kung hindi man kayang magpahid ng banal na abo, kahit man lamang ay ipagawa ang Tripuṇḍra at mga kaugnay na tanda sa katawan.

Verse 114

त्रिनेत्रं त्रिगुणाधारं त्रिवेदजनकं शिवम् । स्मरन्नमः शिवायेति ललाटे तु त्रिपुण्ड्रकम्

Sa pagninilay kay Śiva—ang Panginoong may Tatlong Mata, sandigan ng tatlong guṇa at pinagmulan ng tatlong Veda—alalahanin ang mantra na “Namaḥ Śivāya,” at saka ilapat sa noo ang Tripuṇḍra na mula sa banal na abo.

Verse 115

ईशाभ्यां नम इत्युक्त्वापार्श्वयोश्च त्रिपुण्ड्रकम् । बीजाभ्यां नम इत्युक्त्वा धारयेत्तु प्रकोष्ठयोः

Sa pagbigkas ng “Pagpupugay sa dalawang Īśa,” ilapat ang Tripuṇḍra sa magkabilang tagiliran ng katawan. Pagkaraan, sa pagbigkas ng “Pagpupugay sa dalawang Bīja,” ilagay ang mga banal na tanda sa dalawang bisig na pang-ibabang bahagi.

Verse 116

कुर्यादधः पितृभ्यां च उमेशाभ्यां तथोपरि । भीमायेति ततः पृष्ठे शिरसः पश्चिमे तथा

Dapat niyang ilagay ito sa ibaba para sa mga Pitṛ (mga diyos na ninuno), at gayundin sa itaas para kina Umā at Īśa. Pagkaraan, sa pagbigkas ng “(namaḥ) Bhīmāya,” ilagay niya ito sa likuran, sa kanlurang bahagi ng ulo.

Frequently Asked Questions

Rather than a mythic episode, the chapter advances a ritual-theological argument: bhasma and tripuṇḍra are not merely social identifiers but scripturally grounded disciplines with mokṣa-orientation, validated through mantra authority and strict procedural classification.

Bhasma symbolizes reduction of materiality to residue (ash) and functions as a purificatory sacrament; tripuṇḍra becomes the codified bodily inscription of Shaiva affiliation and renunciant intent, with repeated application presented as a disciplined, mantra-linked purification aimed at liberation.

No discrete iconographic manifestation (svarūpa) is foregrounded in the sampled portion; the emphasis is on Śiva’s ritual presence mediated through bhasma and mantra—Śiva as accessible through orthodox practice rather than through a narrative depiction of a particular form.