आवरणपूजाविधानम् / The Procedure of Āvaraṇa (Enclosure) Worship

Verse 1

उपमन्युरुवाच । अनुक्तं चात्र पूजायाः कमलोपभयादिव । यत्तदन्यत्प्रवक्ष्यामि समासान्न तु विस्तरात्

Wika ni Upamanyu: “Dito, may ilang bahagi ng pagsamba—gaya ng pag-aalay ng mga lotus at iba pang handog—na hindi pa nababanggit. Kaya ipaliliwanag ko ngayon ang natitirang mga punto, nang maikli at hindi pahaba.”

Verse 2

हविर्निवेदनात्पूर्वं दीपदानादनन्तरम् । कुर्यादावरणाभ्यर्चां प्राप्ते नीराजने ऽथ वा

Bago ihandog ang naivedya (pagkaing alay), at kaagad matapos ialay ang ilawan, dapat isagawa ang āvaraṇa-arcana, ang pagsamba sa mga diyos na nakapaligid; o kaya’y gawin ito kapag dumating na ang oras ng nīrājana (pagwawagayway ng mga ilaw).

Verse 3

तत्रेशानादिसद्यांतं रुद्राद्यस्त्रांतमेव च । शिवस्य वा शिवायाश्च प्रथमावरणे जपेत्

Doon, sa unang āvaraṇa ng pagsamba, dapat magsagawa ng japa mula kay Īśāna hanggang Sadyojāta; at gayundin mula kay Rudra hanggang sa Astra, ang pananggalang na mantra—para kay Śiva o para kay Śivā, ang Banal na Ina.

Verse 4

ऐशान्यां पूर्वभागे च दक्षिणे चोत्तरे तथा । पश्चिमे च तथाग्नेय्यामैशान्यां नैरृते तथा

Sa hilagang-silangan (Aiśānya), sa silangang bahagi, gayundin sa timog at sa hilaga; sa kanluran din; at pati sa timog-silangan (Āgneya), hilagang-silangan, at timog-kanluran (Nairṛta)—dapat maunawaan na ang pag-aayos/paglalagay ay ayon sa lahat ng mga direksiyong ito.

Verse 5

वायव्यां पुनरैशान्यां चतुर्दिक्षु ततः परम् । गर्भावरणमाख्यातं मन्त्रसंघातमेव वा

Pagkatapos, sa hilagang‑kanluran at muli sa hilagang‑silangan—at saka sa lahat ng apat na dako—ipinahayag ang “pagbabalot na banal ng garbha (santuwaryo)”, samakatuwid ang mismong pag‑aayos at pagtipon ng mga mantra para sa pag‑iingat at paglalagak ng pagsamba.

Verse 6

हृदयाद्यस्त्रपर्यंतमथवापि समर्चयेत् । तद्बहिः पूर्वतः शक्रं यमं दक्षिणतो यजेत्

Dapat na sambahin nang wasto ang mga diyos ng mantra, mula sa Hṛdaya (Puso) hanggang sa Astra (Sandata)—o sambahin sila nang buo ayon sa gayong pagkakasunod. Sa labas ng (panloob na bilog), sambahin si Śakra (Indra) sa silangan at si Yama sa timog.

Verse 7

वरुणं वारुणे भागे धनदं चोत्तरे बुधः । ईशमैशे ऽनलं स्वीये नैरृते निरृतिं यजेत्

Sinasamba ng marunong si Varuṇa sa kanluran, at si Dhanada (Kubera) sa hilaga. Sa hilagang‑silangan, sambahin si Īśa (Śiva); sa sariling dako, sambahin si Anala (Agni); at sa timog‑kanluran, sambahin si Nirṛti.

Verse 8

मारुते मारुतं विष्णुं नैरृते विधिमैश्वरे । बहिःपद्मस्य वज्राद्यान्यब्जांतान्यायुधान्यपि

Sa dako ng hangin (hilagang‑kanluran) naroon si Vāyu; sa dako ni Nirṛti (timog‑kanluran) naroon si Viṣṇu; at sa dakong makapangyarihan (hilagang‑silangan) naroon si Brahmā. At sa panlabas na lotus ay naroon din ang mga sandata, mula sa Vajra (kulog‑kidlat) at iba pang mga sandatang “isinilang sa lotus” rin.

Verse 9

प्रसिद्धरूपाण्याशासु लोकेशानां क्रमाद्यजेत् । देवं देवीं च संप्रेक्ष्य सर्वावरणदेवताः

Sa iba’t ibang dako, sambahin ayon sa wastong pagkakasunod ang mga kilalang anyo ng mga Lokēśa, ang mga Panginoon ng mga daigdig. At habang nakatuon sa Diyos at Diyosa (Śiva at Devī), sambahin ang lahat ng mga diyos na bumubuo sa kanilang banal na mga āvaraṇa, ang mga pook‑pagbabalot.

Verse 10

बद्धांजलिपुटा ध्येयाः समासीना यथासुखम् । सर्वावरणदेवानां स्वाभिधानैर्नमोयुतैः

Umupo nang maginhawa, magkasalikop ang mga kamay sa añjali, at magnilay. Sa lahat ng mga diyos sa mga āvaraṇa (mga banal na pabalat), maghandog ng pagpupugay na “namah” na kalakip ang kani-kanilang mga pangalan.

Verse 11

पुष्पैः संपूजनं कुर्यान्नत्वा सर्वान्यथाक्रमम् । गर्भावरणमेवापि यजेत्स्वावरणेन वा

Pagkaraang yumukod sa lahat ayon sa wastong pagkakasunod, isagawa ang ganap na pagsamba gamit ang mga bulaklak. Sambahin din ang pinakaloob na santuwaryo (garbha) at ang mga pabilog na kalakip nito—maging kasama ang kani-kanilang āvaraṇa (mga kasama) o ayon sa itinakdang ayos ng sariling ritwal.

Verse 12

योगे ध्याने जपे होमे वाह्ये वाभ्यंतरे ऽपि वा । हविश्च षड्विधं देयं शुद्धं मुद्गान्नमेव च

Maging sa yoga, pagninilay, japa (pagbigkas ng mantra), o homa (handog sa apoy)—maging panlabas o panloob ang pagsamba—dapat ihandog ang havis na anim na uri ayon sa itinakda. At maghandog din ng dalisay na pagkain, lalo na ng malinis na luto ng munggo (mudga).

Verse 13

पायसं दधिसंमिश्रं गौडं च मधुनाप्लुतम् । एतेष्वेकमनेकं वा नानाव्यंजनसंयुतम्

Ang pāyasa (lugaw na gatas), pagkain na hinaluan ng dahi (curd), at mga matamis na gawa sa jaggery na binuhusan ng pulot—mula sa mga ito, maaaring maghandog ng isa o marami, kasama ang sari-saring ulam na kaakibat.

Verse 14

गुडखंडन्वितं दद्यान्मथितं दधि चोत्तमम् । भक्ष्याण्यपूपमुख्यानि स्वादुमंति फलानि च

Dapat ihandog ang kinayod na yogurt na hinaluan ng jaggery at asukal, kasama ang pinakamarangal na yogurt; at maghandog din ng mga pagkaing alay—lalo na ng matatamis na keyk—at mga bungang kaaya-aya at matamis.

Verse 15

रक्तचन्दनपुष्पाढ्यं पानीयं चातिशीतलम् । मृदु एलारसाक्तं च खण्डं पूगफलस्य च

Dapat siyang maghandog ng napakalamig na inuming tubig na pinayaman ng mga bulaklak at pulang sandalwood; at magbigay rin ng malambot na asukal na kristal na may samyo ng kardamono, kasama ang mga piraso ng bunga ng bunga ng areca (nganga).

Verse 16

शैलमेव सितं चूर्णं नातिरूक्षं न दूषितम् । कर्पूरं चाथ कंकोलं जात्यादि च नवं शुभम्

Dapat lamang kumuha ng malinis na puting pulbos na mineral—hindi labis na tuyo at hindi marumi. Kasama nito, gamitin ang kamper at kankola, at magdagdag ng sariwa at mapalad na sampagita at iba pang bagong mababangong sangkap na kahalintulad.

Verse 17

आलेपनं चन्दनं स्यान्मूलकाष्ठंरजोमयम् । कस्तूरिका कुंकुमं च रसो मृगमदात्मकः

Para sa ālepana, ang banal na pampahid sa pagsamba kay Śiva, itinatakda ang sandalwood—ginagawang paste mula sa pulbos ng ugat at pusod na kahoy. Maaari ring gamitin ang musk at saffron; at ang mabangong katas ay sinasabing may likas na katangian ng mṛga-mada, ang musk ng usa.

Verse 18

पुष्पाणि सुरभीण्येव पवित्राणि शुभानि च । निर्गंधान्युग्रगंधानि दूषितान्युषितानि च

Ang mga bulaklak ay maaaring mabango, dalisay, at mapalad; o maaari ring walang amoy, may masangsang na amoy, marumi, o lipas at lanta—ang lahat ng uri nito ay binabanggit sa usapin ng pagsamba.

Verse 19

स्वयमेव विशीर्णानि न देयानि शिवार्चने । वासांसि च मृदून्येव तपनीयमयानि च

Sa pagsamba kay Śiva, huwag maghandog ng mga kasuotang punit o kusang naluma at napudpod. Sa halip, maghandog lamang ng malalambot at pinong tela—at gayundin ng mga handog na yari sa dalisay na ginto.

Verse 20

विद्युद्वलयकल्पानि भूषणानि विशेषतः । सर्वाण्येतानि कर्पूरनिर्यासागुरुचन्दनैः

Lalo na, ang mga palamuti ay hinubog na wari’y mga singsing ng kidlat; at ang lahat ay pinabanguhan ng kamper, mababangong dagta, agaru (aloeswood), at sandalwood.

Verse 21

आधूपितानि पुष्पौघैर्वासितानि समंततः । चन्दनागुरुकर्पूरकाष्ठगुग्गुलुचूर्णिकैः

Ang mga iyon ay pinausukan at pinabanguhan sa lahat ng panig ng mga bunton ng bulaklak; at ng pulbos ng sandalwood, agaru, kahoy-kamper, at pulbos na guggulu—mga handog na mabango na angkop sa pagsamba sa mapalad na Panginoon Śiva.

Verse 22

घृतेन मधुना चैव सिद्धो धूपः प्रशस्यते । कपिलासम्भवेनैव घृतेनातिसुगन्धिना

Ang insenso na inihanda sa ghee at pulot ay ipinahahayag na lubhang kapuri-puri—lalo na kung ginawa sa napakabangong ghee na mula sa kapilā, ang kayumangging baka.

Verse 23

नित्यं प्रदीपिता दीपाः शस्ताः कर्पूरसंयुताः । पञ्चगव्यं च मधुरं पयो दधि घृतं तथा

Ang mga lampara ay dapat panatilihing nakasindi araw-araw—tunay na mainam—na may halimuyak ng kamper. At (dapat ding ihandog) ang matamis na pañcagavya, kasama ang gatas, curd, at ghee.

Verse 24

कपिलासम्भवं शम्भोरिष्टं स्नाने च पानके । आसनानि च भद्राणि गजदंतमयानि च

Para kay Panginoong Śambhu, ang anumang nagmula sa kapilā na baka (kayumangging baka) ay minamahal—maging para sa ritwal na pagligo o sa banal na pag-inom. Dapat ding ihandog ang mga mapalad na āsana, kahit yaong yari sa garing ng elepante.

Verse 25

सुवर्णरत्नयुक्तानि चित्राण्यास्तरणानि च । मृदूपधानयुक्तानि सूक्ष्मतूलमयानि च

Mayroon ding mga pantakip at mga sapin na maringal ang palamuti, may ginto at mga hiyas—malalambot, may kasamang mga unan, at yari sa pinong bulak.

Verse 26

उच्चावचानि रम्याणि शयनानि सुखानि च । नद्यस्समुद्रगामिन्या नटाद्वाम्भः समाहृतम्

May mga higaan na mataas at mababa, sari-sari at kaaya-aya, at mga pahingahang komportable; at ang tubig ay dinala mula sa ilog na umaagos patungong dagat, karga sa mga banga.

Verse 27

शीतञ्च वस्त्रपूतं तद्विशिष्टं स्नानपानयोः । छत्रं शशिनिभं चारु मुक्तादामविराजितम्

Dapat ihandog ang malamig na tubig na sinala sa tela—lalong angkop para sa pagligo at pag-inom—at isang magandang payong, puti na parang buwan, na pinalalamutian ng kumikislap na kuwintas ng perlas.

Verse 28

नवरत्नचितं दिव्यं हेमदण्डमनोहरम् । चामरे च सिते सूक्ष्मे चामीकरपरिष्कृते

[Dinala nila] ang isang banal na pamaypay na camara na inukitan ng siyam na hiyas, kaaya-aya sa hawakang ginto; at dalawang puting camara, pinong-pinong, na pinalamutian ng ginto.

Verse 29

राजहंसद्वयाकारे रत्नदंडोपशोभिते । दर्पणं चापि सुस्निग्धं दिव्यगन्धानुलेपनम्

May isang maringal na salamin, pinalamutian ng hawakang may hiyas na hugis tulad ng pares ng maharlikang sisne. Ito’y napakakinis at makinang, at pinahiran ng banal na mababangong unguwento.

Verse 30

समंताद्रत्नसञ्छन्नं स्रग्वैरैश्चापि भूषितम् । गम्भीरनिनदः शंखो हंसकुंदेन्दुसन्निभः

Ang kabibe (shankha) ay nababalutan sa paligid ng mga hiyas at lalo pang pinalamutian ng mga kuwintas ng bulaklak. Malalim ang alingawngaw nito, at kumikislap sa kaputian na tulad ng sisne, sampagita, at buwan.

Verse 31

आस्वपृष्ठादिदेशेषु रत्नचामीकराचितः । काहलानि च रम्याणि नानानादकराणि च

Sa mga likod at iba pang bahagi ng mga sinasakyan, may mga palamuting inukitan at inlay ng hiyas at ginto. Mayroon ding kaakit-akit na mga trumpeta (kahala) at iba pang tugtugin na lumilikha ng sari-saring tunog.

Verse 32

सुवर्णनिर्मितान्येव मौक्तिकालंकृतानि च । भेरीमृदंगमुरजतिमिच्छपटहादयः

Mayroon ding mga instrumentong pangmusika na yari sa ginto at pinalamutian ng mga perlas—gaya ng kettledrum (bherī), mṛdaṅga, muraja, halong pagtambol, paṭaha, at iba pa.

Verse 33

समुद्रकल्पसन्नादाः कल्पनीयाः प्रयत्नतः । भांडान्यपि च रम्याणि पत्राण्यपि च कृत्स्नशः

Sa masikap na pagsisikap, dapat ayusin ang mga alingawngaw na parang ugong ng karagatan; at gayundin ihanda ang magagandang sisidlan at ang lahat ng kailangang mga dahon nang buo.

Verse 34

तदाधाराणि १ सर्वाणि सौवर्णान्येव साधयेत् । आलयं च महेशस्य शिवस्य परमात्मनः

Dapat gawin ang lahat ng mga base nito nang buo sa ginto, at (ihanda) din ang santuwaryo—ang tahanan ni Mahesa, Shiva, ang Kataas-taasang Sarili.

Verse 35

राजावसथवत्कल्प्यं शिल्पशास्त्रोक्तलक्षणम् । उच्चप्राकारसंभिन्नं भूधराकारगोपुरम्

Dapat itong itayo tulad ng isang maharlikang tirahan, na nagtataglay ng mga katangiang itinakda sa mga kasulatan ng sagradong arkitektura; napapalibutan ng matatayog na pader, at may toreng-pintuan na hugis bundok—na angkop para sa kagalang-galang na tahanan na inilaan para sa Panginoon.

Verse 36

अनेकरत्नसंच्छन्नं हेमद्वारकपाटकम् । तप्तजांबूनदमयं रत्नस्तम्भशतावृतम्

Ito ay nababalot ng maraming uri ng mga hiyas, na may mga pinto na gawa sa ginto; yari sa pinainit na gintong Jambunada, at napapalibutan ng daan-daang mga haliging may hiyas.

Verse 37

मुक्तादामवितानाढ्यं विद्रुमद्वारतोरणम् । चामीकरमयैर्दिव्यैर्मुकुटैः कुम्भलक्षणैः

Ito’y marangyang pinalamutian ng mga toldang nababalutan ng mga kuwintas na perlas, at ang mga arko ng pintuan ay yari sa koral. Higit pa rito, pinaganda ito ng mga banal na gintong tuktok—parang korona—na may mapalad na tanda ng banga (kumbha).

Verse 38

अलंकृतशिरोभागमस्त्र २ आजेन चिह्नितम् । राजन्यार्हनिवासैश्च राजवीथ्यादिशोभितैः

Ang pinakatuktok nito ay marikit na pinalamutian; at taglay nito ang dalawang sandata na may tatak ng sagisag na kambing. Higit pa, ito’y pinarangalan ng mga tahanang angkop sa mga maharlika, at ng mga lansangang panghari at iba pang maringal na daan.

Verse 39

प्रोच्छ्रितप्रांशुशिखरैः प्रासादैश्च समंततः । आस्थानस्थानवर्यैश्च स्थितैर्दिक्षु विदिक्षु च

Sa palibot ay may matatayog na mga palasyo na may matataas na tuktok na tila sumasayad sa langit; at sa bawat direksiyon at pagitan ng mga direksiyon ay nakatindig ang mahuhusay na bulwagan at piling mga pook ng pagtitipon.

Verse 40

अत्यन्तालंकृतप्रांतमंतरावरणैरिव । उत्तमस्त्रीसहस्रैश्च नृत्यगेयविशारदैः

Ang mga looban nito ay labis na pinalamutian, na wari’y napalilibutan ng mga panloob na tabing; at napupuno ito ng libu-libong mararangal na babae na bihasa sa sayaw at awit.

Verse 41

वेणुवीणाविदग्धैश्च पुरुषैर्बहुभिर्युतम् । रक्षितं रक्षिभिर्वीरैर्गजवाजिरथान्वितैः

Kasama roon ang maraming lalaking bihasa sa pagtugtog ng plawt na kawayan at ng vīṇā; at ito’y binabantayan ng matatapang na tagapagtanggol—mga mandirigmang may elepante, kabayo, at mga karwahe.

Verse 42

अनेकपुष्पवाटीभिरनेकैश्च सरोवरैः । दीर्घिकाभिरनेकाभिर्दिग्विदिक्षु विराजितम्

Nagniningning ito sa bawat direksiyon at pagitan ng mga direksiyon, pinalalamutian ng maraming hardin ng mga bulaklak, maraming lawa, at napakaraming mahahabang palaisdaan.

Verse 43

वेदवेदांततत्त्वज्ञैश्शिवशास्त्रपरायणैः । शिवाश्रमरतैर्भक्तैः शिवशास्त्रोक्तलक्षणैः

Naroon ang mga deboto na nakauunawa sa tunay na diwa ng mga Veda at Vedānta, na lubos na nakatuon sa mga śāstra ni Śiva, na nagagalak sa mga disiplina ng Śaiva (āśrama), at nagtataglay ng mga tanda at katangiang itinakda sa mga turo ni Śiva.

Verse 44

शांतैः स्मितमुखैः स्फीतैः सदाचारपरायणैः । शैवैर्माहेश्वरैश्चैव श्रीमद्भिस्सेवितद्विजैः

Dinaluhan iyon ng mga debotong payapa, may ngiting mukha—masagana at matatag sa mabuting asal—ng mga Śaiva at mga Māheśvara, at ng mga kagalang-galang na brāhmaṇa na pinararangalan at pinaglilingkuran ng mga mapalad.

Verse 45

एवमंतर्बहिर्वाथयथाशक्तिविनिर्मितैः । स्थाने शिलामये दांते दारवे चेष्टकामये

Kaya nito, maging sa loob (sa puso) o sa labas (sa ritwal), dapat sumamba ayon sa sariling kakayahan, na itinatatag ang (liṅga, sagisag ni Śiva) sa angkop na lugar—maging bato, garing, o kahoy—ayon sa piniling layon at hangaring debosyonal.

Verse 46

केवलं मृन्मये वापि पुण्यारण्ये ऽथ वा गिरौ । नद्यां देवालये ऽन्यत्र देशे वाथ गृहे शुभे

Maging ito’y gawin lamang sa isang payak na anyong/altar na putik, o sa banal na gubat, o sa bundok; o sa pampang ng ilog, sa templo, o sa alinmang ibang lugar—maging sa isang mapalad na tahanan—nararapat ding isagawa roon ang pagsamba kay Śiva.

Verse 47

आढ्यो वाथ दरिद्रो वा स्वकां शक्तिमवंचयन् । द्रव्यैर्न्यायार्जितैरेव भक्त्या देवं समर्चयेत्

Maging mayaman man o dukha, huwag ipagkait ang sariling kakayahan; sambahin ang Panginoon nang may debosyon, gamit lamang ang mga handog na natamo sa matuwid na paraan.

Verse 48

अथान्यायार्जितैश्चापि भक्त्या चेच्छिवमर्चयेत् । न तस्य प्रत्यवायो ऽस्ति भाववश्यो यतः प्रभुः

Kahit ang yaman ay natamo sa di-matuwid na paraan, kung sasambahin si Śiva nang may debosyon, walang mapaminsalang balik na espirituwal sa pagsambang iyon; sapagkat ang Panginoon ay naaakit ng bhāva—ang taos na damdaming panloob—at nagpapasakop sa tapat na bhakti.

Verse 49

न्यायार्जितैरपि द्रव्यैरभक्त्या पूजयेद्यदि । न तत्फलमवाप्नोति भक्तिरेवात्र कारणम्

Kahit sambahin si Śiva gamit ang yamang natamo sa matuwid na paraan, kung walang bhakti (taimtim na debosyon), hindi makakamtan ang bunga; sapagkat dito, bhakti lamang ang tunay na sanhi.

Verse 50

भक्त्या वित्तानुसारेण शिवमुद्दिश्य यत्कृतम् । अल्पे महति वा तुल्यं फलमाढ्यदरिद्रयोः

Anumang gawin para kay Śiva nang may bhakti, ayon sa kakayahan—maliit man o malaki ang handog—ay nagbubunga ng iisang gantimpalang espirituwal para sa mayaman at mahirap.

Verse 51

भक्त्या प्रचोदितः कुर्यादल्पवित्तोपि मानवः । महाविभवसारोपि न कुर्याद्भक्तिवर्जितः

Kapag inuudyukan ng debosyon, kahit ang taong salat sa yaman ay dapat magsagawa ng pagsamba at banal na tungkulin para kay Śiva; ngunit kahit ang sagana sa kayamanan, kung walang debosyon, ay hindi nararapat magsagawa.

Verse 52

सर्वस्वमपि यो दद्याच्छिवे भक्तिविवर्जितः । न तेन फलभाक्स स्याद्भक्तिरेवात्र कारणम्

Kahit ibigay ng tao ang lahat, kung iaalay kay Śiva nang walang debosyon, hindi niya matatamo ang tunay na bunga. Dito, ang bhakti lamang ang siyang tiyak na sanhi.

Verse 53

न तत्तपोभिरत्युग्रैर्न च सर्वैर्महामखैः । गच्छेच्छिवपुरं दिव्यं मुक्त्वा भक्तिं शिवात्मकम्

Hindi sa pamamagitan ng napakabangis na pag-aayuno at pagpapakasakit, ni sa lahat ng dakilang paghahandog, mararating ang banal na lungsod ni Śiva—kung tatalikuran ang bhakti na may Śiva bilang kaluluwa.

Verse 54

गुह्याद्गुह्यतरं कृष्ण सर्वत्र परमेश्वरे । शिवे भक्तिर्न संदेहस्तया भक्तो विमुच्यते

O Kṛṣṇa, higit na lihim kaysa sa pinakalihim ay ito: ang di-natitinag na bhakti kay Śiva, ang Kataas-taasang Panginoon na nasa lahat ng dako. Walang pag-aalinlangan; sa bhakti na iyon, ang deboto ay napapalaya.

Verse 55

शिवमंत्रजपो ध्यानं होमो यज्ञस्तपःश्रुतम् । दानमध्ययनं सर्वे भावार्थं नात्र संशयः

Ang pag-uulit (japa) ng mantra ni Śiva, pagninilay, homa o handog sa apoy, yajña o banal na alay, tapas o pag-aayuno at disiplina, pakikinig at pag-aaral ng mga banal na kasulatan, dāna o pagbibigay, at pagkatuto ng mga teksto—lahat ng ito, walang pag-aalinlangan, natutupad sa tunay na diwa (bhāva) na nakatuon kay Śiva.

Verse 56

भावहीनो नरस्सर्वं कृत्वापि न विमुच्यते । भावयुक्तः पुनस्सर्वमकृत्वापि विमुच्यते

Ang taong salat sa bhāva—ang panloob na debosyon at wastong layon—kahit gawin pa ang lahat, hindi napapalaya. Ngunit ang may tunay na bhāva, kahit hindi nagawa ang lahat ng panlabas na gawain, napapalaya.

Verse 57

चांद्रायणसहस्रैश्च प्राजापत्यशतैस्तथा । मासोपवासैश्चान्यैश्च शिवभक्तस्य किं पुनः

Kahit pa sa isang libong panata ng Cāndrāyaṇa, sa isang daang Prājāpatya na penitensiya, at sa iba pang mga pag-aayuno na tumatagal ng isang buwan—ano pa ang masasabi tungkol sa kadakilaan ng deboto ni Śiva?

Verse 58

अभक्ता मानवाश्चास्मिंल्लोके गिरिगुहासु च । तपंति चाल्पभोगार्थं भक्तो भावेन मुच्यते

Sa mundong ito, kahit ang di deboto ay nagsasagawa ng pagtitika sa mga bundok at yungib, upang magtamo lamang ng munting kaluguran. Ngunit ang bhakta ay napapalaya sa pamamagitan ng taos-pusong bhāva-bhakti kay Panginoong Śiva.

Verse 59

सात्त्विकं मुक्तिदं कर्म सत्त्वे वै योगिनः स्थिताः । राजसं सिद्धिदं कुर्युः कर्मिणो रजसावृताः

Ang mga yogin na nakatatag sa sattva ay gumagawa ng sāttvika na gawa, na nagkakaloob ng kalayaan. Ngunit ang mga taong pawang tagagawa lamang, natatakpan ng rajas, ay nagsasagawa ng rājasa na gawa, na nagbubunga lamang ng mga siddhi at tagumpay sa daigdig.

Verse 60

असुरा राक्षसाश्चैव तमोगुणसमन्विताः । ऐहिकार्थं यजन्तीशं नराश्चान्ये ऽपि तादृशाः

Ang mga Asura at Rākṣasa, na taglay ang tamas, ay sumasamba kay Īśa para sa mga layuning makamundo; at gayundin ang iba pang tao na may gayong ugali, sumasamba sa Kanya sa kaparehong hangarin.

Verse 61

तामसं राजसं वापि सात्त्विकं भावमेव च । आश्रित्य भक्त्या पूजाद्यं कुर्वन्भद्रं समश्नुते

Maging tāmasika, rājasa, o sāttvika man ang likas na ugali, sinumang kumakapit sa bhakti at nagsasagawa ng pagsamba at mga kaugnay na pagtalima ay nagtatamo ng mapalad na kabutihan.

Verse 62

यतः पापार्णवात्त्रातुं भक्तिर्नौरिव निर्मिता । तस्माद्भक्त्युपपन्नस्य रजसा तमसा च किम्

Sapagkat ang bhakti ay hinubog na parang bangka upang iligtas ang tao mula sa karagatan ng kasalanan. Kaya para sa taong puspos ng bhakti, ano pa ang kapangyarihan ng rajas at tamas?

Verse 63

अन्त्यजो वाधमो वापि मूर्खो वा पतितो ऽपि वा । शिवं प्रपन्नश्चेत्कृष्ण पूज्यस्सर्वसुरासुरैः

O Kṛṣṇa, kahit ang tao’y mula sa pinakamababang kapanganakan, o hamak, o mangmang, o kahit nalugmok sa kasalanan—kung siya’y sumilong kay Śiva, siya’y nagiging karapat-dapat sambahin ng lahat ng deva at maging ng mga asura.

Verse 64

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन भक्त्यैव शिवमर्चयेत् । अभुक्तानां क्वचिदपि फलं नास्ति यतस्ततः

Kaya nga, sa buong pagsisikap, sambahin ang Panginoong Śiva sa pamamagitan lamang ng debosyon; sapagkat sa mga hindi nakikibahagi sa debosyon at pagsamba, walang bunga na masusumpungan saanman.

Verse 65

वक्ष्याम्यतिरहस्यं ते शृणु कृष्ण वचो मम । वेदैश्शास्त्रैर्वेदविद्भिर्विचार्य सुविनिश्चितम्

Sasabihin ko sa iyo ang isang lubhang lihim na katotohanan—makinig ka, O Kṛṣṇa, sa aking mga salita. Ito’y masusing sinuri sa pamamagitan ng mga Veda at mga śāstra ng mga nakaaalam ng Veda, kaya’t matibay na napatunayan.