Viśvānara-Gṛhapati Upākhyāna — Śivasya Agni-gṛhe Avatāraḥ (The Account of Viśvānara Gṛhapati and Śiva’s Descent into the House of Fire)

Verse 1

नन्दीश्वर उवाच । शृणु ब्रह्मसुत प्रीत्या चरितं शशिमौलिनः । सोऽवतीर्णो यथा प्रीत्या विश्वानरगृहे शिवः

Wika ni Nandīśvara: “O anak ni Brahmā, makinig nang may galak na debosyon sa banal na salaysay ng Panginoong may gasuklay na Buwan. Dinggin kung paanong si Śiva, dahil sa dalisay na biyaya at kagalakan, ay bumaba at nagpakita sa tahanan ni Viśvānara.”

Verse 2

नाम्ना गृहपतिः सोऽभूदग्निलोकपतिर्मुने । अग्निरूपस्तेजसश्च सर्व्वात्मा परमः प्रभुः

O pantas, siya’y nakilala sa pangalang Gṛhapati, ang panginoon ng daigdig ng Apoy. Siya’y nasa anyo ni Agni at nagniningning sa dakilang tejas—siya nga ang panloob na Sarili ng lahat ng nilalang, ang Kataas-taasang Panginoon.

Verse 3

नर्मदायास्तटे रम्ये पुरे नर्मपुरे पुरा । पुरारिभक्तः पुण्यात्मा भवद्विश्वानरो मुनिः

Noong unang panahon, sa magandang pampang ng Narmadā, sa lungsod na tinatawag na Narmapur, namuhay ang banal na pantas na si Viśvānara—ang iyong naunang pagkakatawang-tao—na tapat na sumasamba kay Purāri, ang Kaaway ng Tatlong Lungsod, si Panginoong Śiva.

Verse 4

ब्रह्मचर्य्याश्रमे निष्ठो ब्रह्मयज्ञरतस्सदा । शाण्डिल्यगोत्रः शुचिमान्ब्रह्मतेजो निधिर्व्वशी

Siya’y matatag na nanahan sa āśrama ng brahmacarya, laging nakatuon sa brahma-yajña (pag-aaral ng Veda at banal na pagbigkas). Mula sa angkan ng Śāṇḍilya, siya’y dalisay sa asal, sisidlan ng ningning na brahmiko, at panginoon ng mga pandama.

Verse 5

विज्ञाताखिलशास्त्रार्थस्सदाचाररतस्सदा । शैवाचारप्रवीणोऽति लौकिकाचारविद्वरः

Nalalaman niya ang diwa ng lahat ng śāstra at laging nakatuon sa sadācāra, ang matuwid na asal. Siya’y lubhang bihasa sa mga disiplina ng Śaiva-ācāra, at nangunguna sa mga nakaaalam ng wastong gawi sa daigdig.

Verse 6

चित्ते विचार्य्य गृहिणीगुणान्विश्वानरः शुभान् । उदुवाह विधानेन स्वोचितां कालकन्यकाम्

Matapos pagnilayan sa puso ang mga mapalad na katangiang nararapat sa isang gṛhastha, si Viśvānara ay nag-asawa kay Kālakanyā—ang babaeng angkop sa kanya—ayon sa wastong ritwal.

Verse 7

अग्निशुश्रूषणरतः पञ्चयज्ञपरायणः । षट्कर्मनिरतो नित्यं देवपित्रतिथिप्रियः

Siya’y masigasig sa maingat na paglilingkod sa banal na apoy, matatag sa pagsasagawa ng limang dakilang yajña, laging abala sa anim na itinakdang tungkulin, at nakalulugod sa mga deva, sa mga ninuno, at sa mga iginagalang na panauhin.

Verse 8

एवम्बहुतिथे काले गते तस्याग्रजन्मनः । भार्य्या शुचिष्मती नाम भर्तारम्प्राह सुव्रता

Pagkaraan ng maraming araw sa buhay ng panganay na iyon, ang kanyang asawang may banal na panata, na nagngangalang Śuciṣmatī, ay nagsalita sa kanyang kabiyak.

Verse 9

नाथ भोगा मया सर्वे भुक्ता वै त्वत्प्रसादतः । स्त्रीणां समुचिता ये स्युस्त्वां समेत्य मुदावहाः

O Panginoon, sa pamamagitan ng iyong biyaya ay naranasan ko na ang lahat ng kaligayahan. Ang mga ligayang nararapat sa isang babae ay nagiging tunay na nagbibigay-galak lamang kapag nakamit at natagpuan Ka.

Verse 10

एवम्मे प्रार्थितन्नाथ चिराय हृदि संस्थितम् । गृहस्थानां समुचितं त्वमेतद्दातुमर्हसि

O Panginoon, ito ang matagal ko nang iniingatan sa puso at ngayo’y mapagpakumbabang idinadalangin. Karapat-dapat Kang magbigay nito—iturong at ipagkaloob ang tunay na angkop para sa mga maybahay at namumuhay sa tahanan.

Verse 11

विश्वानर उवाच । किमदेयं हि सुश्रोणि तव प्रियहितैषिणी । तत्प्रार्थय महाभागे प्रयच्छाम्यविलम्बितम्

Wika ni Viśvānara: “O babaeng may magandang balakang, ano pa ang hindi maibibigay sa iyo, yamang hinahangad ko ang minamahal at ikabubuti mo? Kaya, O marangal, humiling ka—ipagkakaloob ko agad, nang walang pag-antala.”

Verse 12

महेशितुः प्रसादेन मम किञ्चिन्न दुर्लभम् । इहामुत्र च कल्याणि सर्वकल्याणकारिणः

Sa biyaya ni Maheshvara, wala ni isa mang bagay na mahirap kong makamtan. O mapalad at mapagpala, Siya na pinagmumulan ng lahat ng pagpapala ay nagkakaloob ng kagalingan dito sa daigdig at sa kabilang buhay.

Verse 13

नन्दीश्वर उवाच । इत्याकर्ण्य वचः पत्युस्तस्य सा पतिदेवता । उवाच हृष्यद्वदना करौ बद्ध्वा विनीतिका

Sabi ni Nandīśvara: Nang marinig niya ang mga salita ng kanyang asawa, ang asawang tapat—nagniningning sa tuwa ang mukha—ay nagsalita nang may kababaang-loob, magkasalikop ang mga kamay sa paggalang.

Verse 14

शुचिष्मत्युवाच । वरयोग्यास्मि चेन्नाथ यदि देयो वरो मम । महेशसदृशम्पुत्रन्देहि नान्यं वरं वृणे

Sinabi ni Śuciṣmatī: “O Panginoon, kung ako’y karapat-dapat sa biyaya at kung ipagkakaloob Mo ito sa akin, ipagkaloob Mo sana ang isang anak na lalaki na kapantay ni Maheśa (Śiva). Wala na akong ibang biyayang hihilingin.”

Verse 15

नन्दीश्वर उवाच । इति तस्या वचः श्रुत्वा ब्राह्मणस्स शुचिव्रतः । क्षणं समाधिमाधाय हृद्येतत्समचिन्तयत्

Sinabi ni Nandīśvara: Nang marinig ang kanyang mga salita, ang brāhmaṇa—matatag sa dalisay na panata—ay pumasok sa samādhi nang sandali, at sa kanyang puso’y malalim na pinagbulayan ang bagay na ito.

Verse 16

अहो किं मे तया तन्व्या प्रार्थितं ह्यतिदुर्लभम् । मनोरथपथाद्दूरमस्तु वा स हि सर्व्वकृत्

“Ay! Ano ang hiniling sa akin ng payat na dalagang iyon? Ito ba’y bagay na lubhang mahirap makamtan? Kahit malayo sa landas ng karaniwang pagnanasa, mangyari nawa ito—sapagkat Siya, ang Gumagawa ng Lahat (Śiva), ay makapangyayari sa lahat.”

Verse 17

तेनैवास्या मुखे स्थित्वा वाक्स्वरूपेण शम्भुना । व्याहृतं कोऽन्यथा कर्त्तुमु त्सहेत भवेदिदम्

Si Śambhu mismo, na nanahan sa mismong bibig niya bilang anyo ng pananalita, ang siyang bumigkas nito. Sino ang may kapangyarihang baguhin ito o magsalita nang iba kaysa rito?

Verse 18

नन्दीश्वर उवाच । इति सञ्चिंत्य स मुनिर्विश्वानर उदारधीः । ततः प्रोवाच ताम्पत्नीमेकपत्नीव्रते स्थितः

Wika ni Nandīśvara: Pagkatapos magnilay nang gayon, ang pantas na si Viśvānara, marangal ang pag-unawa, ay nagsalita sa kanyang asawa—siya na nananatili sa panatang katapatan sa iisang kabiyak.

Verse 19

नन्दीश्वर उवाच । इत्थमाश्वास्य ताम्पत्नीञ्जगाम तपसे मुनिः । यत्र विश्वेश्वरः साक्षात्काशीनाथोऽधि तिष्ठति

Wika ni Nandīśvara: “Sa gayon, matapos aliwin ang kanyang asawa, umalis ang pantas upang magsagawa ng tapasya—sa pook na doo’y si Viśveśvara mismo, ang Panginoon ng Kāśī, ay tuwirang nananahan.”

Verse 20

प्राप्य वाराणसीं तूर्णं दृष्ट्वा ताम्मणिकर्णिकाम् । तत्याज तापत्रितयमपि जन्मशतार्जितम्

Nang marating niya agad ang Vārāṇasī at masilayan ang Maṇikarṇikā, naiwaksi niya maging ang tatlong pagdurusa—na naipon sa daan-daang kapanganakan—sa bisa ng biyayang likas sa banal na Śaiva tīrtha na iyon.

Verse 21

दृष्ट्वा सर्वाणि लिंगानि विश्वेशप्रमुखानि च । स्नात्वा सर्वेषु कुण्डेषु वापीकूपसरस्सु च

Matapos masilayan ang lahat ng banal na Liṅga—na pinangungunahan ni Viśveśa—at makapaligo sa lahat ng sagradong tangke, balon-hakbang, mga balon at lawa, ang deboto ay nalilinis ayon sa ritwal at nagiging karapat-dapat sa pagsamba kay Śiva na puspos ng biyaya.

Verse 22

नत्वा विनायकान्सर्वान्गौरीं शर्वां प्रणम्य च । सम्पूज्य कालराजञ्च भैरवम्पापभक्षणम्

Pagkaraang yumukod sa lahat ng Vināyaka, at magbigay-galang din kay Gaurī at kay Śarva (Śiva), marapat niyang sinamba si Kālarāja—Panginoon ng Panahon/Kamatayan—at si Bhairava, ang lumalamon sa kasalanan.

Verse 23

दण्डनायकमुख्यांश्च गणान्स्तुत्वा प्रयत्नतः । आदिकेशवमुख्यांश्च केशवम्परितोष्य च

Sa masikap na pagsisikap, pinuri niya ang mga gaṇa, simula kay Dandanāyaka at sa mga pangunahing pinuno nila; at pinalugod din niya si Keśava (Viṣṇu), simula kay Ādi-Keśava, at nagpatuloy pa sa landas ng debosyon.

Verse 24

लोकार्कमुखसूर्यांश्च प्रणम्य स पुनःपुनः । कृत्वा च पिण्डदानानि सर्वतीर्थेष्वतन्द्रितः

Paulit-ulit siyang yumuk at nagbigay-galang sa Araw—na siyang mukha ng mga daigdig—at, nang walang katamaran, isinagawa niya ang pag-aalay ng piṇḍa sa lahat ng banal na tīrtha.

Verse 25

सहस्रभोजनाद्यैश्च मुनीन्विप्रान्प्रतर्प्य च । महापूजोपचारैश्च लिंगान्यभ्यर्च्य भक्तितः

Matapos lubusang busugin at pasiyahin ang mga pantas na muni at mga brāhmaṇa sa saganang handaan at iba pa, saka may debosyon na sambahin ang mga Śiva-liṅga sa pamamagitan ng maringal na mga handog at mga paglilingkod ng pormal na pūjā—(nagkakamit ng dakilang kabanalan at gantimpalang espirituwal).

Verse 26

असकृच्चिन्तयामास किं लिंगं क्षिप्रसिद्धिदम् । यत्र निश्चलतामेति तपस्तनयकाम्यया

Paulit-ulit niyang pinag-isipan: “Aling Śiva-liṅga ang nagbibigay ng mabilis na siddhi? Sa pagsamba sa alin makakamtan ang di-matitinag na katatagan sa tapas, na may pagnanais ng isang anak na lalaki sa pamamagitan ng pag-austeridad?”

Verse 27

क्षणं विचार्य्य स मुनिरिति विश्वानरस्सुधीः । क्षिप्रम्पुत्रप्रदं लिंगं वीरेशम्प्रशशंस ह

Pagkaraan ng isang saglit na pagninilay, pinuri ng marunong na muni na si Viśvānara si Vīreśa at ipinahayag: “Ang Liṅga na ito ay mabilis na nagkakaloob ng anak na lalaki.”

Verse 28

असंख्यातास्सहस्राणि सिद्धाः सिद्धिं गतास्ततः । सिद्धलिंगमिति ख्यातन्तस्माद्वीरेश्वरम्परम्

Doon, di-mabilang libo-libong Siddha ang nagkamit ng kataas-taasang kaganapan. Kaya ang banal na sagisag na iyon ay nakilala bilang “Siddha-liṅga”; at dahil din dito, ito’y ipinagdiriwang bilang ang transendenteng Vīreśvara.

Verse 29

वीरेश्वरम्महालिंगमब्दमभ्यर्च्य भक्तितः । आयुर्मनोरथं सर्वं पुत्रादिकमनेकशः

Ang sinumang sumamba nang may debosyon sa loob ng isang buong taon sa dakilang Liṅga na tinatawag na Vīreśvara, ay magkakamit ng mahabang buhay, katuparan ng lahat ng minimithing layon, at sari-saring pagpapala gaya ng mga anak at iba pang kasaganaan.

Verse 30

अहमप्यत्र वीरेशं समाराध्य त्रिकालताः । आशु पुत्रमवाप्स्यामि यथाभिलषितं स्त्रिया

Ako man ay sasamba rin kay Vīreśa dito sa tatlong banal na oras ng maghapon. Di magtatagal, magkakamit ako ng isang anak na lalaki—ayon sa minimithi ng isang babae.

Verse 31

नन्दीश्वर उवाच । इति कृत्वा मतिन्धीरो विप्रो विश्वानरः कृती । चन्द्रकूपजले स्नात्वा जग्राह नियमं व्रती

Sinabi ni Nandīśvara: Pagkaraang gawin iyon, ang brāhmaṇa na si Viśvānara, matatag ang loob, may kakayahan at ganap, ay naligo sa tubig ng Candrakūpa; at bilang debotong may panata, tinanggap niya ang niyama, ang itinakdang pagtalima sa disiplina.

Verse 32

एकाहारोऽभवन्मासं मासं नक्ताशनोऽभवत् । अयाचिताशनो मासम्मासन्त्यक्ताशनः पुनः

Sa loob ng isang buwan, namuhay siya sa iisang pagkain bawat araw; sa sumunod na buwan, sa gabi lamang siya kumain. Sa isang buwan, nabuhay siya sa pagkaing natanggap nang hindi humihingi; at sa isa pang buwan, muli niyang tinalikdan ang pagkain nang lubos.

Verse 33

पयोव्रतोऽभवन्मासम्मासम्मासं शाक फलाशनः । मासम्मुष्टितिलाहारो मासं पानीयभोजनः

Sa loob ng isang buwan, tinupad niya ang panatang gatas lamang; sa sumunod na buwan, gulay at prutas ang kanyang ikinabuhay. Sa isa pang buwan, isang dakot na linga (sesame) ang kanyang tanging pagkain; at sa kasunod na buwan, tubig lamang ang kanyang naging sustansiya.

Verse 34

पञ्चगव्याशनो मासम्मासञ्चान्द्रायणव्रती । मासं कुशाग्रजलभुग्मासं श्वसनभक्षणः

Sa loob ng isang buwan, kumain siya ng Pañcagavya—limang kaloob ng baka; sa isa pang buwan, tinupad niya ang panatang Cāndrāyaṇa. Sa loob ng isang buwan, uminom siya ng tubig na kinuha sa dulo ng damong kuśa; at sa isa pang buwan, hangin ng paghinga lamang ang kanyang ikinabuhay.

Verse 35

एवमब्दमितं कालन्तताप स तपोऽद्भुतम् । त्रिकालमर्चयद्भक्त्या वीरेशं लिङ्गमुत्तमम्

Sa gayon, sa loob ng takdang mga taon, isinagawa niya ang kahanga-hangang pag-aayuno at pagtitika. At sa debosyon, sa tatlong banal na oras bawat araw, sinamba niya ang dakilang Vīreśa Liṅga—si Śiva na nahahayag sa mapagpalang anyong sinasamba.

Verse 36

अथ त्रयोदशे मासि स्नात्वा त्रिपथगाम्भसि । प्रत्यूष एव वीरेशं यावदायाति स द्विजः

Pagkaraan, sa ikalabintatlong buwan, matapos maligo sa tubig ng Tripathagā—ang Gaṅgā na dumadaloy sa tatlong daigdig—ang dvija na Brahmin ay dumarating kay Vīreśa (Śiva) sa bukang-liwayway, at nananatili roon hanggang sa makaharap ang Panginoon.

Verse 37

तावद्विलोकयाञ्चक्रे मध्ये लिंगन्तपोधनः । विभूतिभूषणम्बालमष्टवर्षाकृतिं शिशुम्

Noon, ang ascetic na nakatuon sa Liṅga ay tumingin at nakita sa gitna mismo ang isang bata—isang musmos na lalaki na wari’y walong taong gulang—na ang palamuti ay vibhūti, ang banal na abo.

Verse 38

आकर्णायतनेत्रञ्च सुरक्तदशनच्छदम् । चारुपिंगजटामौलि न्नग्नप्रहसिताननम्

Ang Kanyang mga mata’y nakabuka nang malapad hanggang sa tainga; ang mga labi at ngipin ay matingkad na pula. May marikit na korona ng jaṭā na kulay kayumanggi-ginto, at ang Kanyang mukha—lantad at walang tabing—ay nagningning sa malawak at maningning na ngiti.

Verse 39

शैशवोचितनेपथ्यधारिणञ्चितिधारिणम् । पठन्तं श्रुतिसूक्तानि हसन्तं च स्वलीलया

Nasdan nila Siya na may mga palamuting angkop sa pagkabata, taglay ang banal na tuktok-buhok, bumibigkas ng mga himno ng Veda ayon sa Śruti, at tumatawa nang mapaglaro sa sarili Niyang banal na līlā.

Verse 40

तमालोक्य मुदम्प्राप्य रोमकञ्चुकितो मुनिः । प्रोच्चचार हृदालापान्नमोस्त्विति पुनः पुनः

Nang masilayan Siya, napuno ng galak ang pantas; nangilabot ang buong katawan at tumindig ang balahibo. Mula sa kaibuturan ng puso, paulit-ulit niyang binigkas: “Namah sa Iyo—pagpupugay, muli at muli.”

Verse 41

अभिलाषप्रदैः पद्यैरष्टभिर्बालरूपिणम् । तुष्टाव परमानन्दं शंभुं विश्वानरः कृती

Sa walong taludtod na nagbibigay-biyaya at tumutupad ng hangarin, pinuri ng natamong Viśvānara si Śambhu—ang Paramānanda mismo—na nag-anyong banal na bata.

Verse 42

विश्वानर उवाच । एकम्ब्रह्मैवाद्वितीयं समस्तं सत्यंसत्यं नेह नानास्ति किञ्चित् । एको रुद्रो न द्वितीयोऽवतस्थे तस्मादेकन्त्वाम्प्रपद्ये महेशम्

Wika ni Viśvānara: “Ang lahat ng ito ay tunay na iisang Brahman, walang ikalawa—katotohanan, katotohanang ganap; dito’y walang kahit munting pagkamarami. Si Rudra lamang ang nananatili, walang kapantay. Kaya, O Maheśa, sa Iyo bilang ang Nag-iisa ako’y sumasaklolo at kumakalinga.”

Verse 43

कर्ता हर्त्ता त्वं हि सर्वस्य शम्भो नानारूपेष्वेकरूपोऽप्यरूपः । यद्वत्प्रत्यग्धर्म एकोऽप्यनेकस्तस्मान्नान्यन्त्वां विनेशम्प्रपद्ये

O Śambhu, Ikaw lamang ang Lumikha at Tagapagbalik ng lahat. Bagama’t nagpapakita Ka sa maraming anyo, sa katotohanan Ikaw ay Iisa at lampas pa sa anumang anyo. Gaya ng iisang panloob na Sarili na tinatawag na marami ayon sa mga gampanin, gayon din ang Iyong diwa ay iisa. Kaya bukod sa Iyo, O Panginoon, wala akong ibang kanlungang hinahanap.

Verse 44

रज्जो सर्पश्शुक्तिकायां च रौप्यं नैरः पूरस्तन्मृगाख्ये मरीचौ । यद्यत्सद्वद्विष्वगेव प्रपञ्चो यस्मिञ्ज्ञाते तम्प्रपद्ये महेशम्

Gaya ng lubid na napagkakamalang ahas, ng kabibe ng perlas na napagkakamalang pilak, ng mirage na napagkakamalang tubig, at ng lungsod sa langit na inaakalang totoo—gayundin, ang buong sari-saring sanlibutan ay lumilitaw sa lahat ng dako na wari’y tunay. Sa Kanya, kay Maheśa (Mahādeva), na sa pamamagitan ng tunay na kaalaman ay nauunawaan at nalulusaw ang pagkalitong ito, ako’y sumasaklolo.

Verse 45

तोये शैत्यं दाहकत्वं च वह्नौ तापो भानौ शीतभानौ प्रसादः । पुष्पे गन्धो दुग्धमध्येऽपि सर्पिर्यत्तच्छंभो त्वं ततस्त्वाम्प्रपद्ये

Ang lamig sa tubig, ang kapangyarihang magsunog sa apoy, ang init sa araw, ang nakapapawing biyaya sa buwan; ang halimuyak sa bulaklak, at ang ghee na nakatago sa gatas—anumang panloob na diwa ang naroon, O Śambhu, Ikaw iyon. Kaya sa Iyo ako kumakanlong.

Verse 46

शब्दं गृह्णास्यश्रवास्त्वं हि जिघ्रस्यप्राणस्त्वं त्र्यंघ्रिरायासि दूरात् । त्र्यक्षः पश्येस्त्वं रसज्ञोऽप्यजिह्वः कस्त्वां सम्यग्वेत्त्यतस्त्वाम्प्रपद्ये

Naririnig Mo ang tunog kahit wala Kang tainga; naaamoy Mo kahit wala Kang hininga; sa tatlong paa ay dumarating Ka mula sa malayo. Sa tatlong mata ay nakakakita Ka; kahit wala Kang dila, batid Mo ang lasa. Sino ang makaaalam sa Iyo nang ganap? Kaya sa Iyo ako kumakanlong.

Verse 47

नो वेद त्वामीश साक्षाद्धि वेदो नो वा विष्णुर्नो विधाताखिलस्य । नो योगीन्द्रानेन्द्रमुख्याश्च देवा भक्तो वेदस्त्वामतस्त्वाम्प्रपद्ये

O Panginoon, kahit ang Veda ay hindi Ka tuwirang nakikilala; ni si Viṣṇu, ni si Brahmā na lumikha ng lahat. Ni ang mga dakilang yogin, ni si Indra at ang mga pangunahing diyos ay hindi Ka maunawaan. Kaya’t yamang sa debosyon lamang nakikilala Ka, sa Iyo ako kumakanlong.

Verse 48

नो ते गोत्रं नो सजन्मापि नाशो नो वा रूपं नैव शीलन्न देशः । इत्थम्भूतोऽपीश्वरस्त्वं त्रिलोक्यास्सर्वान्कामान्पूरयेस्त्वं भजे त्वाम्

Wala Kang angkan, wala ring tiyak na kapanganakan; sa Iyo’y walang pagkapuksa. Wala Kang anyong naglilimita, wala Kang ugaling makamundo, at wala Kang tahanang nakakahon. Bagama’t lampas Ka sa lahat ng katangian, Ikaw ang Panginoon ng tatlong daigdig, na tumutupad sa lahat ng hangarin. Kaya sinasamba Kita.

Verse 49

त्वत्तस्सर्वं त्वं हि सर्वं स्मरारे त्वं गौरीशस्त्वं च नग्नोऽतिशान्तः । त्वं वै वृद्धस्त्वं युवा त्वं च बालस्तत्त्वं यत्किं नान्यतस्त्वां नतोऽहम्

Mula sa Iyo nagmumula ang lahat; tunay, Ikaw ang lahat, O manlulupig kay Smara (Kāma). Ikaw ang Panginoon ni Gaurī, at Ikaw ang Walang-Damit, ang lubos na payapa. Ikaw ang matanda, Ikaw ang kabataan, at Ikaw ang sanggol; anumang tattva (katotohanan) ang naroon, Ikaw lamang iyon. Wala nang iba; kaya ako’y yumuyuko sa Iyo.

Verse 50

नन्दीश्वर उवाच । स्तुत्वेति विप्रो निपपात भूमौ संबद्धपाणिर्भवतीह यावत् । तावत्स बालोऽरिबलवृद्धवृद्धः प्रोवाच भूदेवमतीव हृष्टः

Sinabi ni Nandīśvara: Nang ang brāhmaṇa, na magkadikit ang mga palad, ay napalugmok sa lupa at nagsabi, “Aawitin ko ang papuri (sa Kanya),” sa sandaling iyon din ang batang lalaki—higit sa sukat ang pagkamahinog at pinatibay ng di-matatalong kapangyarihan—ay nagsalita sa brāhmaṇa, na lubhang nagagalak.

Verse 51

बाल उवाच । विश्वानर मुनिश्रेष्ठ भूदेवाहं त्वयाद्य वै । तोषितस्सुप्रसन्नात्मा वृणीष्व वरमुत्तमम्

Wika ng Bata: “O Viśvānara, pinakadakila sa mga muni! Ngayon, tunay, ako’y Bhūdeva para sa iyo. Nalugod ako at ganap na mapagpala ang aking loob—pumili ka ng pinakamataas na biyaya.”

Verse 52

तत उत्थाय हृष्टात्मा सुनिर्विश्वानरः कृती । प्रत्यब्रवीन्मुनिश्रेष्ठः शंकरम्बालरूपिणम्

Pagkaraan, tumindig si Sunirviśvānara, ang ganap na muni, na may pusong nagagalak, at sumagot kay Śaṅkara na nag-anyong bata.

Verse 53

विश्वानर उवाच । महेश्वर किमज्ञातं सर्वज्ञस्य तव प्रभो । सर्वान्तरात्मा भगवाच्छर्वस्सर्व्वप्रदो भवान्

Wika ni Viśvānara: “O Maheśvara, O Panginoon—ano pa ang maaaring di Mo malaman, Ikaw na lubos na nakaaalam? Ikaw ang panloob na Sarili sa lahat. O mapalad na Śarva, Ikaw ang tagapagkaloob ng lahat.”

Verse 54

याच्ञाम्प्रति नियुक्तम्मां किं ब्रूषे दैन्यकारिणीम् । इति ज्ञात्वा महेशान यथेच्छसि तथा कुरु

“Yamang itinalaga Mo ako sa gawain ng pagsusumamo, bakit Mo ako kinakausap sa paraang nagpapadama ng paghamak at dalamhati? O Maheśāna, yamang nalalaman ito, gawin Mo ang ayon sa Iyong kalooban.”

Verse 55

नन्दीश्वर उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य देवो विश्वानरस्य हि । शुचिश्शुचिव्रतस्याथ शुचिस्मित्वाब्रवीच्छिशुः

Sinabi ni Nandīśvara: Nang marinig ang mga salita ng diyos na si Viśvānara—na dalisay at matatag sa mga banal na panata—ang dalisay na bata ay marahang ngumiti at nagsalita.

Verse 56

त्वया शुचे शुचिष्मत्यां योऽभिलाषः कृतो हृदि । अचिरेणैव कालेन स भविष्यत्यसंशयम्

O dalisay—O marilag at mabuting ginang—anumang pagnanais na hinubog mo sa puso, iyon ay matutupad sa lalong madaling panahon, walang pag-aalinlangan.

Verse 57

तव पुत्रत्वमेष्यामि शुचिष्मत्यां महामते । ख्यातो गृहपतिर्नाम्ना शुचिस्सर्व्वामरप्रियः

O dakilang-isip, sa pamamagitan ni Śuciṣmatī ako’y magiging iyong anak. Ako’y makikilala sa pangalang Gṛhapati—Śuci, na minamahal ng lahat ng mga deva.

Verse 58

अभिलाषाष्टकं पुण्यं स्तोत्रमेतत्त्वयेरितम् । अब्दत्रिकालपठनात्कामदं शिवसन्निधौ

Ang banal na himnong ‘Abhilāṣāṣṭaka’ na ito ay ipinahayag mo. Kapag binibigkas sa tatlong oras ng araw sa loob ng isang buong taon, sa mismong pagdalo at biyaya ni Panginoong Śiva, ito’y nagkakaloob ng mga minimithing layon.

Verse 59

एतत्स्तोत्रप्रपठनं पुत्रपौत्रधनप्रदम् । सर्व्वशान्तिकरश्चापि सर्व्वापत्तिविनाशनम्

Ang pagbigkas ng himnong ito ay nagkakaloob ng mga anak na lalaki, mga apo, at kayamanan. Nagdudulot din ito ng ganap na kapayapaan at winawasak ang lahat ng uri ng kapahamakan.

Verse 60

स्वर्गापवर्गसम्पत्तिकारकन्नात्र संशयः । सर्व्वस्तोत्रसमं ह्येतत्सर्व्वकामप्रदं सदा

Ang (himnong) ito ay tunay na nagkakaloob ng mga bunga ng langit at ng paglaya (mokṣa)—walang pag-aalinlangan. Katumbas ito ng lahat ng iba pang himno, at palaging nagbibigay ng bawat minimithing layon.

Verse 61

प्रातरुत्थाय सुस्नातो लिंगमभ्यर्च्य शाम्भवम् । वर्षं जपन्निदं स्तोत्रमपुत्रः पुत्रवान्भवेत्

Pagbangon nang maaga sa umaga, matapos maligo nang malinis, at sambahin ang Śāmbhava Liṅga, kung ang lalaking walang anak ay inuusal ang himnong ito sa loob ng isang buong taon, siya’y pagpapalain na magkaroon ng anak na lalaki.

Verse 62

अभिलाषाष्टकमिदन्न देयं यस्य कस्यचित् । गोपनीयं प्रयत्नेन महावन्ध्याप्रसूतिकृत्

Ang ‘Abhilāṣāṣṭaka’ na ito ay hindi dapat ibigay kung kani-kanino lamang. Dapat itong ingatan at itago nang masikap, sapagkat sinasabing nakapagbubunga kahit sa matinding pagkabaog—nagkakaloob ng kapangyarihang magbunga kung saan tila imposible ang bunga.

Verse 63

स्त्रिया वा पुरुषेणापि नियमाल्लिंगसन्निधौ । अब्दजप्तमिदं स्तोत्रम्पुत्रदन्नात्र संशयः

Maging babae man o lalaki—kung isasagawa ang niyama nang may disiplina sa harap ng Śiva-liṅga—ang himnong ito, kapag binigkas sa loob ng isang buong taon, ay nagkakaloob ng anak na lalaki; walang alinlangan dito.

Verse 64

नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्त्वान्तर्दधे शम्भुर्बालरूपः सतां गतिः । सोऽपि विश्वानरो विप्रो हृष्टात्मा स्वगृहं ययौ

Sinabi ni Nandīśvara: Pagkasabi nito, si Śambhu—na nag-anyong isang batang lalaki, ang sukdulang kanlungan at hantungan ng mga banal—ay naglaho sa paningin. At ang brāhmaṇa na si Viśvānara, puspos ng galak ang loob, ay umuwi sa sariling tahanan.