
Ang Adhyaya 19 ay inihahanay bilang salaysay ng isang seremonyal at teolohikal na palitan. Isinalaysay ni Brahmā na si Dakṣa ay nagkaloob ng mararangyang mga handog—tila dote at mga dakilang dāna sa mga Brahmin—sa kaluguran niya kay Hara (Śiva). Dumating si Viṣṇu, ang Garuḍadhvaja, kasama si Lakṣmī nang may galak; tumindig siya na nakatikom ang mga palad at naghandog ng masinsing papuri: si Śiva ay devadeva at dagat ng habag; si Śiva ang ama ng mga nilalang at si Satī ang ina ng lahat. Inilarawan ang banal na mag-asawa bilang dalawang līlā-avatāra na nagdudulot ng kapakanan sa mga matuwid at pumipigil sa masasama, ayon sa sanātanī na diwa na wari’y śruti. Pagkaraan, nakiusap si Viṣṇu kay Śiva na patuloy na ingatan ang mga diyos at tao, at pagpalain ang mga tumatawid sa saṃsāra, kalakip ang pananggalang na tagubilin laban sa bawal na pagnanasa kay Satī—maging sa pagtingin o pagdinig. Sumagot si Śiva ng pagsang-ayon, “evam astu,” at bumalik si Viṣṇu sa kanyang tahanan, nag-ayos ng pagdiriwang ngunit itinago ang pangyayari. Binanggit din ng tagapagsalaysay ang pagsasagawa ng gṛhya-vidhi at masusing mga ritwal ng apoy (agni-kārya), na nag-uugnay sa mitikong pakikipagkasundo at sa pagiging wasto ng ritwal.
Verse 1
ब्रह्मोवाच । कृत्वा दक्षस्तुतादानं यौतकं विविधं ददौ । हराय सुप्रसन्नश्च द्विजेभ्यो विविधं धनम्
Wika ni Brahmā: Matapos ganapin ang mga ritwal ng pagpupuri at ang seremonyal na pagbibigay, nagkaloob si Dakṣa ng sari-saring dote. Sa labis na kagalakan, naghandog din siya ng iba’t ibang kayamanan kay Hara (Śiva) at namahagi ng iba’t ibang yaman sa mga “dalawang-beses na isinilang” (mga brāhmaṇa).
Verse 2
अथ शंभु मुदागत्य समुत्थाय कृतांजलिः । सार्द्धं कमलया चेदमुवाच गरुडध्वजः
Pagkatapos ay dumating si Shambhu nang may kagalakan. Tumayo si Vishnu, pinagdaop ang kanyang mga palad sa paggalang, at kasama si Kamala, ay sinabi ang mga salitang ito sa kanya.
Verse 3
विष्णुरुवाच । देवदेव महादेव करुणासागर प्रभो । त्वं पिता जगतां तात सती माताखिलस्य च
Sinabi ni Vishnu: "O Diyos ng mga diyos, O Mahadeva, O Panginoon—karagatan ng awa! Ikaw ang Ama ng mga daigdig, at si Sati ay tunay na Ina ng lahat."
Verse 4
युवां लीलावतारौ द्वे सतां क्षेमाय सर्वदा । खलानां निग्रहार्थाय श्रुतिरेषा सनातनी
Kayong dalawa ay ang magkaparis na banal na pagkakatawang-laro (līlā), laging para sa kapakanan at pag-iingat sa mga matuwid; at upang pigilan at pasukuin ang masasama—ito ang walang hanggang aral na pinagtitibay ng banal na śruti.
Verse 5
स्निग्धनीलांजनश्यामशोभया शोभसे हर । दाक्षायण्या यथा चाहं प्रतिलोमेन पद्मया
O Hara, ikaw ay nagniningning sa kinang na tulad ng makinis na madilim-asul na anjana. Kung paanong ako—si Dākṣāyaṇī—ay maningning, gayon ka rin; at sa kabaligtaran, si Padmā (Lakṣmī) ay gayundin ang ningning.
Verse 6
देवानां वा नृणां रक्षां कुरु सत्याऽनया सताम् । संसारसारिणां शम्भो मंगलं सर्वदा तथा
O Śambhu, sa pamamagitan ng makatotohanang panata/panalanging ito ni Satī, ipagkaloob mo ang pag-iingat sa mga deva at sa mga tao; at sa mga naglalakbay sa saṃsāra, igawad mo ang mapalad na kagalingan sa lahat ng panahon.
Verse 7
य एनां साभिलाषो वै दृष्ट्वा श्रुत्वाथवा भवेत् । तं हन्यास्सर्वभूतेश विज्ञप्तिरिति मे प्रभो
O Panginoon ng lahat ng nilalang, kung mayroon mang sinuman—matapos siyang makita o marinig man lamang—ang mapuno ng pagnanasa, kung gayon ay paslangin Mo ang taong iyon. Ito ang aking taimtim na pagsamo sa Iyo, O Panginoon.
Verse 8
ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा वचो विष्णोर्विहस्य परमेश्वरः । एवमस्त्विति सर्वज्ञः प्रोवाच मधुसूदनम्
Sinabi ni Brahma: Nang marinig ang mga salita ni Vishnu, ang Kataas-taasang Panginoon (Shiva) ay ngumiti. Ang Nakakaalam ng Lahat ay sumagot kay Madhusudana (Vishnu), "Mangyari nawa ang gayon."
Verse 9
स्वस्थानं हरिरागत्य स्थित आसीन्मुनीश्वर । उत्सवं कारयामास जुगोप चरितं च तत्
O panginoon sa mga pantas, si Hari (Viṣṇu) ay nagbalik sa sariling tahanan at nanatili roon; ipinagdiwang Niya ang isang kapistahan, at itinago Niya ang buong pangyayaring iyon.
Verse 10
अहं देवीं समागत्य गृह्योक्तविधिनाऽखिलम् । अग्निकार्यं यथोद्दिष्टमकार्षं च सुविस्तरम्
Paglapit ko sa Diyosa, isinagawa ko nang buo ang handog-sa-apoy, ayon sa lahat ng paraang itinuro sa tradisyong Gṛhya, gaya ng itinakda, at sa masusing kabuuan.
Verse 11
ततश्शिवा शिवश्चैव यथाविधि प्रहृष्टवत् । अग्नेः प्रदक्षिणं चक्रे मदाचार्यद्विजाज्ञया
Pagkaraan, si Śivā (Satī) at si Śiva, na nagagalak at sumusunod sa itinakdang ritwal, ay umikot nang pradakṣiṇa sa sagradong apoy, ayon sa utos ng aking guro na brāhmaṇa.
Verse 12
तदा महोत्सवस्तत्राद्भुतोभूद्द्विजसत्तम । सर्वेषां सुखदं वाद्यं गीतनृत्यपुरस्सरम्
Noon, O pinakamainam sa mga dwija, sumibol doon ang isang kahanga-hangang dakilang pagdiriwang—nagbibigay-galak sa lahat—na sinasabayan ng mapalad na tugtugin, at pinangungunahan ng awit at sayaw.
Verse 13
तदानीमद्भुतं तत्र चरितं समभूदति । सुविस्मयकरं तात तच्छृणु त्वं वदामि ते
Sa mismong sandaling iyon, may naganap doon na tunay na kababalaghan, lubhang nakapagtataka. O mahal kong anak, makinig ka; isasalaysay ko sa iyo.
Verse 14
दुर्ज्ञेया शांभवी माया तया संमोहितं जगत् । सचराचरमत्यंतं सदेवासुरमानुषम्
Ang mahiwagang kapangyarihan ng Māyā ni Śiva—ang Śāmbhavī—ay lubhang mahirap maunawaan. Sa mismong Māyā na iyon, ang buong sansinukob ay lubos na nalilinlang—lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw, pati mga diyos, asura, at mga tao.
Verse 15
योऽहं शंभुं मोहयितुं पुरैच्छं कपटेन ह । मां च तं शंकरस्तात मोहयामास लीलया
Ako—na minsang nagnasang dayain si Śambhu sa pamamagitan ng panlilinlang—ay ako rin, mahal kong kaibigan, ang madaling nadaya ni Śaṅkara, bilang Kanyang banal na līlā, ang paglalaro ng Diyos.
Verse 16
इच्छेत्परापकारं यस्स तस्यैव भवेद्ध्रुवम् । इति मत्वाऽपकारं नो कुर्यादन्यस्य पूरुषः
Sinumang magnanais manakit ng kapwa, ang pinsalang iyon ay tiyak na babalik sa kanya rin. Kaya’t batid ito, ang tao’y huwag manakit kaninuman.
Verse 17
प्रदक्षिणां प्रकुर्वंत्या वह्नेस्सत्याः पदद्वयम् । आविर्बभूव वसनात्तदद्राक्षमहं मुने
O pantas, habang si Satī ay nagsasagawa ng pradakṣiṇā sa paligid ng banal na Apoy, biglang luminaw ang dalawang bakas ng kanyang mga paa sa ilalim ng kasuotan—ito’y nasaksihan ko mismo.
Verse 18
मदनाविष्टचेताश्च भूत्वांगानि व्यलोकयम् । अहं सत्या द्विजश्रेष्ठ शिवमायाविमोहितः
O pinakadakilang Brahmin, ako—si Satī—ay sinakmal ng Kāma (pagnanasa) at nagsimulang pagmasdan ang aking mga sangkap ng katawan; kaya ako’y nalito sa Māyā ng Panginoong Śiva.
Verse 19
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे सतीविवाहशिवलीलावर्णनं नामैकोनविंशोऽध्यायः
Sa gayon, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa ikalawang Rudra Saṃhitā, sa ikalawang bahagi na tinatawag na Satī Khaṇḍa—nagtatapos ang ikalabinsiyam na kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Banal na Līlā ni Śiva sa Pag-aasawa ni Satī.”
Verse 20
अहमेवं तथा दृष्ट्वा दक्षजां च पतिव्रताम् । स्मराविष्टमना वक्त्रं द्रष्टुकामोभवं मुने
Kaya nga, nang makita ko ang anak na babae ni Dakṣa—ang asawang tapat sa panata—sinakmal ng Kāma ang aking isipan; O pantas, nagnasa akong masilayan ang kanyang mukha.
Verse 21
न शंभोर्लज्जया वक्त्रं प्रत्यक्षं च विलोकितम् । न च सा लज्जयाविष्टा करोति प्रगटं मुखम्
Dahil sa hiya, hindi niya tiningnan nang tuwiran ang mukha ni Śambhu; at siya man ay nababalot ng pagkamahiyain, kaya’t hindi niya inilantad nang hayag ang sariling mukha.
Verse 22
ततस्तद्दर्शनार्थाय सदुपायं विचारयन् । धूम्रघोरेण कामार्तोऽकार्षं तच्च ततः परम्
Pagkaraan, sa pananabik na masilayan siya, pinag-isipan niya ang nararapat na paraan; at sa pagdurusa sa pagnanasa, nagpatuloy pa siya, gamit ang mabagsik at mausok na Dhūmrāghora.
Verse 23
आर्द्रेंधनानि भूरीणि क्षिप्त्वा तत्र विभावसौ । स्वल्पाज्याहुतिविन्यासादार्द्रद्रव्योद्भवस्तथा
Inihagis niya roon sa apoy ang saganang basang panggatong, at kaunti lamang ang inihandang handog na ghee; kaya ang alay ay nagbunga lamang ng epekto ng mga basang sangkap—hindi tuloy nagliyab nang wasto ang apoy.
Verse 24
प्रादुर्भूतस्ततो धूमो भूयांस्तत्र समंततः । तादृग् येन तमो भूतं वेदीभूमिविनिर्मितम्
Pagkaraan, sumiklab ang makapal na usok sa paligid ng pook na iyon, sa tindi nito’y wari bang naging dilim ang mismong lupa ng dambanang panghandog.
Verse 25
ततो धूमाकुले नेत्रे महेशः परमेश्वरः । हस्ताभ्यां छादयामास बहुलीलाकरः प्रभुः
Pagkaraan, nang mapuno ng usok ang mga mata ni Mahesha—ang Kataas-taasang Panginoon—masigla niyang tinakpan ang mga iyon ng dalawang kamay bilang bahagi ng kanyang līlā; ang Makapangyarihang Guro, laging gumaganap ng maraming banal na paglalaro, ay gayon ang ginawa.
Verse 26
ततो वस्त्रं समुत्क्षिप्य सतीवक्त्रमहं मुने । अवेक्षं किल कामार्तः प्रहृष्टेनांतरात्मना
Pagkaraan, O pantas, inangat ko ang tela at minasdan ang mukha ni Satī; tunay nga, bagaman pinahihirapan ng pagnanasa, ang kaibuturan ng aking puso’y nagalak nang labis.
Verse 27
मुहुर्मुहुरहं तात पश्यामि स्म सतीमुखम् । अथेन्द्रियविकारं च प्राप्तवानस्मि सोऽवशः
O mahal ko, paulit-ulit kong minasdan ang mukha ni Satī; at pagkaraan, napanaig ako at nagulo ang mga pandama—ang aking mga kakayahan ay naging hindi mapanatag.
Verse 28
मम रेतः प्रचस्कंद ततस्तद्वीक्षणाद्द्रुतम् । चतुर्बिन्दुमित भूमौ तुषारचयसंनिभम्
“Ang aking binhi ay lumabas; at pagkakita ko lamang dito, agad itong tumigas. Sa lupa, ito’y naging apat na patak, na wari’y bunton ng hamog na nagyelo.”
Verse 29
ततोहं शंकितो मौनी तत्क्षणं विस्मितो मुने । आच्छादयेस्म तद्रेतो यथा कश्चिद्बुबोध न
Pagkaraan, ako—bagaman tahimik at mapagpigil—ay nabalisa at sa mismong sandaling iyon ay namangha, O muni. Tinakpan ko ang banal na diwa ng binhing iyon upang walang sinuman ang makaalam.
Verse 30
अथ तद्भगवाञ्छंभुर्ज्ञात्वा दिव्येन चक्षुषा । रेतोवस्कंदनात्तस्य कोपादेतदुवाच ह
Pagkaraan, ang Mapalad na Panginoong Śambhu, nang makita iyon sa Kanyang banal na paningin, ay nag-alab sa galit dahil sa pagtagas ng binhi, at nagsalita ng mga salitang ito.
Verse 31
रुद्र उवाच । किमेतद्विहितं पाप त्वया कर्म विगर्हितम् । विवाहे मम कांताया वक्त्रं दृष्टं न रागतः
Wika ni Rudra: “O makasalanan, bakit mo ginawa ang gawang ito na dapat hamakin? Sa kasal ng aking minamahal, tiningnan mo ang kanyang mukha—hindi sa paggalang, kundi sa pita ng pagnanasa.”
Verse 32
त्वं वेत्सि शंकरेणैतत्कर्म ज्ञातं न किंचन । त्रैलोक्येपि न मेऽज्ञातं गूढं तस्मात्कथं विधे
Alam mo na batid ni Śaṅkara ang gawang ito—walang anumang di niya nalalaman. Kahit sa tatlong daigdig, walang lihim na di ko nalalaman; kaya paano ito magiging di mo alam, O Vidhi (Brahmā)?
Verse 33
यत्किंचित्त्रिषु लोकेषु जंगमं स्थावरं तथा । तस्याहं मध्यगो मूढ तैलं यद्वत्तिलांति कम्
“Anuman ang nasa tatlong daigdig—gumagalaw man o hindi—ako, ang nalilinlang na mangmang, ay nasa gitna nito, gaya ng langis na nakatago sa loob ng butil ng linga.”
Verse 34
ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा प्रिय विष्णुर्मां तदा विष्णुवचः स्मरन् । इयेष हंतुं ब्रह्माणं शूलमुद्यम्य शंकरः
Sinabi ni Brahmā: “Pagkasabi niyon, ang minamahal na Viṣṇu ay nagpaalala sa akin ng sariling mga salita ni Viṣṇu. Pagkaraan, si Śaṅkara, na itinaas ang kaniyang trident, ay nagbalak na patayin si Brahmā.”
Verse 35
शभुंनोद्यमिते शूले मां च हंतुं द्विजोत्तम । मरीचिप्रमुखास्ते वै हाहाकारं च चक्रिरे
O pinakamainam sa mga Brahmin, nang itaas ni Śambhu (Śiva) ang kaniyang trident upang patayin ako, ang mga pantas na pinangungunahan ni Marīci ay sumigaw sa pangamba ng “hā hā,” at nagkaroon ng malaking kaguluhan.
Verse 36
ततो देवगणास्सर्वे मुनयश्चाखिलास्तथा । तुष्टुवुश्शंकरं तत्र प्रज्वलंतं भयातुराः
Pagkaraan nito, ang lahat ng pangkat ng mga diyos at gayundin ang lahat ng mga muni, nanginginig sa takot, ay nagpuri kay Śaṅkara roon—na nagliliyab sa Kanyang nakapanghihilakbot na kaningningan.
Verse 37
देवा ऊचुः । देव देव महादेव शरणागतवत्सल । ब्रह्माणं रक्ष रक्षेश कृपां कुरु महेश्वर
Wika ng mga diyos: “O Diyos ng mga diyos, Mahādeva, mapagmahal sa mga sumasaklolo! Ingatan mo si Brahmā, O Panginoon ng pag-iingat; ipagkaloob mo ang Iyong biyaya, O Maheśvara.”
Verse 38
जगत्पिता महेश त्वं जगन्माता सती मता । हरिब्रह्मादयस्सर्वे तव दासास्सुरप्रभो
O Maheśa, Ikaw ang Ama ng sansinukob, at si Satī ang kinikilalang Ina ng sansinukob. O Panginoon ng mga diyos, sina Hari, Brahmā, at ang lahat pa ay mga lingkod Mo.
Verse 39
अद्भुताकृतिलीलस्त्वं तव मायाद्भुता प्रभो । तया विमोहितं सर्वं विना त्वद्भक्तिमीश्वर
O Panginoon, ang Iyong banal na lila ay nag-aanyong kahanga-hanga, at kamangha-mangha rin ang Iyong māyā. Sa māyā na iyon nalilinlang ang buong daigdig—maliban sa may debosyon sa Iyo, O Īśvara.
Verse 40
ब्रह्मोवाच । इत्थं बहुतरं दीना निर्जरा मुनयश्च ते । तुष्टुवुर्देवदेवेशं क्रोधाविष्टं महेश्वरम्
Sinabi ni Brahmā: Sa gayon, ang mga diyos at mga muni na labis na nagdurusa ay nagpuri kay Mahādeva—Panginoon ng mga diyos—kay Maheśvara na sinasakmal ng poot.
Verse 41
दक्षो मैवं मैवमिति पाणिमुद्यम्य शंकितः । वारयामास भूतेशं क्षिप्रमेत्य पुरोगतः
Nabigla, si Daksha ay nagmadaling lumapit at tumayo sa unahan ni Bhūteśa (Panginoong Śiva); itinaas niya ang kamay at nagsabi, “Huwag—huwag mong gawin iyan,” upang pigilan Siya.
Verse 42
अथाग्रे संगतं वीक्ष्य तदा दक्षं महेश्वरः । प्रत्युवाचाप्रियमिदं संस्मरन्प्रार्थनां हरेः
Pagkaraan, nang makita ni Maheśvara si Daksha na nakatayo sa unahan, sumagot Siya ng mga salitang di-kalugod-lugod, habang inaalala ang naunang pagsusumamo ni Hari.
Verse 43
महेश्वर उवाच । विष्णुना मेतिभक्तेन यदिदानीमुदीरितम् । मयाप्यंगीकृतं कर्तुं तदिहैव प्रजापते
Sinabi ni Maheśvara: "O Prajāpati, anuman ang kasasabi lang ni Vishnu—na tapat sa Akin—tinatanggap Ko rin ito, at isasagawa Ko ito rito mismo."
Verse 44
सतीं यस्याभिलाषस्सन् वीक्षेत वध तं प्रभो । इति विष्णुवचस्सत्यं विधिं हत्वा करोम्यहम्
"O Panginoon, sinumang puno ng pagnanasa kay Sati, na titingin man lang sa kanya—patayin ang taong iyon. Kaya, sa pagtanggap sa mga salita ni Vishnu bilang totoo, papatayin Ko si Vidhī (Brahma) at isasagawa ito."
Verse 45
साभिलाषः कथं ब्रह्मा सतीं समवलोकयत् । अभवत्त्यक्तरेतास्तु ततो हन्मि कृतागसम्
"Paano nagawang tingnan ni Brahma si Sati nang may pagnanasa? Dahil nahulog sa kalagayan ng pagtapon ng binhi, siya ay naging dapat sisihin; kaya parurusahan Ko ang makasalanang iyon."
Verse 46
ब्रह्मोवाच । इत्युक्तवति देवेश महेशे क्रोधसंकुले । चकंपिरे जनाः सर्वे सदेवमुनिमानुषाः
Wika ni Brahmā: Nang magsalita nang gayon sa poot ang Panginoon ng mga diyos, si Mahādeva, nanginig ang lahat ng nilalang—mga diyos, mga rishi, at mga tao rin.
Verse 47
हाहाकारो महानासीदौदासीन्यं च सर्वशः । अभूवम्बिकलोऽतीव तदाहं तद्विमोहकः
Pagkaraan, sumiklab ang isang malaking daing ng pagdadalamhati, at sa lahat ng dako ay laganap ang matinding panghihina ng loob. Noon, ako man ay lubhang nayanig at nalito.
Verse 48
अथ विष्णुर्महेशातिप्रियः कार्यविचक्षणः । तमेवंवादिनं रुद्रं तुष्टाव प्रणतस्सुधीः
Pagkaraan, si Viṣṇu—na lubhang minamahal ni Maheśa at marunong sa pagkilos—ay yumukod na may malinaw at marunong na diwa, at sa kagalakan ay nagpuri kay Rudra na nagsalita nang gayon.
Verse 49
स्तुत्वा च विविधैः स्तोत्रैश्शंकरं भक्तवत्सलम् । इदमूचे वारयंस्तं क्षिप्रं भूत्वा पुरस्सरः
Matapos purihin si Śaṅkara—na laging mapagmahal sa mga deboto—sa iba’t ibang himno, sinabi niya ang mga salitang ito. Mabilis siyang lumapit sa unahan upang pigilan Siya.
Verse 50
विष्णुरुवाच । विधिन्न जहि भूतेश स्रष्टारं जगतां प्रभुम् । अयं शरणगस्तेद्य शरणागतवत्सलः
Wika ni Viṣṇu: «O Bhūteśa, Panginoon ng mga nilalang, huwag mong saktan ang Lumikha—si Brahmā, ang Panginoong naglalang ng mga daigdig. Ngayon ay lumapit siya sa Iyo upang magkanlong; at Ikaw, O Śiva, ay laging mahabagin sa mga humihingi ng kanlungan.»
Verse 51
अहं तेऽतिप्रियो भक्तो भक्तराज इतीरितः । विज्ञप्तिं हृदि मे मत्त्वा कृपां कुरु ममोपरि
Ako ang debotong labis Mong minamahal, na kilala bilang hari sa mga deboto. Isapuso Mo ang aking mapagpakumbabang pagsusumamo at ipagkaloob Mo sa akin ang Iyong biyaya.
Verse 52
अन्यच्च शृणु मे नाथ वचनं हेतुगर्भितम् । तन्मनुष्व महेशान कृपां कृत्वा ममोपरि
At pakinggan pa, O Panginoon, ang isa ko pang pananalita na hitik sa wastong dahilan. O Maheśāna, pag-isipan Mo itong mabuti at mahabag Ka sa akin.
Verse 53
प्रजास्स्रष्टुमयं शंभो प्रादुर्भूतश्चतुर्मुखः । अस्मिन्हते प्रजास्रष्टा नास्त्यन्यः प्राकृतोऽधुना
O Śambhu, ang may apat na mukha (si Brahmā) ay nagpakita upang lumikha ng mga nilalang. Kapag siya’y napatay, sa panahong ito’y wala nang ibang likás na tagapaglikha ng lahi sa sanlibutan.
Verse 54
सृष्टिस्थित्यंतकर्माणि करिष्यामः पुनः पुनः । त्रयो देवा वयं नाथ शिवरूप त्वदाज्ञया
O Panginoon—Ikaw na ang anyo ay si Śiva—kami, ang tatlong diyos, ay paulit-ulit na gaganap sa mga gawain ng paglikha, pag-iingat, at pagkalusaw, ayon sa Iyong utos.
Verse 55
एतस्मिन्निहते शम्भो कस्त्वत्कर्म करिष्यति । तस्मान्न वध्यो भवता सृष्टिकृल्लयकृद्विभो
O Śambhu, kung siya’y mapapatay, sino ang gaganap sa gawaing kosmiko na sa Iyo? Kaya huwag Mo siyang patayin, O Panginoong sumasaklaw sa lahat—sapagkat siya ang tagaganap ng paglikha at pagkalusaw.
Verse 56
अनेनैव सती कन्या दक्षस्य च शिवा विभो । सदुपायेन वै भार्या भवदर्थे प्रकल्पिता
O Panginoon, sa paraang ito rin si Satī—ang mapalad na anak na dalaga ni Dakṣa—ay maayos na naitalaga, sa wastong kaparaanan, upang maging Iyong asawa para sa Iyong banal na layunin.
Verse 57
ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य महेशस्तु विज्ञप्तिं विष्णुना कृताम् । प्रत्युवाचाखिलांस्तांश्च श्रावयंश्च दृढव्रतः
Wika ni Brahmā: Nang marinig ang pakiusap na inihain ni Viṣṇu, si Mahādeva—matatag sa Kanyang panata—ay sumagot at ipinarinig sa lahat ng nagkatipon ang Kanyang tugon.
Verse 58
महेश उवाच । देव देव रमेशान विष्णो मत्प्राणवल्लभ । न निवारय मां तात वधादस्य खलस्त्वयम्
Wika ni Maheśvara: “O Diyos ng mga diyos, O Rameśāna, O Viṣṇu—minamahal ko na parang aking buhay—huwag mo akong pigilan, mahal kong kaibigan, sa pagpatay sa masamang taong ito; ikaw ang siyang humahadlang sa akin.”
Verse 59
पूरयिष्यामि विज्ञप्तिं पूर्वान्तेंगीकृतां मया । महापापकरं दुष्टं हन्म्येनं चतुराननम्
“Tutupdin ko ang panatang tinanggap ko noon. Ang may apat na mukha na ito ay masama at sanhi ng malaking kasalanan; kaya siya’y aking papatayin.”
Verse 60
अहमेव प्रजास्स्रक्ष्ये सर्वाः स्थिरचरा अपि । अन्यं स्रक्ष्ये सृष्टिकरमथवाहं स्वतेजसा
“Ako lamang ang lilikha ng lahat ng nilalang—maging yaong di gumagalaw at yaong gumagalaw. O kung hindi, sa sarili kong ningning, lilikha ako ng iba pang gagampan sa gawain ng paglikha.”
Verse 61
हत्वैनं विधिमेवाहं स्वपणं पूरयन् कृतम् । स्रष्टारमेकं स्रक्ष्यामि न निवारय मेश माम्
“Pagkapaslang ko sa mismong Brahmā na Tagapag-ayos ng batas, tutuparin ko ang aking pinasya. Iisa lamang ang aking itatatag na Lumikha; O Panginoon, huwag mo akong pigilan, huwag mo akong hadlangan.”
Verse 62
ब्रह्मोवाच । इति तस्य वचश्श्रुत्वा गिरीश स्याह चाच्युतः । स्मितप्रभिन्नहृदयः पुनर्मैवमितीरयन्
Wika ni Brahmā: Nang marinig ang mga salitang iyon, muling nagsalita ang Di-nasisirang Panginoon—si Girīśa (Śiva). Natunaw ang kanyang puso sa banayad na ngiti, at sumagot, “Hindi ganyan—huwag mong sabihin iyan.”
Verse 63
अच्युत उवाच । प्रतिज्ञापूरणं योग्यं परस्मिन्पुरुषेस्ति वै । विचारयस्व वध्येश भवत्यात्मनि न प्रभो
Sinabi ni Acyuta: “Tunay na ang pagtupad sa panata ay nararapat sa Kataas-taasang Purusha. Pagbulayan mo ito, O panginoon ng paghahandog: ang pagkukulang ay hindi sa iyo, O mahal na ginoo, kundi sa iyong sariling loob at hilig ng diwa.”
Verse 64
त्रयो देवा वयं शंभो त्वदात्मानः परा नहि । एकरूपा न भिन्नाश्च तत्त्वतस्सुविचारय
O Śambhu, kaming tatlong diyos ay mula sa Iyong Sariling Sarili; hindi kami hiwalay sa Iyo. Sa diwa, iisa ang aming anyo at hindi magkakaiba—pagbulayan mong mabuti ang katotohanang ito.
Verse 65
ततस्तद्वचनं श्रुत्वा विष्णोस्स्वातिप्रियस्य सः । शंभुरूचे पुनस्तं वै ख्यापयन्नात्मनो गतिम्
Pagkaraan, nang marinig ang mga salita ni Viṣṇu—na minamahal na gaya ng bituing Svātī—muling nagsalita si Śambhu sa kanya, malinaw na inihahayag ang Kanyang landas at banal na layon.
Verse 66
शम्भुरुवाच । हे विष्णो सर्वभक्तेश कथमात्मा विधिर्मम । लक्ष्यते भिन्न एवायं प्रत्यक्षेणाग्रतः स्थितः
Wika ni Śambhu: “O Viṣṇu, panginoon ng lahat ng deboto—bakit ang aking sariling banal na kautusan at panloob na likas ay napagkikilalang tila iba? Sapagkat ang mismong ito ay nakatindig sa harap ko, lantad at hayag.”
Verse 67
ब्रह्मोवाच । इत्याज्ञप्तो महेशेन सर्वेषां पुरतस्तदा । इदमूचे महादेवं तोषयन् गरुडध्वजः
Sinabi ni Brahmā: Nang utusan ni Maheśa sa harap ng lahat, si Viṣṇu na may watawat ni Garuḍa ay nagsalita ng mga salitang ito, upang bigyang-lugod si Mahādeva.
Verse 68
विष्णुरुवाच । न ब्रह्मा भवतो भिन्नो न त्वं तस्मात्सदाशिव । न वाहं भवतो भिन्नो न मत्त्वं परमेश्वर
Sinabi ni Viṣṇu: “Hindi hiwalay si Brahmā sa Iyo, at hindi Ka rin hiwalay sa kanya, O Sadāśiva. Hindi rin ako hiwalay sa Iyo, at hindi Ka hiwalay sa akin, O Parameśvara.”
Verse 69
सर्वं जानासि सर्वज्ञ परमेश सदाशिव । मन्मुखादखिलान्सर्वं संश्रावयितुमिच्छसि
O Sadāśiva, Parameśvara na Ganap na Nakaaalam! Alam Mo na ang lahat; gayunman, ninanais Mong ipahayag ang lahat sa pamamagitan ng aking bibig, upang marinig ng lahat.
Verse 70
त्वदाज्ञया वदामीश शृण्वंतु निखिलास्सुराः । मुनयश्चापरे शैवं तत्त्वं संधार्य स्वं मनः
Sa Iyong utos, O Panginoon, ako’y magsasalita. Makinig nawa ang lahat ng mga diyos, gayundin ang mga muni at iba pa—na may matatag na paghawak sa katotohanang Śaiva, at may isip na natipon at payapa.
Verse 71
प्रधानस्याऽप्रधानस्य भागाभागस्य रूपिणः । ज्योतिर्मयस्य भागास्ते वयं देवाः प्रभोस्त्रयः
Kami, ang tatlong diyos, ay mga bahagi ng Panginoong yaon na nagpapakita bilang Pradhāna at Apradhāna, na anyo ng ‘bahagi’ at ‘di-bahagi,’ at binubuo ng dalisay na Liwanag na kusang nagliliwanag.
Verse 72
कस्त्वं कोहं च को ब्रह्मा तवैव परमात्मनः । अंशत्रयमिदं भिन्नं सृष्टिस्थित्यंतकारणम्
“Sino Ka, sino ako, at sino si Brahmā? O Kataas-taasang Sarili—ang tatluhang ito ay pawang mga naiibang bahagi Mo, na siyang sanhi ng paglikha, pag-iingat, at pagkalusaw.”
Verse 73
चिंतयस्वात्मनात्मानं स्वलीलाधृतविग्रहः । एकस्त्वं ब्रह्म सगुणो ह्यंशभूता वयं त्रयः
Magnilay ka sa sarili Mong Ātman sa pamamagitan ng sarili Mong panloob na kamalayan, O Ikaw na nag-anyong katawan dahil sa banal Mong līlā. Ikaw lamang ang iisang Saguna Brahman; kaming tatlo ay mga bahagyang pagpapakita Mo lamang.
Verse 74
शिरोग्रीवादिभेदेन यथैकस्यैव वर्ष्मणः । अंगानि ते तथेशस्य तस्य भगत्रयं हर
Kung paanong ang iisang katawan ay sinasabing may mga bahagi—gaya ng ulo, leeg, at iba pa—gayon din, O Hara, nauunawaan ang mga sangkap o anyo ng Panginoong iyon. Tunay, ang tatluhang kabanalang-kaganapan (bhaga-traya) Niya ay dapat makilala sa ganitong paraan.
Verse 75
यज्ज्योतिरभ्रं स्वपुरं पुराणं कूटस्थमव्यक्तमनंतरूपम् । नित्यं च दीर्घादिविशेषणाद्यैर्हीनं शिवस्त्वं तत एव सर्वम्
Ikaw ang dalisay at walang ulap na Liwanag—ang sarili Mong kataas-taasang tahanan—sinauna, di-nagbabago, di-nahahayag, at may walang-hanggang mga anyo. Walang hanggang walang pasimula, malaya Ka sa mga hanggahang paglalarawan gaya ng “mahaba” at iba pa. O Śiva, mula sa Iyo lamang nagmumula at nananatili ang lahat.
Verse 76
ब्रह्मोवाच एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य महादेवो मुनीश्वर । बभूव सुप्रसन्नश्च न जघान स मां ततः
Wika ni Brahmā: “O panginoon sa gitna ng mga muni, nang marinig ni Mahādeva ang mga salitang iyon, lubos Siyang naging mapagpala at mahabagin. Pagkaraan niyon, hindi na Niya ako sinaktan.”
It stages a ceremonial moment after Dakṣa’s gifting/donations where Viṣṇu (with Lakṣmī) formally praises Śiva–Satī and petitions Śiva for protective and auspicious boons; Śiva assents.
It frames the divine couple’s manifest life as purposeful cosmic play: sustaining dharma (welfare of the righteous) while checking adharma (restraint of the wicked), integrating theology with narrative action.
Śiva is emphasized as devadeva, parameśvara, and karuṇāsāgara; Satī is affirmed as universal mother (akhila-mātā); Viṣṇu appears as Garuḍadhvaja/Madhusūdana, accompanied by Lakṣmī (Kamalā/Padmā).