स्वप्नवर्णनपूर्वकं संक्षेपशिवचरितवर्णनम् / Dream-Portents and a Concise Account of Śiva’s Career

Verse 1

नारद उवाच । विधे तात त्वया शैववर प्राज्ञाद्भुता कथा । वर्णिता करुणां कृत्वा प्रीतिर्मे वर्द्धिताधिकम्

Sinabi ni Nārada: “O Vidhātā (Brahmā), mahal na ama—sa iyong habag ay isinalaysay mo sa akin ang pinakadakila at kamangha-manghang salaysay, puspos ng karunungang Śaiva. Sa pakikinig nito, lalo pang lumago ang aking debosyon at mapagmahal na paggalang.”

Verse 2

विधे गते स्वकं धाम मयि वै दिव्यदर्शगे । ततः किमभवत्तात कृपया तद्वदाधुना

Nang ang Manlilikha (Brahmā) ay umalis patungo sa sarili niyang tahanan at ako’y nagkamit ng banal na pangitain, ano ang nangyari pagkatapos, mahal na ama? Sa habag, isalaysay mo iyon sa akin ngayon.

Verse 3

ब्रह्मोवाच । गते त्वयि मुने स्वर्गे कियत्काले गते सति । मेना प्राप्येकदा शैलनिकटं प्रणनाम सा

Sumagot si Brahmā: “Pagkaalis mo, O pantas, patungong langit at makalipas ang ilang panahon, minsang lumapit si Menā sa bundok at yumukod sa pagpupugay.”

Verse 4

स्थित्वा सविनयम्प्राह स्वनाथं गिरिकामिनी । तत्र शैलाधिनाथं सा प्राणप्रियसुता सती

Nakatayo roon nang may kababaang-loob, nagsalita ang babaeng isinilang sa bundok sa sarili niyang Panginoon. Doon, si Satī—ang anak na minamahal na kasinghalaga ng buhay—ay nagsalita sa hari ng mga bundok.

Verse 5

मेनोवाच । मुनिवाक्यं न बुद्धं मे सम्यङ् नारीस्वभावतः । विवाहं कुरु कन्यायास्सुन्दरेण वरेण ह

Wika ni Menā: “Dahil sa aking likas na pagkababae, hindi ko lubos na naunawaan ang mga salita ng muni. Isagawa mo nawa ang kasal ng aking anak na babae sa isang guwapo at karapat-dapat na mapapangasawa.”

Verse 6

सर्वथा हि भवेत्तत्रोद्वाहोऽपूर्वसुखावहः । वरश्च गिरिजायास्तु सुलक्षणकुलोद्भवः

Sa lahat ng paraan, ang kasalang iyon ay tunay na magiging bukal ng ligayang di pa nararanasan; at ang mapapangasawa ni Girijā ay magmumula sa marangal na angkan at may mga mapalad na tanda.

Verse 7

प्राणप्रिया सुता मे हि सुखिता स्याद्यथा प्रिय । सद्वरं प्राप्य सुप्रीता तथा कुरु नमोऽस्तु ते

O minamahal, kumilos ka nawa upang ang aking anak na kasinghalaga ng aking hininga ay maging masaya; sa pagkamit ng marangal na mapapangasawa, nawa’y lubos siyang masiyahan. Ako’y yumuyuko sa iyo.

Verse 8

ब्रह्मोवाच । इत्युक्ताश्रुमुखी मेना पत्यंघ्र्योः पतिता तदा । तामुत्थाप्य गिरिः प्राह यथावत्प्रज्ञसत्तमः

Sinabi ni Brahmā: Nang masabi iyon, si Menā—basâ ang mukha sa luha—ay bumagsak sa paanan ng kanyang asawa. Itinindig siya ng Hari ng Kabundukan (Himālaya), ang pinakamarunong, at nagsalita sa kanya nang wasto at may ganap na pag-unawa.

Verse 9

हिमालय उवाच । शृणु त्वं मेनके देवि यथार्थं वच्मि तत्त्वतः । भ्रमं त्यज मुनेर्वाक्यं वितथं न कदाचन

Sinabi ni Himālaya: “O banal na Menakā, makinig ka. Sinasabi ko sa iyo ang katotohanan, ayon sa realidad at sa pinakamataas na prinsipyo. Iwaksi ang pag-aalinlangan—hindi kailanman nagiging huwad ang salita ng isang muni.”

Verse 10

यदि स्नेहः सुतायास्ते सुतां शिक्षय सादरम् । तपः कुर्याच्छंकरस्य सा भक्त्या स्थिरचेतसा

Kung tunay ang iyong pagmamahal sa iyong anak na babae, turuan mo siya nang may paggalang: hayaang magsagawa siya ng pag-aayuno at mahigpit na pagsasanay, at sumamba kay Śaṅkara nang may matatag na isip at debosyon.

Verse 11

चेत्प्रसन्नः शिवः काल्याः पाणिं गृह्णाति मेनके । सर्वं भूयाच्छुभं नश्येन्नारदोक्तममंगलम्

O Menakā, kung malugod si Panginoong Śiva at tanggapin Niya ang kamay ni Kālī sa pag-aasawa, ang lahat ay magiging mapalad, at mawawasak ang kasawiang binanggit ni Nārada.

Verse 12

अमंगलानि सर्वाणि मंगलानि सदाशिवे । तस्मात्सुतां शिवप्राप्त्यै तपसे शिक्षय द्रुतम्

Nawawala ang lahat ng di-mapalad, at ang lahat ng pagpapala ay nananahan kay Sadāśiva. Kaya, agad mong sanayin ang iyong anak na babae sa tapas (pagpapakasakit/asceticism) upang makamtan niya si Śiva.

Verse 13

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य गिरेर्वाक्यं मेना प्रीततराऽभवत् । सुतोपकंठमगमदुपदेष्टुं तदोरुचिम्

Wika ni Brahmā: Nang marinig ni Menā ang mga salita ni Himālaya, lalo siyang nagalak. Pagkaraan, lumapit siya sa kanyang anak na babae upang payuhan siya tungkol sa dakilang pasyang iyon.

Verse 14

सुताङ्गं सुकुमारं हि दृष्ट्वातीवाथ मेनका । विव्यथे नेत्रयुग्मे चाश्रुपूर्णेऽभवतां द्रुतम्

Nang makita ni Menakā ang maselan at malambing na katawan ng kaniyang anak na babae, siya’y lubhang nayanig; ang dalawa niyang mata’y sumakit at agad napuno ng luha.

Verse 15

अथ सा कालिका देवी सर्वज्ञा परमेश्वरी । उवाच जननीं सद्यः समाश्वास्य पुनः पुनः

Pagkaraan, ang Diyosa Kālikā—ang ganap na nakaaalam at Kataas-taasang Reyna—ay agad na umaliw sa Ina nang paulit-ulit, at saka nagsalita.

Verse 17

पार्वत्युवाच । मातश्शृणु महाप्राज्ञेऽद्यतने ऽजमुहूर्तके । रात्रौ दृष्टो मया स्वप्नस्तं वदामि कृपां कुरु

Wika ni Pārvatī: “Ina, makinig ka. O lubhang marunong—ngayong araw, sa banal na sandali ng ajamuhūrta, sa gabi ay nakakita ako ng isang panaginip. Isasalaysay ko ito; maawa ka sa akin.”

Verse 18

विप्रश्चैव तपस्वी मां सदयः प्रीतिपूर्वकम् । उपादिदेश सुतपः कर्तुं मातश्शिवस्य वै

Ang mahabaging brāhmaṇa na ermitanyo, na may mapagmahal na kalooban, ay nagbilin sa akin, Ina, na magsagawa ng mahigpit na pagtitika upang tunay na makamtan si Śiva.

Verse 19

ब्रह्मोवाच । तच्छ्रुत्वा मेनका शीघ्रं पतिमाहूय तत्र च । तत्स्वप्नं कथयामास सुता दृष्टमशेषतः

Wika ni Brahmā: Nang marinig iyon, agad na ipinatawag ni Menakā ang kanyang asawa roon, at saka isinalaysay nang buo ang buong panaginip na nakita ng kanilang anak na babae.

Verse 20

सुतास्वप्नमथाकर्ण्य मेनकातो गिरीश्वरः । उवाच परमप्रीतः प्रियां सम्बोधयन्गिरा

Nang marinig mula kay Menakā ang panaginip ng kanilang anak, ang panginoon ng mga bundok (Himālaya) ay labis na nagalak, at sa magiliw na pananalita’y kinausap ang kanyang minamahal na asawa.

Verse 21

गिरीश्वर उवाच । हे प्रियेऽपररात्रान्ते स्वप्नो दृष्टो मयापि हि । तं शृणु त्वं महाप्रीत्या वच्म्यहं तं समादरात्

Sinabi ni Girīśvara: “O minamahal, sa bandang huli ng gabi ay nakakita rin ako ng isang panaginip. Makinig ka nang may dakilang galak; ikukuwento ko ito sa iyo nang may paggalang.”

Verse 22

एकस्तपस्वी परमो नारदोक्तवरां गधृक् । पुरोपकंठं सुप्रीत्या तपः कर्तुं समागतः

Isang kataas-taasang asceta—na tumanggap ng biyayang binanggit ni Nārada—ang dumating na may malaking galak sa labas ng lungsod, upang magsagawa ng matinding pag-aayuno at pagninilay (tapas).

Verse 23

गृहीत्वा स्वसुतां तत्रागमं प्रीततरोप्यहम् । मया ज्ञातस्स वै शम्भुर्नारदो क्तवरः प्रभुः

Kinuha ko roon ang sarili kong anak na babae at nagbalik na may lalong dakilang kagalakan. Noon ko naunawaan na ang Panginoong Śambhu ay tunay na Kataas-taasang Guro, sapagkat ang sinabi ni Nārada ay totoo.

Verse 24

सेवार्थं तस्य तनयामुपदिश्य तपस्विनः तं । वै प्रार्थितवांस्तस्यां न तदांगीचकार सः

Para sa paglilingkod, itinuro ng asceta sa kanya ang anak na babae ng pantas na iyon. Tunay ngang hiniling niya ang kanyang kamay, ngunit noon ay hindi siya tinanggap ng dalaga.

Verse 25

अभूद्विवादस्तुमहान्सांख्यवेदान्तसंमतः । ततस्तदाज्ञया तत्र संस्थितासीत्सुता मम

Pagkaraan, sumiklab ang isang dakilang pagtatalo na katanggap-tanggap sa pangangatwiran ng Sāṅkhya at Vedānta. Pagkatapos nito, sa kanyang utos, nanatiling matatag doon ang aking anak na babae.

Verse 26

निधाय हृदि तं कामं सिषेवे भक्तितश्च सा । इति दृष्टं मया स्वप्नं प्रोक्तवांस्ते वरानने

Inilagak niya sa puso ang pagnanais na iyon at naglingkod at sumamba nang may bhakti. “Ganyan, O may magandang mukha, naisalaysay ko sa iyo ang panaginip na ako mismo ang nakakita.”

Verse 27

ततो मेने कियत्कालं परीक्ष्यं तत्फलं प्रिये । योग्यमस्तीदमेवेह बुध्यस्व त्वं मम ध्रुवम्

Pagkaraan, O minamahal, matapos magmuni-muni nang ilang panahon at siyasatin ang bunga nito, napagpasyahan ko: “Ito lamang ang tunay na angkop dito. Unawain mo ito bilang aking matatag at di-matitinag na pasya.”

Verse 28

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा गिरिराजश्च मेनका वै मुनीश्वर । सन्तस्थतुः परीक्षन्तीं तत्फलं शुद्धचेतसौ

Wika ni Brahmā: “Pagkasabi nito, O pinakadakilang pantas, si Himavān, hari ng mga bundok, at si Menakā, na may dalisay na isipan, ay nanatili roon—minamasdan ang magiging bunga ng pagsubok sa panata at pag-aayuno ni Pārvatī.”

Verse 29

इत्थम्व्यतीतेऽल्पदिने परमेशः सतां गतिः । सतीविरहसुव्यग्रो भ्रमन्सर्वत्र सूतिकृत्

Kaya nito, matapos lumipas ang kaunting panahon, ang Kataas-taasang Panginoon—si Śiva, kanlungan at hantungan ng mga matuwid—ay labis na nabagabag sa pagkalayo kay Satī, at gumala sa lahat ng dako, na nagdulot ng panaghoy at pagdurusa sa mga nilalang.

Verse 30

तत्राजगाम सुप्रीत्या कियद्गुणयुतः प्रभुः । तपः कर्तुं सतीप्रेमविरहाकुलमानसः

Pagkaraan, dumating doon ang Panginoon—puspos ng angkop na mga katangiang banal—na may malalim na kagandahang-loob; ang Kanyang isipan ay nababagabag sa pagkalayo sa pag-ibig Niya kay Satī, upang magsagawa ng mga pag-aayuno at pagninilay (tapas).

Verse 31

तपश्चकार स्वं तत्र पार्वती सेवने रता । सखीभ्यां सहिता नित्यं प्रसन्नार्थमभूत्तदा

Doon, isinagawa ni Pārvatī ang sarili niyang tapas, lubos na nakatuon sa mapagdebosyong paglilingkod. Laging kasama ang kanyang mga kaibigang babae, noon ay kumilos siya para lamang makamtan ang mapagpalang pagsang-ayon at biyaya ni Śiva.

Verse 32

विद्धोऽऽपि मार्गणैश्शम्भुर्विकृतिं नाप स प्रभुः । प्रेषितेन सुरैस्स्वात्ममोहनार्थं स्मरेण वै

Bagaman tinamaan ng mga palaso, si Śambhu—ang Kataas-taasang Panginoon—ay hindi nagbago ni katiting. Sapagkat si Kāma ay isinugo ng mga deva upang dayain ang Kanyang sariling Sarili; gayunman, si Śiva ay nanatiling ganap na di-natitinag.

Verse 33

दग्ध्वा स्मरं च तत्रैव स्ववह्निनयनेन सः । स्मृत्वा मम वचः क्रुद्धो मह्यमन्तर्दधे ततः

Doon din, sinunog niya si Kāma (Smara) sa apoy na lumabas sa sarili niyang mata. Pagkaraan, nang maalala niya ang aking mga salita at mag-alab sa galit, siya’y naglaho mula sa akin.

Verse 34

ततः कालेन कियता विनाश्य गिरिजामदम् । प्रसादितस्सुतपसा प्रसन्नोऽभून्महेश्वरः

Pagkaraan, nang lumipas ang ilang panahon, inalis ni Mahādeva ang pagmamataas ni Girijā (Pārvatī). Dahil nalugod at napapayapa sa marangal niyang pag-aayuno at pagninilay (tapas), si Maheśvara ay naging mahabagin at mapagpala sa kanya.

Verse 35

लौकिकाचारमाश्रित्य रुद्रो विष्णुप्रसादितः । कालीं विवाहयामास ततोऽभूद्बहुमंगलम्

Ayon sa kinikilalang mga ritwal sa daigdig, si Rudra—na nalugod sa mabuting kalooban ni Viṣṇu—ay ikinasal kay Kālī; at mula roon ay sumibol ang saganang mga pagpapala at kabutihang-palad.

Verse 36

इत्येतत्कथितं तात समासाच्चरितं विभोः । शंकरस्य परं दिव्यं किं भूयः श्रोतुमि च्छसि

Sa gayon, mahal na anak, maikli kong isinalaysay ang dakila at banal na ulat tungkol sa makapangyarihang Shankara. Ano pa ang nais mong pakinggan?