Sarga 33

Verse 1

सीतांतुमोहितांदृष्टवासरमानामराक्षसी ।आससादाथवैदेहींप्रियांप्रणयिनींसखी ।।।।

Nang makita ni Saramā na rākṣasī si Sītā na nababalot ng pangamba, lumapit siya kay Vaidehī—minamahal at mapagkakatiwalaang kaibigan.

Verse 2

मोहितांराक्षसेन्द्रेणसीतांपरमदुःखिताम् ।आश्वासयामासतदासरमामृदुभाषिणी ।।।।

Noon, si Saramā na mahinahong magsalita ay umaliw kay Sītā—nalilito dahil sa hari ng mga rākṣasa at lubog sa sukdulang dalamhati.

Verse 3

साहितत्रकृतामित्रंसीतयारक्ष्यमाणया ।रक्षन्तीरावणादिष्टासानुक्रोशादृढव्रता ।।।।

Doon, ang matatag at mahabaging babae—na inatasan ni Rāvaṇa na magbantay—ay nakipagkaibigan kay Sītā, habang patuloy na nag-iingat at naglilingkod sa kanya.

Verse 4

साददर्शसखीसीतांसरमानष्टचेतनाम् ।उपावृत्त्योत्थितांध्वस्तांबडबामिवपांसुलाम् ।।।।

Pagkaraan, nakita ni Saramā ang kanyang kaibigang si Sītā—wala sa ulirat at nagkagulo ang ayos—na bumangon matapos gumulong-gulong, balot ng alikabok na parang inahing kabayo sa maruming lupa.

Verse 5

तांसमाश्वासयामाससखीस्नेहेनसुव्रता ।समाश्वसिहिवैदेही माभूत्तेमवसोव्यथा ।।।।

Inaliw siya ng kanyang kaibigang si Saramā, ang mabuting-loob at marangal, sa pamamagitan ng pagmamahal: “Magpakatatag ka, O Vaidehī; huwag hayaang may pighati sa iyong puso.”

Verse 6

उक्तायद्रावणेनत्वंप्रत्युक्तश्चस्वयंत्वया ।सखीस्नेहेनतभदीरुमयासर्वंप्रतिश्रुतम् ।।।।लीनयागहनेशून्येभयमुत्सृज्यरावणात् ।तवहेतोर्विशालाक्षी नहिमेजीवितंप्रियम् ।।।।

“Anuman ang sinabi ni Rāvaṇa sa iyo, at anuman ang isinagot mo mismo—O mahiyain—dahil sa pagkakaibigan, narinig ko at natandaan ko ang lahat.”

Verse 7

उक्तायद्रावणेनत्वंप्रत्युक्तश्चस्वयंत्वया ।सखीस्नेहेनतभदीरुमयासर्वंप्रतिश्रुतम् ।।6.33.6।।लीनयागहनेशून्येभयमुत्सृज्यरावणात् ।तवहेतोर्विशालाक्षी नहिमेजीवितंप्रियम् ।।6.33.7।।

Nagtago ako sa isang liblib at walang taong pook, at itinakwil ang takot kay Rāvaṇa; alang-alang sa iyo, O malalaking-mata, hindi mahal sa akin ang sariling buhay.

Verse 8

ससम्भ्रान्तश्चनिष्क्रान्तोयत्कृतेराक्षसाधिपः ।तच्चमेविदितंसर्वमभिनिष्क्रम्यमैथिलि:।। ।।

O Maithilī, ganap kong nalalaman ang dahilan kung bakit ang panginoon ng mga Rākṣasa ay lumabas na balisa—at pagkaraan ay muling nagbalik.

Verse 9

नशक्यंसौप्तिकंकर्तुंरामस्यविदितात्मनः ।वधश्चपुरुषव्याघ्रेतस्मिन्नैवोपपद्यते ।।।।

Hindi magagawa ang palihim na pagpatay sa pagtulog laban kay Rāma na nakakabatid sa Sarili; at ang kamatayan man ay hindi nararapat sa yaong tigre sa mga tao.

Verse 10

नत्वेववानराहन्तुंशक्याःपादपयोधिपः ।सुरादेवर्षभेणेवरामेणहिसुरक्षिताः ।।।।

“Ang mga vānara na may tangan-tangang punò ay hindi tunay na mapapatay; sapagkat sila’y mahigpit na iniingatan ni Rāma, gaya ng mga diyos na iniingatan ng Panginoon ng mga diyos.”

Verse 11

दीर्घवृत्तभुज्शीमान्महोरस्कःप्रतापवान् ।धन्वीसंहननोपेतोधर्मात्माभुविविश्रुतः ।।।।विक्रान्तोरक्षितानित्यमात्मनश्चपरस्यच ।लक्ष्मणेनसहभ्रात्राकुशलीनयशास्त्रवित् ।।।।हन्तापरबलौघनामचिन्त्यबलपौरुषः ।नहतोराघवश्रशीमान्सीते: शत्रुनिबर्हणः ।।।।

“O Sītā, ang maringal na Rāghava—mahahaba ang bisig, malapad ang dibdib, nagliliwanag sa tapang, may hawak na busog, matatag ang pangangatawan, matuwid ang puso at bantog sa daigdig—laging tagapangalaga ng sarili at ng kapwa. Kasama ang kapatid na si Lakṣmaṇa, bihasa sa wastong pamamahala at sa landas ng dharma, winawasak niya ang dagsa ng hukbo ng kaaway sa di-maaarok na lakas at pagkalalaki. Hindi napatay ang maluwalhating tagapagpuksa ng kaaway.”

Verse 12

दीर्घवृत्तभुज्शीमान्महोरस्कःप्रतापवान् ।धन्वीसंहननोपेतोधर्मात्माभुविविश्रुतः ।।6.33.11।।विक्रान्तोरक्षितानित्यमात्मनश्चपरस्यच ।लक्ष्मणेनसहभ्रात्राकुशलीनयशास्त्रवित् ।।6.33.12।।हन्तापरबलौघनामचिन्त्यबलपौरुषः ।नहतोराघवश्रशीमान्सीते: शत्रुनिबर्हणः ।।6.33.13।।

“Dahil sa baluktot na payo at sa pagkapoot sa lahat ng nilalang, ang mapanlinlang na bihasa sa māyā ay, sa galit, nagpakawala rito ng isang ilusyon laban sa iyo.”

Verse 13

दीर्घवृत्तभुज्शीमान्महोरस्कःप्रतापवान् ।धन्वीसंहननोपेतोधर्मात्माभुविविश्रुतः ।।6.33.11।।विक्रान्तोरक्षितानित्यमात्मनश्चपरस्यच ।लक्ष्मणेनसहभ्रात्राकुशलीनयशास्त्रवित् ।।6.33.12।।हन्तापरबलौघनामचिन्त्यबलपौरुषः ।नहतोराघवश्रशीमान्सीते: शत्रुनिबर्हणः ।।6.33.13।।

“Mapawi nawa ang lahat ng iyong dalamhati; ang kabutihang-palad ay nasa harap mo. Tunay na lalapit sa iyo si Lakṣmī; pakinggan mo ang aking mga salitang mahal at nagbibigay-galak.”

Verse 14

अयुक्तबुद्धिकृत्येनसर्वभूतविरोधिना ।इहप्रमुक्तारौद्रेणमायामायाविदात्वयि ।।।।

“Dahil sa baluktot na payo at sa pagkapoot sa lahat ng nilalang, ang mapanlinlang na bihasa sa māyā ay, sa galit, nagpakawala rito ng isang ilusyon laban sa iyo.”

Verse 15

शोकस्तेविगतस्सर्वःकल्याणंत्वामुपस्थितम् ।ध्रुवंत्वांभजतेलक्ष्मीःप्रियंतेप्रीतिकरंशृणुः ।।।।

“Mapawi nawa ang lahat ng iyong dalamhati; ang kabutihang-palad ay nasa harap mo. Tunay na lalapit sa iyo si Lakṣmī; pakinggan mo ang aking mga salitang mahal at nagbibigay-galak.”

Verse 16

उत्तीर्यसागरंरामस्सहवानरसेनया ।सन्निविष्टःसमुद्रस्यतीरमासाद्यदक्षिणम् ।।।।

Tinawid ni Rāma ang karagatan kasama ang hukbo ng mga vānara; at pagdating sa timog na pampang ng dagat, doon siya matatag na nagkampo.

Verse 17

दृष्टोमेपरिपूर्णार्थःकाकुत्स्थस्सहलक्ष्मणः ।सहितैस्सागरान्तस्थैर्बलैस्तिष्ठतिरक्षितः ।।।।

Nakita ko ang prinsipe ng Kakutstha, ganap na natupad ang layon; kasama si Lakṣmaṇa, siya’y nakatindig, pinangangalagaan at sinusuportahan ng mga puwersang nakahimpil sa dalampasigan.

Verse 18

अनेनप्रेषितायेचराक्षसालघुविक्रमाः ।राघवस्तीर्णइत्येवप्रवृत्तिस्तैरिहाहृता ।।।।

At ang mga rākṣasa na mabilis kumilos, na isinugo niya, ay naghatid dito ng ulat: ‘Nakatawid na si Rāghava.’

Verse 19

सतांश्रुत्वाविशालाक्षी: प्रवृत्तिंराक्षसाधिपः ।एषमन्त्रयतेसर्वैस्सचिवैस्सहरावणः ।।।।

O malalaking-mata (Sītā), nang marinig ang tapat na ulat, ang panginoon ng mga rākṣasa—si Rāvaṇa—ay ngayo’y sumasangguni at nagbabalak kasama ng lahat niyang mga ministro.

Verse 20

इतिब्रुवाणासरमाराक्षसीसीतयासह ।सर्वोद्योगेनसैन्यानांशब्दंशुश्रावभैरवम् ।।।।

Habang gayon ang sinasabi ni Saramā na rākṣasī kay Sītā, narinig niya ang nakapanghihilakbot na ugong ng mga hukbong abala sa lahat ng paghahanda.

Verse 21

दण्डनिर्घातवादिन्याश्रुत्वाभेर्यामहास्वनम् ।उवाचसरमासीतामिदंमधुरभाषिणी ।।।।

Nang marinig ang malakas na dagundong ng mga tambol at ang salpukan ng mga pamalo at tungkod, sinabi ni Saramā na matamis magsalita ang ganito kay Sītā.

Verse 22

सन्नाहजननीह्येषाभैरवाभीरु: भेरिका ।भेरीनादंचगम्भीरंशृणुतोयदनिःस्वनम् ।।।।

O mahiyain, ang nakapanghihilakbot na pagtambol na ito ang hudyat ng paghahanda sa digmaan; pakinggan mo ang malalim na tunog ng tambol, na gaya ng ugong ng mga ulap na may dalang ulan.

Verse 23

कल्प्यन्तेमत्तमातङ्गायुज्यन्तेरथवाजिन ।हृष्यन्तेतुरगारूढाःप्रासहस्तस्सहस्रशः ।।।।

Inihahanay ang mga elepanteng naglalagablab sa pagkalasing; ikinakabit ang mga karwahe at mga kabayo; at libu-libong mangangabayo, may sibat sa kamay, ay nagagalak habang sumasakay.

Verse 24

तत्रतत्रचसन्नद्धास्सपततनिपदातयः ।अपूर्यन्तेराजमार्गास्सैन्यैरद्भुतदर्शनैः ।।।।वेगवभदिन्नदभदिश्चतोयौघैरिवसागरः ।

Dito at doon, ang mga kawal na lakad na ganap na nakabaluti ay nagsisiksikan; napupuno ang mga lansangang-hari ng mga hukbong kahanga-hanga ang anyo—mabilis at umuugong—na wari’y dagat na lumalaki sa bugso ng mga rumaragasang agos.

Verse 25

शस्त्राणांचप्रसन्नानांचर्मणांवर्मणांतथा ।।।।रथवाजिगजानांचभूषितानांचराक्षसाम् ।संभ्रमोराक्षसामेषहृषितानांतरस्विनाम् ।।।।प्रभांविसृजतांपश्यनानावर्णांसमुत्थिताम् ।वनंनिर्धहतोघर्मेयथारूपंविभावसोः ।।।।

Masdan ang kislap ng kanilang maningning na sandata, ang mga kalasag na balat at mga baluting suot, at ang mga karwahe, kabayo, at elepante ng mga rākṣasa na pinalamutian ng hiyas. Sa kanilang pagkalugod, ang mga makapangyarihang rākṣasa ay nagbubuga ng sari-saring liwanag—gaya ng apoy na sa tindi ng tag-init ay tumutupok sa gubat.

Verse 26

शस्त्राणांचप्रसन्नानांचर्मणांवर्मणांतथा ।।6.33.25।।रथवाजिगजानांचभूषितानांचराक्षसाम् ।संभ्रमोराक्षसामेषहृषितानांतरस्विनाम् ।।6.33.26।।प्रभांविसृजतांपश्यनानावर्णांसमुत्थिताम् ।वनंनिर्धहतोघर्मेयथारूपंविभावसोः ।।6.33.27।।

Masdan ang maningning na mga sandata, ang mga kalasag na balat at mga baluti, at ang mga karwahe, kabayo, at elepanteng pinalamutian ng mga rākṣasa—ito ang masiglang pagkilos ng mga makapangyarihang mandirigmang nagagalak habang nagtitipon.

Verse 27

शस्त्राणांचप्रसन्नानांचर्मणांवर्मणांतथा ।।6.33.25।।रथवाजिगजानांचभूषितानांचराक्षसाम् ।संभ्रमोराक्षसामेषहृषितानांतरस्विनाम् ।।6.33.26।।प्रभांविसृजतांपश्यनानावर्णांसमुत्थिताम् ।वनंनिर्धहतोघर्मेयथारूपंविभावसोः ।।6.33.27।।

Masdan ang sari-saring liwanag na sumisibol at lumalaganap mula sa kanila—gaya ng anyo ng apoy sa init ng tag-init habang tinutupok ang kagubatan.

Verse 28

घण्टानांशृणुनिर्घोषंरथानांशृणुनिःस्वनम् ।हयानांहेषमाणानांशृणुतूर्यध्वनिंयथा ।।।।उद्यतायुधहस्तानांराक्षसेन्द्रानुयायिनाम् ।सम्भ्रमोरक्षसामेषतुमुलोरोमहर्षणः ।।।।

Pakinggan: ang pagkalembang ng mga kampana, ang ugong ng mga karwahe, ang hiyaw ng mga kabayo, at ang dagundong na wari’y putok ng mga tambuli. Ganyan ang magulong, nakapangingilabot na sigla ng mga rākṣasa—mga tagasunod ng kanilang hari—na sumusulong na nakataas ang mga sandata.

Verse 29

घण्टानांशृणुनिर्घोषंरथानांशृणुनिःस्वनम् ।हयानांहेषमाणानांशृणुतूर्यध्वनिंयथा ।।6.33.28।।उद्यतायुधहस्तानांराक्षसेन्द्रानुयायिनाम् ।सम्भ्रमोरक्षसामेषतुमुलोरोमहर्षणः ।।6.33.29।।

Ito ang magulong, nakapangingilabot na pag-aalboroto ng mga rākṣasa—mga tagasunod ng kanilang hari—na nagmamartsa na nakataas ang mga sandata.

Verse 30

श्रीस्त्वांभजतिशोकघ्नीरक्षसांभयमागतम् ।रामःकमलपत्राक्षोदैत्यानामिववासवः ।।।।निर्जित्यजितक्रोधस्त्वामचिन्तपराक्रमः ।रावणंसमरेहत्वाभर्तात्वाऽधिगमिष्यति ।।।।

Darating sa iyo ang Mapalad na Kapalarang pumapawi ng dalamhati, at ang takot ay sasapit sa mga rākṣasa. Si Ramang may matang gaya ng talulot ng lotus—gaya ni Vāsava (Indra) laban sa mga Dāitya—na napagtagumpayan ang galit at may di-maarok na lakas, ay papatay kay Rāvaṇa sa labanan at muli kang babawiin; ang iyong asawa’y muling makakamtan ka.

Verse 31

श्रीस्त्वांभजतिशोकघ्नीरक्षसांभयमागतम् ।रामःकमलपत्राक्षोदैत्यानामिववासवः ।।6.33.30।।निर्जित्यजितक्रोधस्त्वामचिन्तपराक्रमः ।रावणंसमरेहत्वाभर्तात्वाऽधिगमिष्यति ।।6.33.31।।

Napagtagumpayan niya ang galit, at taglay ang di-maarok na lakas; papatayin ng iyong asawa si Rāvaṇa sa labanan at muli kang babawiin.

Verse 32

विक्रमिष्यतिरक्षस्सुभर्तातेसहलक्ष्मणः ।यथाशत्रुषुशत्रुघ्नोविष्णुनासहवासवः ।।।।

Ang iyong asawa, kasama si Lakṣmaṇa, ay magpapamalas ng kagitingan laban sa mga rākṣasa—gaya ni Vāsava (Indra), tagapagpuksa ng kaaway, na kasama ni Viṣṇu sa pagdaig sa mga kaaway.

Verse 33

हिरामस्यक्षिप्रमङ्कागतांसतीम् ।अहंद्रक्ष्यामिसिद्धार्धांत्वांशत्रौविनिपातिते ।।।।

Sapagkat di magtatagal, masisilayan kita—malinis at muling naibalik—na nakaupo sa kandungan ni Rāma, kapag ang kaaway ay nabuwal at natupad na ang iyong layon.

Verse 34

अश्रूण्यानन्दजानित्वंवर्तयिष्यसिशोभने ।समागम्यपरिष्वज्यतस्योरसिमहोरसः ।।।।

O marangal na ginang, luluha ka ng mga luhang isinilang ng galak kapag nakatagpo mo siya—yayakapin ka ng malapad ang dibdib na si Rāma sa kanyang dibdib.

Verse 35

अचिरान्मोक्ष्यतेसीते देवितेजघनंगताम् ।धृतामेताम्बहून्मासान्वेणींरामोमहाबलः ।।।।

Di magtatagal, O Sītā, O banal na ginang, palalayain ng makapangyarihang si Rāma ang nag-iisang tirintas mong ito—na sa maraming buwan ay nakalaylay hanggang balakang.

Verse 36

तस्यदृष्टवामुखंदेवी पूर्णचन्द्रमिवोदितम् ।मोक्ष्यसेशोकजंवारिनिर्मोकमिवपन्नगी ।।।।

O banal na ginang, kapag nasilayan mo ang kanyang mukha—na parang kabilugang buwan na bagong sumisikat—ihuhulog mo ang luhang mula sa dalamhati, gaya ng paghubad ng balat ng babaeng ahas.

Verse 37

रावणंसमरेहत्वानचिराद्धेवी: मैथिली: ।त्वयासमग्रःप्रिययासुखार्होलप्स्यतेसुखम् ।।।।

O banal na Maithilī, di magtatagal—mapapatay niya si Rāvaṇa sa digmaan—at ang iyong minamahal, na karapat-dapat sa ligaya, ay muling makakamtan ang ligaya, ganap na kasama ka.

Verse 38

समागतात्वंवीर्येणमोदिष्यसिमहात्मना ।सुवर्षेणसमायुक्तायथासस्येनमेदिनी ।।।।

Sa pagdating ng dakilang may-espiritu, magagalak ka dahil sa kanyang kagitingan—gaya ng lupa na, pinagpala ng mabubuting ulan, ay natutuwa sa masaganang ani.

Verse 39

गिरिवरमभितोऽनुवर्तमानोहयइवमण्डलमाशुयःकरोति ।तमिहशरणमभ्युपैहिदेवंदिवसकरंप्रभवोह्ययंप्रजानाम् ।।।।

Dito, lumapit ka at magpasaklolo sa diyos na si Sūrya, ang Araw—na mabilis na umiikot sa kanyang landas na wari’y kabayong tumatakbo sa palibot ng dakilang bundok; sapagkat siya ang pinagmumulan at tagapagtaguyod ng mga nilalang.