Adhyaya 83
Purva BhagaThird QuarterAdhyaya 83169 Verses

Pañca-prakṛti-nirūpaṇa and Mantra-vidhi: Rādhā, Mahālakṣmī, Durgā, Sarasvatī, Sāvitrī; plus Sāvitrī-Pañjara

Pinuri ni Śaunaka si Sūta sa pagbubunyag ng bihirang pamamaraang Tantriko na itinuro ng mga Kumāra. Si Nārada, matapos marinig ang isang libong magkapares na pangalan, ay yumukod kay Sanatkumāra at humiling ng pinakadiwa ng mga Śākta Tantra—lalo na ang kaluwalhatian at mga paglalangkap (emanation) ni Rādhā, kasama ang wastong mga mantra. Isinalaysay ni Sanatkumāra ang teogoniyang nakasentro sa Goloka: si Rādhā ay lumitaw bilang katapat ni Kṛṣṇa; si Nārāyaṇa ay sumibol mula sa kaliwang panig ni Kṛṣṇa; si Mahālakṣmī mula sa kaliwa ni Rādhā; ang mga gopa at gopī ay nagmula sa mga butas ng balahibo nina Kṛṣṇa at Rādhā; si Durgā ay nahayag bilang walang-hanggang Māyā ni Viṣṇu; si Brahmā ay lumitaw mula sa pusod ni Hari; hinati ni Kṛṣṇa ang sarili bilang Śiva (kaliwa) at Kṛṣṇa (kanan); si Sarasvatī ay lumitaw at ipinadala sa Vaikuṇṭha. Pagkaraan, inilalarawan ang limang anyo ni Rādhā at itinatakda ang mga hakbang ng sādhanā (mantra, dhyāna, arcana), kasama ang mga parametro ng mantra at ganap na ayos ng ritwal para kina Rādhā, Mahālakṣmī, Durgā, Sarasvatī, at Sāvitrī—mga guhit ng yantra/āvaraṇa, tala ng mga diyos, bilang ng japa, mga sangkap ng homa, at mga gamit na siddhi (tagumpay ng hari, pag-aanak, lunas sa pighati ng graha, mahabang buhay, kasaganaan, husay sa tula). Nagtatapos ito sa Sāvitrī Pañjara, pananggalang sa mga direksiyon, pagmamapa ng kosmos sa katawan, at talaan ng mga pangalan ni Sāvitrī at mga biyaya nito.

Shlokas

Verse 1

श्रीशौनक उवाच । साधु सूत महाभागः जगदुद्धारकारकम् । महातंत्रविधानं नः कुमारोक्तं त्वयोदितम् ॥ १ ॥

Sinabi ni Śaunaka: Mabuti, O marangal na Sūta. Isinalaysay mo sa amin ang dakilang pamamaraan ng tantra—itinuro ng mga Kumāra—na may kapangyarihang mag-angat at magligtas sa daigdig.

Verse 2

अलभ्यमेतत्तंत्रेषु पुराणेष्वपि मानद । यदिहोदितमस्मभ्यं त्वयातिकरुणात्मना ॥ २ ॥

O tagapagkaloob ng dangal, ang aral na ito’y bihirang matagpuan kahit sa mga Tantra at Purāṇa. Gayunman, dito’y ipinahayag mo sa amin—ikaw na likas na puspos ng dakilang habag.

Verse 3

नारदो भगवान्सूत लोकोद्धरणतत्परः । भूयः पप्रच्छ किं साधो कुमारं विदुषां वरम् ॥ ३ ॥

O Sūta, ang pinagpalang si Nārada—na laging nakatuon sa pag-angat ng mga daigdig—ay muling nagtanong sa marangal na Kumāra, ang pinakadakila sa mga pantas.

Verse 4

सूत उवाच । श्रुत्वा स नारदो विप्राः युग्मनामसहस्रकम् । सनत्कुमारमप्याह प्रणम्य ज्ञानिनां वरम् ॥ ४ ॥

Wika ni Sūta: O mga brāhmaṇa, nang marinig ang kalipunan ng sanlibong magkapares na pangalan, si Nārada ay lumapit at nagsalita rin kay Sanatkumāra, yumukod at nagpatirapa sa pinakadakila sa mga pantas.

Verse 5

नारद उवाच । ब्रह्मंस्त्वया समाख्याता विधयस्तंत्रचोदिताः । तत्रापि कृष्णमंत्राणां वैभवं ह्युदितं महत् ॥ ५ ॥

Sinabi ni Nārada: O kagalang-galang na brāhmaṇa, ipinaliwanag mo ang mga ritwal at mga pamamaraan ayon sa itinatakda ng mga Tantra. At doon din, ipinahayag ang dakilang kaluwalhatian ng mga mantra ni Kṛṣṇa.

Verse 6

या तत्र राधिकादेवी सर्वाद्या समुदाहृता । तस्या अंशावताराणां चरितं मंत्रपूर्वकम् ॥ ६ ॥

Doon, ang Diyosa na si Rādhikā ay ipinahayag na siyang pinakapanguna sa lahat. Ang banal na salaysay ng Kanyang mga bahagyang pagkakatawang-tao ay dapat isalaysay na pinangungunahan ng angkop na mga mantra.

Verse 7

तंत्रोक्तं वद सर्वज्ञ त्वामहं शरणं गतः । शक्तेस्तंत्राण्यनेकानि शिवोक्तानि मुनीश्वर ॥ ७ ॥

Ituro mo sa akin ang itinakda sa mga Tantra, O ganap na nakaaalam—sapagkat sa iyo ako nagkanlong. O panginoon sa mga muni, marami ang mga Tantra ng Śakti na ipinahayag ni Śiva.

Verse 8

यानि तत्सारमुद्धृत्य साकल्येनाभिधेहि नः । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य नारदस्य महात्मनः ॥ ८ ॥

Kunin mo ang pinakadiwa ng lahat ng iyon at ipaliwanag sa amin nang buo. Nang marinig ang mga salitang iyon ng dakilang-loob na si Nārada…

Verse 9

सनत्कुमारः प्रोवाच स्मृत्वा राधापदांबुजम् । सनत्कुमार उवाच । श्रृणु नारद वक्ष्यामि राधांशानां समुद्भवम् ॥ ९ ॥

Nagsalita si Sanatkumāra matapos alalahanin ang mga paang-loto ni Rādhā. Wika ni Sanatkumāra: “Makinig ka, Nārada; ipaliliwanag ko sa iyo ang pinagmulan ng mga bahagi (pagpapahayag) ni Rādhā.”

Verse 10

शक्तीनां परमाश्चर्यं मंत्रसाधनपूर्वकम् । या तु राधा मया प्रोक्ता कृष्णार्द्धांगसमुद्भवा ॥ १० ॥

Sa lahat ng banal na śakti, ang pinakakamangha-mangha—na nakakamtan sa naunang pagsasanay ng sādhana sa mantra—ay si Rādhā na aking binanggit, na sumibol mula sa kalahating katawan ni Kṛṣṇa bilang Kanyang tunay na katapat.

Verse 11

गोलोकवासिनी सा तु नित्या कृष्णसहायिनी । तेजोमंडलमध्यस्था दृश्यादृश्यस्वरूपिणी ॥ ११ ॥

Tunay ngang nananahan Siya sa Goloka, walang hanggan at laging katuwang ni Kṛṣṇa; nananatili sa gitna ng bilog ng liwanag, ang Kanyang kalikasan ay kapwa nakikita at di-nakikita.

Verse 12

कदाचित्तु तया सार्द्धं स्थितस्य मुनिसत्तम । कृष्णस्य वामभागात्तु जातो नारायणः स्वयम् ॥ १२ ॥

O pinakadakila sa mga muni, minsan, habang Siya’y nakatayo kasama niya, si Nārāyaṇa mismo ay isinilang mula sa kaliwang panig ni Kṛṣṇa.

Verse 13

राधिकायाश्च वामांगान्महालक्ष्मीर्बभूव ह । ततः कृष्णो महालक्ष्मीं दत्त्वा नारायणाय च ॥ १३ ॥

At mula sa kaliwang panig ni Rādhikā ay lumitaw si Mahālakṣmī. Pagkaraan, ipinagkaloob ni Kṛṣṇa ang Mahālakṣmī na iyon kay Nārāyaṇa rin.

Verse 14

वैकुंठे स्थापयामास शश्वत्पालनकर्मणि । अथ गोलोकनाथस्य लोम्नां विवरतो मुने ॥ १४ ॥

Itinalaga Niya sila sa Vaikuṇṭha para sa walang-hanggang tungkulin ng pag-iingat. Pagkaraan, O muni, mula sa mga siwang ng mga balahibo ng Panginoon ng Goloka…

Verse 15

जातुश्चासंख्यगोपालास्तेजसा वयसा समाः । प्राणतुल्यप्रियाः सर्वे बभूवुः पार्षदा विभोः ॥ १५ ॥

May mga pagkakataong di-mabilang na mga gopāla, magkakapantay sa ningning at sa gulang, ang lumitaw. Silang lahat ay naging mga kasamang tagapaglingkod (pārṣada) ng Panginoon, minamahal Niya na parang mismong hininga ng buhay.

Verse 16

राधांगलोमकूपेभ्ये बभूवुर्गोपकन्यकाः । राधातुल्याः सर्वतश्च राधादास्यः प्रियंवदाः ॥ १६ ॥

Mula sa mga butas ng balahibo sa katawan ni Rādhā ay sumibol ang mga dalagang gopī. Sa lahat ng paraan ay tulad sila ni Rādhā—mga tapat na tagapaglingkod niya, matatamis magsalita.

Verse 17

एतस्मिन्नंतरे विप्र सहसा कृष्णदेहतः । आविर्बभूव सा दुर्गा विष्णुमाया सनातनी ॥ १७ ॥

Samantala, O brāhmaṇa, biglang mula sa mismong katawan ni Kṛṣṇa ay nahayag ang Diyosa Durgā—ang walang-hanggang Viṣṇu-māyā.

Verse 18

देवीनां बीजरूपां च मूलप्रकृतिरीश्वरी । परिपूर्णतमा तेजः स्वरूपा त्रिगुणात्मिका ॥ १८ ॥

Siya ang makapangyarihang Mahādevī—ang Mūla-Prakṛti, ang pinakapinagmulan; ang anyong-binhi (bīja-rūpa) na pinagbabatayan ng lahat ng mga diyosa. Siya’y ganap na ganap, mismong diwa ng nagniningning na tejas, at may kalikasang tatlong guṇa.

Verse 19

सहस्रभुजसंयुक्ता नानाशस्त्रा त्रिलोचना । या तु संसारवृक्षस्य बीजरूपा सनातनी ॥ १९ ॥

Siya’y may sanlibong bisig, may sari-saring sandata, at may tatlong mata; Siya ang Walang-hanggan, ang anyong binhi ng punong-kahoy ng saṃsāra, ang pag-iral sa daigdig.

Verse 20

रत्नसिंहासनं तस्यै प्रददौ राधिकेश्वरः । एतस्मिन्नंतरे तत्र सस्त्रीकस्तु चतुर्मुखः ॥ २० ॥

Ipinagkaloob ni Rādhikeśvara sa kanya ang isang tronong hitik sa hiyas. Sa sandaling iyon din, dumating doon si Brahmā na may apat na mukha, kasama ang kanyang kabiyak.

Verse 21

ज्ञानिनां प्रवरः श्रीमान् पुमानोंकारमुच्चरन् । कमंडलुधरो जातस्तपस्वी नाभितो हरेः ॥ २१ ॥

Ang maringal na Persona, pinakadakila sa mga pantas, habang inuusal ang pantig na “Oṃ”, ay naging isang tapasvin na may dalang kamaṇḍalu, sumibol mula sa pusod ni Hari (Viṣṇu).

Verse 22

स तु संस्तूय सर्वेशं सावित्र्या भार्यया सह । निषसादासने रम्ये विभोस्तस्याज्ञया मुने ॥ २२ ॥

Pagkaraan, matapos purihin ang Panginoon ng lahat, siya’y umupo—kasama ang kanyang asawa na si Sāvitrī—sa isang marikit na upuan, O pantas, ayon sa utos ng makapangyarihang Panginoon.

Verse 23

अथ कृष्णो महाभाग द्विधारूपो बभूव ह । वामार्द्धांगो महादेवो दक्षार्द्धो गोपिकापतिः ॥ २३ ॥

Pagkatapos, O lubhang mapalad, si Kṛṣṇa ay tunay na nag-anyong dalawa: ang kaliwang kalahati ay naging Mahādeva (Śiva), at ang kanang kalahati ay naging Panginoon ng mga gopī (Kṛṣṇa).

Verse 24

पंचवक्त्रस्त्रिनेत्रोऽसौ वामार्द्धागो मुनीश्वः । स्तुत्वा कृष्णं समाज्ञप्तो निषसाद हरेः पुरः ॥ २४ ॥

Ang panginoon ng mga pantas—may limang mukha, tatlong mata, at ang kaliwang kalahati’y anyong babae—pagkatapos purihin si Kṛṣṇa at tumanggap ng tagubilin, ay umupo sa harap ni Hari.

Verse 25

अथ कृष्णश्चतुर्वक्त्रं प्राह सृष्टिं कुरु प्रभो । सत्यलोके स्थितो नित्यंगच्छ मांस्मर सर्वदा ॥ २५ ॥

Pagkaraan, sinabi ni Kṛṣṇa sa Panginoong may apat na mukha (Brahmā): “O Panginoon, isagawa mo ang gawain ng paglikha. Manahan ka magpakailanman sa Satyaloka; humayo ka at alalahanin Ako sa lahat ng oras.”

Verse 26

एवमुक्तस्तु हरिणा प्रणम्य जगदीश्वरम् । जगाम भार्यया साकं स तु सृष्टिं करोति वै ॥ २६ ॥

Nang masabihan nang gayon ni Hari, siya’y yumukod at sumamba sa Panginoon ng sansinukob, at umalis na kasama ang kanyang asawa; tunay ngang sinimulan niya ang gawain ng paglikha.

Verse 27

पितास्माकं मुनिश्रेष्ठ मानसीं कल्पदैहिकीम् । ततः पश्चात्पंचवक्त्रं कृष्णं प्राह महामते ॥ २७ ॥

O pinakamainam sa mga muni, ang aming ama’y unang nagpalitaw ng paglikhang mula sa isipan, at saka ng paglikhang nahubog sa katawan. Pagkaraan nito, O dakilang-isip, siya’y nagsalita kay Kṛṣṇa, ang may limang mukha.

Verse 28

दुर्गां गृहाण विश्वेश शिवलोके तपश्वर । यावत्सृष्टिस्तदंते तु लोकान्संहर सर्वतः ॥ २८ ॥

O Panginoon ng sansinukob, O kataas-taasang Panginoon ng pag-aayuno at tapa—tanggapin mo si Durgā sa kaharian ni Śiva; at hanggang sa wakas ng paglikha, tipunin at tunawin mo ang mga daigdig sa lahat ng dako.

Verse 29

सोऽपि कृष्णं नमस्तृत्य शिवलोकं जगाम ह । ततः कालांतरे ब्रह्मन्कृष्णस्य परमात्मनः ॥ २९ ॥

Siya man ay yumukod at nag-alay ng paggalang kay Kṛṣṇa, at nagtungo sa kaharian ni Śiva. Pagkaraan ng ilang panahon, O pinakadakilang Brahmana, magpapatuloy ang salaysay tungkol kay Kṛṣṇa, ang Kataas-taasang Sarili (Paramātman).

Verse 30

वक्त्रात्सरस्वती जाता वीणापुस्तकधारिणी । तामादिदेश भगवान् वैकुंठं गच्छ मानदे ॥ ३० ॥

Mula sa (Kanyang) bibig ay isinilang si Sarasvatī, tangan ang vīṇā at isang aklat. Pagkaraan, iniutos ng Bhagavān: “Pumaroon ka sa Vaikuṇṭha, O tagapagkaloob ng dangal.”

Verse 31

लक्ष्मीसमीपे तिष्ठ त्वं चतुर्भुजसमाश्रया । सापि कृष्णं नमस्कृत्य गता नारायणांतिकम् ॥ ३१ ॥

“Manatili ka sa tabi ni Lakṣmī, sumandig sa Panginoong may apat na bisig.” Siya man ay nagbigay-galang kay Kṛṣṇa at nagtungo sa harapan ni Nārāyaṇa.

Verse 32

एवं पञ्चविधा जाता सा राधा सृष्टिकारणम् । आसां पूर्णस्वरूपाणां मंत्रध्यानार्चनादिकम् ॥ ३२ ॥

Sa gayon, si Rādhā ay lumitaw sa limang anyo; siya ang sanhi ng paglikha. Para sa ganap na mga pagpapakitang ito, isagawa ang mga pagsasanay na nagsisimula sa mantra (pagbigkas), dhyāna (pagmumuni), at arcana (ritwal na pagsamba).

Verse 33

वदामि श्रृणु विप्रेद्रं लोकानां सिद्धिदायकम् । तारः क्रियायुक् प्रतिष्ठा प्रीत्याढ्या च ततः परम् ॥ ३३ ॥

Aking ipahahayag—makinig ka, O pinakamainam sa mga Brahmana—yaong nagbibigay ng tagumpay sa mga tao. (Una) ang Tāra; kasunod ang pagsasanay na may wastong mga ritwal; pagkatapos ang matatag na pagkakatatag; at saka yaong hitik sa ligayang pag-ibig—at lampas sa mga ito ay naroon ang kataas-taasan.

Verse 34

ज्ञानामृता क्षुधायुक्ता वह्निजायांतकतो मनुः । सुतपास्तु ऋषिश्छन्दो गायत्री देवता मनोः ॥ ३४ ॥

Para sa mantrang nagsisimula sa “jñānāmṛtā…”, ang Manu (tagakita ng mantra) ay si Vahnijāyāntakṛta; ang ṛṣi ay si Sutapā; ang sukat ay Gāyatrī; at ang namumunong devatā ay si Manas (ang Isip).

Verse 35

राधिका प्रणवो बीजं स्वाहा शक्तिरुदाहृता । षडक्षरैः षडंगानि कुर्याद्विन्दुविभूषितैः ॥ ३५ ॥

Ang “Rādhikā” ang pangunahing mantra; ang praṇava (Oṁ) ang ipinahahayag na bīja (binhi) nito, at ang “svāhā” ang itinuturo bilang śakti (kapangyarihan). Sa anim na pantig—na may bindu—gawin ang ṣaḍaṅga-nyāsa, ang paglalagak ng anim na sangkap.

Verse 36

ततो ध्यायन्स्वहृदये राधिकां कृष्णभामिनीम् । श्वेतचंपकवर्णाभां कोटिचन्द्रसमप्रभाम् ॥ ३६ ॥

Pagkaraan, habang nagmumuni sa sariling puso kay Rādhikā—ang minamahal ni Kṛṣṇa—nasaksihan niya siya na may kulay ng puting bulaklak na campaka, at nagniningning na tila sampung milyong buwan.

Verse 37

शरत्पार्वणचन्द्रास्यां नीलेंदीवरलोचनाम् । सुश्रोणीं सुनितंबां च पक्वबिंबाधरांबराम् ॥ ३७ ॥

Ang mukha niya’y tulad ng kabilugan ng buwan sa pagdiriwang ng taglagas; ang mga mata’y gaya ng bughaw na lotus. May kagandahan ang balakang at hubog ng katawan; ang mga labi’y tulad ng hinog na bungang bimba—maningning at nakaaakit.

Verse 38

मुक्ताकुंदाभदशनां वह्निशुद्धांशुकान्विताम् । रत्नकेयूरवलयहारकुण्डलशोभिताम् ॥ ३८ ॥

Ang mga ngipin niya’y gaya ng perlas at usbong ng sampagita; ang kasuotan niya’y dalisay na wari’y pinadalisay ng apoy. Siya’y nagniningning sa mga hiyas: mga armlet, pulseras, kuwintas, at mga hikaw na may batong mahalaga.

Verse 39

गोपीभिः सुप्रियाभिश्च सेवितां श्वेतचामरैः । रासमंडलमध्यस्थां रत्नसिंहासनस्थिताम् ॥ ३९ ॥

Pinaglilingkuran ng mga minamahal na gopī, pinapaypayan ng mapuputing chauri; naroroon Siya sa gitna ng bilog ng sayaw na rāsa at nakaluklok sa trono na may hiyas.

Verse 40

ध्यात्वा पुष्पांजलिं क्षिप्त्वा पूजयेदुपचारकैः । लक्षषट्कं जपेन्मंत्रं तद्दशांशं हुनेत्तिलैः ॥ ४० ॥

Pagkatapos magnilay (dhyāna) at maghandog ng isang dakot na bulaklak, sambahin sa pamamagitan ng mga upacāra ayon sa ritwal. Ulitin ang mantra nang anim na lakh na ulit, at saka ihandog sa apoy ang ikasampung bahagi nito bilang homa gamit ang mga buto ng linga (sesame).

Verse 41

आज्याक्तैर्मातृकापीठे पूजा चावरणैः सह । षट्कोणेषु षडंगानि तद्बाह्येऽष्टदले यजेत् ॥ ४१ ॥

Sa Mātṛkā-pīṭha (luklukan ng mga Ina-Diyosa) na pinahiran ng ghee, isagawa ang pagsamba kasama ng mga āvaraṇa (mga palibot na saklaw). Sa anim na tatsulok ng yantra, itatag at sambahin ang anim na ṣaḍ-aṅga; at sa labas nito, sambahin sa lotus na may walong talulot.

Verse 42

मालावतीं माधवीं च रत्नमालां सुशीलिकाम् । ततः शशिकलां पारिजातां पद्मावतीं तथा ॥ ४२ ॥

“(Binanggit niya) si Mālāvatī, Mādhavī, Ratnamālā, at Suśīlikā; saka (rin) si Śaśikalā, Pārijātā, at gayundin si Padmāvatī.”

Verse 43

सुंदरीं च क्रमात्प्राच्यां दिग्विदिक्षु ततो बहिः । इन्द्राद्यान्सायुधानिष्ट्वा विनियोगांस्तु साधयेत् ॥ ४३ ॥

Pagkatapos, simula sa silangan ayon sa wastong pagkakasunod, at saka sa lahat ng direksiyon at mga pagitan nito sa panlabas, sambahin ang mga diyos na nagsisimula kay Indra—kasama ang kanilang mga sandata—at sa gayon ay maisakatuparan ang mga itinakdang viniyoga (gamit-ritwal).

Verse 44

राधा कृष्णप्रिया रासेश्वरी गोपीगणाधिपा । निर्गुणा कृष्णपूज्या च मूलप्रकृतिरीश्वरी ॥ ४४ ॥

Si Rādhā—minamahal ni Kṛṣṇa, reyna ng sayaw na rāsa at pinuno ng mga gopī—ay lampas sa tatlong guṇa; sinasamba maging ni Kṛṣṇa, at Siya ang banal na Īśvarī, ang ugat ng mūla-prakṛti, ang unang Kalikasan.

Verse 45

सर्वेश्वरी सर्वपूज्या वैराजजननी तथा । पूर्वाद्याशासु रक्षंतु पांतु मां सर्वतः सदा ॥ ४५ ॥

Nawa’y ang Kataas-taasang Diyosa—paghahari sa lahat, sinasamba ng lahat, at ina ni Virājā—ay magtanggol sa akin sa silangan at sa iba pang mga dako; nawa’y lagi Niya akong bantayan mula sa bawat panig.

Verse 46

त्वं देवि जगतां माता विष्णुमाया सनातनी । कृष्णमायादिदेवी च कृष्णप्राणाधिके शुभे ॥ ४६ ॥

O Diyosa, Ikaw ang Ina ng mga daigdig, ang walang-hanggang Māyā ni Viṣṇu; Ikaw rin ang unang Diyosa ng Māyā ni Kṛṣṇa. O mapalad at banal, Ikaw ang pinakamamahal—higit pa sa hininga ng buhay ni Kṛṣṇa!

Verse 47

कष्णभक्तिप्रदे राधे नमस्ते मंगलप्रदे । इति सम्प्रार्थ्य सर्वेशीं स्तुत्वा हृदि विसर्जयेत् ॥ ४७ ॥

“O Rādhā, tagapagkaloob ng bhakti kay Kṛṣṇa—pagpupugay at pagyukod ko sa Iyo, tagapagbigay ng pagpapala.” Matapos manalangin nang taimtim sa Kataas-taasang Diyosa at purihin Siya nang gayon, dapat tapusin ang pag-anyaya, inilalagak Siya sa puso.

Verse 48

एवं यो भजते राधां सर्वाद्यां सर्वमंगलाम् । भुक्त्वेह भोगानखिलान्सोऽन्ते गोलोकमाप्नुयात् ॥ ४८ ॥

Kaya nga, sinumang sumasamba kay Rādhā—ang unang pinagmulan ng lahat at kabuuan ng pagpapala—pagkaraang tamasahin ang lahat ng kasaganaan at ligaya sa mundong ito, sa huli’y makararating sa Goloka.

Verse 49

अथ तुभ्यं महालक्ष्म्या विधानं वच्मि नारद । यदाराधनतो भूयात्साधको भुक्तिमुक्तिमान् ॥ ४९ ॥

Ngayon, O Nārada, sasabihin ko sa iyo ang wastong paraan ng pagsamba kay Mahālakṣmī; sa pamamagitan ng Kanyang pag-aaradhana, ang sādhaka ay magkakamit ng kapwa ginhawang makamundo at kalayaan (moksha).

Verse 50

लक्ष्मीमायाकामवाणीपूर्वा कमलवासिनी । ङेंता वह्निप्रियांतोऽयं मंत्रकल्पद्रुमः परः ॥ ५० ॥

Nagsisimula sa mga bīja ng Lakṣmī, Māyā, Kāma, at Vāṇī, kasama si Kamalavāsinī (ang Naninirahan sa Loto), at nagtatapos sa “ṅeṃtā” at “vahnipriyā”—ganito ipinahayag ang kataas-taasang “Mantra-Kalpadruma,” ang punong tumutupad ng hangarin.

Verse 51

ऋषिर्नारायणश्चास्य छन्दो हि जगती तथा । देवता तु महालक्ष्मीर्द्विद्विवर्णैः षडंगकम् ॥ ५१ ॥

Para sa mantrang ito, ang Ṛṣi ay si Nārāyaṇa; ang sukat ay Jagatī; at ang namumunong diyos ay si Mahālakṣmī. Ang ṣaḍaṅga-nyāsa, ang anim-na-bahaging paglalapat, ay isasagawa sa mga pares ng pantig.

Verse 52

श्वेतचंपकवर्णाभां रत्नभूषणभूषिताम् । ईषद्धास्यप्रसन्नास्यां भक्तानुग्रहकातराम् ॥ ५२ ॥

Siya’y nagniningning na tila puting bulaklak ng campaka, pinalamutian ng mga hiyas; ang Kanyang mukha’y payapa na may banayad na ngiti, at sabik magpabuhos ng biyaya sa mga deboto.

Verse 53

बिभ्रतीं रत्नमालां च कोटिचंद्रसमप्रभाम् । ध्यात्वा जपेदर्कलक्षं पायसेन दशांशतः ॥ ५३ ॥

Pagmuni-munihan Siya na may suot na kuwintas na hiyas at nagniningning na tila liwanag ng sampung milyong buwan; saka bigkasin sa japa ang Arka-mantra nang isang lakh (100,000) ulit, at pagkatapos ay maghandog ng ikasampung bahagi bilang oblation gamit ang pāyasa (lugaw na gatas).

Verse 54

जुहुयादेधिते वह्नौ श्रीदृकाष्टैः समर्चयेत् । नवशक्तियुते पीठे ह्यंगैरावरणैः सह ॥ ५४ ॥

Maghandog ng mga alay sa banal na apoy na maayos na nagliliyab, at saka sambahin nang wasto ang (Diyos) sa walong-bahaging «Śrīdṛk». Sa luklukan na may siyam na Śakti, isagawa ang pagsamba kasama ang mga aṅga (mga mantra ng mga sangkap) at ang mga āvaraṇa (mga palibot na saklaw).

Verse 55

विभूतिरुन्नतिः कांतिः सृष्टिः कीर्तिश्च सन्नतिः । व्याष्टिरुत्कृष्टिर्ऋद्धिश्च संप्रोक्ता नव शक्तयः ॥ ५५ ॥

Vibhūti (makapangyarihang kaluwalhatian), Unnati (pag-angat), Kānti (ningning), Sṛṣṭi (kapangyarihang lumilikha), Kīrti (katanyagan), Sannati (mapagpakumbabang paggalang), Vyāṣṭi (hayag na paglawak), Utkṛṣṭi (kahusayan), at Ṛddhi (masaganang pagtatamo)—ito ang ipinahahayag na siyam na Śakti.

Verse 56

अत्रावाह्य च मूलेन मूर्तिं संकल्प्य साधकः । षट् कोणेषु षडंगानि दक्षिणे तु गजाननम् ॥ ५६ ॥

Dito, matapos anyayahan (ang Diyos) sa pamamagitan ng mūla-mantra at sa isip ay buuin ang banal na anyo, ang sādhaka ay maglagay ng anim na aṅga (ṣaḍaṅga) sa anim na sulok; at sa dakong timog ay ilagay si Gajānana (Gaṇeśa).

Verse 57

वामे कुसुमधन्वानं वसुपत्रे ततो यजेत् । उमां श्रीं भारतीं दुर्गां धरणीं वेदमातरम् ॥ ५७ ॥

Sa kaliwa, sambahin si Kusumadhanvan (Kāma) at ilagay siya sa dahong vasu. Pagkaraan, sambahin si Umā, si Śrī (Lakṣmī), si Bhāratī (Sarasvatī), si Durgā, si Dharaṇī (Ina ng Daigdig), at ang Ina ng mga Veda.

Verse 58

देवीमुषां च पूर्वादौ दिग्विदिक्षु क्रमेण हि । जह्नुसूर्यसुते पूज्ये पादप्रक्षालनोद्यते ॥ ५८ ॥

Magsimula sa silangan, at saka ayon sa pagkakasunod sa mga direksiyon at mga pagitan nitong direksiyon, ipagpatuloy ang pagsamba. At para sa mga kagalang-galang—gaya nina Jahnu at ng anak na babae ng Araw—isagawa ang paghuhugas ng mga paa (pādaprakṣālana) bilang paggalang.

Verse 59

शंखपद्मनिधी पूज्यौ पार्श्वयोर्घृतचामरौ । धृतातपत्रं वरुणं पूजयेत्पश्चिमे ततः ॥ ५९ ॥

Dapat sambahin ang dalawang diyos ng kayamanan, sina Śaṅkha at Padma, sa magkabilang panig, na may hawak na chāmara na pinahiran ng ghee; at sa kanluran, sambahin si Varuṇa na may tangan na maharlikang payong.

Verse 60

संपूज्य राशीन्परितो यथास्थानं नवग्रहान् । चतुर्दन्तैरावतादीन् दिग्विदिक्षु ततोऽर्चयेत् ॥ ६० ॥

Matapos sambahin sa paligid ang mga tanda ng zodyak ayon sa kani-kanilang lugar, at sambahin ang siyam na planeta (Navagraha) sa wastong kinalalagyan, saka sambahin si Airāvata at ang iba pang mga elepanteng may apat na pangil sa mga direksiyon at pagitan ng mga direksiyon.

Verse 61

तद्बहिर्लोकपालांश्च तदस्त्राणि च तद्बहिः । दूर्वाभिराज्यसिक्ताभिर्जुहुयादायुषे नरः ॥ ६१ ॥

Sa labas ng panloob na ritwal na iyon, at muli sa mas panlabas pa, ang tao ay dapat maghandog ng oblation para sa mahabang buhay—inaanyayahan ang mga Lokapāla (tagapagbantay ng daigdig) at ang mga banal na mantra ng sandata—gamit ang damong dūrvā na binasa ng ghee.

Verse 62

गुडूचीमाज्यसंसिक्तां जुहुयात्सप्तवासरम् । अषअटोत्तरसहस्रं यः स जीवेच्छरदां शतम् ॥ ६२ ॥

Sinumang maghandog sa apoy sa loob ng pitong araw ng gudūcī na pinahiran ng ghee—na gumaganap ng walong libo at walo (8008) na oblation—ay sinasabing mabubuhay ng sandaang taglagas, ibig sabihi’y isang ganap na siglo.

Verse 63

हुत्वा तिलान्घृताभ्यक्तान्दीर्घमायुष्यमाप्नुयात् । आरभ्यार्कदिनं मंत्री दशाहं घृतसंप्लुतः ॥ ६३ ॥

Sa pag-aalay sa banal na apoy ng mga butil ng linga (sesame) na pinahiran ng ghee, nakakamtan ang mahabang buhay. Mula sa araw ng Linggo, ang tagapagbigkas ng mantra ay dapat manatili sa loob ng sampung araw na tinutustusan ng ghee.

Verse 64

जुहुयादर्कसमिधः शरीरारोग्यसिद्धये । शालिभिर्जुह्वतो नित्यमष्टोत्तरसहस्रकम् ॥ ६४ ॥

Upang makamtan ang kalusugan ng katawan, maghandog ng homa sa banal na apoy gamit ang mga patpat na panggatong na arka; at ang naghahandog ng bigas ay gawin ito araw-araw nang isang libo at walo.

Verse 65

अचिरादेव महती लक्ष्मी संजायते ध्रुवम् । उषाजा जीनालिकेररजोभिर्गृतमिश्रितैः ॥ ६५ ॥

Tunay na sa di magtatagal, lilitaw ang dakilang kasaganaan (Lakshmi). Sa bukang-liwayway, gamitin ang alikabok/polén ng jīnālikera (isang uri ng niyog/palma) na hinaluan ng ghee.

Verse 66

हुनेदष्टोत्तरशतं पायसाशी तु नित्यशः । मण्डलाज्जायते सोऽपि कुबेर इव मानवः ॥ ६६ ॥

Ang nagsasagawa ng 108 handog sa banal na apoy at palagiang namumuhay sa pāyasa (kaning may gatas) ay sinasabing isisilang mula sa maṇḍala (bilog na ritwal) bilang taong pinagpala sa yaman—gaya ni Kubera.

Verse 67

हविषा गुडमिश्रेण होमतो ह्यन्नवान्भवेत् । जपापुष्पाणि जुहुयादष्टोत्तरसहस्रकम् ॥ ६७ ॥

Sa pag-aalay sa apoy ng havis na hinaluan ng jaggery, nagkakaroon ang tao ng kasaganaan sa pagkain (at biyaya). Maghandog ng mga bulaklak na japā (hibiscus) bilang alay—isang libo at walo ang bilang.

Verse 68

तांबूलरससंमिश्रं तद्भस्मतिलकं चरेत् । चतुर्णामपि वर्णानां मोहनाय द्विजोत्तमः ॥ ६८ ॥

Haluin ito sa katas ng tāmbūla (nganga/betel), at ipahid ang abong iyon bilang tilaka. Ang dvijottama, ang pinakamainam sa mga ‘dalawang ulit na isinilang’, ay gumagawa nito upang makaakit sa mga tao ng apat na varṇa.

Verse 69

एवं यो भजते लक्ष्मीं साधकेंद्रो मुनीश्वर । सम्पदस्तस्य जायंते महालक्ष्मीः प्रसीदति ॥ ६९ ॥

Kaya nga, O marangal na muni, ang pinakadakilang sādhaka na sumasamba kay Lakṣmī sa ganitong paraan ay nagkakamit ng kasaganaan; si Mahālakṣmī ay nalulugod at nagkakaloob ng biyaya sa kanya.

Verse 70

देहांते वैष्णवं धाम लभते नात्र संशयः । या तु दुर्गा द्विजश्रेष्ठ शिवलोकं गता सती ॥ ७० ॥

Sa wakas ng katawan, tiyak na matatamo ang dhāma ng mga Vaiṣṇava—walang pag-aalinlangan. Ngunit yaong sinasamba bilang Durgā, O pinakamainam sa mga dvija, ang banal na Satī ay nagtungo na sa daigdig ni Śiva.

Verse 71

सा शिवाज्ञामनुप्राप्य दिव्यलोकं विनिर्ममे । देवीलोकेति विख्यातं सर्वलोकविलक्षणम् ॥ ७१ ॥

Nang matanggap ang utos ni Śiva, nilikha niya ang isang makalangit na kaharian, na tanyag bilang “Devī-loka,” isang daigdig na naiiba sa lahat ng daigdig.

Verse 72

तत्र स्थिता जगन्माता तपोनियममास्थिता । विविधान् स्वावतारान्हि त्रिकाले कुरुतेऽनिशम् ॥ ७२ ॥

Doon nananahan ang Ina ng sansinukob, matatag sa tapas at banal na pagdidisiplina; walang tigil niyang ipinahahayag ang sari-saring anyo (avatāra) sa tatlong panahon.

Verse 73

मायाधिका ह्लादिनीयुक् चन्द्राढ्या सर्गिणी पुनः । प्रतिष्ठा स्मृतिसंयुक्ता क्षुधया सहिता पुनः ॥ ७३ ॥

Siya’y nangingibabaw sa māyā; kaisa ng kapangyarihan ng kagalakan (hlādinī); sagana sa malamig na katangiang-luna; at muli, siya ang tagapagluwal ng paglikha. Siya rin ang “Pratiṣṭhā,” na kaugnay ng alaala (smṛti), at muli, kasama ang gutom.

Verse 74

ज्ञानामृता वह्निजायांतस्ताराद्यो मनुर्मतः । ऋषिः स्याद्वामदेवोऽस्य छंदो गायत्रमीरितम् ॥ ७४ ॥

Para sa mantrang ito, ang mga tinatanggap na pangalan ay “Jñānāmṛtā” at “Vahnijāyānta,” at ang “Tārādya” ang itinuturing na pagtatalaga nitong mantriko. Ang ṛṣi nito ay si Vāmadeva, at ang sukat (chandas) ay ipinahayag na Gāyatrī.

Verse 75

देवता जगतामादिर्दुर्गा दुर्गतिनाशिनी । ताराद्येकैकवर्णेन हृदयादित्रयं मतम् ॥ ७५ ॥

Ang Diyosa—si Durgā, ang unang pinagmulan ng mga daigdig at tagapagwasak ng kapahamakan—ay ipinahayag na ang tatlong pangkat na nagsisimula sa “Hṛdaya,” na ang bawat isa’y binubuo ng tig-iisang pantig na nagsisimula sa Tārā.

Verse 76

त्रिभिर्वर्मेक्षण द्वाभ्यां सर्वैरस्त्रमुदीरितम् । महामरकतप्रख्यां सहस्रभुजमंडिताम् ॥ ७६ ॥

Sa tatlo (na mantra) ay tinatawag ang baluting panangga; sa dalawa ay tinatawag ang sandata; at sa lahat ng ito nang magkakasama ay ipinahahayag ang palasong sakti—nagniningning na gaya ng dakilang esmeralda at pinalamutian ng sanlibong bisig.

Verse 77

नानाशस्त्राणि दधतीं त्रिनेत्रां शशिशेखराम् । कंकणांगदहाराढ्यां क्वणन्नूपुरकान्विताम् ॥ ७७ ॥

Taglay Niya ang sari-saring sandata; Siya’y may tatlong mata at may buwan bilang palamuti sa tuktok. Pinalamutian ng mga pulseras, armlet, at kuwintas, Siya’y may mga anklet na kumakalansing sa bawat kilos.

Verse 78

किरीटकुंडलधरां दुर्गां देवीं विचिंतयेत् ॥ ७८ ॥

Dapat pagnilayan ang Diyosa Durgā—na pinalamutian ng korona at mga hikaw.

Verse 79

वसुलक्षं जपेन्मंत्रं तिलैः समधुरैर्हुनेत । पयोंऽधसा वा सहस्रं नवपद्मात्मके यजेत् ॥ ७९ ॥

Dapat ulitin ang japa ng mantra nang walong-daang libong ulit, at maghandog ng homa na may linga na hinaluan ng tamis. O kaya, magsagawa ng isang libong handog gamit ang gatas at yogurt (curd), na sumasamba sa ritwal na inayos bilang siyam na lotus.

Verse 80

प्रभा माया जया सूक्ष्मा विशुद्धानं दिनी पुनः । सुप्रभा विजया सर्वसिद्धिदा पीठशक्तयः ॥ ८० ॥

Si Prabhā, Māyā, Jayā, Sūkṣmā, Viśuddhānandinī; at muli, si Suprabhā, Vijayā, at Sarvasiddhidā—sila ang mga Śakti na namamahala sa mga banal na upuan (pīṭha).

Verse 81

अद्भिर्ह्रस्वत्रयक्लीबरहितैः पूजयेदिमाः । प्रणवो वज्रनखदंष्ट्रायुधाय महापदात् ॥ ८१ ॥

Sambahin ang mga ito sa pamamagitan ng tubig na walang tatlong maiikling patinig at walang tunog na neuter (klība). Ang praṇava na “Oṃ” ay ilapat sa diyos na ang mga sandata ay vajra, mga kuko, at mga pangil—na nagmumula sa dakilang salitang-upuan (mahā-pada).

Verse 82

सिंहाय वर्मास्त्रं हृञ्च प्रोक्तः सिंहमनुर्मुने । दद्यादासनमेतेन मूर्तिं मूलेन कल्पयेत् ॥ ८२ ॥

O pantas, ang binhi-silabeng “hr̥ṁ” ay ipinahayag bilang mantra ng baluting-pananggalang (varma) at mantra ng sandata (astra) para sa anyong Leon. Sa pamamagitan nito, maghandog ng āsana; at sa mūla-mantra, maayos na itatag at ihubog ang mūrti.

Verse 83

अङ्गावृर्त्तिं पुराभ्यार्च्य शक्तीः पत्रेषु पूजयेत् । जया च विजया कीर्तिः प्रीतिः पश्चात्प्रभा पुनः ॥ ८३ ॥

Matapos munang sambahin ang aṅgāvṛtti, ang pananggalang na ritwal para sa mga bahagi ng katawan, saka sambahin ang mga Śakti sa mga dahong handog (patra): Jayā, Vijayā, Kīrti, Prīti, at pagkatapos ay muli si Prabhā.

Verse 84

श्रद्धा मेधा श्रुतिश्चैवस्वनामाद्यक्षरादिकाः । पत्राग्रेष्वर्चयेदष्टावायुधानि यथाक्रमात् ॥ ८४ ॥

Sa pananampalataya, talino, at kaalamang mula sa mga kasulatan—at nagsisimula sa unang pantig ng sariling pangalan—dapat sambahin nang ayon sa pagkakasunod ang walong banal na sandata sa dulo ng mga dahon.

Verse 85

शंखचक्रगदाखङ्गपाशांकुशशरान्धनुः । लोकेश्वरांस्ततो बाह्ये तेषामस्त्राण्यनंतरम् ॥ ८५ ॥

Pagkatapos, sa panlabas (ng ayos na nasa loob), ilagay ang mga Lokapāla, mga tagapangalaga ng daigdig; at kaagad kasunod, ayusin ang kanilang mga sandata: kabibe, diskos, pamalo, espada, lubid na panghuli, pang-udyok, mga palaso, at busog.

Verse 86

इत्थं जपादिभिर्मंत्री मंत्रे सिद्धे विधानवित् । कुर्यात्प्रयोगानमुना यथा स्वस्वमनीषितान् ॥ ८६ ॥

Sa gayon, kapag ang mantra ay napaging ganap sa pamamagitan ng japa at mga kaugnay na pagsasanay, ang nagsasagawa ng mantra—dalubhasa sa mga itinakdang tuntunin—ay dapat gumamit nito sa mga ritwal na paglalapat ayon sa bawat layuning ninanais.

Verse 87

प्रतिष्ठाप्य विधानेन कलशान्नवशोभनान् । रत्नहेमादिसंयुक्तान्घटेषु नवसु स्थितान् ॥ ८७ ॥

Matapos itatag ayon sa itinakdang ritwal, dapat iluklok ang siyam na maringal na kalaśa—pinalamutian ng hiyas, ginto, at iba pa—na nakalagay sa siyam na sisidlan (ghaṭa).

Verse 88

मध्यस्थे पूजयेद्देवीमितरेषु जयादिकाः । संपूज्य गन्धपुष्पाद्यैरभिषिंचेन्नराधिपम् ॥ ८८ ॥

Sa gitnang puwesto, sambahin ang Devi; sa iba pang puwesto, sambahin si Jaya at ang iba pa. Pagkatapos ng ganap na pag-aalay ng pabango, mga bulaklak, at iba pa, saka isagawa ang abhiṣeka, ang banal na pagbubuhos, para sa hari.

Verse 89

राजा विजयते शत्रून्योऽधिको विजयश्रियम् । प्राप्नोत्रोगो दीर्घायुः सर्वव्याधिविवर्जितः ॥ ८९ ॥

Ang haring yaon ay nagwawagi laban sa mga kaaway at nakakamit ang walang kapantay na karangalan ng tagumpay; siya’y malaya sa karamdaman, mahaba ang buhay, at walang anumang sakit.

Verse 90

वन्ध्याभिषिक्ता विधिनालभते तनयं वरम् । मन्त्रेणानेन संजप्तमाज्यं क्षुद्रग्रहापहम् ॥ ९० ॥

Ang babaeng baog, kapag pinahiran ayon sa itinakdang ritwal, ay magkakamit ng isang dakilang anak na lalaki. Ang ghee na binasbasan sa pagbigkas ng mantrang ito ay nag-aalis ng mga pighating dulot ng maliliit na graha (masasamang impluwensiyang astral/pagpasok).

Verse 91

गर्भिणीनां विशेषेण जप्तं भस्मादिकं तथा । जृंभश्वासे तु कृष्णस्य प्रविष्टेराधिकामुखम् ॥ ९१ ॥

Lalo na para sa mga buntis, ang abo at mga katulad nito—pagkatapos pabanalin sa pagbigkas ng mantra—ay dapat gamitin. At sa oras ng paghikab o paghinga, ituon ang kilos sa bunganga na nakabuka, sapagkat sa sandaling iyon itinuturing na higit na nangingibabaw ang pagpasok ni Kṛṣṇa.

Verse 92

या तु देवी समुद्भूता वीणापुस्तकधारिणी । तस्या विधानं विप्रेंद्र श्रृणु लोकोपकारकम् ॥ ९२ ॥

Ngayon, tungkol sa diyosang nagpakita na may hawak na vīṇā at aklat—O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, pakinggan mo ang paraan ng kanyang pagsamba, na para sa kapakinabangan ng sanlibutan.

Verse 93

प्रणवो वाग्भवं माया श्रीः कामः शक्तिरीरिता । सरस्वती चतुर्थ्यंता स्वाहांतो द्वादशाक्षरः ॥ ९३ ॥

Ipinahayag ang Praṇava (Oṁ), ang Vāgbhava (binhi ng pananalita), Māyā, Śrī, Kāma, at ang pantig na tinatawag na Śakti; kasama ang “Sarasvatī” sa ikaapat na kaso (dative), at tinatapos sa “svāhā”—ito ang mantrang labindalawang pantig.

Verse 94

मनुर्नारायण ऋषिर्विराट् छन्दः समीरितम् । महासरस्वती चास्य देवता परिकीर्तिता ॥ ९४ ॥

Para sa mantrang/pagbigkas na ito, si Manu–Nārāyaṇa ang ipinahahayag na ṛṣi (tagakita), si Virāṭ ang sinasabing chandas (sukat ng taludtod), at si Mahā-Sarasvatī ang itinatanyag na namumunong devatā.

Verse 95

वाग्भवेन षडंगानि कृत्वा वर्णान्न्यसेद् बुधः । ब्रह्मरंध्रे न्यसेत्तारं लज्जां भ्रूमध्यगां न्यसेत् ॥ ९५ ॥

Matapos isagawa ang anim-na-bahaging nyāsa (ṣaḍ-aṅga nyāsa) gamit ang binhing Vāgbhava, ang marunong ay dapat ilagak ang mga pantig ng mantra sa katawan. Iluklok niya si Tārā sa brahma-randhra, at ilagay si Lajjā sa pagitan ng mga kilay.

Verse 96

मुखनासादिकर्णेषु गुदेषु श्रीमुखार्णकान् । ततो वाग्देवतां ध्यायेद्वीणापुस्तकधारिणीम् ॥ ९६ ॥

Sa bibig, ilong, mga tainga, at maging sa puwit, ilagak (sa isip) ang mapalad na mga binhing pantig na nagsisimula sa “śrī”. Pagkaraan, magnilay sa Diyosa ng Pananalita (Vāgdevatā), na may hawak na vīṇā at aklat.

Verse 97

कर्पूरकुंदधवलां पूर्णचंद्रोज्ज्वलाननाम् । हंसाधिरूढां भालेंदुदिव्यालंकारशोभिताम् ॥ ९७ ॥

Magnilay sa Kanya—maputi at maningning na gaya ng kampor at sampagita, ang mukha’y kumikislap na tulad ng kabilugan ng buwan; nakaluklok sa isang sisne, at pinalalamutian ng banal na palamuting gasuklay na buwan sa noo.

Verse 98

जपेद्द्वादशलक्षाणि तत्सहस्रं सितांबुजैः । नागचंपकपुष्पैर्वा जुहुयात्साधकोत्तमः ॥ ९८ ॥

Ang pinakamainam na sādhaka ay dapat magsagawa ng japa nang labindalawang lakṣa (1,200,000 ulit); at pagkaraan ay maghandog ng isang libong oblation (homa) gamit ang mapuputing lotus—o kaya’y mga bulaklak na nāga-campaka.

Verse 99

मातृकोक्ते यजेत्पीठे वक्ष्यमाणक्रमेण ताम् । वर्णाब्जेनासनं दद्यान्मूर्तिं मूलेन कल्पयेत् ॥ ९९ ॥

Dapat sambahin ang Kanya sa pīṭha na itinuro sa sistemang Mātr̥kā, ayon sa pagkakasunod na ilalarawan. Ihandog ang upuan sa pamamagitan ng “lotus ng mga titik,” at itatag/ilagak sa pagninilay ang anyo ng diyos sa pamamagitan ng mūla-mantra.

Verse 100

देव्या दक्षिणतः पूज्या संस्कृता वाङ्मयी शुभा । प्राकृता वामतः पूज्या वाङ्मयीसर्वसिद्धिदा ॥ १०० ॥

Sa kanan ng Diyosa, sambahin ang mapalad na Vāṅmayī sa anyong Sanskrit; sa kaliwa, sambahin ang Vāṅmayī sa anyong Prākrit—Siya na nagkakaloob ng lahat ng siddhi at kaganapan.

Verse 101

पूर्वमंगानि षट्कोणे प्रज्ञाद्याः प्रयजेद्बहिः । प्रज्ञा मेधा श्रुतिः शक्तिः स्मृतिर्वागीश्वरी मतिः ॥ १०१ ॥

Sa anim-na-sulok na bituin (ṣaṭ-koṇa), unahin ang pagsamba sa mga aṅga (mga pantulong na bahagi). Sa labas nito, sambahin ang mga diyosang nagsisimula kay Prajñā: Prajñā (karunungan), Medhā (talino), Śruti (banal na pagkatuto), Śakti (kapangyarihan), Smṛti (alaala), Vāgīśvarī (Ginang ng pananalita), at Mati (pagkilatis).

Verse 102

स्वस्तिश्चेति समाख्याता ब्रह्माद्यास्तदनंतरम् । लोकेशानर्चयेद्भूयस्तदस्त्राणि च तद्बहिः ॥ १०२ ॥

Ito ang ipinahahayag na ritwal na tinatawag na “Svasti.” Kaagad pagkatapos nito, sambahin si Brahmā at ang iba pang mga diyos. Pagkaraan, sambahin muli ang mga Lokapāla (mga tagapagbantay ng mga daigdig), at sa labas pa nito, sambahin ang mga astrā—mga sandata o palasong mantra—na nauukol doon.

Verse 103

एवं संपूज्य वाग्देवीं साक्षाद्वाग्वल्लभो भवेत् । ब्रह्मचर्यरतः शुद्धः शुद्धदंतनखा दिकः ॥ १०३ ॥

Sa ganitong paraan, matapos sambahin nang wasto si Vāgdevī, ang Diyosa ng Pananalita, ang tao ay nagiging tila tuwirang minamahal ng Pananalita mismo. Sa pagsunod sa brahmacarya at sa pagiging dalisay—pinananatiling malinis ang ngipin, kuko, at iba pa—natatamo niya ang ganitong karapat-dapat na kalagayan.

Verse 104

संस्मरन् सर्ववनिताः सततं देवताधिया । कवित्वं लभते धीमान् मासैर्द्वादशभिर्ध्रुवम् ॥ १०४ ॥

Sa patuloy na pag-alaala sa lahat ng banal na kapangyarihang pambabae, na ang isip ay nakatuon sa Diyos, ang marunong ay tiyak na magkakamit ng kahusayan sa tula sa loob ng labindalawang buwan.

Verse 105

पीत्वा तन्मंत्रितं तोयं सहस्रं प्रत्यहं मुने । महाकविर्भवेन्मंत्री वत्सरेण न संशयः ॥ १०५ ॥

O pantas, sa pag-inom araw-araw ng isang libong lagok ng tubig na binasbasan ng mantrang iyon, ang nagsasanay ay magiging dakilang makata at dalubhasa sa mantra sa loob ng isang taon—walang pag-aalinlangan.

Verse 106

उरोमात्रोदके स्थित्वा ध्यायन्मार्तंडमंडले । स्थितां देवीं प्रतिदिनं त्रिसहस्रं जपेन्मनुम् ॥ १०६ ॥

Tumayo sa tubig hanggang dibdib at magnilay sa bilog ng araw ni Mārtāṇḍa; araw-araw sambahin ang Diyosa na nananahan doon at bigkasin ang mantra nang tatlong libong ulit.

Verse 107

लभते मंडलात्सिद्धिं वाचामप्रतिमां भुवि । पालाशबिल्वकुसुमैर्जुहुयान्मधुरोक्षितैः ॥ १०७ ॥

Sa pagsasagawa ng ritong maṇḍala, nakakamit ang siddhi at walang kapantay na kapangyarihan ng pananalita sa daigdig. Maghandog ng oblation gamit ang mga bulaklak ng palāśa at bilva na winisikan ng tamis na pulot.

Verse 108

समिद्भिर्वा तदुत्थाभिर्यशः प्राप्नोति वाक्पतेः । राजवृक्षसमुद्भूतैः प्रसूनैर्मधुराप्लुतैः ॥ १०८ ॥

Sa pag-aalay ng mga patpat na panghoma (samidh), o ng mga bagay na nagmumula rito, nakakamit ang katanyagan at biyaya ni Vākpati, Panginoon ng Pananalita. Gayundin, sa pag-aalay ng matatamis at mababangong bulaklak mula sa punong “hari,” nagkakamit ng dangal at pangalan.

Verse 109

सत्समिद्भिश्च जुहुयात्कवित्वमतुलं लभेत् । अथ प्रवक्ष्ये विप्रेंद्र सावित्रीं ब्रह्मणः प्रियाम् ॥ १०९ ॥

Sa pag-aalay ng oblation sa homa gamit ang malinis at wastong mga patpat na panggatong, nakakamtan ang di-mapapantayang talinong makata. Ngayon, O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, ipaliliwanag ko ang Sāvitrī—minamahal ni Brahmā.

Verse 110

यां समाराध्य ससृजे ब्रह्मा लोकांश्चराचरान् । लक्ष्मी माया कामपूर्वा सावित्री ङेसमन्विता ॥ ११० ॥

Matapos sambahin Siya nang wasto, nilikha ni Brahmā ang mga daigdig—ang gumagalaw at ang di-gumagalaw. Siya’y kilala bilang Lakṣmī, Māyā, ang kapangyarihang nauuna sa pagnanasa, at Sāvitrī—na may taglay na banal na pantig ng pag-anyaya.

Verse 111

स्वाहांतो मनुराख्यातः सावित्र्या वसुवर्णवान् । ऋषिर्ब्रह्मास्य गायत्री छंदः प्रोक्तं च देवता ॥ १११ ॥

Ang mantra ay ipinahayag na yaong nagtatapos sa “svāhā”; ang ṛṣi nito ay si Brahmā; ang sukat nito ay Gāyatrī; at ang namumunong diyos ay si Sāvitrī, maningning na gaya ng mga Vasu.

Verse 112

सावित्री सर्वदेवानां सावित्री परिकीर्तिता । हृदंतिकैर्ब्रह्म विष्णुरुद्रेश्वरसदाशिवैः ॥ ११२ ॥

Ipinahahayag na si Sāvitrī ang pinakadiwa ng lahat ng mga diyos; tunay nga, si Sāvitrī ay ipinagdiriwang bilang kataas-taasan nina Brahmā, Viṣṇu, Rudra, Īśvara, at Sadāśiva—yaong nananahan sa pinakaloob ng puso.

Verse 113

सर्वात्मना च ङेयुक्तैरंगानां कल्पनं मतम् । तप्तकांचनवर्णाभां ज्वलंतीं ब्रह्मतेजसा ॥ ११३ ॥

At itinuturing na ang wastong pagbuo ng mga “bahagi” (aṅga) ng Veda ay dapat gawin nang lubos ng mga sanay sa mga disiplinang dapat malaman—upang ang banal na anyo ay magmukhang kulay ng gintong pinainit, nagliliyab sa ningning ng Brahman.

Verse 114

ग्रीष्ममध्याह्नमार्तंडसहस्रसमविग्रहाम् । ईषद्धास्यप्रसन्नास्यां रत्नभूषणभूषिताम् ॥ ११४ ॥

Ang anyo Niya’y nagningning na tila sanlibong araw sa tapat ng tanghali ng tag-init; ang mukha’y payapa na may banayad na ngiti, at pinalamutian ng mga hiyas na mamahalin.

Verse 115

बह्निशुद्धांशुकाधानां भक्तानुग्रहकातराम् । सुखदां मुक्तिदां चैव सर्वसंपत्प्रदां शिवाम् ॥ ११५ ॥

Siya na sinasamba sa pag-aalay ng kasuotang nilinis ng apoy, at laging sabik magpamalas ng biyaya sa mga deboto; Siya’y nagbibigay ng ligaya at moksha, nagkakaloob ng lahat ng kasaganaan, at Siya ang mapalad na Śivā.

Verse 116

वेदबीजस्वरूपां च ध्यायेद्वेदप्रसूं सतीम् । ध्यात्वैवं मण्डले विद्वान् त्रिकोणोज्ज्वलकर्णिके ॥ ११६ ॥

Dapat pagnilayan ng marunong ang dalisay na Ina-Diyosa, si Satī, na siyang anyo ng binhi ng Veda at siyang nagsilang sa mga Veda. Pagkatapos magnilay nang gayon, makita ng pantas Siya sa loob ng maṇḍala, sa nagniningning na karnika na kumikislap na tila tatsulok.

Verse 117

सौरे पीठे यजेद्देवीं दीप्तादिनवशक्तिभिः । मूलमंत्रेण क्लृप्तायां मूर्तौ देवीं प्रपूजयेत् ॥ ११७ ॥

Sa upuang Saura (altar ni Sūrya), sambahin ang Diyosa kasama ang siyam na śakti na nagsisimula kay Dīptā. At matapos itatag ang mūrti ayon sa mūla-mantra, isagawa ang ganap na pagsamba sa Diyosa nang nararapat.

Verse 118

कोणेषु त्रिषु संपूज्या ब्राहृयाद्याः शक्तयो बहिः । आदित्याद्यास्ततः पूज्या उषादिसहिताः क्रमात् ॥ ११८ ॥

Sa tatlong sulok ng diyagramang ritwal, sambahin sa panlabas ang mga śakti na nagsisimula kay Brāhmī. Pagkaraan, sambahin nang sunod-sunod ang mga diyos na nagsisimula kay Āditya, kasama si Uṣā at ang iba pa.

Verse 119

ततः षडंगान्यभ्यर्च्य केसरेषु यथाविधि । प्रह्लादिनीं प्रभां पश्चान्नित्यां विश्वंभरां पुनः ॥ ११९ ॥

Pagkaraan nito, matapos sambahin nang ayon sa tuntunin ang anim na pantulong na bahagi sa mga hibla ng lotus, dapat niyang sambahin muli si Prahlādinī, si Prabhā, at saka si Nityā at si Viśvambharā.

Verse 120

विलासिनीप्रभावत्यौ जयां शांतां यजेत्पुनः । कांतिं दुर्गासरस्वत्यौ विद्यारूपां ततः परम् ॥ १२० ॥

Muli, dapat sambahin si Vilāsinī at si Prabhāvatī; pagkatapos ay si Jayā at si Śāntā. Pagkaraan nito, sambahin si Kānti, si Durgā at si Sarasvatī; at higit pa sa mga ito, sambahin si Vidyā-rūpā, ang Diyosa na mismong anyo ng Kaalaman.

Verse 121

विशालसंज्ञितामीशां व्यापिनीं विमलां यजेत् । तमोपहारिणीं सूक्ष्मां विश्वयोनिं जयावहाम् ॥ १२१ ॥

Dapat sambahin ang Banal na Pinunong tinatawag na Viśālā—ang lumalaganap sa lahat at dalisay; ang napakapino, tagapag-alis ng dilim, sinapupunan ng sansinukob, at tagapagkaloob ng tagumpay.

Verse 122

पद्नालयां परां शोभां ब्रह्मरूपां ततोऽर्चयेत् । ब्राह्ययाद्याः शारणा बाह्ये पूजयेत्प्रोक्तलक्षणाः ॥ १२२ ॥

Pagkatapos, sambahin si Padmālayā—ang may sukdulang karilagan at may kalikasang Brahman. Sa labas ng pangunahing banal na pook, sambahin din ang mga diyos na Śāraṇā na nagsisimula kay Brāhyayā, ayon sa mga katangiang naipahayag na.

Verse 123

ततोऽभ्यर्च्येद् ग्रहान्बाह्ये शक्राद्यानयुधैः सह । इत्थमावरणैर्देवीः दशभिः परिपूजयेत् ॥ १२३ ॥

Pagkatapos, sa panlabas na bakod, sambahin ang mga Graha (mga diyos ng mga planeta), kasama si Śakra (Indra) at ang iba pang mga diyos, kalakip ang kani-kanilang mga sandata. Sa ganitong paraan, sa pamamagitan ng sampung āvaraṇa (mga bilog na pambalot ng ritwal), ganap na sambahin ang mga Devī.

Verse 124

अष्टलक्षं जपेन्मंत्रं तत्सहस्रं हुनेत्तिलैः । सर्वपापुविनिर्मुक्तो दीर्घमायुः स विंदति ॥ १२४ ॥

Dapat bigkasin ang mantra nang walong daang libong ulit, at saka maghandog ng isang libong homa na may linga. Malaya sa lahat ng kasalanan, matatamo niya ang mahabang buhay.

Verse 125

अरुणाब्जैस्त्रिमध्वक्तैर्जुहुयादयुतं ततः । महालक्ष्मीर्भवेत्तस्य षण्मासान्नात्र संशयः ॥ १२५ ॥

Pagkaraan, maghandog ng sampung libong homa gamit ang pulang lotus na pinahiran ng tatlong uri ng pulot. Sa loob ng anim na buwan, tiyak na mahahayag si Mahālakṣmī sa nagsasagawa—walang pag-aalinlangan.

Verse 126

ब्रह्मवृक्षप्रसूनैस्तु जुहुयाद्बाह्यतेजसे । बहुना किमिहोक्तेन यथावत्साधिता सती ॥ १२६ ॥

Maghandog ng homa gamit ang mga bulaklak ng punong brahma sa panlabas na apoy. Ngunit ano pa ang saysay ng maraming salita? Sa ganitong paraan, natatapos nang wasto ang ritwal.

Verse 127

साधकानामियं विद्या भवेत्कामदुधा मुने । अथ ते संप्रवक्ष्यामि रहस्यं परमाद्भुतम् ॥ १२७ ॥

O pantas, para sa mga sādhaka, ang kaalamang ito ay nagiging gaya ng kāmadhenū, ang bakang tumutupad ng ninanais. Ngayon ay ipaliliwanag ko sa iyo nang ganap ang isang lihim na lubhang kamangha-mangha.

Verse 128

सावित्रीपंजरं नाम सर्वरक्षाकरं नृणाम् । व्योमकेशार्लकासक्तां सुकिरीटविराजिताम् ॥ १२८ ॥

Ito ay tinatawag na “Sāvitrī Pañjara,” isang banal na bakod ng pag-iingat na nagkakaloob ng lahat ng uri ng pagprotekta sa tao—si Sāvitrī na ang buhok ay tulad ng langit, pinalamutian ng magkakumpol na alahas, at nagniningning sa maringal na korona.

Verse 129

मेघभ्रुकुटिलाक्रांतां विधिविष्णुशिवाननाम् । गुरुभार्गवकर्णांतां सोमसूर्याग्निलोचनाम् ॥ १२९ ॥

Pinagninilayan ko sa pagninilay ang banal na anyong yaon: ang noo’y natatakpan ng mga kurbang guhit na tila ulap; ang mukha’y kagalang-galang gaya nina Brahmā, Viṣṇu, at Śiva; ang mga tainga’y pinalamutian nina Guru (Bṛhaspati) at Bhārgava (Śukra); at ang mga mata’y ang Buwan, ang Araw, at ang Apoy.

Verse 130

इडापिंगलिकासूक्ष्मावायुनासापुटान्विताम् । संध्याद्विजोष्ठपुटितां लसद्वागुपजिह्विकाम् ॥ १३० ॥

Taglay ang maselang hiningang dumadaloy sa iḍā at piṅgalā at sa dalawang daanan ng ilong, ang pananalita’y lumilitaw sa mga tagpuan; hinuhubog ng mga labi at ngipin; at ang dila at ang maningning na lakas ni Vācā ay magkatuwang na kumikilos.

Verse 131

संध्यासूर्यमणिग्रीवां मरुद्बाहुसमन्वितान् । पर्जन्यदृदयासक्तां वस्वाख्यप्रतिमंडलाम् ॥ १३१ ॥

Sa kanyang leeg ay kumikislap ang hiyas na liwanag ng takipsilim at ng Araw; taglay niya ang mga bisig na tulad ng mga Marut; ang puso niya’y nakatuon kay Parjanya, ang diyos ng ulan; at siya’y napaliligiran ng maringal na bilog na tinatawag na mga Vasu.

Verse 132

आकाशोदरविभ्रांतां नाभ्यवांतरवीथिकाम् । प्रजापत्याख्यजघनां कटींद्राणीसमाश्रिताम् ॥ १३२ ॥

Ito’y gumagalaw sa loob ng “tiyan ng langit,” dumaraan sa panloob na landas ng pusod; ang balakang ay tinatawag na “Prajāpatya,” at ito’y nananahan sa mga balakang na pinangalanang “Indrāṇī.”

Verse 133

ऊर्वोर्मलयमेरुभ्यां शोभमानां सरिद्वराम् । सुजानुजहुकुशिकां वैश्वदेवाख्यसंज्ञिकाम् ॥ १३३ ॥

Inilarawan niya ang dakilang ilog na nagniningning sa pagitan ng Urva at ng mga bundok na Malaya at Meru—tinatawag din itong Sujānu, Jahukūśikā, at may pangalang “Vaiśvadevā.”

Verse 134

पादांघ्रिनखलोमाख्यभूनागद्रुमलक्षिताम् । ग्रहराश्यर्क्षयोगादिमूर्तावयवसंज्ञिकाम् ॥ १३४ ॥

Inilarawan niya ang anyong kosmiko: ang mga paa, bukung-bukong, mga kuko at balahibo sa katawan ay itinuturing na lupa, mga bundok at mga punò; at ang mga sangkap ng katawan ay tinatawag sa mga teknikal na pangalan ng mga planeta, mga tanda ng zodiako, mga mansiyon ng buwan (nakṣatra), mga yoga, at iba pa.

Verse 135

तिथिमासर्तुपक्षाख्यैः संकेतनिमिषात्मिकाम् । मायाकल्पितवैचित्र्यसंध्याख्यच्छदनावृताम् ॥ १३५ ॥

Ito’y binubuo ng mga nakaugaliang pagtatalaga gaya ng tithi (araw sa kalendaryong lunar), buwan, panahon at pakṣa (kalahating buwan), at binubuo ng mga saglit na sandali; natatakpan ito ng balabal na tinatawag na “sandhyā,” na ang sari-saring anyo ay hinubog ng Māyā.

Verse 136

ज्वलत्कालानलप्रख्यों तडित्कीटिसमप्रभाम् । कोटिसूर्यप्रतीकाशां शशिकोटिसुशीतलाम् ॥ १३६ ॥

Sinasabi na Siya’y kahawig ng naglalagablab na apoy ng Panahon, kumikislap na parang kidlat; maningning na gaya ng sampung milyong araw, ngunit malamig at nakaaaliw na gaya ng sampung milyong buwan.

Verse 137

सुधामंडलमध्यस्थां सांद्रानंदामृतात्मिकाम् । वागतीतां मनोऽगर्म्या वरदां वेदमातरम् ॥ १३७ ॥

Ako’y yumuyuko sa Ina ng mga Veda—na nananahan sa gitna ng bilog ng amṛta, na ang mismong diwa ay siksik na ambrosya ng kaligayahan; lampas sa pananalita at di maabot ng isip; ang Tagapagkaloob ng biyaya.

Verse 138

चराचरमयीं नित्यां ब्रह्माक्षरसमन्विताम् । ध्यात्वा स्वात्माविभेदेन सावित्रीपंजरं न्यसेत् ॥ १३८ ॥

Sa pagninilay kay Sāvitrī bilang walang hanggan, lumalaganap sa lahat ng gumagalaw at di gumagalaw, at kinasasangkutan ng di-nasisirang mga pantig ni Brahman, dapat isagawa ang mapag-ingat na nyāsa ng “Sāvitrī-pañjara,” na walang pagkakaiba ang sarili at ang panloob na Ātman.

Verse 139

पञ्चरस्य ऋषिः सोऽहं छंन्दो विकृतिरुच्यते । देवता च परो हंसः परब्रह्मादिदेवता ॥ १३९ ॥

Para sa ‘Pañcara’ na ito, ako mismo ang ṛṣi (tagakita ng mantra); ang sukat (chandas) ay tinatawag na Vikṛti; at ang namumunong diyos ay ang Kataas-taasang Haṃsa—ang Parabrahman, ang unang pagka-Diyos.

Verse 140

धर्मार्थकाममोक्षाप्त्यै विनियोग उदाहृतः । षडंगदेवतामन्त्रैरंगन्यासं समाचरेत् ॥ १४० ॥

Upang makamtan ang dharma, artha, kāma, at mokṣa, ganito ipinahayag ang viniyoga (pahayag ng gamit sa ritwal); saka isagawa ang aṅga-nyāsa gamit ang mga mantra ng mga diyos na namumuno sa anim na sangkap (ṣaḍaṅga).

Verse 141

त्रिधामूलेन मेधावी व्यापकं हि समाचरेत् । पूर्वोक्तां देवातां ध्यायेत्साकारां गुणसंयुताम् ॥ १४१ ॥

Sa pamamagitan ng tatluhang saligan, ang marunong ay dapat magsagawa ng ganap at sumasaklaw-sa-lahat na pagsasanay; at magnilay sa naunang inilarawang diyos—may anyo (sākāra) at puspos ng mga banal na katangian.

Verse 142

त्रिपदा हरिजा पूर्वमुखी ब्रह्मास्त्रसंज्ञिका । चतुर्विशतितत्त्वाढ्या पातु प्राचीं दिशं मम ॥ १४२ ॥

Nawa’y ang banal na kapangyarihang may tatlong hakbang, isinilang mula kay Hari, nakaharap sa silangan at tinatawag na “Brahmāstra,” na puspos ng dalawampu’t apat na tattva, ay magtanggol sa aking silangang panig.

Verse 143

चतुष्पदा ब्रह्मदंडा ब्रह्माणी दक्षिणानना । षड्विंशतत्त्वसंयुक्ता पातु मे दक्षिणां दिशम् ॥ १४३ ॥

Nawa’y si Brahmāṇī—may apat na hakbang, may hawak na tungkod ni Brahmā, nakaharap sa timog, at kaisa ng dalawampu’t anim na tattva—ay magtanggol sa akin sa timog na dako.

Verse 144

प्रत्यङ्मुखी पञ्चपदी पञ्चाशत्तत्त्वरूपिणी । पातु प्रतीचीमनिशं मम ब्रह्मशिरोंकिता ॥ १४४ ॥

Nawa’y pagpalain ako ng Diyosa—nakaharap sa loob, nahahayag bilang lakas na Pañcapadī na may limang hakbang, at binubuo ng limampung tattva—na laging mag-ingat sa aking kanlurang dako; Siya’y may sagisag ng “ulo ni Brahmā” (brahmaśiras).

Verse 145

सौम्यास्या ब्रह्मतुर्याढ्या साथर्वांगिरसात्मिका । उदीचीं षट्पदा पातु षष्टितत्त्वकलात्मिका ॥ १४५ ॥

Nawa’y ang Banal na Lakas na may anim na hakbang (ṣaṭpadā), tulad ng bubuyog—may maamong mukha, puspos ng ikaapat na kalagayan ng Brahman (turīya), taglay ang diwa ng Atharva at Aṅgiras, at binubuo ng animnapung tattva at mga bahagi nito—ang mag-ingat sa hilagang dako.

Verse 146

पञ्चाशद्वर्णरचिता नवपादा शताक्षरी । व्योमा संपातु मे वोर्द्ध्वशिरो वेदांतसंस्थिता ॥ १४६ ॥

Nawa’y si Vyomā—binubuo ng limampung pantig, inayos sa siyam na paa, nasa sukat na sandaang pantig, nakalagay sa Vedānta, at nakataas ang ulo paitaas—ang magtanggol sa akin.

Verse 147

विद्युन्निभा ब्रह्मसन्ध्या मृगारूढा चतुर्भुजा । चापेषुचर्मासिधरा पातु मे पावकीं दिशम् ॥ १४७ ॥

Nawa’y ang Diyosa na may apat na bisig—nagniningning na parang kidlat, ang banal na Brahma-sandhyā, nakasakay sa usa, may tangan na busog, mga palaso, kalasag at tabak—ang mag-ingat sa aking dako ng Apoy, ang direksiyong pinamumunuan ni Agni.

Verse 148

ब्रह्मी कुमारी गायत्री रक्तांगी हंसवाहिनी । बिभ्रत्कमंडलुं चाक्षं स्रुवस्रुवौ पातु नैर्ऋतिम् ॥ १४८ ॥

Nawa’y si Brahmī—ang Kumārī, ang Gāyatrī, mapulang-katawan at nakasakay sa sisne—na may dala-dalang kamaṇḍalu at rosaryo, at may hawak na sruva at kutsarang handog—ang mag-ingat sa timog-kanlurang dako (Nairṛti).

Verse 149

शुक्लवर्णा च सावित्री युवती वृषवाहना । कपालशूलकाक्षस्रग्धारिणी पातु वायवीम् ॥ १४९ ॥

Nawa’y pag-ingatan ako ni Savitrī—maputi ang anyo, kabataan, nakasakay sa toro, may kuwintas ng rudrākṣa, at may dalang bungo at trisula—upang ako’y ingatan mula sa dako ng hangin (Vāyavī).

Verse 150

श्यामा सरस्वती वृद्धा वैष्णवी गरुडासना । शंखचक्राभयकरा पातु शैवीं दिशं मम ॥ १५० ॥

Nawa’y ang maitim na Diyosa—si Sarasvatī na kagalang-galang—na si Vaiṣṇavī, nakaluklok sa Garuḍa, may hawak na kabibe, diskong (cakra), at mudrā ng kawalang-takot, ang mag-ingat sa aking dako ni Śiva (Śaiva).

Verse 151

चतुर्भुजा देवमाता गौरांगी सिंहवाहना । वराभयखङ्गचर्मभुजा पात्वधरां दिशम् ॥ १५१ ॥

Nawa’y ang Maka-Diyos na Ina na may apat na bisig, maputi at marikit ang katawan, nakasakay sa leon—taglay ang mudrā ng biyaya at kawalang-takot, at may hawak na espada at kalasag—ang magbantay sa ibabang dako.

Verse 152

तत्तत्पार्श्वे स्थिताः स्वस्ववाहनायुधभूषणाः । स्वस्वदिक्षुस्थिताः पातुं ग्रहशक्त्यंगसंयुताः ॥ १५२ ॥

Nakatindig sa kani-kanilang panig, bawat isa’y pinalamutian ng sariling sasakyan, sandata, at hiyas; nananatili sa kani-kanilang direksiyon upang magtanggol, taglay ang mga sangkap (hayag na kapangyarihan) ng lakas ng mga planeta (graha-śakti).

Verse 153

मंत्राधिदेवतारूपा मुद्राधिष्ठातृदेवताः । व्यापकत्वेन पांत्वस्मानापादतलमस्तकम् ॥ १५३ ॥

Nawa’y ang mga diyos na siyang adhidevatā ng mga mantra, at ang mga diyos na tagapangasiwa ng mga mudrā, sa kanilang laganap na pag-iral, ay mag-ingat sa amin—mula talampakan hanggang tuktok ng ulo.

Verse 154

इदं ते कथितं सत्यं सावित्रीपंजरं मया । संध्ययोः प्रत्यहं भक्त्या जपकाले विशेषतः ॥ १५४ ॥

Ito ang tunay na “Sāvitrī-Pañjara” na aking ipinahayag sa iyo. Dapat itong bigkasin araw-araw nang may bhakti sa dalawang Sandhyā, lalo na sa oras ng japa (pag-uulit ng mantra).

Verse 155

पठनीयं प्रयत्नेन भुक्तिं मुक्तिं समिच्छता । भूतिदा भुवना वाणी महावसुमती मही ॥ १५५ ॥

Ang nagnanais ng kapwa bhukti (tamasang-lasa sa daigdig) at mukti (kalayaan) ay dapat itong bigkasin nang masikap. Nagkakaloob ito ng kasaganaan; ito ang tinig na sumasandig sa mga daigdig; ito ang Dakilang Daigdig na nagdadala ng kayamanan.

Verse 156

हिरण्यजननी नन्दा सविसर्गा तपस्विनी । यशस्विनी सती सत्या वेदविच्चिन्मयी शुभा ॥ १५६ ॥

Siya ang ina ng ginto at kasaganaan, si Nandā (kagalakan), ang pinagmumulan ng paglalang at pag-iral, at ang kapangyarihan ng tapas (pagpapakasakit-espirituwal). Siya’y marangal at tanyag, banal at matuwid, tapat sa katotohanan, nakaaalam ng Veda, binubuo ng dalisay na kamalayan, at mapalad na mapagpala.

Verse 157

विश्वा तुर्या वरेण्या च निसृणी यमुना भुवा । मोदा देवी वरिष्ठा च धीश्च शांतिर्मती मही ॥ १५७ ॥

Viśvā, Turyā, Vareṇyā, Nisṛṇī, Yamunā, Bhuvā; at gayundin Modā, Devī, Variṣṭhā, Dhī, Śānti, Matī, at Mahī—ito ang mga iginagalang na pangalan na isa-isang binibigkas.

Verse 158

धिषणा योगिनी युक्ता नदी प्रज्ञाप्रचोदनी । दया च यामिनी पद्मा रोहिणी रमणी जया ॥ १५८ ॥

Dhīṣaṇā, Yoginī, Yuktā, Nadī, Prajñā-pracodanī; at gayundin Dayā, Yāminī, Padmā, Rohiṇī, Ramaṇī, at Jayā—ito ang mga pamagat at banal na pangalan na binabanggit.

Verse 159

सेनामुखी साममयी बगला दोषवार्जिता । माया प्रज्ञा परा दोग्ध्री मानिनी पोषिणी क्रिया ॥ १५९ ॥

Siya ang pangunang hanay ng mga hukbo ng langit; hinubog mula sa Sāman (awit ng Veda); siya si Bagalā, malaya sa lahat ng doṣa (kapintasan). Siya ang Māyā; ang Karunungan; ang Kataas-taasan. Siya ang Tagapag-alaga na ‘nagpapadaloy’ ng biyaya at sustansiya; ang Pinararangalan; ang Tagapagtaguyod; at siya mismo ang banal na Kriyā, ang mabisang gawa.

Verse 160

ज्योत्स्ना तीर्थमयी रम्या सौम्यामृतमया तथा । ब्राह्मी हैमी भुजंगी च वशिनी सुंदरी वनी ॥ १६० ॥

Siya’y tinatawag na Jyotsnā (liwanag ng buwan); Tīrthamayī (katawang-banal ng mga tīrtha); Ramyā (kaibig-ibig); at Saumyāmṛtamayā (puspos ng banayad na amṛta). Siya rin ay Brāhmī (ng karunungang Veda), Haimī (gintong ningning), Bhujaṅgī (kumikilos na tila ahas), Vaśinī (nang-aakit at nangingibabaw), Sundarī (marikit), at Vanī (ng gubat at ilang).

Verse 161

ॐकारहसिनी सर्वा सुधा सा षड्गुणावती । माया स्वधा रमा तन्वी रिपुघ्नी रक्षणणी सती ॥ १६१ ॥

Siya na ngumingiti sa pamamagitan ng banal na pantig Oṁ; siya ang sumasaklaw sa lahat; siya mismo ang Sudhā, ang amṛta; siya’y may taglay na anim na banal na kagalingan. Siya ang Māyā; siya ang Svadhā; siya si Ramā (Śrī). Siya’y payat at maselan; tagapagwasak ng kaaway; tagapagtanggol; at Satī, ang laging marangal at dalisay.

Verse 162

हैमी तारा विधुगतिर्विषघ्नी च वरानना । अमरा तीर्थदा दीक्षा दुर्धर्षा रोगहारिणी ॥ १६२ ॥

Siya si Haimī; Tārā; Vidhugati; Viṣaghnī (tagapuksa ng lason); Varānanā (may dakilang mukha); Amarā; Tīrthadā (tagapagkaloob ng banal na tīrtha); Dīkṣā (pagsisimulang espirituwal); Durdharṣā (di-matitinag); at Rogahāriṇī (tagapag-alis ng sakit)—mga kagalang-galang na pangalan na pinupuri sa paghatid ng pag-iingat, kabanalan, at pag-alis ng sakit at lason.

Verse 163

नानापापनृशंसघ्नी षट्पदी वज्रिणी रणी । योगिनी वमला सत्या अबला बलदा जया ॥ १६३ ॥

Siya ang pumupuksa sa sari-saring kasalanan at malulupit na gawa; siya ang Ṣaṭpadī, gaya ng bubuyog na may anim na paa; siya ang Vajriṇī, tagapagdala ng vajra; siya ang Raṇī, mandirigma sa digmaan. Siya ang Yoginī; ang Vimalā, walang dungis; ang Satyā, tapat; ang Abalā, maamo ngunit di mahina; ang Baladā, nagbibigay-lakas; at ang Jayā, laging nagwawagi.

Verse 164

गोमती जाह्नवी रजावी तपनी जातवेदसा । अचिरा वृष्टिदा ज्ञेया ऋततंत्रा ऋतात्मिका ॥ १६४ ॥

Si Gomatī, Jāhnavī, Rajāvī, Tapanī at Jātavedasā; gayundin si Acirā at Vṛṣṭidā—kilalanin ang mga ito bilang mga banal na agos. Si Ṛtatantṛā at Ṛtātmikā man ay gayon din, sapagkat pinamamahalaan ng Ṛta (kaayusang kosmiko) at taglay ang Ṛta sa sariling likas.

Verse 165

सर्वकामदुधा सौम्या भवाहंकारवर्जिता । द्विपदा या चतुष्पदा त्रिपदा या च षट्पदा ॥ १६५ ॥

Siya’y maamo at mapalad, nagbibigay ng “gatas” ng lahat ng ninanais na biyaya, malaya sa pagkapit sa pag-iral sa daigdig at sa pagkamakasarili. Siya’y umiiral bilang may dalawang paa, may apat na paa, may tatlong paa, at maging may anim na paa rin.

Verse 166

अष्टापदी नवपदी सहस्राक्षाक्षरात्मिका । अष्टोत्तरशतं नाम्नां सावित्र्या यः पठेन्नरः ॥ १६६ ॥

Ang sinumang bumibigkas ng isang daan at walong pangalan ni Savitrī—siya na may walong hakbang, siyam na hakbang, at ang anyo’y binubuo ng sanlibong pantig—ay nagkakamit ng kabutihang-bunga na itinakda para sa japa.

Verse 167

स चिरायुः सुखी पुत्री विजयी विनयी भवेत् । एतत्ते कथितं विप्र पंचप्रकृतिलक्षणम् ॥ १६७ ॥

Siya’y magiging mahaba ang buhay at masaya, pagpapalain ng mga anak na lalaki, magtatagumpay, at magiging mapagpakumbaba at disiplinado. Ganito, O brāhmaṇa, naipahayag ko sa iyo ang mga tanda ng limang likas na kalagayan.

Verse 168

मंत्राराधनपूर्वं च विश्वकामप्रपूरणम् ॥ १६८ ॥

At kapag pinangunahan ng wastong pagsamba at pag-aaradhana sa mantra, sumisibol ang ganap na katuparan ng lahat ng ninanais na layon.

Verse 169

इति श्रीबृहन्नारदीय पुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे पञ्चप्रकृतिमन्त्रादिनिरूपणं नाम त्र्यशीतितमोऽध्यायः ॥ ८३ ॥

Sa ganito nagtatapos ang ikawalongpu’t tatlong kabanata, na pinamagatang “Pagpapaliwanag sa Limang Prakṛti at mga kaugnay na mantra,” sa Ikatlong Bahagi ng Dakilang Salaysay ng Pūrva-bhāga ng Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa.

Frequently Asked Questions

The chapter uses a Tantric-Purāṇic theology where the Supreme Goddess is both transcendent (nirguṇa in essence) and the causal root of manifestation (mūla-prakṛti as the source of guṇa-based creation). This allows devotion to Rādhā as the highest reality while still explaining how differentiated powers (Lakṣmī, Durgā, Sarasvatī, Sāvitrī) operate within cosmology and ritual practice.

Its method is Tantric: it specifies mantra-ṛṣi/chandas/devatā, bīja–śakti, ṣaḍaṅga-nyāsa, yantra triangles/lotuses, āvaraṇa worship, and japa–homa counts. Its purpose is Purāṇic: it frames these rites inside a sacred lineage narrative (Nārada–Sanatkumāra), ties results to dharma and loka-saṅgraha, and culminates in Vaiṣṇava destinations (Goloka/Vaikuṇṭha) rather than mere worldly siddhis.

It is prescribed as a daily protective recitation at the two sandhyās, especially during japa, employing nyāsa and directional guardianship (dik-bandhana) so the practitioner seeks both bhoga and mokṣa with an all-around kavaca grounded in a cosmological visualization of Sāvitrī.