Dīkṣā, Mantra-Types, Mantra-Doṣas, and Qualifications of Ācārya–Śiṣya

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथ जीवस्य पाशौघच्छेदनायेष्टसिद्धिदम् । दीक्षाविधिं प्रवक्ष्यामि मन्त्रसामर्थ्यदायकम् ॥ १ ॥

Wika ni Sanatkumāra: Ngayon, upang putulin ang napakaraming gapos na nagbubuklod sa jīva at upang ipagkaloob ang katuparan ng ninanais, ipaliliwanag ko ang paraan ng dīkṣā, na nagbibigay-lakas at bisa sa mga mantra.

Verse 2

दिव्यं भावं यतो दद्यात्क्षिणुयाद्दुरितानि च । अतो दीक्षेति सा प्रोक्ता सर्वागमविशारदैः ॥ २ ॥

Sapagkat ipinagkakaloob nito ang banal na kalagayang panloob at winawasak din ang mga kasalanan, kaya ito’y tinawag na “dīkṣā,” ayon sa mga dalubhasa sa lahat ng Āgama.

Verse 3

मननं सर्ववेदित्वं त्राणं संखार्यनुग्रहः । मननात्त्राणधर्मत्त्वान्मंत्र इत्यभिधीयते ॥ ३ ॥

Dahil ito’y dapat pagnilayan (manana) at taglay ang likas na pag-iingat (trāṇa), kaya ito’y tinatawag na “mantra”: sa pagninilay, ipinagkakaloob nito ang ganap na pagkaunawa sa mga Veda, at sa kapangyarihang pananggalang, ibinubuhos nito ang biyaya sa nagsasagawa.

Verse 4

स्त्रीपुंनपुंसकात्मानस्ते मंत्रास्तु त्रिधा मताः । स्त्रीमंत्रास्तु द्विठांताः स्युः पुंमंत्रा हुंफडंतकाः ॥ ४ ॥

Ang mga mantra ay itinuturing na tatlong uri ayon sa likas na anyo—pambabae, panlalaki, at walang-kasarian. Ang mga pambabaeng mantra ay sinasabing nagtatapos sa dalawang ṭha, samantalang ang panlalaking mantra ay nagtatapos sa “huṃ” at “phaḍ”.

Verse 5

क्लीबाश्चैव नमोंऽताः स्युर्मंन्त्राणां जातयः स्मृताः । पुंदैवतास्तु मन्त्रा स्युर्विद्याः स्त्रीदैवता मताः ॥ ५ ॥

Ayon sa tradisyon, ang mga mantra ay may iba’t ibang “uri” (jāti): may mga walang-kasarian (klība), at may mga nagtatapos sa pormulang pagpupugay na “namo” (namo-anta). Ang mga mantra ay itinuturing na may mga lalaking diyos bilang namumunong banal, samantalang ang mga vidyā (mga lihim na pormula) ay itinuturing na may mga babaeng diyosa bilang namumunong kapangyarihan.

Verse 6

षट् क्रमसु प्रशस्तास्ते मनवस्त्रिविधाः पुनः । तारांत्यरेफः स्वाहास्तु तत्राग्नेयाः समीरिताः ॥ ६ ॥

Sa anim na pagkakasunod ng ritwal (krama), ang mga mantra/pormulang Manu na iyon ay pinupuri; at muli, sinasabing may tatlong uri. Sa ganitong diwa, ang mga Agneya (may kaugnayan sa apoy) ay ipinahahayag na: “tārā”, “antya”, “repha”, at “svāhā”.

Verse 7

सौम्यास्तु भृगुपीयूषबीजढ्याः कथिता मुने । अग्नीषोमात्मका ह्येवं मंत्रा ज्ञेया मनीषिभिः ॥ ७ ॥

O pantas, ang mga Saumya na mantra ay inilarawang sagana sa mga pantig-binhi ni Bhṛgu at sa diwa ng amṛta; kaya dapat maunawaan ng marurunong na ang mga mantrang ito ay may likas na pagsasanib nina Agni at Soma.

Verse 8

बोधमायांति चाग्नेयाः श्वसने पिंगलाश्रिते । सौम्याश्चैव प्रबुध्यंते वामे वहति मारुतेः ॥ ८ ॥

Kapag ang hininga ay dumadaloy sa nadi na Piṅgalā, nagigising ang mga agos na āgneya na may likas na apoy; at kapag ang prāṇa ay umaagos sa kaliwa, ang mga agos na saumya na may likas na buwan at kahinahunan ay napupukaw.

Verse 9

सर्वे मंत्राः प्रबुध्यंते वायौ नाडिद्वयाश्रिते । स्वापकाले तु मन्त्रस्य जपोऽनर्थफलप्रदः ॥ ९ ॥

Ang lahat ng mantra ay ganap na nagigising kapag ang prāṇa ay nakalagay sa dalawang nadi. Ngunit ang pag-uulit (japa) ng mantra sa oras ng pagtulog ay nagbubunga ng kapinsalaan o kawalang-kabuluhan.

Verse 10

प्रत्येकं मन्त्रमुञ्चार्य नाव्यानां तान्समुञ्चरेत् । अनुलोमे बिंदुयुक्तान्विलोमे सर्गसंयुतान् ॥ १० ॥

Pagkatapos bigkasin ang bawat mantra nang hiwa-hiwalay, saka dapat bigkasin ang mga ito nang pinagsama. Sa pasulong na ayos, bigkasin na may bindu/anusvāra; sa pabalik na ayos, bigkasin na may visarga (sarga).

Verse 11

जप्तो यदि स वै देवं प्रबुद्धः क्षिप्रसिद्धिदः । अनया मालया जप्तो दुष्टमन्त्रोऽपि सिद्ध्यति ॥ ११ ॥

Kung ang diyos na iyon ay tinatawag sa pamamagitan ng japa, ang mantra ay ganap na nagigising sa kapangyarihan at mabilis magbigay ng tagumpay. At kapag binigkas gamit ang mālā na ito, kahit ang mantrang may kapintasan ay nakakamit ang siddhi.

Verse 12

क्रूरे कर्माणि चाग्नेयाः सौम्याः सौम्य फलप्रदाः । शांतज्ञानेतिरौद्रेयशांतिजाति समन्वितः ॥ १२ ॥

Ang mababangis na ritwal ay uri ng Agni; ang mahinahong ritwal ay nagbubunga ng mahinahong bunga. Ang pag-uuri ay tinatawag ding “Śānta” (mapayapa) at “Jñāna” (kaalaman); at inuugnay pa sa mga uring “Raudra” (mapusok) at “Śānti” (pampayapa) ng mga ritwal.

Verse 13

शांतोऽपि रौद्रतामेति हुंफट्पल्लवयोजनात् । छिन्नादिदोषयुक्तास्ते नैव रक्षंति साधकम् ॥ १३ ॥

Kahit ang ritwal na “Śānti” ay nagiging mabangis kapag idinugtong ang mga pantig na “huṃ” at “phaṭ”. At ang mga mantra na may kapintasan, gaya ng naputol o nabawasan, ay hindi man lamang nakapagtatanggol sa nagsasanay.

Verse 14

छिन्नो रुद्धः शक्तिहीनस्ततश्चैव पराङ्मुखः । कर्महीनो नेत्रहीनः कीलितः स्तंभितस्तथा ॥ १४ ॥

Siya’y napuputol sa ugnay, nahahadlangan, at nawawalan ng lakas; saka tumatalikod. Nawawalan ng kakayahang kumilos at ng paningin, siya’y napapako at ginagawang hindi makagalaw.

Verse 15

दग्धः स्रस्तश्च भीतश्च मलिनश्च तिरस्कृतः । भेदितश्च सुषुप्तश्च मदोन्मत्तश्च मूर्च्छितः ॥ १५ ॥

“Nasunog, nanghihina, natatakot, nadungisan, nilalait, nasugatan, natutulog, lasing na nagwawala, at nahihimatay”—ito ang mga kalagayang binanggit.

Verse 16

हतवीर्यो भ्रांतसंज्ञः प्रध्वस्तो बालकस्तथा । कुमारोऽथ युवा प्रौढो वृद्धो निस्त्रिंशकस्तथा ॥ १६ ॥

Inilalarawan siya bilang: nawalan ng sigla, litong kamalayan, at wasak; saka bilang isang bata; saka bilang isang binata; saka ganap na adulto; saka matanda; at gayundin bilang isang ‘nahugot sa kaluban’—lantad at walang takip.

Verse 17

निर्बीजः सिद्विहीनश्च मंदः कूटो निरंशकः । सत्त्वहीनः केकरश्च बीजहीनश्च धूमितः ॥ १७ ॥

(Ang gayong bagay) ay walang binhi, salat sa wastong kaganapan, mapurol, baluktot, kulang sa nararapat na bahagi, kapos sa sigla (sattva), anyong deforme; muli’y walang binhi at nabahiran ng usok, kaya nagdilim.

Verse 18

आलिंगितो मोहितश्च क्षुधार्तश्चातिदीप्तकः । अंगहीनोऽतिक्रुद्धश्चातिक्रूरो व्रीडितस्तथा ॥ १८ ॥

May isang masusumpungang niyayakap nang mahigpit (o mahigpit na hinahawakan), nalilinlang, pinahihirapan ng gutom, labis na nag-aalab o nasosobrahan sa sigla; gayundin, may napipinsala ang mga sangkap, labis ang poot, sukdulang malupit, o nilalamon ng hiya.

Verse 19

प्रशांतमानसः स्थानभ्रष्टश्च विकलस्तथा । अतिवृद्धोऽतिनिःस्नेहः पीडितश्च तथा पुनः ॥ १९ ॥

Ang may isip na napahupa hanggang sa maging manhid, ang nalaglag sa nararapat na kalagayan, ang mahina; ang labis na matanda, ang labis na salat sa pag-ibig o init ng damdamin, at muli, ang pinahihirapan ng pagdurusa—ang mga ito’y inilalarawan na nasa gayong paghina.

Verse 20

दोषा ह्येते समाख्याता वक्ष्याम्येषां च लक्षणम् । संयुक्तं वा वियुक्तं वा त्रिधा वा स्वरसंयुतम् ॥ २० ॥

Ang mga kamaliang ito ay tunay nang naisaad; ngayo’y ipaliliwanag ko ang kanilang mga palatandaang nagbubukod—kung sila’y lumilitaw na magkakasama, magkakahiwalay, o sa tatlong anyong kaugnay ng mga diin ng tinig (svara).

Verse 21

मनोर्यस्यादिमध्यांते वह्निबीजं तथोच्यते । चतुर्द्धा पञ्चधा वापि स मन्त्रश्छिन्नसंज्ञकः ॥ २१ ॥

Ang isang mantra na ang binhing-pantig ng Apoy (vahni-bīja) ay inilalagay sa simula, sa gitna, at sa wakas ng itinakdang pormula, at pagkatapos ay hinahati sa apat o maging limang bahagi—ay tinatawag na “chinna” (nahati/nasegmento) na mantra.

Verse 22

मनोर्यस्यादिमध्यांते भूबीजद्वयमुच्यते । स तु रुद्धो मनुज्ञेयो ह्यतिक्लेशेन सिद्धिदः ॥ २२ ॥

Ang mantra na binabanggit na may dalawang binhing pantig na ‘bhū’ sa simula, gitna, at wakas—kapag ito’y binabantayan at pinipigil—ay dapat maunawaang ‘manu’; nagbibigay ito ng siddhi, ngunit sa matinding pagsisikap lamang.

Verse 23

तारवर्मत्रया लक्ष्मीरेवं हीनस्तु यो मनुः । शक्तिहीनः स विज्ञेयश्चिरकालफलप्रदः ॥ २३ ॥

Kaya nito, ang manu na kulang sa tatluhang “baluting panangga” ay dapat kilalaning salat sa lakas; hindi nito dinadala ang presensya ni Lakṣmī, at ang bunga’y dumarating lamang matapos ang mahabang panahon.

Verse 24

कामबीजं मुखे मायाह्यंते चैवाङ्कुशं तथा । असौ पराङ्मुखो ज्ञेयो भजतां चिरसिद्धिदः ॥ २४ ॥

Ilagay ang Kāma-bīja sa bungad; sa dulo, idagdag ang Māyā-bīja at ang “aṅkuśa”. Alamin na ang anyong ito ay “parāṅmukha” (nakaharap sa labas); sa mga sumasamba, nagbibigay ito ng mga siddhi na tumatagal nang mahabang panahon.

Verse 25

आदिमध्यावसानेषु सकारो दृश्यते यदि । स मन्त्रो बधिरः प्रोक्तः कष्टेनाल्पफलप्रदः ॥ २५ ॥

Kapag ang pantig na “sa” ay makikita sa simula, gitna, o wakas (ng mantra), ang mantrang iyon ay tinatawag na “bingi”; kaunti lamang ang bunga, at iyon pa’y sa hirap makakamtan.

Verse 26

पञ्चार्णो यदि रेफर्कबिंदुवर्जितविग्रहः । नेत्रहीनस्तु विज्ञेयः क्लेशेनापि न सिद्धिदः ॥ २६ ॥

Kung ang anyong limang-pantig na mantra ay ginawa nang walang repha (r), walang arka (ra), at walang bindu (tuldok na pang-ilong), dapat itong maunawaang “walang mata”; kahit sa matinding pagsisikap ay hindi ito nagkakaloob ng siddhi.

Verse 27

आदिमध्यावसानेषु हंसः प्रासादवाग्भवौ । हंसेंदुर्वा सकारो वा फकारो वर्म वा पुन ॥ २७ ॥

Sa simula, sa gitna, at sa wakas (ng itinakdang pormula), maaaring ilagay ang bīja na “haṃsa”; o gamitin ang “prāsāda” at “vāgbhava”. Maaari ring gamitin ang “haṃsa–indu”, o ang pantig na “sa”, o ang pantig na “pha”, o muli ang pananggalang na bīja na tinatawag na “varma”.

Verse 28

माप्रा नमामि च पदं नास्ति यस्मिन्स कीलितः । एवं मध्ये द्वयं मूर्ध्नि यस्मिन्नस्त्रलकारकौ ॥ २८ ॥

Sa salitang “māprā”, at gayundin sa “namāmi”, walang titik o letra na ‘nakapako’ (ibig sabihi’y minarkahang di-nagagalaw). Kaya sa gitna ay may dalawa, at sa unahan ay naroon ang mga letrang nagsisilbing palatandaang teknikal (lakāra).

Verse 29

न विद्येते स मंत्रस्तु स्तंभितः सिद्धिरोधकृत् । अग्निः पवनसंयुक्तो मनोर्यस्य तु मूर्द्धनि ॥ २९ ॥

Ang gayong mantra ay hindi tunay na ‘umiiral’ (ibig sabihi’y hindi gumagana); ito’y nahahadlangan at nagdudulot ng pagkapigil sa mga siddhi (mga kaganapang espirituwal). Sa taong sa tuktok ng ulo ay nagkakaisa ang apoy (panloob na init) at ang hangin (hininga), ang isip ay nagugulo at napipigilan.

Verse 30

स सार्णो दृश्यते यस्तु स मंत्रो दग्धसंज्ञकः । अस्रं द्वाभ्यां त्रिभिः षड्भिरष्टाभिर्दृश्यतेऽक्षरेः ॥ ३० ॥

Ang mantra na may nakikitang “sārṇa” (tandang pang-ilong/visarga-like o idinugtong na palatandaang tunog) ay tinatawag na “dagdha” (nasunog, may kapintasan). Ang anyong mantriko na tinatawag na “asra” ay nakikita kapag ito’y binubuo ng dalawa, tatlo, anim, o walong pantig (akṣara).

Verse 31

त्रस्तः स मंत्रो विज्ञेयो मुखे तारविवर्जितः । हकारः शक्तिरथवा भीतो मंत्रः स एव हि ॥ ३१ ॥

Ang mantra ay dapat maunawaang “natatakot” kapag sa bibig (sa pagbigkas) ito’y nawawalan ng tāra—ang praṇava na “Oṃ”. Ang pantig na “ha” ang nagiging śakti nito; tunay ngang ang mismong mantra ay tinatawag na “takot” kapag binibigkas nang walang tāra.

Verse 32

मनोर्यस्यादिमध्यांते स्यान्मकारचतुष्टयम् । मलिनस्तु स विज्ञेयो ह्यतिक्लेशेन सिद्धिदः ॥ ३२ ॥

Ang mantrang may titik “ma” na lumilitaw nang apat na ulit—sa simula, sa gitna, at sa wakas—ay dapat unawain na “hindi dalisay”; nagdudulot lamang ito ng siddhi sa pamamagitan ng labis na paghihirap.

Verse 33

दार्णो यस्य मनोर्मध्ये मूर्ध्नि क्रोधयुगं तथा । अस्त्रं चास्ति स मंत्रस्तु तिरस्कृत उदीरितः ॥ ३३ ॥

Ang mantrang may pantig na “dārṇa” sa gitna, may pares ng “krodha” sa unahan, at may pormulang “astra” pa—ang gayong mantra ay ipinahahayag na “tiraskṛta,” isang mantrang pantaboy at panangga.

Verse 34

म्योद्वयं हृदयं शीर्षे वषड्वौषट्कमध्यमः । यस्य स्याद्भेदितो मंत्रस्त्याज्यः क्लिष्टफलप्रदः ॥ ३४ ॥

Kung ang isang mantra ay may dalawang pantig na “myo” sa dulo, ang “hṛdaya” (binhing-puso) sa unahan, at ang vaṣaṭ/vauṣaṭ na pormula sa gitna, ang gayong mantra—dahil putol at mali ang ayos—ay dapat talikdan, sapagkat nagbibigay lamang ng mabigat at magulong bunga.

Verse 35

त्र्यक्षरो हंसहीनो यः सुषुप्तः कीर्तितस्तु सः । विद्या वाप्यथवा मंत्रो भवेत्सप्तदशाक्षरः ॥ ३५ ॥

Ang may tatlong pantig at walang ‘haṃsa’ (misteryong diwa) ay ipinahahayag na kalagayan ng mahimbing na tulog (suṣupti). Ngunit ang tunay na vidyā o mantra ay sinasabing may labimpitong pantig.

Verse 36

षट्कारपंचकादिर्यो मदोन्मत्तस्तु स स्मृतः । यस्य मध्ये स्थितं चास्रं स मंत्रो मूर्च्छितः स्मृतः ॥ ३६ ॥

Ang mantrang nagsisimula sa kumpol ng tunog na ‘ṣaṭkāra’ at ‘pañcaka’ ay inaalala bilang ‘madonmatta’—tila lasing at hindi matatag. At ang mantrang may mabagsik at matalim na tunog (asra) sa gitna ay tinatawag na ‘mūrcchita’—tila nahimatay, natatabingan ang bisa.

Verse 37

विरामस्थानगं चास्रं हतवीर्यः स उच्यते । मंत्रस्यादौ च मध्ये च मूर्ध्नि चास्रचतुष्टयम् ॥ ३७ ॥

Ang pantig ng mantra na bumabagsak sa lugar ng paghinto ay sinasabing humihina ang bisa. Sa isang mantra may apat na ganitong ‘asra’ na punto—sa simula, sa gitna, sa wakas, at sa ulo o tuktok (pangunahing bahagi).

Verse 38

ज्ञातव्यो भ्रांत इत्येष यः स्यादष्टा दशाक्षरः । पुनर्विशतिवर्णो वा यो मंत्रः स्मरसंयुतः ॥ ३८ ॥

Alamin na ito ang ‘bhrānta’ (ligaw/malabo) na mantra: yaong may labingwalong pantig, o yaong may dalawampung titik-titik ng titik, kapag ito’y iniuugnay sa mga salitang may kinalaman kay Smara (Kāma, pagnanasa).

Verse 39

हृल्लेखाकुंशबीजाढ्यः प्रध्वस्तः स कथ्यते । सप्तार्णो बालमंत्रस्तु कुमारो वसुवर्णवान् ॥ ३९ ॥

Ang mantra na may mga bīja na “hṛl”, “lekhā”, at “kuṃśa” ay tinatawag na ‘Pradhvasta’. Ang pitong-pantig na ‘Bāla-mantra’ ay tinatawag na ‘Kumāra’, at pinagkalooban ng walong varṇa (mga yunit ng tunog).

Verse 40

षोडशार्णो युवा प्रौढश्चत्वारिंशतिवर्णकः । त्रिंशद्वर्णश्चतुःषष्टिवर्णश्चापि शताक्षरः ॥ ४० ॥

Ang mantra na may labing-anim na pantig ay tinatawag na “yuvā” (kabataan); ang may apatnapung pantig ay “prauḍha” (ganap na gulang). Gayundin, may mga mantra na tatlumpu, animnapu’t apat, at maging sandaang pantig.

Verse 41

चतुःशताक्षरो मंत्रो वृद्ध इत्यभिधीयते । नवार्णस्तारसंयुक्तो मंत्रो निस्त्रिंश उच्यते ॥ ४१ ॥

Ang mantra na binubuo ng apatnaraang pantig ay tinatawag na “vṛddha” (pinalawak) na mantra. At ang siyam-na-pantig na mantra, kapag iniugnay sa Tārā (ang pantig na “oṃ”), ay tinatawag na “nistriṃśa” na mantra.

Verse 42

यस्यांते हृदयं प्रोक्तं शिरोमंत्रोऽथ मध्यगः । शिखा वर्म च यस्यांते नेत्रमस्रं च दृश्यते ॥ ४२ ॥

Sa pagkakasunod ng nyāsa ng mantrang iyon, ang Mantra ng Puso (Hṛdaya) ay itinatalaga sa huli; ang Mantra ng Ulo (Śiro) ay inilalagay sa gitna. Sa dulo rin naroon ang Mantra ng Tuktok-buhok (Śikhā) at Baluti (Varma), at makikita ring ilalapat ang Mantra ng Mata (Netra) at Sandata (Astra).

Verse 43

शिव शक्त्यार्णहीनो वा निर्बीजः स मनुः स्मृतः । आद्यंतमध्ये फट्कारः षोढा यस्मिन्प्रदृश्यते ॥ ४३ ॥

Ang mantrang kulang sa mga pantig nina Śiva at Śakti ay inaalala bilang “nirbīja” (walang bīja). Yaon ang mantrang doo’y nakikitang lumilitaw ang bigkas na “phaṭ” sa anim na anyo—sa simula, sa wakas, at sa gitna.

Verse 44

स मनुः सिद्धिहीनः स्यान्मंदः पंक्त्यक्षरो मनुः । कूट एकाक्षरो मंत्रः स एवोक्तो निरंशकः ॥ ४४ ॥

Ang mantra (manu) na walang siddhi ay itinuturing na mahina. Ang mantrang binubuo ng sunod-sunod na mga pantig ay tinatawag na “manu.” Ngunit ang “kūṭa” ay mantrang iisang pantig; iyon lamang ang sinasabing “niraṃśaka” (walang bahagi).

Verse 45

द्विवर्णः सत्त्वहीनः स्यात्केकरश्चतुरक्षरः । षड्वर्णो बीजहीनो वा सार्द्धसप्ताक्षरोऽपि वा ॥ ४५ ॥

Ang mantrang dalawang pantig ay sinasabing walang bisa; ang mantrang apat na pantig na “kekara” ay may kapintasan din. Gayundin, ang mantrang anim na pantig na kulang sa bīja, o maging ang mantrang pitó at kalahating pantig, ay itinuturing na depektibo.

Verse 46

सार्द्धद्वादशवर्णो वा धूमितो र्निदितस्तु सः । सार्द्धबीजत्रययुतो मंत्रो विंशतिवर्णवान् ॥ ४६ ॥

Ang mantrang iyon, kung binubuo ng labindalawa at kalahating pantig, ay tinatawag na “Dhūmita” at sinisisi. Ngunit kapag nilagyan ng tatlo at kalahating bīja, ang mantra ay nagiging mantrang may dalawampung pantig.

Verse 47

त्रिंशद्वर्णश्चैकविंशद्वर्णश्चार्लिंगितस्तु सः । यो मंत्रो दंतवर्णस्तु मोहितः स तु कीर्तितः ॥ ४७ ॥

Ang mantra na may tatlumpung pantig at gayundin dalawampu’t isang pantig, at may tatak ng pangkat ng mga titik na pangngipin—ito ang ipinahahayag na “Mohita,” ang mantrang nakalilinlang.

Verse 48

चतुर्विशतिवर्णो वा सप्तविंशतिवर्णवान् । क्षुधार्तः स तु विज्ञेयो मंत्रसिद्धिविवर्जितः ॥ ४८ ॥

Maging dalawampu’t apat na pantig o dalawampu’t pitong pantig ang mantra—kung ang nagsasagawa ay pinahihirapan ng gutom, dapat maunawaan na siya’y walang katuparan ng mantra (mantra-siddhi).

Verse 49

एकादशाक्षरो वापि पंचविंशतिवर्णकः । त्रयोर्विंशतिवर्णो वा स मनुर्दृप्तसंज्ञकः ॥ ४९ ॥

Maaaring labing-isang pantig ang mantra, o binubuo ng dalawampu’t limang titik, o maging dalawampu’t tatlong titik; ang gayong mantra ay kilala sa pangalang “Dṛpta.”

Verse 50

षड्विंशत्यक्षरो वापि षट्त्रिंशद्वर्णंकोऽपि वा । एकोन त्रिंशदर्णो वा मंत्रो हीनांगकः स्मृतः ॥ ५० ॥

Ang mantra na may dalawampu’t anim na pantig, o may tatlumpu’t anim na titik, o may dalawampu’t siyam na titik, ay itinuturing na “hīnāṅgaka”—mantrang may kulang na sangkap.

Verse 51

अष्टाविंशतिवर्णो वा तथैकत्रिंशदर्णकः । अतिक्रूरः स विज्ञेयोऽखिलकर्मसु गर्हितः ॥ ५१ ॥

Maging dalawampu’t walong pantig o tatlumpu’t isang pantig ang (mantra/pagbigkas), dapat itong maunawaang lubhang mabagsik at sinisisi sa lahat ng ritwal at gawain.

Verse 52

चत्वारिंशत्समारभ्य त्रिषष्ट्यंतस्तु यो मनुः । व्रीडितः स तु विज्ञेयः सर्वकर्मसु न क्षमः ॥ ५२ ॥

Mula sa edad na apatnapu hanggang animnapu’t tatlo, ang sinumang ang isip ay nalulunod sa hiya at pag-uurong-sulong ay dapat makilalang hindi karapat-dapat sa anumang gawain.

Verse 53

पञ्चषष्ट्यक्षरा मन्त्रा ज्ञेया वै शांतमानसाः । पञ्चषष्ट्यर्णमारभ्य नवनन्दाक्षरावधि ॥ ५३ ॥

Ang may payapang isip ay dapat makaunawa sa mga mantra na may animnapu’t limang pantig—mula sa bilang na 65 pantig hanggang sa sukat na tinatawag na nava-nanda.

Verse 54

ये मंत्रास्ते तु विज्ञेयाः स्थानभ्रष्टा मुनीश्वर । त्रयोदशार्णा ये मन्त्रास्तिथ्यर्णाश्च तथा पुनः ॥ ५४ ॥

O panginoon sa mga pantas, ang mga mantrang iyon ay dapat makilalang ‘sthāna-bhraṣṭa’, yaong nalihis sa wastong kalagayan. Gayundin, ang mga mantrang may labintatlong pantig, at yaong inayos ang mga pantig ayon sa araw ng buwan (tithi), ay kinikilala sa kaparehong paraang teknikal.

Verse 55

विकसास्तें समाख्याताः सर्वतंत्रविशारदैः । शतं सार्द्धशतं वापि शतद्वयमथापि वा ॥ ५५ ॥

Ang mga ‘vikāsa’ na ito ay inilarawan ng mga dalubhasa sa lahat ng tantra at śāstra: sinasabing isang daan, o isang daan at limampu, o maging dalawang daan.

Verse 56

द्विनवत्येकहीनो वा शतत्रयमथापि वा । ये मंत्रा वर्णसंख्याका निःस्नेहास्ते प्रकीर्तिताः ॥ ५६ ॥

Ang mga mantrang sinusukat lamang sa bilang ng pantig—maging siyamnapu’t isa (kulang ng isa sa siyamnapu’t dalawa) o kahit tatlong daan—ay ipinahahayag na ‘walang unction’, ibig sabihi’y salat sa panloob na lakas at bisa ng bhakti.

Verse 57

चतुःशतं समारभ्य सहस्रार्णावधि द्विज । अतिवृद्धाः प्रयोगेषु शिथिलास्ते समीरिताः ॥ ५७ ॥

O dalawang-ulit-na-ipinanganak, mula sa sukat na apat na raan hanggang sa hangganang isang libong pantig, ang mga iyon ay sinasabing labis na mahaba; sa pagsasagawa ng ritwal ay lumuluwag at nawawalan ng bisa.

Verse 58

सहस्रवर्णदधिका मंत्रास्ते पीडिताह्वयाः । तद्वर्द्ध्वं चैव ये मंत्राः स्तोत्ररूपास्तु ते स्मृताः ॥ ५८ ॥

Ang mga mantra na may higit sa isang libong pantig ay tinatawag na pīḍitāhvaya. At yaong mga mantra na lumalampas pa sa sukat na iyon ay itinuturing na nasa anyong stotra, mga himno ng papuri.

Verse 59

एवं विधाः समाख्याता मनवो दोष संयुताः । दोषानेतानविज्ञाय मंत्रानेताञ्जपन्ति ये ॥ ५९ ॥

Ganyan inilarawan ang mga uri (ng kapintasan ng mantra). Ang tao ay napapaloob sa mga depekto; at ang sinumang hindi nakauunawa sa mga kapintasang ito ngunit patuloy na bumibigkas ng gayong mga mantra, ay napapasa rin sa bunga ng depekto.

Verse 60

सिद्धिर्न जायते तेषां कल्पकोटिशतैरपि । छिन्नादिदोषदुष्टानां मंत्राणां साधनं ब्रुवे ॥ ६० ॥

Para sa mga mantra na nasira ng mga kapintasan gaya ng pagkakaputol at iba pa, hindi sumisilang ang tagumpay kahit sa daan-daang koti ng mga kalpa. Ngayon ay ipaliliwanag ko ang wastong paraan ng pagsasādhana upang maisakatuparan ang mga mantrang iyon.

Verse 61

योनिमुद्रासने स्थित्वा प्रजपेद्यः समाहितः । यं कंचिदपि वा मंत्रं तस्य स्युः सर्वसिद्धयः ॥ ६१ ॥

Nakaupo sa āsana na tinatawag na Yoni-mudrā, ang sinumang may lubos na pagtitipon ng isip at bumibigkas ng alinmang mantra, sa kanya darating ang lahat ng siddhi o mga kaganapan.

Verse 62

सव्यपाष्णि गुदे स्थाप्य दक्षिणं च ध्वजोपरि । योनिमुद्राबंध एवं भवेदासनमुत्तमम् ॥ ६२ ॥

Ilagay ang kaliwang sakong sa puwitan at ang kanang sakong sa ibabaw ng liṅga; saka isagawa ang pagkakandado na tinatawag na Yoni-mudrā—sa gayon nabubuo ang isang napakahusay na āsana.

Verse 63

अन्योऽप्यत्र प्रकारोऽस्ति योनिमुद्रानिबंधने । तदग्रे सरहस्यं ते कथयिष्यामि नारद ॥ ६३ ॥

May isa pang paraan dito para sa pagsasagawa ng Yoni-mudrā. Pagkatapos nito, O Nārada, ipaliliwanag ko sa iyo, kasama ang lihim nitong panloob na kahulugan.

Verse 64

पारंपर्यक्रमप्राप्तो नित्यानुष्टानतत्परः । गुर्वनुज्ञारतः श्रीमानभिषेकसमन्वितः ॥ ६४ ॥

Yaong nakamit ang kaalaman sa wastong pagmamana ng tradisyon, masigasig sa araw-araw na tungkuling pagsasagawa, laging kumikilos ayon sa pahintulot ng Guru, at pinagkalooban ng mapalad na kasaganaan—siya’y nararapat na italaga sa pamamagitan ng abhiṣeka (pagpapabanal na paghirang).

Verse 65

सुंदरः सुमुखः शांतः कुलीनः सुलभो वशी । मंत्रतंत्रार्थतत्त्वज्ञो निग्रहानुग्रहक्षमः ॥ ६५ ॥

Siya’y kaaya-aya, magiliw ang mukha at payapa; marangal ang pinagmulan, madaling lapitan, at may pagpipigil-sa-sarili. Batid niya ang tunay na diwa at kahulugan ng mantra at tantra, at may kakayahang magpigil (kung kailangan) at magbigay ng biyaya.

Verse 66

निरपेक्षो मुनिर्दांतो हितवादी विचक्षणः । तत्त्वनिष्कासने दक्षो विनयी च सुवेषवान् ॥ ६६ ॥

Ang isang muni ay dapat walang pag-asa sa iba, may pagpipigil-sa-sarili, at nagsasalita ng kapaki-pakinabang; may matalas na pag-unawa, bihasa sa paglalantad ng ubod ng katotohanan, mapagpakumbaba, at maayos at malinis ang anyo.

Verse 67

आश्रमी ध्याननिरतः संशयच्छित्सुवुद्धिमान् । नित्यानुष्टानसंयुक्तस्त्वाचार्यः परिकीर्तितः ॥ ६७ ॥

Ang nabubuhay ayon sa mga disiplina ng āśrama, nakatuon sa pagninilay (dhyāna), marunong at kayang putulin ang pag-aalinlangan, at matatag sa araw-araw na mga tungkuling banal—siya ang ipinahahayag na Ācārya, ang tunay na guro.

Verse 68

शांतो विनीतः शुद्धात्मा सर्वलक्षणसंयुतः । शमादिसाधनोपेतः श्रद्धावान् सुस्थिराशयः ॥ ६८ ॥

Siya’y mapayapa, mapagpakumbaba, dalisay ang loob, at pinagkalooban ng lahat ng mapalad na tanda; taglay ang mga disiplina na nagsisimula sa pagpipigil-sa-sarili (śama) at iba pa, puspos ng pananampalataya at matatag ang layunin.

Verse 69

शुद्धदेहोऽन्नपानद्यैर्द्धार्मिकः शुद्धमानसः । दृढव्रतसमाचारः कृतज्ञः पापभीरुकः ॥ ६९ ॥

Pinananatili niyang dalisay ang katawan sa wastong pagkain, inumin, at iba pa; siya’y matuwid at may dalisay na pag-iisip. Matatag sa pagsasagawa ng kanyang mga panata (vrata), marunong tumanaw ng utang na loob at may takot sa kasalanan (maingat umiwas sa masama).

Verse 70

गुरुध्यानस्तुतिकथासेवनासक्तमानसः । एवंविधो भवेच्छिष्यस्त्वन्यथा गुरुदुःखदः ॥ ७० ॥

Ang alagad ay nararapat na ang isip ay nakatuon sa pagninilay sa Guru, sa pagpupuri sa kanya, sa pakikinig sa mga salaysay tungkol sa kanya, at sa paglilingkod sa kanya. Ganyan ang wastong alagad; kung hindi, nagiging sanhi siya ng dalamhati ng Guru.

Verse 71

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे चतुष्षष्टितमोऽध्यायः ॥ ६४ ॥

Sa gayon nagtatapos ang ika-animnapu’t apat na kabanata sa Ikatlong Pāda ng Dakilang Salaysay (Bṛhad-upākhyāna) sa Pūrva-bhāga ng Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa.