The Characteristics of Devotion to Hari

Verse 1

नारद उवाच । समाख्यातानि सर्वाणि योगाङ्गानि महामुने । इदानीमपि सर्वज्ञ यत्पृच्छामि तदुच्यताम् 1. ॥ १ ॥

Sinabi ni Nārada: “O dakilang muni, naipaliwanag na ang lahat ng sangkap ng Yoga. Ngayon din, O lubos na nakaaalam, ipahayag mo ang aking itinatanong.”

Verse 2

योगो भक्तिमतामेव सिध्यतीति त्वयोदितम् । यस्य तुष्यति सर्वेशस्तस्य भक्तिश्च शाश्वतम् ॥ २ ॥

Ipinahayag mo na ang yoga ay nagtatagumpay lamang sa mga may bhakti. Sa sinumang kinalulugdan ng Panginoon ng lahat, ang kanyang debosyon ay nagiging walang hanggan.

Verse 3

यथा तुष्यति सर्वेशो देवदेवो जनार्दनः । तन्ममाख्याहि सर्वज्ञ मुने कारुण्यवारिधे ॥ ३ ॥

Isalaysay mo sa akin, O lubos na nakaaalam na muni—karagatan ng habag—kung sa anong paraan nalulugod si Janārdana, ang Panginoon ng lahat at Diyos ng mga diyos.

Verse 4

सनक उवाच । नारायणं परं देवं सच्चिदानन्दविग्रहम् । भज सर्वात्मना विप्र यदि मुक्तिमभीप्ससि ॥ ४ ॥

Sinabi ni Sanaka: “O brāhmaṇa, kung ninanais mo ang kalayaan, sambahin mo si Nārāyaṇa—ang Kataas-taasang Panginoon, na ang anyo ay Sat-Cit-Ānanda—nang buong pagkatao.”

Verse 5

रिपवस्तं न हिंसन्ति न बाधन्ते ग्रहाश्च तम् । राक्षसाश्च न चेक्षन्ते नरं विष्णुपरायणम् ॥ ५ ॥

Hindi siya sinasaktan ng mga kaaway, ni hindi siya pinapahirapan ng mga planeta; at maging ang mga rākṣasa ay hindi man lamang tumitingin sa taong lubos na nakatuon kay Viṣṇu.

Verse 6

भक्तिर्दृढा भवेद्यस्य देवदेवे जनार्दने । श्रैयांसि तस्य सिध्यन्ति भक्तिमन्तोऽधिकास्ततः ॥ ६ ॥

Ang sinumang ang bhakti ay tumitibay kay Janārdana, ang Diyos ng mga diyos, sa kanya nagkakatotoo ang lahat ng mas mataas na pagpapala at mapalad na kaganapan; sapagkat ang mga deboto ay tunay na nakahihigit sa iba.

Verse 7

पादौ तौ सफलौ पुंसां यौ विष्णुगृहगामिनौ । तौ करौ सफलौ ज्ञेयौ विष्णुपूजापरौ तु यौ ॥ ७ ॥

Tunay na mabunga ang dalawang paa ng tao kapag patungo sa bahay (templo) ni Viṣṇu; at tunay na mabunga rin ang dalawang kamay—alamin ito—kapag nakatuon sa pagsamba kay Viṣṇu.

Verse 8

ते नेत्रे सुफले पुंसां पश्यतो ये जनार्दनम् । सा जिह्वा प्रोच्यते सद्भिर्हरिनामपरा तु या ॥ ८ ॥

Tunay na mabunga ang mga mata ng tao kapag minamasdan si Janārdana. At ang dila, ayon sa mga banal, ay siyang tunay na dila—yaong nakatuon sa Banal na Pangalan ni Hari.

Verse 9

सत्यं सत्यं पुनः सत्यमुद्धृत्य भुजमुच्यते । तत्त्वं गुरुसमं नास्ति न देवः केशवात्परः ॥ ९ ॥

Katotohanan—katotohanan—muli, katotohanan: itinaas ko ang aking bisig at ipinahahayag nang malakas. Walang tattva na hihigit sa Guru, at walang Diyos na hihigit kay Keśava (Viṣṇu).

Verse 10

सत्यं वच्मि हितं वच्मि सारं वच्मि पुनःपुनः । असारेऽस्मिस्तु संसारे सत्यं हरिसमर्चनम् ॥ १० ॥

Sinasabi ko ang katotohanan; sinasabi ko ang kapaki-pakinabang; inuulit-ulit ko ang diwa: sa mundong saṃsāra na walang tibay, ang tunay na realidad ay ang pagsamba kay Hari.

Verse 11

संसारपाशं सुदृढं महामोहप्रदायकम् । हरिभक्तिकुठारेण च्छित्त्वात्यन्तसुखी भव ॥ ११ ॥

Putulin ang mahigpit na tali ng samsara—na nagbubunga ng dakilang pagkalito—sa pamamagitan ng palakol ng bhakti kay Hari; at maging lubos na maligaya.

Verse 12

तन्मनः संयुतं विष्णौ सा वाणी यत्परायणा । ते श्रोत्रे तत्कथासारपूरिते लोकवन्दिते ॥ १२ ॥

Mapalad ang isip na nakatali kay Vishnu; mapalad ang pananalitang lubos na nakatuon sa Kanya. Mapalad ang mga tainga—pinupuri ng daigdig—na napupuno ng diwa ng Kanyang mga banal na salaysay.

Verse 13

आनन्दमक्षरं शून्यमवस्थात्रितयैरपि । आकाशमध्यगं देवं भज नारद सन्ततम् ॥ १३ ॥

O Nārada, sambahin nang walang humpay ang Diyos na yaon—na Siya mismo ang kaligayahan, di-nasisira, “walang” (malaya sa mga hanggahang katangian), di man lamang nadadapuan ng tatlong kalagayan (gising, panaginip, mahimbing na tulog), at nananahan sa gitna ng kalawakan bilang laganap na Katotohanan.

Verse 14

स्थानं न शक्यते यस्य स्वरूपं वा कदाचन । निर्देष्टुं मुनिशार्दूल द्र ष्टुं वाप्यकृतात्मभिः ॥ १४ ॥

O tigre sa mga pantas, ang Kanyang tahanan—o maging ang Kanyang tunay na anyo—ay hindi kailanman matuturo nang tiyak; ni hindi Siya makikita ng mga hindi pa dalisay at ganap ang kalooban.

Verse 15

समस्तैः करणैर्युक्तो वर्त्ततेऽसौ यदा तदा । जाग्रदित्युच्यते सद्भिरन्तर्यामी सनातनः ॥ १५ ॥

Kapag ang Walang-hanggang Antaryāmin—ang Panloob na Tagapamahala—ay kumikilos na taglay ang lahat ng mga kakayahan (pandama at pagkilos), tinatawag ng mga pantas ang kalagayang iyon na “gising” (jāgrat).

Verse 16

यदान्तःकरणैर्युक्तः स्वेच्छया विचरत्यसौ । स्वपन्नित्युच्यते ह्यात्मा यदा स्वापविवर्जितः ॥ १६ ॥

Kapag ang Sarili (Ātman), na kaugnay ng mga panloob na kasangkapan—isip, talino, pagkamakasarili, at alaala—ay gumagalaw ayon sa sariling kalooban, ito’y tinatawag na “laging nananaginip”; ngunit kapag malaya sa pagtulog, iyon ang Sariling lampas sa antok.

Verse 17

न बाह्यकरणैर्युक्तो न चान्तः करणैस्तथा । अस्वरूपो यदात्मासौ पुण्यापुण्यविवर्जितः ॥ १७ ॥

Ang Sariling iyon ay hindi nakakabit sa mga panlabas na pandama, ni gayundin sa panloob na kasangkapan (isip). Kapag ang Ātman ay hindi nakakahon sa anumang anyo, nananatili itong malaya sa kapurihan at kasalanan.

Verse 18

सर्वोपाधिविनिर्मुक्तो ह्यानन्दो निर्गुणो विभुः । परब्रह्ममयो देवः सुषुप्त इति गीयते ॥ १८ ॥

Malaya sa lahat ng upādhi (mga panakip at hangganan), Siya ay mismong Kaligayahan—walang katangian at sumasaklaw sa lahat. Ang banal na Katotohanang binubuo ng Parabrahman ay inaawit bilang kalagayang “suṣupti,” ang malalim na pagtulog.

Verse 19

भावनामयमेतद्वै जगत्स्थावरजङ्गमम् । विद्युद्विलोलं विप्रेन्द्र भज तस्माज्जनार्दनम् ॥ १९ ॥

Ang buong daigdig na ito—mga gumagalaw at di-gumagalaw—ay tunay na hinubog ng mga anyong nililikha ng isip. Di-mapanatag na gaya ng kidlat, O pinakamainam sa mga brāhmaṇa; kaya sambahin si Janārdana.

Verse 20

अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ । वर्तन्ते यस्य तस्यैव तुष्यते जगतां पतिः ॥ २० ॥

Sa taong matatag na nananahan sa ahiṃsā (di-panlalamang), katotohanan, di-pagnanakaw, brahmacarya (kalinisan), at di-pagkamkam—sa kanya lamang nalulugod ang Panginoon ng mga daigdig.

Verse 21

सर्वभूतदयायुक्तो विप्रपूजा परायणः । तस्य तुष्टो जगन्नाथो मधुकैटभमर्दनः ॥ २१ ॥

Ang may habag sa lahat ng nilalang at lubos na nakatuon sa pagsamba at paggalang sa mga Brahmana—siya’y kinalulugdan ni Jagannātha, ang Panginoon ng sansinukob, ang pumatay kina Madhu at Kaiṭabha.

Verse 22

सत्कथायां च रमते सत्कथां च करोति यः । सत्सङ्गो निरहङ्कारस्तस्य प्रीतो रमापतिः ॥ २२ ॥

Ang nagagalak sa banal na salaysay at siya ring nagpapabigkas nito—na namumuhay sa satsaṅga at walang pagmamataas—sa kanya nalulugod si Ramāpati (Viṣṇu, Panginoon ni Lakṣmī).

Verse 23

नामसङ्कीर्त्तनं विष्णोः क्षुत्तृट्प्रस्खलितादिषु । करोति सततं यस्तु तस्य प्रीतो ह्यधोक्षजः ॥ २३ ॥

Kahit sa gitna ng gutom, uhaw, pagkatisod at mga sandaling gayon, ang patuloy na umaawit ng mga Pangalan ni Viṣṇu—sa kanya nalulugod si Adhokṣaja, ang Panginoong lampas sa mga pandama.

Verse 24

या तु नारी पतिप्राणा पतिपूजापरायणा । तस्यास्तुष्टो जगन्नाथो ददाति स्वपदं मुने ॥ २४ ॥

Ngunit ang babaeng ang buhay ay ang kanyang asawa at ganap na nakatuon sa pagsamba at paglilingkod sa asawa—kapag kinalugdan siya ni Jagannātha, ang Panginoon ng sansinukob—ipinagkakaloob Niya sa kanya ang Kanyang sariling kataas-taasang tahanan, O pantas.

Verse 25

असूयारहिता ये तु ह्यहङ्कारविवर्जिताः । देवपूजापराश्चैव तेषां तुष्यति केशवः ॥ २५ ॥

Ngunit yaong mga walang inggit at walang pagkamakasarili, at masigasig sa pagsamba sa mga Deva—sila’y kinalulugdan ni Keśava.

Verse 26

तस्माच्छृणुष्व देवर्षे भजस्व सततं हरिम् । मा कुरुष्व ह्यहङ्कारं विद्युल्लोलश्रिया वृथा ॥ २६ ॥

Kaya nga, O banal na rishi, makinig kang mabuti at sambahin si Hari nang walang patid. Huwag magpalalo sa ego, sapagkat ang ginhawang makamundo ay pabagu-bago, kumikislap na parang kidlat; at ang pagsisikap para rito sa kapalaluan ay walang saysay.

Verse 27

शरीरं मृत्युसंयुक्तं जीवनं चाति चञ्चलम् । राजादिभिर्धनं बाध्यं सम्पदः क्षणभङ्गुराः ॥ २७ ॥

Ang katawan ay nakaugnay sa kamatayan, at ang buhay ay lubhang pabagu-bago. Ang yaman ay madaling masamsam ng mga hari at ng mga may kapangyarihan; at ang lahat ng kasaganaan ay nababasag sa isang iglap.

Verse 28

किं न पश्यसि देवर्षे ह्यायुषार्द्धं तु निद्र या । हतं च भोजनाद्यैश्च कियदायुः समाहृतम् ॥ २८ ॥

Hindi mo ba nakikita, O banal na tagakita, na kalahati ng buhay ay nauubos sa pagtulog? At nauubos din sa pagkain at iba pang pagpapalugod—kaya gaano na lamang kaliit ang nalilikom na buhay para sa dakilang layon!

Verse 29

कियदायुर्बालभावाद् वृद्धभावात्कियद् बृथा । कियद्विषयभोगैश्च कदा धर्मान्करिष्यति ॥ २९ ॥

Gaano karami ng buhay ang nawawala sa pagkabata, gaano sa katandaan, at gaano ang nasasayang sa walang kabuluhan? At gaano pa ang nauubos sa pag-enjoy ng mga bagay na pandama—kung gayon, kailan pa maisasagawa ang dharma?

Verse 30

बालभावे च वार्द्धक्ये न घटेताच्युतार्चनम् । वयस्येव ततो धर्मान्कुरु त्वमनहङ्कृतः ॥ ३० ॥

Sa pagkabata at sa katandaan, hindi ganap na nagaganap ang pagsamba kay Acyuta (Vishnu). Kaya habang ikaw ay nasa kabataan, tuparin mo ang mga tungkulin ng dharma, na walang pagmamataas ng ego.

Verse 31

मा विनाशं व्रज मुने मग्नः संसारगह्वरे । वपुर्विनाशनिलयमापदां परमं पदम् ॥ ३१ ॥

O pantas, huwag kang mapahamak, kahit ikaw ay nalulubog sa malalim na bangin ng saṃsāra. Ang katawang ito ay tahanan ng pagkabulok at siyang pinakamataas na luklukan ng mga kapahamakan.

Verse 32

शरीरं भोगनिलयं मलाद्यैः परिदूषितम् । किमर्थं शाश्वतधिया कुर्यात्पापं नरो वृथा ॥ ३२ ॥

Ang katawang ito ay tahanan ng mga kaluguran at lubhang nadungisan ng karumihan at iba pa. Kaya bakit ang taong may pagkaunawa sa Walang-Hanggan ay gagawa ng kasalanan nang walang saysay?

Verse 33

असारभूते संसारे नानादुःखसमन्विते । विश्वासो नात्र कर्त्तव्यो निश्चितं मृत्युसङ्कुले ॥ ३३ ॥

Sa walang-saysay na saṃsāra na ito, na hitik sa sari-saring pagdurusa, huwag magtiwala kailanman; sapagkat tiyak na siksik ito ng kamatayan.

Verse 34

तस्माच्छृणुष्व विप्रेन्द्र सत्यमेतद् ब्रवीम्यहम् । देहयोगनिवृत्यर्थं सद्य एव जनार्दनम् ॥ ३४ ॥

Kaya nga, O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, makinig: ito ang katotohanang sinasabi ko—kung nais mong maputol agad ang pagkakagapos sa katawan, sumilong ka kay Janārdana ngayon din.

Verse 35

मानं त्यक्त्वा तथा लोभं कामक्रोधविवर्जितः । भजस्व सततं विष्णुं मानुष्यमतिदुर्लभम् ॥ ३५ ॥

Iwanan ang pagmamataas at kasakiman; lumayo sa pita at poot. Sambahin si Viṣṇu nang walang humpay, sapagkat ang pagsilang bilang tao ay napakahirap makamtan.

Verse 36

कोटिजन्मसहस्रेषु स्थावरादिषु सत्तम । सम्भ्रान्तस्य तु मानुष्यं कथञ्चित्परिलभ्यते ॥ ३६ ॥

O pinakamabuting banal, matapos ang libu-libong—maging milyun-milyong—kapanganakan sa mga nilalang na di-gumagalaw at iba pang anyo ng buhay, ang pagsilang bilang tao ay natatamo nang bihira; at natatamo lamang ng yaong ang loob ay nagising sa dharma.

Verse 37

तत्रापि देवताबुद्धिर्दानबुद्धिश्च सत्तम । भोगबुद्धिस्तथा नॄणां जन्मान्तरतपः फलम् ॥ ३७ ॥

O pinakamabuting banal, kahit sa pagiging tao, ang pag-iisip na magbigay-galang sa mga diyos, ang hangaring magbigay ng kawanggawa, at gayundin ang hilig sa paghanap ng kaluguran sa daigdig ng tao—mga bunga ito ng tapas na ginawa sa mga naunang kapanganakan.

Verse 38

मानुष्यं दुर्लभं प्राप्य यो हरिं नार्चयेत्सकृत् । मूर्खः कोऽस्ति परस्तस्माज्जडबुद्धिरचेतनः ॥ ३८ ॥

Nang matamo ang bihirang kalagayang-tao, sinumang hindi sumamba kay Hari kahit minsan—sino pa ang higit na mangmang kaysa sa kanya, na mapurol ang isip at salat sa pag-unawa?

Verse 39

दुर्लभं प्राप्य मानुष्यं नार्चयन्ति च ये हरिम् । तेषामतीव मूर्खाणां विवेकः कुत्र तिष्ठति ॥ ३९ ॥

Nang matamo ang bihirang kapanganakang-tao ngunit hindi pa rin sumasamba kay Hari—saan mananatili ang pag-unawa sa mga taong lubhang mangmang na iyon?

Verse 40

आराधितो जगन्नाथो ददात्यभिमतं फलम् । कस्तं न पूजयेद्विप्र संसाराग्निप्रदीपितः ॥ ४० ॥

Kapag sinamba, si Jagannātha, ang Panginoon ng sansinukob, ay nagkakaloob ng bungang ninanais. O brāhmaṇa, sino ang sinusunog ng apoy ng saṃsāra na hindi sasamba sa Kanya?

Verse 41

चण्डालोऽपि मुनिश्रेष्ठ विष्णुभक्तो द्विजाधिकः । विष्णुभक्तिविहीनश्च द्विजोऽपि श्वपचाधमः ॥ ४१ ॥

O pinakadakilang pantas, kahit ang isang caṇḍāla—kung may bhakti kay Viṣṇu—ay higit kaysa sa isang dwija; ngunit ang dwija na walang bhakti kay Viṣṇu ay tunay na pinakamababa, gaya ng tagaluto ng aso.

Verse 42

तस्मात्कामादिकं त्यक्त्वा भजेत हरिमव्ययम् । यस्मिंस्तुष्टेऽखिलं तुष्येद्यतः सर्वगतो हरिः ॥ ४२ ॥

Kaya nga, talikuran ang pagnanasa at mga kapintasan na kasama nito, at sambahin si Hari, ang Di-Nasisira; sapagkat kapag Siya’y nalugod, nalulugod ang lahat, dahil si Hari ay nasa lahat ng dako.

Verse 43

यथा हस्तिपदे सर्वं पदमात्रं प्रलीयते । तथा चराचरं विश्वं विष्णावेव प्रलीयते ॥ ४३ ॥

Gaya ng lahat ng bakas ng paa na nasasaklaw sa bakas ng paa ng elepante, gayon din ang buong sansinukob—gumagalaw at di-gumagalaw—sa huli’y nalulusaw kay Viṣṇu lamang.

Verse 44

आकाशेन यथा व्याप्तं जगत्स्थावरजङ्गमम् । तथैव हरिणा व्याप्तं विश्वमेतच्चराचरम् ॥ ४४ ॥

Kung paanong ang kalawakan ay lumalaganap sa buong daigdig—di-gumagalaw at gumagalaw—gayon din ang buong sansinukob na ito, gumagalaw at di-gumagalaw, ay nilulukuban ni Hari.

Verse 45

जन्मनो मरणं नॄणां जन्म वै मृत्युसाधनम् । उभे ते निकटे विद्धि तन्नाशो हरिसेवया ॥ ४५ ॥

Sa tao, ang kamatayan ay sumusunod sa kapanganakan, at ang kapanganakan mismo ang sanhi na humahantong sa kamatayan. Alamin na ang dalawang ito’y napakalapit; ang pagwawakas sa kanila ay nakakamtan sa paglilingkod kay Hari (Viṣṇu).

Verse 46

ध्यातः स्मृतः पूजितो वा प्रणतो वा जनार्दनः । संसारपाशविच्छेदी कस्तं न प्रतिपूजयेत् ॥ ४६ ॥

Maging pagninilay, pag-alaala, pagsamba, o pagyukod—si Janārdana ang pumuputol sa gapos ng saṃsāra; kaya sino ang hindi magpupuri at sasamba sa Kanya?

Verse 47

यन्नामोच्चारणादेव महापातकनाशनम् । यं समभ्यर्च्य विप्रर्षे मोक्षभागी भवेन्नरः ॥ ४७ ॥

O pinakamainam sa mga pantas na brāhmaṇa! Sa pagbigkas pa lamang ng Kanyang Banal na Pangalan, napapawi ang pinakamabibigat na kasalanan; at sa pagsamba sa Kanya, ang tao’y nagkakabahagi sa mokṣa, ang paglaya.

Verse 48

अहो चित्रमहो चित्रमहो चित्रमिदं द्विज । हरिनाम्नि स्थिते लोकः संसारे परिवर्त्तते ॥ ४८ ॥

Kay kamangha-mangha—tunay na kamangha-mangha, O dalawang-beses-na-isinilang! Kapag naroroon ang Pangalan ni Hari, ang daigdig ay nababago kahit sa pag-ikot ng saṃsāra.

Verse 49

भूयो भूयोऽपि वक्ष्यामि सत्यमेतत्तपोधन । नीयमानो यमभटैरशक्तो धर्मसाधनैः ॥ ४९ ॥

Muli’t muli kong ipahahayag—ito ang katotohanan, O kayamanang-asceta: kapag hinihila na ng mga kawal ni Yama ang tao, wala na siyang lakas upang isagawa ang mga paraan ng dharma.

Verse 50

यावन्नेन्द्रि यवैकल्यं यावद्व्याधिर्न बाधते । तावदेवार्चयेद्विष्णुं यदि मुक्तिमभीप्सति ॥ ५० ॥

Hangga’t hindi pa humihina ang mga pandama at hindi pa dumadapo ang karamdaman, sambahin si Viṣṇu nang walang pag-aatubili—kung tunay na minimithi ang mokṣa, ang paglaya.

Verse 51

मातुर्गर्भाद्विनिष्क्रान्तो यदा जन्तुस्तदैव हि । मृत्युः संनिहितो भूयात्तस्माद्धर्मपरो भवेत् ॥ ५१ ॥

Mula sa sandaling ang nilalang ay lumabas sa sinapupunan ng ina, ang kamatayan ay nasa tabi na; kaya’t maging masidhi sa pagsunod sa Dharma.

Verse 52

अहो कष्टमहो कष्टमहोकष्टमिदं वपुः । विनश्वरं समाज्ञाय धर्मं नैवाचरत्ययम् ॥ ५२ ॥

Ay, kay saklap—kay saklap ng katawang ito! Kahit malinaw na alam na ito’y marupok at lilipas, hindi pa rin isinasagawa ng tao ang Dharma.

Verse 53

सत्यं सत्यं पुनःसत्यमुद्धृत्य भुजमुच्यते । दम्भाचारं परित्यज्य वासुदेवं समर्चयेत् ॥ ५३ ॥

Katotohanan—katotohanan—muli, katotohanan: itinaas ang bisig at ipinahayag ito. Talikdan ang mapagkunwaring asal, at sambahin si Vāsudeva nang lubos na paggalang.

Verse 54

भूयो भूयो हितं वच्मि भुजमुद्धृत्य नारद । विष्णुः सर्वात्मना पूज्यस्त्याज्यासूया तथानृतम् ॥ ५४ ॥

Paulit-ulit kong sinasabi ang tunay na kapaki-pakinabang—itaas ang bisig bilang diin, O Nārada: si Viṣṇu ay dapat sambahin nang buong pagkatao; at talikdan ang inggit at kasinungalingan.

Verse 55

क्रोधमूलो मनस्तापः क्रोधः संसारबन्धनम् । धर्मक्षयकरः क्रोधस्तस्मात्तं परिवर्जयेत् ॥ ५५ ॥

Ang pighati ng isip ay may ugat sa galit; ang galit mismo ang tanikala ng saṃsāra. Sinisira ng galit ang Dharma; kaya’t lubusang talikdan ito.

Verse 56

काममूलमिदं जन्म कामः पापस्य कारणम् । यशःक्षयकरः कामस्तस्मात्तं परिवर्जयेत् ॥ ५६ ॥

Ang pagsilang na may katawan ay may ugat sa pagnanasa. Ang pagnanasa ang sanhi ng kasalanan at nagpapabagsak ng mabuting dangal. Kaya dapat itong talikdan.

Verse 57

समस्तदुःखजालानां मात्सर्यं कारणं स्मृतम् । नरकाणां साधनं च तस्मात्तदपि सन्त्यजेत् ॥ ५७ ॥

Ang inggit (mātsarya) ang sinasabing sanhi ng buong lambat ng pagdurusa; ito rin ay daang patungo sa mga impiyerno. Kaya dapat itong lubusang talikdan.

Verse 58

मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः । तस्मात्तदभिसंयोज्य परात्मनि सुखी भवेत् ॥ ५८ ॥

Ang isip lamang ang sanhi ng pagkagapos at paglaya ng tao. Kaya, kapag iniuugnay at itinatali ang isip sa Kataas-taasang Sarili (Paramātman), nagiging maligaya ang isa.

Verse 59

अहो धैर्यमहो धैर्यमहो धैर्यमहो नृणाम् । विष्णौ स्थिते जगन्नाथे न भजन्ति मदोद्धताः ॥ ५९ ॥

Kaylaking kapalaluan—kaylaking kapalaluan—kaylaking kapalaluan ng mga tao! Kahit naririyan si Viṣṇu, si Jagannātha, ang Panginoon ng sansinukob, ang mga lasing sa pagmamataas ay hindi Siya sinasamba.

Verse 60

अनाराध्य जगन्नाथं सर्वधातारमच्युतम् । संसारसागरे मग्नाः कथं पारं प्रयान्ति हि ॥ ६० ॥

Kung hindi sasambahin si Jagannātha—si Acyuta na di nagkakamali, ang tagapagtaguyod ng lahat—paano makararating sa kabilang pampang ang mga lumulubog sa dagat ng saṁsāra?

Verse 61

अच्युतानन्तगोविन्दनामोच्चारणभेषजात् । नश्यन्ति सकला रोगाः सत्यं सत्यं वदाम्यहम् ॥ ६१ ॥

Sa gamot na pagbigkas ng mga Pangalan na Acyuta, Ananta, at Govinda, napapawi ang lahat ng karamdaman. Ito ang katotohanan—katotohanang tunay—aking ipinahahayag.

Verse 62

नारायण जगन्नाथ वासुदेव जनार्दन । इतीरयन्ति ये नित्यं ते वै सर्वत्र वन्दिताः ॥ ६२ ॥

Yaong araw-araw at palagiang bumibigkas ng mga Pangalan na “Nārāyaṇa, Jagannātha, Vāsudeva, Janārdana,” sila nga ay pinararangalan sa lahat ng dako.

Verse 63

अद्यापि च मुनिश्रेष्ठ ब्रह्माद्या अपि देवताः । यत्प्रभावं न जानन्ति तं याहि शरणं मुने ॥ ६३ ॥

Hanggang ngayon, O pinakadakila sa mga muni, maging ang mga diyos na pinangungunahan ni Brahmā ay hindi ganap na nalalaman ang Kanyang kapangyarihan. Kaya, O pantas, lumapit at magkubli sa Kanya bilang kanlungan.

Verse 64

अहो मौर्ख्यमहो मौर्ख्यमहो मौर्ख्यं दुरात्मनाम् । हृत्पद्मसंस्थितं विष्णुं न विजानन्ति नारद ॥ ६४ ॥

Ay—kay tinding kamangmangan, kamangmangan, lubos na kamangmangan ng mga may masamang-loob! Bagaman si Viṣṇu ay nananahan sa lotus ng puso, hindi nila Siya nakikilala, O Nārada.

Verse 65

शृणुष्व मुनिशार्दूल भूयो भूयो वदाम्यहम् । हरिः श्रद्धावतां तुष्येन्न धनैर्न च बान्धवैः ॥ ६५ ॥

Makinig, O tigre sa mga muni; inuulit ko nang inuulit: si Hari ay nalulugod sa may pananampalataya—hindi sa yaman, ni sa (pawang) mga kamag-anak at ugnayan.

Verse 66

बन्धुमत्वं धनाढ्यत्वं पुत्रवत्त्वं च सत्तम । विष्णुभक्तिमतां नॄणां भवेज्जन्मनि जन्मनि ॥ ६६ ॥

O pinakamainam sa mga banal, sa mga taong may debosyon kay Vishnu, sa bawat kapanganakan ay lilitaw: kasaganaan ng mga kamag-anak, malaking yaman, at pagpapala ng mga anak.

Verse 67

पापमूलमयं देहः पापकर्मरतस्तथा । एतद्विदित्वा सततं पूजनीयो जनार्दनः ॥ ६७ ॥

Ang katawan ay may ugat sa kasalanan, at ang tao’y madaling mahilig sa gawang-makasalanan. Sa pagkaalam nito, si Janārdana ay dapat sambahin nang walang patid.

Verse 68

पुत्रमित्रकलत्राद्या बहवः स्युश्च संपदः । हरिपूजारतानां तु भवन्त्येव न संशयः ॥ ६८ ॥

Maaaring dumating ang mga anak, kaibigan, kabiyak, at sari-saring kasaganaan. Ngunit sa mga masigasig sa pagsamba kay Hari, tiyak na darating ang mga ito—walang pag-aalinlangan.

Verse 69

इहामुत्र सुखप्रेप्सुः पूजयेत्सततं हरिम् । इहामुत्रासुखप्रेप्सुः परनिन्दापरो भवेत् ॥ ६९ ॥

Ang naghahangad ng ligaya sa mundong ito at sa kabilang-buhay ay dapat laging sumamba kay Hari. Ngunit ang naghahangad ng pagdurusa rito at doon ay nagiging masugid sa paninira sa kapwa.

Verse 70

धिग्जन्म भक्तिहीनानां देवदेवे जनार्दने । सत्पात्रदानशून्यं यत्तद्धनं धिक्पुनः पुनः ॥ ७० ॥

Kasumpa-sumpa ang kapanganakan ng mga walang debosyon kay Janārdana, ang Diyos ng mga diyos. At kasumpa-sumpa, paulit-ulit, ang yamang hindi iniaalay bilang kaloob sa mga karapat-dapat tumanggap.

Verse 71

न नमेद्विष्णवे यस्य शरीरं कर्मभेदिने । पापानामाकरं तद्वै विज्ञेयं मुनिसत्तम ॥ ७१ ॥

Ang sinumang hindi yumuyuko at sumasamba kay Viṣṇu—ang nagtatakda ng pagkakaiba ng mga nilalang ayon sa kanilang karma—ay, O pinakadakilang pantas, dapat makilalang tunay na bukal ng mga kasalanan.

Verse 72

सत्पात्रदानरहितं यद्द्र व्यं येन रक्षितम् । चौर्येण रक्षितमिव विद्धि लोकेषु निश्चितम् ॥ ७२ ॥

Alamin nang tiyak sa mga daigdig: ang yaman na iniingatan ng tao ngunit hindi iniaalay bilang dāna sa karapat-dapat na tatanggap (satpātra) ay para bang iniingatan na parang ninakaw.

Verse 73

तडिल्लोलश्रिया मत्ताः क्षणभङ्गुरशालिनः । नाराधयन्ति विश्वेशं पशुपाशविमोचकम् ॥ ७३ ॥

Nalalasing sa karangyaang kumikislap na parang kidlat, at taglay ang yamang marupok na naglalaho sa isang iglap, hindi nila sinasamba ang Panginoon ng sansinukob—ang Tagapagpalaya na nag-aalis sa mga nilalang sa tali ng makamundong pagkakagapos.

Verse 74

सृष्टिस्तु विविधा प्रोक्ता देवासुरविभेदतः । हरिभक्तियुता दैवी तद्धीना ह्यासुरी महा ॥ ७४ ॥

Ang paglikha ay sinasabing sari-sari, nahahati sa maka-diyos at maka-asura. Ang may bhakti kay Hari ay maka-diyos; ang salat sa bhakti ay lubhang maka-asura.

Verse 75

तस्माच्छृणुष्व विप्रेन्द्र हरिभक्तिपरायणाः । श्रेष्ठाः सर्वत्र विख्याता यतो भक्तिः सुदुर्लभा ॥ ७५ ॥

Kaya nga, O pinakadakilang Brahmin, makinig: ang mga lubos na nakatuon sa bhakti kay Hari ang pinakadakila at bantog sa lahat ng dako, sapagkat ang tunay na bhakti ay napakahirap makamtan.

Verse 76

असूयारहिता ये च विप्रत्राणपरायणाः । कामादिरहिता ये च तेषां तुष्यति केशवः ॥ ७६ ॥

Yaong mga walang inggit, nakatuon sa pag-iingat sa mga brāhmaṇa, at malaya sa pagnanasa at iba pang pagnanasa—kinalulugdan sila ni Keśava.

Verse 77

सम्मार्जनादिना ये तु विष्णुशुश्रूषणे रताः । सत्पात्रदाननिरताः प्रयान्ति परमं पदम् ॥ ७७ ॥

Ngunit yaong nalulugod sa paglilingkod kay Panginoong Viṣṇu sa mga gawaing tulad ng pagwawalis at paglilinis, at masigasig sa pagbibigay ng kaloob sa karapat-dapat—nararating nila ang kataas-taasang tahanan.

Verse 78

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे हरिभक्ति लक्षणं नामचतुस्त्रिंशोऽध्यायः ॥ ३४ ॥

Sa ganito nagtatapos ang ika-34 na kabanata, na pinamagatang “Mga Katangian ng Bhakti kay Hari,” sa Unang Pāda ng Pūrva-bhāga ng Śrī Bṛhan-Nāradīya Purāṇa.