
Sa kabanatang ito, inilalahad ni Śrī Brahmā ang anukramaṇī (buod/indeks) ng Mārkaṇḍeya Purāṇa: ang tanyag na haba nito (9,000 taludtod), ang pagpapaliwanag ng dharma na may temang ibon, at ang sunod-sunod na tala ng mga salaysay—ang tanong ni Mārkaṇḍeya na isinalaysay ni Jaimini; dharma ng mga ibon at pinagmulan; mga naunang kapanganakan; kahanga-hangang pagbabago ng Araw; paglalakbay-pananampalataya ni Balarāma; mga anak na lalaki ni Draupadī; Hariścandra; labanan sa Āḍībaka; kuwentong ama–anak; Dattātreya; mga epikong salaysay ng Haihaya; Madālakā at Alarka; siyam na ulat ng paglikha kabilang ang oras ng wakas ng kalpa, paglikha ng Yakṣa, at paglikhang mula kay Rudra; asal sa mga dvīpa at paglalakbay; mga kuwento ng Manvantara; sa ikawalong bahagi ay ang Durgā-kathā; pinagmulan ng Praṇava mula sa liwanag ng Veda; kapanganakan at kadakilaan ni Mārtaṇḍa; lahi ni Vaivasvata Manu; Vatsaprī; Khanitra; Avikṣi at Kimiccha-vrata; Nariṣyanta; Ikṣvāku; Nala; Rāmacandra; lahi ni Kuśa; dinastiyang Lunar; Purūravas; Nahuṣa; Yayāti; lahi ni Yadu; mga līlā ng kabataan ni Śrī Kṛṣṇa; kasaysayan ng Māthura; Dvārakā; salaysay hinggil sa mga avatāra; at maikling Sāṅkhya na nagtuturo sa di-tunay (asat) na kalikasan ng nahayag na daigdig. Nagtatapos sa phalaśruti: ang debotong pakikinig/pagtuturo ay nagdudulot ng pinakamataas na kaganapan; ang pagsulat at pag-aalay ng teksto kasama ang gintong elepante sa buwan ng Kārttika ay nagkakaloob ng Brahma-loka; at ang pakikinig sa anukramaṇī mismo ay nagbibigay ng ninanais na bunga.
Verse 1
श्रीब्रह्मोवाच । अथ ते संप्रवक्ष्यामि मार्कंडेयाभिधं मुने । पुराणं सुमहत्पुण्यं पठतां श्रृण्वतां सदा ॥ १ ॥
Wika ni Śrī Brahmā: Ngayon, O pantas na muni, ipaliliwanag ko sa iyo nang ganap ang Purāṇa na tinatawag na Mārkaṇḍeya—napakalawak at lubhang mapagpala para sa mga laging nagbabasa at sa mga laging nakikinig.
Verse 2
यत्राधिकृत्य शकुनीन्सर्वधर्मनिरूपणम् । मार्कंडेयपुराणं तन्नवसाहस्रमीरितम् ॥ २ ॥
Ang Purāṇa na yaon, na ginagawang paksa ang mga ibon at naglalahad ng paliwanag ng lahat ng dharma, ay tinatawag na Mārkaṇḍeya Purāṇa; sinasabing binubuo ito ng siyam na libong taludtod.
Verse 3
मार्कंडेयमुनेः प्रश्नो जैमिनेः प्राक्समीरितः । पक्षिणां धर्मसंज्ञानं ततो जन्मनिरूपणम् ॥ ३ ॥
Una, binabanggit ang tanong ng muni na si Mārkaṇḍeya, na sinasabing naipahayag na noon ni Jaimini; kasunod nito ang aral na nagtatakda ng dharma ng mga ibon, at pagkatapos ay ang salaysay ng kanilang pinagmulan at pagsilang.
Verse 4
पूर्वजन्मकथा चैषां विक्रिया चा दिवस्पतेः । तीर्थयात्रा बलस्याथ द्रौपदेयकथानकम् ॥ ४ ॥
Isasalaysay din ang kanilang mga kuwento ng nakaraang kapanganakan, at ang kahanga-hangang pagbabago ng Panginoon ng Araw (ang Araw); saka ang paglalakbay sa mga banal na tirtha ni Bala (Balarāma), at ang salaysay tungkol sa mga anak na lalaki ni Draupadī.
Verse 5
हरिश्चंद्रकथा पुण्या युद्धमाडीबकाभिधम् । पितापुत्रसमाख्यानं दत्तात्रेयकथा ततः ॥ ५ ॥
Pagkatapos ay darating ang banal na salaysay ni Hariścandra; ang ulat ng digmaang tinatawag na Āḍībaka; ang kuwento ng mag-ama; at pagkaraan nito, ang kasaysayan ni Dattātreya.
Verse 6
हैहयस्याथ चरितं महाख्यानसमन्वितम् । मदालकसाकथा प्रोक्ता ह्यलर्कचरितान्विता ॥ ६ ॥
Pagkaraan, isinalaysay ang dakilang salaysay tungkol sa angkang Haihaya, na ganap sa malawak na epikong naratibo; at ikinuwento rin ang kasaysayan ni Madālakā, kasama ang buhay ni Alarka.
Verse 7
सृष्टिसंकीर्तनं पुण्यं नवधापारिकीर्तितम् । कल्पांतकालनिर्देशो यक्षसृष्टिनिरूपणम् ॥ ७ ॥
Ang banal na pag-awit at paggunita sa paglikha, na ipinaliwanag sa siyam na bahagi, ay ipinahayag na nagdudulot ng dakilang kabutihan. Kasama rin dito ang pagtukoy sa panahon ng pagwawakas ng isang kalpa at ang paglalarawan sa paglikha ng mga Yakṣa.
Verse 8
रुद्रादिसृष्टिरप्युक्ता द्वीपचर्यानुकीर्तनम् । मनूनां च कथा नानाकीर्तिताः पापहारिकाः ॥ ८ ॥
Inilarawan din ang paglikha na nagsisimula kay Rudra, gayundin ang mga salaysay ng paglalakbay at asal sa mga kontinente (dvīpa). Marami ring kuwento tungkol sa mga Manu ang isinalaysay—mga kuwentong nag-aalis ng kasalanan.
Verse 9
तासु दुर्गाकथात्यंतं पुण्यदा चाष्टमेंऽतरे । तत्पश्चात्प्रणवोत्पत्तिस्त्रयीतेजः समुद्भवा ॥ ९ ॥
Sa mga paksang iyon, sa ikawalong bahagi ay naroon ang banal na salaysay tungkol kay Durgā, na nagkakaloob ng dakilang kabutihan. Pagkaraan nito, inilarawan ang pinagmulan ng Praṇava (Oṁ), na isinilang mula sa ningning ng tatlong Veda.
Verse 10
मार्तंडस्य च जन्माख्यातन्माहात्म्यसमन्विता । वैवस्वतान्वयश्चापि वत्सप्रीश्चरितं ततः ॥ १० ॥
Isinalaysay din ang kapanganakan ni Mārtaṇḍa (ang Araw), kasama ang kanyang banal na kadakilaan; at inilarawan pa ang angkan ni Vaivasvata (Manu), at pagkaraan ay ang mga gawa ni Vatsaprī.
Verse 11
खनित्रस्य ततः प्रोक्ता कथा पुण्या महात्मनः । अविक्षिच्चरितं चैव किमिच्छव्रतकीर्त्तनम् ॥ ११ ॥
Pagkaraan nito, isinalaysay ang banal at mapagpala na kuwento ng dakilang kaluluwa na si Khanitra; gayundin ang salaysay ng walang dungis na buhay ni Avikṣi, kasama ang pagbigkas ng Kimiccha-vrata.
Verse 12
नरिष्यंतस्य चरितं इक्ष्वाकुचरितं ततः । नलस्य चरितं पश्चाद्रामचन्द्रस्य सत्कथा ॥ १२ ॥
Sumunod ang salaysay tungkol kay Nariṣyanta, kasunod ang kay Ikṣvāku; pagkatapos ay ang kuwento ni Nala, at saka ang marangal na banal na katha ni Rāmacandra.
Verse 13
कुशवंशसमाख्यानं सोमवंशानुकीर्त्तनम् । पुरुरवः कथा पुण्या नहुषस्य कथाद्भुता ॥ १३ ॥
Nariyan ang pagsasalaysay ng angkan ni Kuśa at ang paggunita sa Dinastiyang Buwan (Somavaṃśa). Ang kuwento ni Purūravas ay mapagpala, at ang kay Nahuṣa ay kagila-gilalas.
Verse 14
ययातिचरितं पुण्यं यदुवंशानुकीर्त्तनम् । श्रीकृष्णबालचरितं माथुरं चरितं ततः ॥ १४ ॥
Pagkatapos ay ang mapagpalang salaysay ni Yayāti, ang paggunita sa angkan ng Yadu, ang mga lila ng pagkabata ni Śrī Kṛṣṇa, at kasunod nito ang kasaysayang ukol sa Māthurā (Mathurā).
Verse 15
द्वारकाचरितं चाथ कथा सर्वावतारजा । ततः सांख्यसमुद्देशः प्रपञ्चासत्त्वकीर्तनम् ॥ १५ ॥
Sumunod ang salaysay tungkol sa Dvārakā, at ang katha na nagmumula sa lahat ng banal na avatāra. Pagkaraan nito ay may maikling paglalahad ng Sāṅkhya, at ang pagpapahayag na ang nahahayag na daigdig ay walang tunay na realidad (asat).
Verse 16
मार्कंडेयस्य चरितं पुराणश्रवणे फलम् । यः श्रृणोति नरो भक्त्या पुराणमिदमादरात् ॥ १६ ॥
Ang salaysay ni Mārkaṇḍeya ay bunga ng gantimpala ng pakikinig sa Purāṇa. Sinumang tao na may bhakti, at may paggalang na taimtim na nakikinig sa Purāṇa na ito, ay nagkakamit ng gayong kabutihang-loob.
Verse 17
मार्कंडेयाभिधं वत्स स लभेत्परमां गतिम् । यस्तु व्याकुरुते चैतच्छैवं स लभते पदम् ॥ १७ ॥
O mahal na anak, ang tinatawag na Mārkaṇḍeya ay umaabot sa kataas-taasang kalagayan. At sinumang nagpapaliwanag ng aral na Śaiva na ito, siya man ay nagkakamit ng banal na tahanang iyon.
Verse 18
तत्प्रयच्छेल्लिखित्वा यः सौवर्णकरिसंयुतम् । कार्तिक्यां द्विजवर्याय स लभेंद्ब्रह्मणः पदम् ॥ १८ ॥
Sinumang magpapasulat ng banal na teksto at pagkatapos ay mag-aalay nito, kasama ang isang gintong elepante, sa isang marangal na Brāhmaṇa sa buwan ng Kārttika, ay nagkakamit ng kalagayan ng Brahmā.
Verse 19
श्रृणोति श्रावयेद्वापि यश्चानुक्रमणीमिमाम् । मार्कंडेयपुराणस्य स लभेद्वांछितं फलम् ॥ १९ ॥
Sinumang nakikinig, o nagpapakinig sa iba, sa Anukramaṇī na ito—ang buod/talaan ng Mārkaṇḍeya Purāṇa—ay nagkakamit ng ninanais na bunga.
Verse 20
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे मार्कण्डेयपुराणानुक्रमणीनिरूपणं नामाष्टनवतितमोऽध्यायः ॥ ९८ ॥
Sa gayon nagtatapos ang ika-98 kabanata ng Śrī Bṛhan-Nāradīya Purāṇa, sa unang bahagi (Pūrva), sa Dakilang Salaysay, sa Ikaapat na Bahagi, na pinamagatang “Paglalahad ng Anukramaṇī ng Mārkaṇḍeya Purāṇa.”
In Purāṇic dharma, textual transmission is itself a yajña-like act: śravaṇa and pravacana purify the listener and speaker, while lekhana-dāna (commissioning/copying and gifting) sacralizes patronage—here explicitly linked to higher lokas and “desired fruit,” aligning with mokṣa-dharma and vrata-kalpa ethics.
It provides a traditional topic-order map: major narrative clusters (dynasties, avatāra-kathā, creation cycles, Durgā section, philosophical Sāṅkhya) and named episodes, enabling cross-referencing of manuscripts/recensions and rapid identification of thematic strata.