Adhyaya 92
StudyMeritKnowledge38 Shlokas

Adhyaya 92: Devi’s Assurance of Protection and the Fruits of Reciting the Devi Mahatmyam

देवीमाहात्म्य-फलश्रुति (DevīMāhātmya-Phalaśruti)

Blessings of Knowledge

Sa kabanatang ito, ipinangako ng Mahal na Devi ang Kanyang pag-iingat sa sinumang taimtim na nakikinig, nagbabasa, o bumibigkas ng «Devi Mahatmyam». Inaalis Niya ang takot, kapahamakan, karamdaman, at mga balakid, at ipinagkakaloob ang tagumpay, kapayapaan, kabuhayan, at kasaganaan. Ipinapaliwanag din ang mga bunga ng pagbigkas (phalaśruti) at ang halaga ng pagsamba na may dalisay na puso at debosyon.

Divine Beings

Devī (Bhagavatī, Caṇḍikā, Caṇḍavikramā, Mahākālī)Devas (collective)Brahmā (as composer of stutis, referenced)Brahmarṣis (as composers of stutis, referenced)

Celestial Realms

Sāvarṇika Manvantara (contextual frame)Pātāla (destination of the remaining daityas)Devī’s āyatana/temple-space (as the locus of her abiding presence)

Key Content Points

Devī (speaking directly) promises certain protection and removal of बाधा for those who regularly recite or hear her stutis and the Devī Māhātmya with concentration and devotion.Ritual and calendrical prescriptions: recitation during aṣṭamī, navamī, caturdaśī; during bali, pūjā, agnikārya/homa, mahotsava; and the annual śaratkāla mahāpūjā, with Devī accepting worship even if performed unknowingly.Apotropaic and therapeutic scope: pacification of epidemics (mahāmārī), threefold omens (trividha utpāta), ग्रहपीडा, nightmares, child-seizures (bālagraha), social factionalism, and destruction of rākṣasa/bhūta/piśāca influences through recitation alone.Narrative closure within the frame: Caṇḍikā disappears; the devas become nirātaṅka and resume yajña-bhāga; the surviving daityas retreat to Pātāla after Śumbha-Niśumbha’s fall.Theological synthesis: Devī is depicted as all-pervading śakti—source of delusion and knowledge, prosperity (lakṣmī) and adversity (alakṣmī), creation and dissolution—granting wealth, sons, dharmic mind, and auspicious gati when praised and worshipped.

Focus Keywords

Markandeya Purana Adhyaya 92Devi Mahatmyam Chapter 92Devimahatmya PhalashrutiChandika protection versesSavarṇika Manvantara Devi MahatmyamDurga Saptashati benefits of recitationNavami Ashtami Chaturdashi recitation

Shlokas in Adhyaya 92

Verse 1

देव्युवाच एभिः स्तवैश्च मां नित्यं स्तोष्यते यः समाहितः । तस्याहं सकलां बाधां नाशयिष्याम्यसंशयम् ॥

Wika ng Diyosa: Sinumang may natipong isip at walang patid na pumupuri sa Akin sa pamamagitan ng mga himnong ito—sa debotong iyon, tiyak Kong wawasakin ang bawat pagdurusa, walang alinlangan.

Verse 2

मधुकैटभनाशं च महिषासुरघातनम् । कीर्तयिष्यन्ति ये तद्वद्वधं शुम्भनिशुम्भयोः ॥

Yaong mga nagsasalaysay ng paglipol kina Madhu at Kaiṭabha, ng pagpatay kay Mahiṣāsura, at gayundin ng pagwawakas kina Śumbha at Niśumbha—(sila’y nagkakamit ng kalinga at pag-iingat ng Devī, ayon sa pagpapatuloy ng phalaśruti).

Verse 3

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां नवम्यां चैकचेतसः । स्तोष्यन्ति चैव ये भक्त्या मम माहात्म्यमुत्तमम् ॥

Yaong mga may iisang tuon ng isip at debosyonal na pumupuri sa aking kataas-taasang Māhātmya sa ikawalong, ika-labing-apat, at ikasiyam (na araw ng buwan)—(tinatanggap nila ang mga ipinangakong biyaya).

Verse 4

न तेषां दुष्कृतं किञ्चिद् दुष्कृतोत्था न चापदः । भविष्यति न दारिद्र्यं न चैवेष्टवियोजनम् ॥

Para sa kanila, walang kasalanang mamumunga, ni kapahamakan na lilitaw mula sa kasalanan; walang karalitaan, at walang pagkalayo sa minamahal.

Verse 5

शत्रुतो न भयं तस्य दस्युतो वा न राजतः । न शस्त्रानलतोयौघात् कदाचित् सम्भविष्यति ॥

Sa debotong iyon, walang takot na lilitaw mula sa mga kaaway, sa mga magnanakaw, o sa hari; ni magkakaroon kailanman ng panganib mula sa sandata, apoy, o baha ng tubig.

Verse 6

तस्मान्ममैन्माहात्म्यं पठितव्यं सहाहितैः । श्रोतव्यं च सदा भक्त्या परं स्वस्त्ययनं महत् ॥

Kaya nga, ang aking Māhātmya ay dapat bigkasin ng mga mapagmatyag; at dapat itong laging pakinggan nang may debosyon—sapagkat ito ang pinakamataas at dakilang ritwal ng svastyayana para sa mapalad na kagalingan.

Verse 7

उपसर्गानशेषांस्तु महामारीसमुद्भवान् । तथा त्रिविधमुत्पातं माहात्म्यं शमयेन्रमम् ॥

Ngunit ang aking Māhātmya ay magpapatahimik sa lahat ng pagdurusang dulot ng malalaking salot, at gayundin sa tatlong uri ng masamang palatandaan (utpāta).

Verse 8

यत्रैतत् पठ्यते सम्यङ्नित्यमायतने मम । सदा न तद्विमोक्ष्यामि सान्निध्यं तत्र मे स्थितम् ॥

Saanman ito ay wastong binibigkas araw-araw sa aking dambana, hindi ko kailanman iiwan ang pook na iyon; ang aking presensya ay nananatili roon.

Verse 9

बलिप्रदाने पूजायामग्निकार्ये महोत्सवे । सर्वं ममैत्तच्चरितमुच्चार्यं श्राव्यमेव च ॥

Sa pag-aalay ng bali, sa pagsamba (pūjā), sa mga ritwal ng apoy, at sa malalaking kapistahan—ang buong salaysay ng aking mga gawa ay dapat bigkasin nang malakas at iparinig din sa iba.

Verse 10

जानताजानता वापि बलिपूजां तथा कृताम् । प्रतीच्छिष्याम्यहं प्रीत्या वह्निहोमं तथा कृतम् ॥

Maging sinasadya o hindi sinasadya, tinatanggap ko nang may kagalakan ang gayong pagsamba na may mga handog (bali at pūjā), at gayundin ang handog sa apoy (homa) na isinagawa sa paraang iyon.

Verse 11

शरत्काले महापूजा क्रियते या च वार्षिकी । तस्यां ममैतन्माहात्म्यं श्रुत्वा भक्तिसमन्वितः ॥

Sa panahon ng taglagas, isinasagawa ang dakilang taunang pagsamba. Sa pagkakataong iyon, ang debotong nakikinig sa Aking Māhātmya nang may taimtim na bhakti ay nagkakamit ng mga bungang ipinangako.

Verse 12

सर्वबाधाविनिर्मुक्तो धनधान्यसमन्वितः । मनुष्यो मत्प्रसादेन भविष्यति न संशयः ॥

Sa pamamagitan ng Aking biyaya, ang tao ay mapapalaya sa lahat ng pagdurusa at pagkakalooban ng yaman at ani ng butil—dito’y walang pag-aalinlangan.

Verse 13

श्रुत्वा ममैतन्माहात्म्यं तथोत्पत्तीः पृथक् शुभाः । पराक्रमं च युद्धेषु जायते निर्भयः पुमान् ॥

Ang nakarinig sa Aking Māhātmya, at nakapakinig din nang hiwa-hiwalay sa mapalad na salaysay ng mga pagpapakita ng Devī, ay magkakamit ng tapang sa mga labanan at magiging walang takot.

Verse 14

रिपवः संक्षयं यान्ति कल्याणं चोपपद्यते । नन्दते च कुलं पुंसां माहात्म्यं मम शृण्वताम् ॥

Mapapahamak ang mga kaaway; lilitaw ang kagalingan; at ang angkan ng mga nakikinig sa Aking Māhātmya ay magagalak at uunlad.

Verse 15

शान्तिकर्मणि सर्वत्र तथा दुःस्वप्नदर्शने । ग्रहपीडासु चोग्रासु माहात्म्यं शृणुयान्मम ॥

Sa lahat ng ritwal na pampayapa at pampawi ng masamang palad, gayundin kapag nakakita ng masasamang panaginip, at sa mabibigat na kapighatiang dulot ng mga planeta, dapat pakinggan ang Aking Māhātmya.

Verse 16

उपसर्गाः शमं यान्ति ग्रहपीडाश्च दारुणाः । दुःस्वप्नं च नृभिर्दृष्टं सुस्वप्नमुपजायते ॥

Humuhupa ang mga kapahamakan, at napapawi rin ang mga nakapanghihilakbot na pagdurusang dulot ng mga planeta. Ang masamang panaginip na nakita ng mga tao ay nagiging mapalad na panaginip.

Verse 17

बालग्रहाभिभूतानां बालानां शान्तिकारकम् । संघातभेदे च नृणां मैत्रीकरणमुत्तमम् ॥

Ito ang pampayapa para sa mga batang pinahihirapan ng bāla-graha; at kapag ang mga pangkat ng tao ay nagkakawatak dahil sa alitan, ito ang pinakamainam na paraan upang maibalik ang pagkakaibigan.

Verse 18

दुर्वृत्तानामशेषाणां बलहानिकरं परम् । रक्षोभूतपिशाचानां पठनादेव नाशनम् ॥

Ito’y lubhang makapangyarihan sa pagpapahina ng lakas ng lahat ng masasama; at para sa mga rākṣasa, bhūta, at piśāca, ang pagkapuksa ay dumarating sa pamamagitan lamang ng pagbigkas nito.

Verse 19

सर्वं ममैतन्माहात्म्यं मम सन्निधिकारकम् ॥

Ang buong Māhātmya Ko na ito ay nagdudulot ng aking buhay na pagkaparito at pagdalo.

Verse 20

पशुपुष्पार्घ्यधूपैश्च गन्धदीपैस्तथोत्तमैः । विप्राणां भोजनैर्हेमैः प्रॊक्षणीयैरहर्निशम् ॥

Sa pamamagitan ng pag-aalay ng mga hayop na panghandog, mga bulaklak, arghya, at insenso; sa pamamagitan ng mahuhusay na pabango at mga ilawan; sa pamamagitan ng pagpapakain sa mga Brahmin, ng ginto, at ng pagwiwisik ng banal na tubig—gabi’t araw ay dapat sambahin/palugdan sa gayong paraan.

Verse 21

अन्यैश्च विविधैर्भोगैः प्रदानैर्वत्सरेण या । प्रीतिर्मे क्रियते सास्मिन् सकृत्सुचरिते श्रुते ॥

Ang kasiyahang debosyonal na nalilikha para sa Akin sa pamamagitan ng iba’t ibang kaluguran at mga handog na iniaalay sa loob ng isang taon—yaon ding kasiyahan ang sumisilang kapag ang dakilang salaysay na ito ay napakinggan kahit minsan lamang.

Verse 22

श्रुतं हरति पापानि तथाऽरोग्यं प्रयच्छति । रक्षां करोति भूतेभ्यो जन्मनां कीर्तनं मम ॥

Kapag napakinggan, inaalis nito ang mga kasalanan at nagkakaloob din ng kalusugan. Ang pagbigkas ng Aking mga kapanganakan (mga pagpapakita) ay nagbibigay ng pag-iingat laban sa mga espiritu at nilalang na mapaminsala.

Verse 23

युद्धेषु चरितं यन्मे दुष्टदैत्यनिबर्हणम् । तस्मिन् श्रुते वैरिकृतं भयं पुंसां न जायते ॥

Kapag napakinggan ang Aking mga gawa sa mga labanan—kung saan nalilipol ang masasamang demonyo—hindi sumisibol sa mga tao ang takot na dulot ng mga kaaway.

Verse 24

युष्माभिः स्तुतयो याश्च याश्च ब्रह्मर्षिभिः कृताः । ब्रह्मणा च कृतास्तास्तु प्रयच्छन्ति शुभां गतिम् ॥

Ang mga himnong inihabi ninyo (mga diyos), at yaong inihabi ng mga Brahmarṣi, at yaong inihabi ni Brahmā—ang mga ito nga ay nagkakaloob ng mapalad na hantungan (pinagpalang wakas).

Verse 25

अरण्ये प्रान्तरे वापि दावाग्निपरिवारितः । दस्युभिर्वा वृतः शून्ये गृहीतो वापि शत्रुभिः ॥

Maging nasa gubat o sa isang ilang na pook, na napaliligiran ng naglalagablab na sunog sa kagubatan; o napapalibutan ng mga tulisan sa isang liblib na lugar; o kahit masakmal ng mga kaaway—

Verse 26

सिंहव्याघ्रानुयातो वा वने वा वनहस्तिभिः । राज्ञा क्रुद्धेन चाज्ञप्तो वध्यो बन्धगतोऽपि वा ॥

O kung hinahabol ng mga leon at tigre, o ng mababangis na elepante sa gubat; o kung ang isang haring nagngangalit ay nag-utos na siya’y patayin; o kahit siya’y iginapos at ibinilanggo—

Verse 27

आघूर्णितो वा वातेन स्थितः पोते महार्णवे । पतत्सु चापि शस्त्रेषु संग्रामे भृशदारुणे ॥

O kung nasa bangka sa dakilang karagatan at itinatapon-tapon ng mga hangin; at maging sa labanan na lubhang kakila-kilabot, kapag ang mga sandata ay nagbubuhos at bumabagsak—

Verse 28

सर्वाबाधासु घोरासु वेदनाभ्यर्दितोऽपि वा । स्मरन्ममैत्तच्छरितं नरो मुच्येत सङ्कटात् ॥

Sa lahat ng nakapanghihilakbot na pagdurusa, kahit pinahihirapan ng sakit, ang taong umaalaala sa salaysay na ito tungkol sa Akin ay napapalaya sa dalamhati.

Verse 29

मम प्रभावात्सिंहाद्या दस्यवो वैरिणस्तथा । दूरादेव पलायन्ते स्मरतश्चरितं मम ॥

Sa pamamagitan ng Aking kapangyarihan, ang mga leon at katulad nila, ang mga tulisan, at gayundin ang mga kaaway ay tumatakas mula sa malayo kapag inaalala ng tao ang Aking mga gawa.

Verse 30

ऋषिरुवाच इत्युक्त्वा सा भगवती चण्डिका चण्डविक्रमā । पश्यतामेव देवानां तत्रैवान्तरधीयत ॥

Sinabi ng Ṛṣi: Pagkasambit ng gayon, ang Mapalad na Diyosa—si Caṇḍikā, na may mabagsik na kagitingan—ay naglaho roon mismo, habang nakatanaw ang mga diyos.

Verse 31

तेऽपि देव्याः निरातङ्काः स्वाधिकारान् यथा पुरा । यज्ञभागभुजः सर्वे चक्रुर्विनिहतारयः ॥

Pagkaraan nito, ang mga diyos na yaon, na pinalaya ng Diyosa mula sa takot, ay muling bumalik sa kanilang nararapat na tungkulin gaya ng dati; nang mapuksa ang kanilang mga kaaway, silang lahat ay muling tumanggap ng kani-kanilang bahagi sa mga handog na yajña.

Verse 32

दैत्याश्च देव्याः निहते शुम्भे देवरिपौ युधि । जगद्विध्वंसके तस्मिन् महोग्रेऽतुलविक्रमॆ । निशुम्भे च महावीर्ये शेषाः पातालमाययुः ॥

At nang patayin ng Diyosa sa labanan si Śumbha—kaaway ng mga diyos—yaong tagapagwasak ng daigdig, kakila-kilabot ang bagsik at walang kapantay ang lakas; at nang mapatay rin si Niśumbha na dakila ang tapang, ang mga natitirang daitya ay bumagsak patungong Pātāla.

Verse 33

एवं भगवती देवी सा नित्यापि पुनः पुनः । सम्भूय कुरुते भूूप जगतः परिपालनम् ॥

Kaya nga, ang Mapalad na Diyosa—bagaman walang hanggan—ay paulit-ulit na nagkakatawang-anyo, O hari, at isinasagawa ang pag-iingat at pagprotekta sa sanlibutan.

Verse 34

तयैतन्मोह्यते विश्वं सैव विश्वं प्रसूयते । सा याचिता च विज्ञानं तुष्टा ऋद्धिं प्रयच्छति ॥

Sa pamamagitan Niya nalilinlang ang buong sansinukob na ito, at Siya rin ang nagsisilang sa sansinukob. Kapag sinamo, ipinagkakaloob Niya ang kaalaman; kapag nalugod, iginagawad Niya ang kasaganaan.

Verse 35

व्याप्तं तयैतत्सकलं ब्रह्माण्डं मनुजेश्वर । महाकाल्या महाकाले महाकारिस्वरूपया ॥

O panginoon ng mga tao, ang buong kosmikong itlog na ito ay nilulukuban at pinupuno Niya—ni Mahākālī—sa Dakilang Panahon, sa Kanyang anyo bilang Makapangyarihang Tagaganap (ng mga gawaing kosmiko).

Verse 36

सैव काले महामारी सैव सृष्टिर्भवत्यजा । स्थितिं करोति भूतानां सैव काले सनातनी ॥

Siya lamang, sa isang panahon, ang nagiging dakilang salot; siya lamang ang nagiging paglikha—ang hindi isinilang. Pinananatili niya ang pag-iral ng mga nilalang; at sa ibang panahon, siya lamang, ang Walang-hanggan, ang kumikilos nang gayon.

Verse 37

भवकाले नृणां सैव लक्ष्मीर्वृद्धिप्रदा गृहे । सैवाभावे तथालक्ष्मीर्विनाशायोपजायते ॥

Sa mga panahong may kaginhawahan ang mga tao, siya mismo ang nagiging Lakṣmī sa tahanan, na nagbibigay ng pagdami at pag-unlad; at sa mga panahong pagbulusok, siya ang nagiging Alakṣmī, na lumilitaw para sa pagwasak.

Verse 38

स्तुता सम्पूजिता पुष्पैर्धूपगन्धादिभिस्तथा । ददाति वित्तं पुत्रांश्च मतिं धर्मे गतिं शुभाम् ॥

Kapag siya ay pinupuri at sinasamba nang wasto sa pamamagitan ng mga bulaklak, insenso, pabango at iba pa, ipinagkakaloob niya ang yaman at mga anak, ang pag-unawang nakaayon sa dharma, at isang mapalad na landas (tadhana/kabilang-buhay).

Frequently Asked Questions

The chapter articulates a practical theology of śravaṇa and pāṭha: devotionally reciting and hearing sacred narrative is presented as an efficacious means to transform suffering into well-being. Ethically, it frames worship as cultivating steadiness (samāhita-bhāva), gratitude, and dharmic orientation, with protection and prosperity arising as the ordered consequence of aligning with Devī’s cosmic sovereignty.

While not adding new genealogical data, Adhyaya 92 functions as the liturgical and doctrinal capstone of the Devī Māhātmya embedded in the Sāvarṇika Manvantara. It closes the immediate conflict-cycle (post Śumbha-Niśumbha) by restoring the devas’ yajña-bhāga and re-stabilizing cosmic administration, thereby reaffirming Manvantara order through Devī’s intervention.

It serves as the Devī Māhātmya’s phalaśruti and ritual mandate: Devī promises continual presence where the text is recited, specifies festival and worship settings (bali, pūjā, homa, śaratkāla mahāpūjā), and enumerates protective results against calamities, ग्रहपीडा, nightmares, and spirit-afflictions. The concluding theology universalizes Devī as the all-pervading power behind creation, preservation, prosperity, and dissolution—central to Śākta interpretive tradition.