Adhyaya 2: The Lineage of Garuda and the Birth of the Wise Birds: Kanka and Kandhara

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे वपुशापो नाम प्रथमोऽध्यायः । द्वितीयोऽध्यायः । मार्कण्डेय उवाच । अरिष्टनेमिपुत्रोऽभूद् गरुडो नाम पक्षिराट् । गरुडस्याभवत् पुत्रः सम्पातिरिति विश्रुतः ॥

Sa gayon nagwakas ang unang kabanata ng Śrī Mārkaṇḍeya Purāṇa, na tinatawag na “Ang Sumpa hinggil sa Katawan (Vapuśāpa).” Nagsisimula ang Ikalawang Kabanata. Sinabi ni Mārkaṇḍeya: Mula kay Ariṣṭanemi ay isinilang si Garuḍa, ang hari ng mga ibon. Si Garuḍa ay nagkaroon ng isang anak na lalaki, bantog sa pangalang Sampāti.

Verse 2

तस्याप्यासीद् सुतः शूरः सुपार्श्वो वायुविक्रमः । सुपार्श्वतनयः कुन्तिः कुन्तिपुत्रः प्रलोलुपः ॥

At siya man ay nagkaroon ng isang anak na lalaki—isang bayani—na si Supārśva, na ang lakas ay tulad ng Hangin. Mula kay Supārśva ay isinilang si Kuntī; at ang anak ni Kuntī ay si Pralolupa.

Verse 3

तस्यापि तनयावास्तां कङ्कः कन्धर एव च ।

Siya rin ay nagkaroon ng dalawang anak na lalaki: Kaṅka at Kandhara.

Verse 4

कङ्कः कैलासशिखरे विद्युद्रूपेति विश्रुतम् । ददर्शाम्बुजपत्राक्षं राक्षसं धनदानुगम् ॥

Sa tuktok ng Kailāsa, nakita ni Kaṅka ang rākṣasa na bantog na tinatawag na Vidyudrūpa, may mga matang gaya ng dahon ng lotus, isang tagapaglingkod (tagasunod) ni Dhanada (Kubera).

Verse 5

आपानासक्तममलस्त्रग्दामाम्बरधारिणम् । भार्यासहायमासीनं शिलापट्टेऽमले शुभे ॥

Nakatutok siya sa pag-inom (ng isang inumin), suot ang walang dungis na kuwintas ng bulaklak, isang pamigkis at malilinis na kasuotan; at kasama ang kanyang asawa, siya’y naupo sa isang mapalad at walang bahid na upuang bato.

Verse 6

तद्दृष्टमात्रं कङ्केन रक्षः क्रोधसमन्वितम् । प्रोवाच कस्मादायातस्त्वमितो ह्यण्डजाधम ॥

Pagkakita pa lamang ng tagak sa kanya, ang rākṣasa, punô ng poot, ay nagsalita: “Saan ka nagmula rito? Ikaw, ang pinakamababa sa mga isinilang sa itlog!”

Verse 7

स्त्रीसन्निकर्षे तिष्ठन्तं कस्मान्मामुपसर्पसि । नैष धर्मः सुबुद्धीनां मिथो निष्पाद्यवस्तुषु ॥

“Habang ikaw ay nananatiling malapit sa isang babae, bakit ka lumalapit sa akin nang ganito? Hindi ito ang dharma ng marurunong—(ang makialam) sa mga bagay na dapat likhain at ganapin ng kapwa (ibig sabihin, mga usaping seksuwal).”

Verse 8

कङ्क उवाच साधारणोऽयं शैलेन्द्रो यथा तव तथा मम । अन्येषां चैव जन्तूनां ममता भवतोऽत्र का ॥

Sinabi ni Kaṅka: “Ang marangal na bundok na ito ay para sa lahat; ito’y sa iyo gaya rin ng sa akin—at tunay na sa iba pang nilalang din. Kaya anong pag-aangkin ang mayroon ka rito?”

Verse 9

मार्कण्डेय उवाच ब्रुवाणमित्थं खड्गेन कङ्कं छिन्चेद राक्षसः । क्षरत्क्षतजबिभत्सं विस्फुरन्तमचेतनम् ॥

Sinabi ni Mārkaṇḍeya: Habang nagsasalita siya nang gayon, pinugutan ng rākṣasa si Kaṅka sa pamamagitan ng kanyang tabak—si Kaṅka, kakila-kilabot, duguan ang sugat, nanginginig ang katawan, at nawalan ng malay.

Verse 10

कङ्कं विनिहतं श्रुत्वा कन्धरः क्रोधमूर्च्छितः । विद्युद्रूपवधायाशु मनश्चक्रेऽण्डजेश्वरः ॥

Nang marinig na napatay si Kaṅka, si Kandhara—napasubsob sa pagkahimatay dahil sa poot—ay agad nagpasya sa isip na patayin si Vidyudrūpa, ang panginoon sa mga ipinanganak sa itlog (mga ibon).

Verse 11

स गत्वा शैलशिखरं कङ्को यत्र हतः स्थितः । तस्य संकलनं चक्रे भ्रातुर्ज्येष्ठस्य खेचरः ॥ कोपामर्षविवृताक्षो नागेन्द्र इव निःश्वसन् ॥

Pumunta siya sa tuktok ng bundok kung saan nakahandusay na patay si Kaṅka. Ang nilalang na naglalakbay sa langit ay saka tinipon ang labi ng kanyang nakatatandang kapatid. Nakadilat ang mga mata sa poot at pagkagalit, humihingal siya na parang maharlikang ahas.

Verse 12

जगामाथ स यत्रास्ते भ्रातृहा तस्य राक्षसः । पक्षवातेन महता चालयन् भूधरान् वरान् ॥

Pagkaraan, nagtungo siya sa kinaroroonan ng rākṣasa na pumatay sa kapatid—yaong sa malakas na hangin ng kanyang mga pakpak ay nagpapayanig sa mariringal na kabundukan.

Verse 13

वेगात् पयोदजालानि विक्षिपन् क्षतजेक्षणः । क्षणात् क्षयितशत्रुः स पक्षाभ्यां क्रान्तभूधरः ॥

Sa matinding bilis, ikinalat niya ang nagkakapal na ulap ng ulan. Namumula sa dugo ang kanyang mga mata, winasak niya ang mga kaaway sa isang iglap; at sa dalawang pakpak niya ay nilundag at tinawid ang mga bundok.

Verse 14

पानासक्तमतिं तत्र तं ददर्श निशाचरम् । आताम्रवक्त्रनयनं हेमपर्यङ्कमाश्रितम् ॥

Doon ay nakita niya ang nilalang na gumagala sa gabi, ang isip ay alipin ng pag-inom; ang mukha at mga mata’y mapulang tila tanso, nakahilig sa isang gintong higaan.

Verse 15

स्रग्दामापूरितशिखं हरिचन्दनभूषितम् । केतकीगर्भपत्राभिर्दन्तैर्घोरतराननम् ॥

Ang kanyang tuktok na bunót ay punô at pinalamutian ng mga kuwintas ng bulaklak, at pinahiran ng dilaw na sandalwood; ang mga ngipin ay tila panloob na talulot ng bulaklak na ketakī, kaya ang mukha niya’y lubhang nakapanghihilakbot.

Verse 16

वामोरुमाश्रितां चास्य ददर्शायतलोचनाम् । पत्नीं मदनिकाṃ नाम पुंस्कोकिलकलस्वनाम् ॥

At nakita rin niya ang asawa nito na nagngangalang Madanikā—siya na nakasandal sa kaliwang hita nito, malalaki ang mga mata, at ang tinig ay matamis na gaya ng tawag ng lalaking kukuko.

Verse 17

ततो रोषपरीतात्मा कन्धरः कन्दरस्थितम् । तमुवाच सुदुष्टात्मन्नेहि युध्यस्व वै मया ॥

Pagkaraan, si Kandhara, na nilamon ng galit ang isip, ay nagsalita sa nananatili sa yungib: “O masamang-loob, lumabas ka—makipaglaban ka sa akin, tunay nga!”

Verse 18

यस्माज्जेष्ठो मम भ्राता विश्रब्धो घाततस्त्वया । तस्मात्त्वां मदसंसक्तं नयिष्ये यमसादनम् ॥

“Sapagkat ang aking nakatatandang kapatid—na nagtiwala sa iyo—ay pinaslang mo, kaya dadalhin kita, na lasing at inalipin ng pagmamataas, sa tahanan ni Yama (Kamatayan).”

Verse 19

विश्वस्तघातिनां लोकाः ये च स्त्रीबालघातिनाम् । यास्यसे निरयान् सर्वांस्तांस्त्वमद्य मया हतः ॥

Iyon ang mga dako ng kaparusahan para sa mga pumaslang sa mga nagtitiwala, at para sa mga pumatay ng kababaihan at mga bata. Sa lahat ng impiyernong iyon ay pupunta ka ngayon, na pinaslang ko.

Verse 20

मार्कण्डेय उवाच । इत्येवं पतगेन्द्रेण प्रोक्तं स्त्रीसन्निधौ तदा । रक्षः क्रोधसमाविष्टं प्रत्यभाषत पक्षिणम् ॥

Sinabi ni Mārkaṇḍeya: Kaya, nang magsalita ang panginoon ng mga ibon sa harapan ng babae, ang rākṣasa—na inalihan ng galit—ay sumagot sa ibon.

Verse 21

यदि ते निहतो भ्राता पौरुषं तद्धि दर्शितम् । त्वामप्यद्य हनिष्ये ऽहं खड्गेनानेन खेचर ॥

Kung ang iyong kapatid ay tunay ngang napaslang, kung gayon ang tapang na iyon ay naipamalas na. Ngayon, papaslangin din kita gamit ang espadang ito, O Manlalakbay sa Himpapawid (Khecara).

Verse 22

तिष्ठ क्षणं नात्र जीवन् पतगाधम यास्यसि । इत्युक्त्वाञ्जनपुञ्जाभं विमलं खड्गमाददे ॥

"Tumigil ka sandali; hindi ka aalis sa lugar na ito nang buhay, O hamak na ibon!" Pagkasabi nito, kinuha niya ang isang walang bahid na espada, na maitim na parang kumpol ng koliryo.

Verse 23

ततः पतगराजस्य यक्षाधिपभटस्य च । बभूव युद्धमतुलं यथा गरुडशक्रयोः ॥

Pagkatapos ay nagkaroon ng walang kapantay na labanan sa pagitan ng hari ng mga ibon at ng mandirigma ng panginoong Yakṣa, tulad ng (tanyag na) labanan sa pagitan nina Garuḍa at Śakra (Indra).

Verse 24

ततः स राक्षसः क्रोधात् खड्गमाविध्य वेगवत् । चिक्षेप पतगेन्द्राय निर्वाणाङ्गारवर्चसम् ॥

Pagkatapos, ang rākṣasa na iyon, dala ng matinding galit, ay mabilis na iwinasiwas ang kanyang espada at inihagis ito sa hari ng mga ibon—ang ningning nito ay tulad ng isang baga na namamatay na ang apoy.

Verse 25

पतगेन्द्रश्च तं खड्गं किञ्चिदुत्प्लुत्य भूतलात् । वक्त्रेण जग्राह तदा गरुडः पन्नगं यथा ॥

Pagkatapos, si Garuda, ang panginoon ng mga ibon, ay bahagyang lumundag mula sa lupa at sinunggaban ang espada gamit ang kanyang tuka—tulad ng pagsunggab niya sa isang ahas.

Verse 26

वक्त्रपादतलैर्भङ्क्त्वा चक्रे क्षोभमथातुलम् । तस्मिन्भग्ने ततः खड्गे बाहुयुद्धमवर्तत ॥

Sa pamamagitan ng paghampas gamit ang kanyang bibig at mga talampakan, nagdulot siya ng hindi masusukat na kaguluhan. Nang mabali ang espada, ang labanan ay nauwi sa suntukan.

Verse 27

ततः पतगराजेन वक्षस्याक्रम्य राक्षसः । हस्तपादकरैराशु शिरसा च वियोजितः ॥

Pagkatapos, ang rākṣasa—na tinapakan sa dibdib ng hari ng mga ibon—ay mabilis na naputulan ng mga kamay, paa, at ulo.

Verse 28

तस्मिन् विनिहते सा स्त्री खगं शरणमभ्यगात् । किञ्चित् संजातसंत्रासा प्राह भर्त्या भवामि ते ॥

Nang siya ay mapatay, ang babaeng iyon ay lumapit sa ibon upang humingi ng kanlungan. Medyo natatakot, sinabi niya, "Ako ay magiging iyong asawa."

Verse 29

तामादाय खगश्रेष्ठः स्वकं गृहमगात् पुनः । गत्वा स निष्कृतिं भ्रातुर्विद्युद्रुपनिपातनात् ॥

Kinuha niya siya, at ang pinakamainam sa mga ibon ay muling nagbalik sa sarili niyang tahanan. Pagdating doon, nagsagawa siya ng pag-aalay-sisi at pagtubos (prāyaścitta) para sa kanyang kapatid, dahil sa pagbagsak ng punong tinamaan ng kidlat.

Verse 30

कन्धरस्य च सा वेश्म प्राप्येच्छारूपधारिणी । मेनकातनया सुभ्रूः सौपर्णं रूपमाददे ॥

Pagdating sa tahanan ni Kandharā, siya—na nakapaghuhubog ng anyo ayon sa nais—ang anak ni Menakā na may magandang kilay, ay nag-anyong ibon, na wari’y si Garuḍa.

Verse 31

तस्यां स जनयामास तार्क्षों नाम सुतां तदा । मुनिशापाग्निविप्लुष्टां वपुमप्सरसां वराम् ॥ तस्या नाम तदा चक्रे तार्क्षोमिति विहङ्गमः ॥

Pagkaraan, sa kanya ay nagkaanak siya ng isang dalagang pinangalanang Tārkṣo. Siya’y isang napakahusay na apsaras, subalit ang kanyang katawan ay napaso ng apoy ng sumpa ng isang rishi. At ang ibong iyon ang nagbigay sa kanya ng pangalang “Tārkṣo.”

Verse 32

मण्डपालसुताश्चासंश्चत्वारोऽमितबुद्धयः । जरितारिप्रभृतयो द्रोणान्ता द्विजसत्तमाः ॥

At may apat na anak na lalaki si Maṇḍapāla, na ang talino’y di masukat—mula kay Jaritāri hanggang kay Droṇa, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang.

Verse 33

तेषां जगहन्यो धर्मात्मा वेदवेदाङ्गपारगः । उपयेमे स तां तार्क्षी कन्धरानुमते शुभाम् ॥

Sa kanila, ang bunso—may matuwid na diwa at bihasa sa Veda at mga sangay nito—ay nag-asawa sa mapalad na si Tārkṣī, sa pagsang-ayon ni Kandharā.

Verse 34

कस्यचित्त्वथ कालस्य तार्क्षो गर्भमवाप ह । सप्तपक्षाहिते गर्भे कुरुक्षेत्रं जगाम सा ॥

Pagkaraan ng ilang panahon, naglihi si Tārkṣā. Nang dalhin niya ang sanggol sa sinapupunan sa loob ng pitong dalawang-linggo, nagtungo siya sa Kurukṣetra.

Verse 35

कुरुपाण्डवयोर्युद्धे वर्तमाने सुदारुणे । भावित्वाच्चैव कार्यस्य रणमध्ये विवेश सा ॥

Nang nagaganap ang lubhang kakila-kilabot na labanan sa pagitan ng mga Kuru at mga Pāṇḍava, at yamang itinadhana ang pangyayaring iyon, pumasok siya sa gitna ng larangan ng digmaan.

Verse 36

तत्रापश्यत् तदा युद्धं भगदत्तकिरीटिनोः । निरन्तरं शरैरासीदाकाशं शलभैरिव ॥

Doon ay nasaksihan niya ang labanan nina Bhagadatta at ng mandirigmang may putong (diademed). Napuno ang langit ng mga palaso na walang patid, na wari’y kawan ng gamu-gamo o balang.

Verse 37

पार्थकोदण्डनिर्मुक्तमासन्नमतिवेगवत् । तस्या भल्लमहिश्यामं त्वचं चिच्छेद जाठरीम् ॥

Ang palasong pinakawalan mula sa busog ni Pārtha ay lumapit na may napakalakas na bilis; sa malapad nitong talim, hiniwa nito ang balat ng kanyang tiyan, maitim na gaya ng ahas.

Verse 38

भिन्ने कोष्ठे शशाङ्काभं भूमावण्डचतुष्टयम् । आयुषः सावशेषत्वात् तूलराशाविवापतत् ॥

Nang mabuksan at mabasag ang kamalig (imbakan), apat na bagay na tila mga itlog, maputi gaya ng buwan, ang nahulog sa lupa—parang bunton ng bulak—sapagkat kaunting nalalabing panahon ng buhay na lamang ang natitira.

Verse 39

तत्पातसमकाले च सुप्रतीकाद्गजोत्तमात् । पपात महती घष्टा बाणसंच्छिन्नबन्धना ॥

Sa mismong sandali ng kanyang pagbagsak, mula sa dakilang elepanteng nagngangalang Supratīka ay nahulog ang isang malaking plataporma (howdah), sapagkat naputol ng mga palaso ang mga tali nitong pagkakabigkis.

Verse 40

समं समन्तात् प्राप्ता तु निर्भिन्नधरणीतला । छादयन्ती खगाण्डानि स्थितानि पिशितोपरी ॥

Ngunit ito’y kumalat nang pantay sa lahat ng panig; napunit at nabuksan ang ibabaw ng lupa. Tinakpan nito ang mga itlog ng ibon na nakahimlay sa ibabaw ng laman, at nanatiling nakatindig doon.

Verse 41

हते च तस्मिन् नृपतौ भगदत्ते नरेश्वरे । बहून्यहाऽन्यभूद्युद्धं कुरुपाण्डवसैन्ययोः ॥

At nang mapatay ang haring iyon—si Bhagadatta, panginoon ng mga tao—nagpatuloy pa sa maraming araw ang labanan ng mga hukbo ng Kuru at ng Pāṇḍava.

Verse 42

वृत्ते युद्धे धर्मपुत्रे गते शान्तनवान्तिकम् । भीष्मस्य गदतोऽशेषान् श्रोतुं धर्मान् महात्मनः ॥

Nang matapos ang digmaan, si Dharmaputra (Yudhiṣṭhira) ay lumapit sa anak ni Śāntanu (Bhīṣma) upang marinig nang ganap ang mga dharma na ipinapaliwanag ng dakilang-loob na si Bhīṣma.

Verse 43

घष्टागतानि तिष्ठन्ति यत्राण्डानि द्विजोत्तम । आजगाम तमुद्देशं शमीको नाम संयमी ॥

“O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, sa mismong pook na pinagpahingahan at pinagtagalan ng mga itlog, doon nga dumating ang isang asetikong mapagpigil sa sarili na nagngangalang Śamīka.”

Verse 44

स तत्र शब्दमशृणोच्चिचीकुचीति वाशताम् । बाल्यादस्फुटवाक्यानां विज्ञानेऽपि परे सति ॥

Doon ay narinig niya ang mga tinig ng mga umiiyak na sumisigaw ng “cicīku-cī,” na parang bulalas ng sanggol. Bagaman hinog ang kanyang pag-unawa, ang kanilang pananalita—yamang mula sa pagkasanggol—ay malabo at di-maunawa.

Verse 45

अथर्षिः शिष्यसहितो घृष्टामुत्पाट्य विस्मितः । अमातृपितृपक्षाणि शिशुकानि ददर्श ह ॥

Pagkaraan, ang pantas, kasama ang kanyang mga alagad, ay binaklas ang kumpol na pinamumugaran at, sa pagkamangha, nakita ang mga sisiw na walang ina o ama na mag-aaruga sa kanila.

Verse 46

तानि तत्र तथा भूमौ शमीको भगवान् मुनिः । दृष्ट्वा स विस्मयाविष्टः प्रोवाचानुगतान् द्विजान् ॥

Nang makita ang mga iyon na nakahandusay sa lupa sa gayong anyo, ang kagalang-galang na pantas na si Śamīka, puspos ng pagkamangha, ay nagsalita sa mga Brahmanang sumunod sa kanya.

Verse 47

सम्यगुक्तं द्विजाग्र्येण शुक्रेणोशनसा स्वयम् । पलायनपरं दृष्ट्वा दैत्यसैन्यं सुरार्दितम् ॥

Kaya nga, ang sinabi ng pinakadakila sa mga dalawang-ulit-na-isinilang—si Śukra, si Uśanas mismo—ay tunay na angkop; sapagkat nakita niya ang hukbo ng mga Daitya na nagmamadaling tumakas, hinahabol at pinipigil ng mga diyos.

Verse 48

न गन्तव्यं निवर्तध्वं कस्माद् व्रजथ कातराः । उत्सृज्य शौर्ययशसी क्व गताः न मरिष्यथ ॥

“Huwag kayong umalis—bumalik kayo! Bakit kayo tumatakas na parang mga duwag? Matapos isantabi ang tapang at dangal, saan kayo makapupunta na hindi kayo mamamatay?”

Verse 49

नश्यतो युध्यतो वापि तावद्भवति जीवितम् । यावद्धातासृजत् पूर्वं न यावन्मनसेप्सितम् ॥

Maging ang tao’y nalulugmok o nakikipaglaban, ang buhay ay tumatagal lamang ayon sa itinakda noon ng Tagapag-ayos (Dhātṛ)—hindi ayon sa nais lamang ng isip.

Verse 50

एके म्रियन्ते स्वगृहे पलायन्तोऽपरे जनाः । भुञ्जन्तोऽन्नं तथैवापः पिबन्तो निधनं गताः ॥

May namamatay sa sariling tahanan; may namamatay habang tumatakas. Gayundin, may nagwawakas habang kumakain, at may iba habang umiinom ng tubig.

Verse 51

विलासिनस्तथैवान्ये कामयाना निरामयाः । अविक्षताङ्गाः शस्त्रैश्च प्रेतराजवशङ्गताः ॥

May mga naghahangad ng aliw; may mga punô ng pagnanasa ngunit walang karamdaman. Hindi nasugatan ang kanilang mga sangkap kahit ng sandata—ngunit napasailalim sila sa kapangyarihan ng Hari ng mga yumao (Preta-rāja/Yama).

Verse 52

अन्ये तपस्याभिरता नीताः प्रेतनृपानुगैः । योगाभ्यासे रताश्चान्ये नैव प्रापुरमृत्युताम् ॥

May ilan, bagaman deboto sa tapasya (pagpapakasakit/asceticism), ay tinangay ng mga alagad ng hari ng mga preta, ang panginoon ng kamatayan. May ilan din, bagaman lubos sa pagsasanay ng yoga, ay hindi pa rin nakaabot sa kawalang-kamatayan.

Verse 53

शम्बराय पुरा क्षिप्तं वज्रं कुलिशपाणिना । हृदयेऽभिहतस्तेन तथापि न मृतोऽसुरः ॥

Noon, inihagis ng may hawak ng vajra (Indra) ang kulog na vajra laban kay Śambara. Tinamaan sa puso, gayunman ang asurang iyon ay hindi namatay.

Verse 54

तेनैव खलु वज्रेण तेनैनेन्द्रेण दानवाः । प्राप्‍ते काले हता दैत्या स्तत्क्षणान्निधनं गताः ॥

Tunay nga, sa mismong kulog-kidlat na iyon—sa sandata ni Indra—napaslang ang mga Dānava. Nang dumating ang itinakdang oras ng kanilang kapalaran, tinamaan ang mga Daitya at sa sandaling iyon din ay sinalubong ang pagkapuksa.

Verse 55

विदित्वैवं न सन्त्रासः कर्तव्यो विनिवर्तते । ततो निवृत्तास्ते दैत्या स्त्यक्त्वा मरणजं भयम् ॥

“Pagkaunawa nang ganito, huwag magpalagay ng sindak; ito’y huhupa. Pagkaraan, umurong ang mga Daitya, naiwaksi na ang takot na nagmumula sa kamatayan.”

Verse 56

इति शुक्रवचः सत्यं कृतमेभिः खगोत्तमैः । ये युद्धेऽपि न सम्प्राप्ताः पञ्चत्वमतिमानुषे ॥

Sa gayon, napatunayang totoo ang mga salita ni Śukra dahil sa mga ibong pinakadakila: yaong kahit sa labanan ay hindi pa dumarating sa kalagayang “maging lima” (kamatayan), ay dumating doon sa paraang lampas sa karaniwang sukat ng tao.

Verse 57

क्वाणाडानां पतनं विप्राः क्व घण्टापतनं समम् । क्व च मांसवसारक्तैर्भूमेरास्तरणक्रियाः ॥

“O mga brāhmaṇa, saan naroon ang pagbagsak ng maliliit na āṇāḍa, at saan ang anumang maihahambing sa pagbagsak ng isang kampana? At saan ang gawaing paglatag o pagtakip sa lupa ng laman, taba, at dugo?”

Verse 58

केऽप्येते सर्वथा विप्रा नैते सामान्यपक्षिणः । दैवानुकूलता लोके महाभाग्यप्रदर्शिनी ॥

“Sa anumang paraan, O mga brāhmaṇa, ang mga nilalang na ito ay bukod-tangi sa lahat ng bagay; hindi sila karaniwang mga ibon. Sa daigdig, ang paglingap ng tadhana (banal na paglalaan) ang siyang naghahayag ng dakilang pagpapala.”

Verse 59

एवमुक्त्वा स तान् वीक्ष्य पुनर्वचनमब्रवीत् । निवर्तताश्रमं यात गृहीत्वा पक्षिबालकान् ॥

Pagkasabi nito at pagtingin sa kanila, muli niyang sinabi: “Magbalik kayo; pumunta sa ashram, at dalhin ang mga inakay na ibon.”

Verse 60

मार्जाराखुभयं यत्र नैषामण्डजजन्मनाम् । श्येनतो नकुलाद्वापि स्थाप्यन्तां तत्र पक्षिणः ॥

Kung saan walang pangamba mula sa pusa at daga para sa mga nilalang na isinilang sa itlog, doon lamang dapat alagaan ang mga ibon—gayundin kung ligtas sila mula sa lawin o kahit sa monggós.

Verse 61

द्विजाः किं वातियत्नेन मार्यन्ते कर्मभिः स्वकैः । रक्ष्यन्ते चाखिला जीवा यथैते पक्षिबालकाः ॥

O mga dalawang-ulit na isinilang, ano ang magagawa ng sariling pagsisikap lamang? Ang mga nilalang ay sumasalubong sa kamatayan dahil sa sariling karma; at ang lahat ng may buhay ay pinangangalagaan din—gaya ng mga inakay na ito.

Verse 62

तथापि यत्नः कर्तव्यो नरैः सर्वेषु कर्मसु । कुर्वन् पुरुषकारं तु वाच्यतां याति नो सताम् ॥

Gayunman, dapat at nararapat na magsikap ang tao sa lahat ng gawain. Ngunit ang kumikilos na umaasa lamang sa sariling pagsisikap (na para bang iyon na ang lahat) ay nagiging kapintasan sa paningin ng mabubuti.

Verse 63

इति मुनिवरचोदितास्ततस्ते मुनितनयाः परिगृह्य पक्षिणस्तान् । तरुविटपसमाश्रितालिसङ्घं ययुरथ तापसरम्यमाश्रमं स्वम् ॥

Nang maturuan nang gayon ng pinakamahusay sa mga pantas, dinala ng mga anak ng mga pantas ang mga ibon. Pagkaraan, nagtungo sila sa sarili nilang ashram—kaaya-aya sa mga ascetic—na ang mga sanga ng mga puno ay pinamamahayan ng mga pulutong ng bubuyog.

Verse 64

स चापि वन्यं मनसाभिकामितं प्रगृह्य मूलं कुसुमं फलं कुशान् । चकार चक्रायुध-रुद्र-वेधसां सुरेन्द्र-वैवस्वतः जातवेदसाम् ॥

At siya, kinuha ang mga handog mula sa gubat na nasa isip niya—mga ugat, bulaklak, bunga, at damong kuśa—at nag-alay ng mga oblation para sa May-hawak ng diskos (Viṣṇu), para kay Rudra, kay Vedhas (Brahmā), sa panginoon ng mga diyos (Indra), kay Vaivasvata (Yama), at kay Jātavedas (Agni).

Verse 65

अपाम्पतेर्गोष्पतिवित्तरक्षिणोः समीरणस्यापि तथा द्विजोत्तमाः । धातुर्विधातुस्त्वथ वैश्वदेविकाः श्रुतिप्रयुक्ता विविधास्तु सत्क्रियाः ॥

O pinakamainam sa mga dwija, ang mga banal na ritwal (satkriyāḥ) na itinatakda ng Veda ay sari-sari—yaong ukol sa Panginoon ng mga tubig, sa panginoon ng mga baka at sa tagapangalaga ng kayamanan, at gayundin sa Hangin; mayroon ding mga ritwal para kina Dhātṛ at Vidhātṛ, at pati ang mga ritong Vaiśvadeva na kaugnay ng Lahat-ng-mga-diyos.