Adhyaya 1

Verse 1

दक्षिण भारतीय पाठसे लिये गये अ प्रहाप्रस्थानिकपर्वकी कुल एलोकसंख्या-- ११४॥। नशा रत (0) आज अत +- ॥| ३० श्रीपरमात्मने नमः ।।

Wika ni Janamejaya: “O pantas, nang marating ng aking mga ninuno—ang mga Pāṇḍava at ang mga anak ni Dhṛtarāṣṭra—ang langit na Triviṣṭapa, ang kaharian ng Tatlumpu’t Tatlong diyos, anong mga dako o tahanan ang tinamo ng bawat isa?”

Verse 2

एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं सर्वविच्चासि मे मतः । महर्षिणाभ्यनुज्ञातो व्यासेनादूभुतकर्मणा,मैं यह सब सुनना चाहता हूँ। आप अदभुतकर्मा महर्षि व्यासकी आज्ञा पाकर सर्वज्ञ हो गये हैं--ऐसा मेरा विश्वास है

Wika ni Janamejaya: “Nais kong marinig ang lahat ng ito. Panatag ang aking paniniwala na ganap ang iyong kaalaman, sapagkat ikaw ay pinahintulutan ng dakilang rishi na si Vyāsa, na kahanga-hanga ang mga gawa. Kaya isalaysay mo sa akin ang nangyari, ayon sa katotohanan.”

Verse 3

वैशग्पायन उवाच स्वर्ग त्रिविष्टपं प्राप्प तव पूर्वपितामहा: । युधिष्ठिरप्रभूतयो यदकुर्वत तच्छूणु

Wika ni Vaiśaṃpāyana: O Janamejaya! Nang marating ng iyong mga ninunong dakila—si Yudhiṣṭhira at ang iba pa—ang Triviṣṭapa, ang langit na sumasaklaw sa tatlong daigdig, isasalaysay ang lahat ng kanilang ginawa roon; makinig ka.

Verse 4

स्वर्ग त्रिविष्टपं प्राप्प धर्मराजो युधिष्ठिर: । दुर्योधन श्रिया जुष्टं ददर्शासीनमासने

Pagdating sa langit na Triviṣṭapa, nakita ni Dharmarāja Yudhiṣṭhira si Duryodhana, nababalutan ng ningning na makalangit, nakaupo sa isang banal na trono, kasama ang mga diyos na maningning at ang mga Sādhya na may mga gawang-mabuti.

Verse 5

भ्राजमानमिवादित्यं वीरलक्ष्म्याभिसंवृतम्‌ । देवैभ्राजिष्णुभि: साध्यै: सहितं पुण्यकर्मभि:

Siya’y nagniningning na wari’y araw, napapalamutian ng dangal ng isang bayani, kasama ang mga diyos na maningning at ang mga Sādhya na may mga gawang-mabuti.

Verse 6

ततो युधिष्छिरो दृष्टवा दुर्योधनममर्षित: । सहसा संनिवृत्तो5भूच्छियं दृष्टवा सुयोधने

Pagkaraan nito, nang makita ni Yudhiṣṭhira si Duryodhana, siya’y napuno ng poot; datapwat agad din niyang pinigil ang sarili nang masilayan ang kasaganaan at ningning na nakaluklok kay Suyodhana.

Verse 7

दुर्योधनको ऐसी अवस्थामें देख उसे मिली हुई शोभा और सम्पत्तिका अवलोकन कर राजा युधिष्ठिर अमर्षसे भर गये और सहसा दूसरी ओर लौट पड़े ।।

Wika ni Vaiśaṃpāyana: Nang makita ni Haring Yudhiṣṭhira si Duryodhana sa gayong kalagayan—at masdan ang ningning at yaman na kanyang natamo—napuno siya ng poot at agad na tumalikod sa kabilang panig. Pagkaraan, malakas niyang sinabi sa mga naroon: “O mga diyos! Hindi ko ninanais ang mga daigdig na ito ng gantimpala kung makakasama ko si Duryodhana—sakim at salat sa malayong pagtanaw: siya ang dahilan kung bakit kami, itinulak sa matigas na digmaan, ay pumatay sa mga kaibigan at kamag-anak at winasak ang lupa; siya rin ang nagdulot sa amin ng matinding hirap sa dakilang gubat; at siya ang humila sa aming asawang walang sala at tapat sa dharma—si Draupadī, prinsesa ng Pāñcāla—papasok sa bulwagan sa harap ng mga nakatatanda.”

Verse 8

यत्कृते पृथिवी सर्वा सुहृदो बान्धवास्तथा । हतास्माभि: प्रसह्याजौ क्लिष्टै: पूर्व महावने

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Dahil sa kanya, ang buong daigdig ay winasak, at ang aming mga kaibigan at kamag-anak ay napilit naming patayin sa digmaan; at dahil din sa kanya, noon sa dakilang gubat, tiniis namin ang mabibigat na pagdurusa—”

Verse 9

फिर उच्चस्वरसे उन सब लोगोंसे बोले--'देवताओ! जिसके कारण हमने अपने समस्त सुहृदों और बन्धुओंका हठपूर्वक युद्धमें संहार कर डाला और सारी पृथ्वी उजाड़ डाली

Sinabi ni Vaiśampāyana: Pagkaraan, itinaas niya ang tinig at nagsalita sa kanilang lahat: “O mga diyos! Dahil sa kanya, sa katigasan ng loob ay pinaslang namin sa digmaan ang lahat ng aming mga kaibigan at kamag-anak at ginawang wasak ang buong daigdig; siya rin ang nagdulot sa amin noon ng mabigat na pagdurusa sa dakilang gubat; at siya ang humila sa aming asawang walang dungis, tapat sa Dharma—si Draupadī, ang prinsesa ng haring Pāñcāla—papasok sa siksikang kapulungan sa harap ng mga nakatatanda. Manatili sa piling ng sakim at makitid ang paninging si Duryodhana—hindi ko ninanais makamtan ang mga makalangit na daigdig na ito.”

Verse 10

अस्ति देवा न मे काम: सुयोधनमुदीक्षितुम्‌ । तत्राहं गन्तुमिच्छामि यत्र ते भ्रातरो मम,“देवगण! मैं दुर्योधनको देखना भी नहीं चाहता; मेरी तो वहीं जानेकी इच्छा है, जहाँ मेरे भाई हैं!

Sinabi ni Vaiśampāyana: “O mga diyos, wala akong pagnanais kahit tumingin man lamang kay Suyodhana (Duryodhana). Nais kong pumunta roon—kung saan naroon ang aking mga kapatid.”

Verse 11

नैवमित्यब्रवीत्‌ तं तु नारद: प्रहसन्निव । स्वर्गे निवासे राजेन्द्र विरुद्ध चापि नश्यति

Sinabi ni Vaiśampāyana: Si Nārada, na nakangiting wari’y may banayad na pagbibiro, ay sumagot: “Huwag mong sabihin iyan, O hari. Kapag nanahan sa langit, nalulusaw maging ang dating poot at pagtutunggali.”

Verse 12

युधिष्ठिर महाबाहो मैवं वोच: कथंचन । दुर्योधनं प्रति नृपं शृणु चेदं वचो मम,“महाबाहु युधिष्छिर! तुम्हें राजा दुर्योधनके प्रति किसी तरह ऐसी बात मुँहसे नहीं निकालनी चाहिये। मेरी इस बातको ध्यान देकर सुनो

Sinabi ni Vaiśampāyana: “O Yudhiṣṭhira na makapangyarihan ang bisig, huwag mong bibigkasin sa anumang paraan ang gayong mga salita tungkol kay Haring Duryodhana. Makinig kang mabuti sa aking sasabihin.”

Verse 13

एष दुर्योधनो राजा पूज्यते त्रिदशै: सह । सद्धिश्व॒ राजप्रवरैर्य इमे स्वर्गवासिन:

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “Masdan ninyo si Haring Duryodhana—sa langit siya’y pinararangalan kasama ng mga diyos; at pinararangalan din ng mga Siddha at ng mga pinakadakilang hari na nananahan sa makalangit na daigdig na yaon.”

Verse 14

वीरलोकगति): प्राप्ता युद्धे हुत्वा55त्मनस्तनुम्‌ । यूयं सर्वे सुरसमा येन युद्धे समासिता:

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “Narating nila ang hantungan ng mga bayani, sapagkat inihandog nila ang sarili nilang katawan bilang alay sa digmaan. Sapagkat tumindig silang matatag sa labanan laban sa inyong lahat—mga magkakapatid na nagniningning na tila mga diyos. Kaya, sa pagharap sa kamatayan sa pakikidigma nang walang pag-urong, narating nila ang antas na iginagawad ng kodigo ng kṣatriya.”

Verse 15

स एष क्षत्रधर्मेण स्थानमेतदवाप्तवान्‌ | भये महति यो5भीतो बभूव पृथिवीपति:

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “Ang haring ito’y nakamit ang kalagayang ito ayon sa kodigo ng kṣatriya. Sa gitna ng matinding pangamba, hindi siya nanghina; nanatiling walang takot, ang panginoon ng lupa ay nagwagi sa antas na ito.”

Verse 16

न तन्मनसि कर्ताव्यं पुत्र यद्‌ द्यूतकारितम्‌ । द्रौपद्याश्न परिक्लेशं न चिन्तयितुमहसि

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “Anak ko, huwag mong itanim sa isip ang kamaliang naganap dahil sa pagsusugal. Ni huwag mong pag-ukulan pa ng isip ang pagdurusang sinapit ni Draupadī dahil sa kanila. Pakawalan mo na ito sa iyong gunita.”

Verse 17

ये चान्येडपि परिक्लेशा युष्माकं ज्ञातिकारिता: । संग्रामेष्वथ वान्यत्र न तान्‌ संस्मर्तुमहसि

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “At anumang iba pang paghihirap na inyong dinanas—na idinulot ng sarili ninyong mga kamag-anak—sa mga digmaan man o sa iba pang dako, hindi nararapat na alalahanin ninyo iyon dito.”

Verse 18

समागच्छ यथान्यायं राज्ञा दुर्योधनेन वै | स्वर्गोड्यं नेह वैराणि भवन्ति मनुजाधिप,“अब तुम राजा दुर्योधनके साथ न्यायपूर्वक मिलो। नरेश्वर! यह स्वर्गलोक है, यहाँ पहलेके वैर-विरोध नहीं रहते हैं!

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “Lumapit at makipagkaisa, ayon sa nararapat at makatarungan, kay Haring Duryodhana. O panginoon ng mga tao, ito ang daigdig ng langit; dito, ang mga dating poot at alitan ay hindi na nananatili.”

Verse 19

नारदेनैवमुक्तस्तु कुरुराजो युधिष्ठिर: । भ्रातृन्‌ पप्रच्छ मेधावी वाक्यमेतदुवाच ह,नारदजीके ऐसा कहनेपर बुद्धिमान्‌ कुरुराज युधिष्ठिरने अपने भाइयोंका पता पूछा और यह बात कही--

Nang masabi ni Nārada ang gayon, si Yudhiṣṭhira—ang marunong na hari ng mga Kuru—ay nagtanong tungkol sa kanyang mga kapatid, at saka nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 20

यदि दुर्योधनस्यैते वीरलोका: सनातना: । अधर्मज्ञस्थ पापस्य पृथिवीसुद्ददां द्रुह:

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “Kung ang mga walang-hanggang daigdig na inilaan sa mga bayani ay ipinagkaloob kay Duryodhana—makasalanan, di man lamang nakakikilala sa dharma, taksil na nagdala ng kapahamakan sa lupa kasama ang mga kabayo, elepante, at tao—ano naman ang daigdig na narating ngayon ng aking mga kapatid: yaong mga bayani, dakilang-loob, matitibay sa dakilang panata, tapat sa pangako, bantog sa buong daigdig, matatapang at nagsasalita ng katotohanan? Nais ko silang makita. At nais ko ring makatagpo ang dakilang-loob na si Karṇa, anak ni Kuntī, na matatag sa katotohanan.”

Verse 21

यत्कृते पृथिवी नष्टा सहया सनरद्विपा । वयं च मन्युना दग्धा वैरं प्रतिचिकीर्षव:

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “Dahil sa kanya, napahamak ang lupa kasama ang mga kabayo, elepante, at tao; at dahil sa pagnanais na gantihan ang poot na iyon, kami man ay nasunog sa apoy ng galit.”

Verse 22

ये ते वीरा महात्मानो भ्रातरो मे महाव्रता: । सत्यप्रतिज्ञा लोकस्य शूरा वै सत्यवादिन:

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “Ang mga bayaning iyon—ang aking mga kapatid—ay dakilang-loob, matatag sa dakilang panata, bantog sa daigdig sa pagtupad ng pangako, tunay na matatapang, at tapat sa katotohanan. Kung ang makasalanang si Duryodhana—na ni hindi nakakikilala sa pangalan ng dharma, na sa buong buhay ay nagtaksil sa lahat ng mabubuting kaibigan ng lupa; na dahil sa kanyang poot ay napuksa ang daigdig kasama ang mga kabayo, elepante, at tao, at sa galit ng paghihiganti kami man ay napaso—ay nakaabot sa mga walang-hanggang daigdig ng mga bayani, anong daigdig naman ang narating ngayon ng aking mga kapatid? Nais ko silang makita. At nais ko ring makatagpo ang dakilang-loob na si Karṇa, anak ni Kuntī, na matatag sa katotohanan.”

Verse 23

तेषामिदानीं के लोका द्रष्टमिच्छामि तानहम्‌ | कर्ण चैव महात्मानं कौन्तेयं सत्यसंगरम्‌

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “Ngayon ay nais kong makita kung anong mga daigdig ang kanilang narating. At nais ko ring masilayan si Karṇa na dakila ang loob—anak ni Kuntī—matatag sa katotohanan at di matinag sa labanan.”

Verse 24

धृष्टद्युम्नं सात्यकिं च धृष्टद्युम्नस्य चात्मजान्‌ | येच शस्त्रैर्वधं प्राप्ता: क्षत्रधर्मेण पार्थिवा:

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “(Nais kong makita) si Dhṛṣṭadyumna, si Sātyaki, at ang mga anak ni Dhṛṣṭadyumna; at gayundin ang mga haring namatay sa sandata ayon sa kṣatriya-dharma. Nasaan sila? Hindi ko sila nakikita rito. Nananabik akong makatagpo ang lahat ng mga haring iyon.”

Verse 25

क्व नु ते पार्थिवान्‌ ब्रद्मुन्नैतान्‌ पश्यामि नारद । विराटद्रुपदौ चैव धृष्टकेतुमुखांश्व॒ तान्‌

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “O pantas, sabihin mo sa akin—nasaan ang mga haring iyon? O Nārada, hindi ko sila nakikita rito. Nasaan sina Virāṭa at Drupada, at ang mga pinangungunahan ni Dhṛṣṭaketu? Nais ko ring masilayan si Śikhaṇḍin, ang lahat ng anak ni Draupadī, at ang di-matatalong bayani na si Abhimanyu.”

Verse 26

शिखण्डिनं च पाज्चाल्यं द्रौपदेयांक्ष सर्वश: । अभिमन्यु च दुर्धर्ष द्रष्ठमिच्छामि नारद

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “O Nārada, nais kong makita si Śikhaṇḍin ng mga Pāñcāla, ang lahat ng anak ni Draupadī, at ang di-matatalong bayani na si Abhimanyu.”