Adhyaya 6

Verse 1

सूत उवाच पवमानः पावकश् च शुचिरग्निश् च ते स्मृताः निर्मथ्यः पवमानस्तु वैद्युतः पावकः स्मृतः

Wika ni Sūta: “Sila’y inaalala bilang Pavamāna, Pāvaka, at Śuci—mga anyo ni Agni. Sa mga ito, ang Pavamāna ay apoy na nalilikha sa pagkikiskisan ng panggatong (fire-stick), samantalang ang Pāvaka ay kilalang apoy na isinilang mula sa kidlat.”

Verse 2

शुचिः सौरस्तु विज्ञेयः स्वाहापुत्रास्त्रयस्तु ते पुत्रैः पौत्रैस्त्विहैतेषां संख्या संक्षेपतः स्मृता

Alamin na si Śuci ay anak ni Sūrya. Ang tatlong iyon ay sinasabing mga anak ni Svāhā; at dito, ang bilang ng kanilang mga anak at mga apo ay inaalala nang maikli.

Verse 3

विसृज्य सप्तकं चादौ चत्वारिंशन्नवैव च इत्येते वह्नयः प्रोक्ताः प्रणीयन्ते ऽध्वरेषु च

Una, inilatag muna ang pitong banal na apoy, at saka ang apatnapu at apatnapu’t siyam pa—ang mga ito’y ipinahahayag na mga apoy ng ritwal; at itinatatag at ginagamit nang wasto sa mga handog na Veda. Sa pagkaunawang Śaiva, ang ganitong maayos na hawan ng mga hawan-rite ay nagiging disiplinadong daan upang ang paśu (kaluluwang nakagapos) ay makalapit sa Pati (Panginoon) sa pamamagitan ng gawaing pinabanal.

Verse 4

सर्वे तपस्विनस्त्वेते सर्वे व्रतभृतः स्मृताः प्रजानां पतयः सर्वे सर्वे रुद्रात्मकाः स्मृताः

Ang lahat ng mga ito ay tunay na mga asceta; ang lahat ay kinikilalang tagapangalaga ng mga banal na panata (vrata). Ang lahat ay mga panginoon ng mga nilalang at lahi, at ang lahat ay inaalala bilang may mismong kalikasan ni Rudra—mga pagpapahayag ng Pati, ang Panginoong namamahala at lumalaganap sa buong sangnilikha.

Verse 5

अयज्वानश् च यज्वानः पितरः प्रीतिमानसाः अग्निष्वात्ताश् च यज्वानः शेषा बर्हिषदः स्मृताः

Ang mga Pitṛ ay may dalawang uri—yaong hindi nagsagawa ng mga handog na Veda at yaong nagsagawa; lahat ay may masayang kalooban. Sa kanila, ang Agniṣvātta ang mga nagsasakripisyo, at ang natitira ay inaalala bilang mga Barhiṣad.

Verse 6

मेनां तु मानसीं तेषां जनयामास वै स्वधा अग्निष्वात्तात्मजा मेना मानसी लोकविश्रुता

Mula sa kanila, si Svadhā ay tunay na nagluwal kay Menā bilang anak na babaeng isinilang sa isip (mānasī)—si Menā, mula sa angkan ng Agniṣvātta, na bantog sa lahat ng daigdig.

Verse 7

असूत मेना मैनाकं क्रौञ्चं तस्यानुजामुमाम् गङ्गां हैमवतीं जज्ञे भवाङ्गाश्लेषपावनीम्

Isinilang ni Menā sina Maināka at Krauñca, at gayundin ang kanilang nakababatang kapatid na si Umā. Mula kay Himavat ay isinilang si Gaṅgā, anak na babae ng Himalaya—na naging lubhang nagpapadalisay dahil sa malapit na pagdikit kay Bhava (Śiva).

Verse 8

धरणीं जनयामास मानसीं यज्ञयाजिनीम् स्वधा सा मेरुराजस्य पत्नी पद्मसमानना

Si Svadhā—ang may mukhang tulad ng lotus na kabiyak ni Haring Meru—ay nagluwal, sa paglikha mula sa isip, kay Dharaṇī, ang Daigdig, na deboto sa pagsasagawa ng mga handog na Veda. Sa gayon, ang kaayusang sakripisyo na sumusuporta sa mga daigdig ay naitatag sa sangnilikha sa ilalim ng Pati sa pamamagitan ng dharma.

Verse 9

पितरो ऽमृतपाः प्रोक्तास् तेषां चैवेह विस्तरः ऋषीणां च कुलं सर्वं शृणुध्वं तत्सुविस्तरम्

Ang mga Pitṛ (mga banal na ninuno) ay ipinahayag na mga umiinom ng amṛta, ang inuming walang-kamatayan; at dito inilalahad ang ganap na salaysay tungkol sa kanila. Makinig din, nang lubos na masinsin, sa buong angkan ng mga Ṛṣi, upang ang sagradong pagmamana ng kaalaman ay makilala nang walang pagkukulang.

Verse 10

वदामि पृथगध्यायसंस्थितं वस्तदूर्ध्वतः दाक्षायणी सती याता पार्श्वं रुद्रस्य पार्वती

Ngayon ay aking ipahahayag nang malinaw, gaya ng nakasaad nang hiwalay sa ibang kabanata at sa mga susunod: si Dākṣāyaṇī Satī ay muling nagtungo sa tabi ni Rudra, at naging si Pārvatī.

Verse 11

पश्चाद्दक्षं विनिन्द्यैषा पतिं लेभे भवं तथा तां ध्यात्वा व्यसृजद्रुद्रान् अनेकान्नीललोहितः

Pagkaraan, matapos niyang sawayin si Dakṣa, tinanggap niya si Bhava (Śiva) bilang Panginoon at asawa. Sa pagninilay sa kanya, si Nīlalohita—ang Rudra na bughaw at mapula na tila apoy—ay nagpalitaw ng maraming Rudra.

Verse 12

आत्मनस्तु समान्सर्वान् सर्वलोकनमस्कृतान् याचितो मुनिशार्दूला ब्रह्मणा प्रहसन् क्षणात्

O mga pantas na tulad ng tigre, nang manikluhod sa pakiusap si Brahmā sa kanila—yaong sinasamba ng lahat ng daigdig at itinuturing na kapantay niya—sila’y ngumiti agad sa isang saglit, bilang pagsang-ayon.

Verse 13

तैस्तु संछादितं सर्वं चतुर्दशविधं जगत् तान्दृष्ट्वा विविधान् रुद्रान् निर्मलान्नीललोहितान्

Sa pamamagitan nila, ang buong sansinukob na may labing-apat na antas ay lubusang napuspos at natakpan. Nang makita ang sari-saring Rudra—dalisay sa diwa, at may kulay na bughaw na malalim at mapulang tila apoy—(naunawaan ng nakakakita) ang maraming anyo ng iisang Panginoon, si Pati, na lampas sa lahat ngunit pumupuno sa lahat ng daigdig.

Verse 14

जरामरणनिर्मुक्तान् प्राह रुद्रान्पितामहः नमो ऽस्तु वो महादेवास् त्रिनेत्रा नीललोहिताः

Nagsalita si Pitamaha (Brahmā) sa mga Rudra—yaong pinalaya sa pagkabulok at kamatayan—: “Pagpupugay sa inyo, O mga Mahādeva, mga may tatlong mata, na bughaw at mapulang ningning.”

Verse 15

सर्वज्ञाः सर्वगा दीर्घा ह्रस्वा वामनकाः शुभाः हिरण्यकेशा दृष्टिघ्ना नित्या बुद्धाश् च निर्मलाः

Sila’y lubos na nakaaalam at sumasaklaw sa lahat; nagpapakita bilang matangkad, pandak, at maging anyong duwende—ngunit laging mapalad at banal. May gintong buhok, at kayang daigin ang titig ng tumitingin; walang hanggan, gising sa kamalayan, at dalisay na walang dungis.

Verse 16

निर्द्वंद्वा वीतरागाश् च विश्वात्मानो भवात्मजाः एवं स्तुत्वा तदा रुद्रान् रुद्रं चाह भवं शिवम् प्रदक्षिणीकृत्य तदा भगवान्कनकाण्डजः

Pagkaraan, ang mga anak ni Bhava—malaya sa mga salungat na pares, walang pagkapit, at nakalagay sa Pangkalahatang Sarili—ay pumuri sa mga Rudra sa ganitong paraan. Matapos ang mga himno, ang banal na Kanakāṇḍaja ay umikot nang pradakṣiṇā at nagsalita kay Rudra—kay Bhava, ang mapalad na Śiva.

Verse 17

नमो ऽस्तु ते महादेव प्रजा नार्हसि शंकर मृत्युहीना विभो स्रष्टुं मृत्युयुक्ताः सृज प्रभो

Pagpupugay sa Iyo, Mahādeva. O Śaṅkara, huwag Kang lumikha ng mga nilalang na walang kamatayan. O Panginoong sumasaklaw sa lahat, O Guro—likhain Mo ang mga nilalang na may bahagi ng kamatayan.

Verse 18

ततस्तमाह भगवान् न हि मे तादृशी स्थितिः स त्वं सृज यथाकामं मृत्युयुक्ताः प्रजाः प्रभो

Pagkatapos, sinabi ng Mapalad na Panginoon sa kanya: “Ang gayong kalagayan ay hindi sa Akin. Kaya, O panginoon, lumikha ka ayon sa iyong nais—ng mga prajā na may kamatayan.”

Verse 19

लब्ध्वा ससर्ज सकलं शंकराच्चतुराननः जरामरणसंयुक्तं जगदेतच्चराचरम्

Nang matanggap ang kapangyarihan at utos mula kay Śaṅkara (Śiva), ang apat-ang-mukhang Brahmā ay lumikha ng buong sansinukob na ito—gumagalaw at di-gumagalaw—na may kalagayang pagtanda at kamatayan.

Verse 20

शंकरो ऽपि तदा रुद्रैर् निवृत्तात्मा ह्यधिष्ठितः स्थाणुत्वं तस्य वै विप्राः शंकरस्य महात्मनः

Pagkaraan nito, si Śaṅkara man, na itinatag ng mga Rudra at ang diwa’y nakatuon sa loob (nivṛtta-ātmā), ay tumanggap ng kalagayang Sthāṇu—di-makilos at matatag—O mga brāhmaṇa, kay Śaṅkara na dakila ang loob.

Verse 21

निष्कलस्यात्मनः शम्भोः स्वेच्छाधृतशरीरिणः शं रुद्रः सर्वभूतानां करोति घृणया यतः

Sapagkat si Śambhu—na ang tunay na Sarili ay niṣkala, walang bahagi at walang anyo, ngunit kusang tumatanggap ng katawan ayon sa Kanyang kalooban—sa habag ay nagdudulot ng kapayapaan at pagpapala sa lahat ng nilalang; kaya Siya’y tinatawag na “Rudra.”

Verse 22

शंकरश्चाप्रयत्नेन तदात्मा योगविद्यया वैराग्यस्थं विरक्तस्य विमुक्तिर्यच्छमुच्यते

Si Śaṅkara mismo—na ang likas na kalikasan ay yaong Kataas-taasang Katotohanan—sa kaalaman ng Yoga ay nagkakaloob ng paglaya nang walang hirap sa kaluluwang di-nakakapit, na nakatatag sa vairāgya; ang kalayaang iyon ang ipinahahayag na pinakamataas na mapagpalang kapayapaan.

Verse 23

अणोस्तु विषयत्यागः संसारभयतः क्रमात् वैराग्याज्जायते पुंसो विरागो दर्शनान्तरे

Dahil sa takot sa saṃsāra, ang tao’y nagsisimula—unti-unti—na talikdan ang mga bagay ng pandama, kahit sa pinakamaliit na pagtalikod. Mula sa vairāgya, sumisibol sa kanya ang mas malalim na paglayo sa pagkapit, at ang paningin ay nagbabago tungo sa ibang paraan ng pagtanaw.

Verse 24

विमुख्यो विगुणत्यागो विज्ञानस्याविचारतः तस्य चास्य च संधानं प्रसादात्परमेष्ठिनः

Ang pagtalikod sa makamundo, ang pagwawaksi ng mga kapintasang katangian, at ang hindi pagkapit sa paghimay lamang ng kaalamang pang-isip—ang tunay na pag-uugnay ng “Yaon” (pinakamataas na Katotohanan) at “Ito” (sariling kaluluwa) ay natatamo sa biyaya ng Kataas-taasang Panginoon, Parameṣṭhin, ang Pati.

Verse 25

धर्मो ज्ञानं च वैराग्यम् ऐश्वर्यं शंकरादिह स एव शंकरः साक्षात् पिनाकी नीललोहितः

Dito, ang Dharma, ang kaalamang espirituwal (jñāna), ang paglayo sa pagnanasa (vairāgya), at ang banal na kapangyarihan (aiśvarya) ay nagmumula kay Śaṅkara. Siya lamang ang tunay na Śaṅkara—nahahayag bilang Mahādeva Nīlalohita, ang Panginoong may tangan ng Pināka.

Verse 26

ये शंकराश्रिताः सर्वे मुच्यन्ते ते न संशयः न गच्छन्त्येव नरकं पापिष्ठा अपि दारुणम्

Lahat ng kumakalinga kay Śaṅkara ay tiyak na napapalaya—walang pag-aalinlangan. Kahit pa sila’y lubog sa mabibigat na kasalanan, hindi sila mapapasa nakapangingilabot na impiyerno, sapagkat ang pagkanlong sa Pati (Śiva) ang pumuputol sa mga tali ng pāśa na gumagapos sa paśu (kaluluwa).

Verse 27

आश्रिताः शंकरं तस्मात् प्राप्नुवन्ति च शाश्वतम् ऋषय ऊचुः मायान्ताश्चैव घोराद्या ह्य् अष्टविंशतिरेव च

Kaya nga, ang mga kumakalinga kay Śaṅkara ay nakakamit ang Walang Hanggan. Sinabi ng mga ṛṣi: “At ang hanay na nagsisimula sa Ghora, kasama ang Māyānta—tunay na dalawampu’t walo ang bilang.”

Verse 28

कोटयो नरकाणां तु पच्यन्ते तासु पापिनः अनाश्रिताः शिवं रुद्रं शंकरं नीललोहितम्

Tunay na may napakaraming impiyerno, umaabot sa mga crore; doon pinahihirapan ang mga makasalanan—yaong hindi kumakalinga kay Śiva, Rudra, Śaṅkara, si Nīlalohita, ang bughaw-at-mapulang Panginoon.

Verse 29

आश्रयं सर्वभूतानाम् अव्ययं जगतां पतिम् पुरुषं परमात्मानं पुरुहूतं पुरुष्टुतम्

Ako’y sumisilong sa Panginoon, ang sandigan ng lahat ng nilalang—di-nasisira, Hari ng mga daigdig; ang Kataas-taasang Purusha, ang Panloob na Sarili ng lahat, na tinatawag ng marami at pinupuri ng mga pantas—si Shiva, ang Pati na nagpapalaya sa paśu mula sa pāśa.

Verse 30

तमसा कालरुद्राख्यं रजसा कनकाण्डजम् सत्त्वेन सर्वगं विष्णुं निर्गुणत्वे महेश्वरम्

Sa pamamagitan ng tamas Siya’y nakikilala bilang Kālarudra; sa pamamagitan ng rajas bilang ang isinilang mula sa Gintong Itlog (Brahmā); sa pamamagitan ng sattva bilang si Viṣṇu na sumasaklaw sa lahat; at sa Kanyang katotohanang nirguṇa, lampas sa mga katangian, Siya ay si Maheśvara—Pati, ang Kataas-taasang Panginoon na higit sa mga guṇa.

Verse 31

केन गच्छन्ति नरकं नराः केन महामते कर्मणाकर्मणा वापि श्रोतुं कौतूहलं हि नः

“Sa ano napupunta sa impiyerno ang mga tao, at sa ano nila ito naiiwasan, O dakilang pag-iisip? Sa gawa ba o sa di-paggawa? Sabik kaming makarinig, sapagkat tunay ang aming pag-uusisa.”