Adhyaya 19

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे अष्टादशो ऽध्यायः सूत उवाच अदितिः सुषुवे पुत्रमादित्यं कश्यपात् प्रभुम् / तस्यादित्यस्य चैवसीद् भार्याणां तु चतुष्टयम् / संज्ञा राज्ञी प्रभा छाया पुत्रांस्तासां निबोधत

Ganito, sa Śrī Kūrma Purāṇa, sa Ṣaṭsāhasrī Saṃhitā, sa Pūrva-bhāga—nagsisimula ang ikalabingwalong kabanata. Wika ni Sūta: Si Aditi ay nagsilang ng isang anak, si Āditya, ang Panginoon, mula kay Kaśyapa. At ang Āditya ay may apat na asawa—Saṃjñā, Rājñī, Prabhā, at Chāyā. Pakinggan ngayon ang mga anak na isinilang sa kanila.

Verse 2

संज्ञा त्वाष्ट्री च सुषुवे सूर्यान्मनुमनुत्तमम् / यमं च यमुनां चैव राज्ञी रैवतमेव च

Si Saṃjñā, anak na babae ni Tvaṣṭṛ, ay nagsilang kay Sūrya ng pinakadakilang Manu; at isinilang din sina Yama at Yamunā, gayundin sina Rājñī at Raivata.

Verse 3

प्रभा प्रभातमादित्याच्छाया सावर्णमात्मजम् / शनिं च तपतीं चैव विष्टिं चैव यथाक्रमम्

Mula kay Āditya (ang Araw) ay isinilang sina Prabhā at Prabhāta; at mula kay Chāyā ay isinilang si Sāvarṇa (ang kanyang anak na lalaki), gayundin sina Śani, Tapatī, at Viṣṭi, ayon sa pagkakasunod.

Verse 4

मनोस्तु प्रथमस्यासन् नव पुत्रास्तु संयमाः / इक्ष्वाकुर्नभगश्चैव धृष्टः शर्यातिरेव च

Sa unang Manu ay may siyam na anak na may pagpipigil-sa-sarili—Ikṣvāku, Nabhaga, Dhṛṣṭa, at gayundin si Śaryāti (kabilang sa kanila).

Verse 5

नरिष्यन्तश्च नाभागो ह्यरिष्टः कारुषकस्तथा / पृषध्रश्च महातेजा नवैते शक्रसन्निभाः

At naroon din sina Nariṣyanta, Nābhāga, Ariṣṭa, at si Kāruṣaka; at si Pṛṣadhra na may dakilang ningning. Ang siyam na ito’y kahambing ni Śakra (Indra) sa lakas at giting.

Verse 6

इला ज्येष्ठा वरिष्ठा च सोमवंशविवृद्धये / बुधस्य गत्वा भवनं सोमपुत्रेण संगता

Si Ilā—ang panganay at pinakadakila—upang mapalago ang angkan ng Buwan, ay nagtungo sa tahanan ni Budha; at nakipag-isa sa anak ni Soma.

Verse 7

असूत सौम्यजं देवी पुरूरवसमुत्तमम् / पितॄणां तृप्तिकर्तारं बुधादिति हि नः श्रुतम्

Isinilang ng diyosa ang dakilang Purūravas, anak ni Saumya (Budha). Narinig namin na siya’y ipinanganak kay Budha at naging tagapagbigay-kasiyahan sa mga Pitṛ (ninuno) sa pamamagitan ng mga ritwal at handog.

Verse 8

संप्राप्य पुंस्त्वममलं सुद्युम्न इति विश्रुतः / इला पुत्रत्रयं लेभे पुनः स्त्रीत्वमविन्दत

Nang muling makamtan ang dalisay na pagkalalaki, siya’y nakilala bilang Sudyumna. Kay Ilā, nagkaanak siya ng tatlong anak na lalaki, at pagkaraan ay muling nagbalik sa kalagayang babae.

Verse 9

उत्कलश्च गयश्चैव विनताश्वस्तथैव च / सर्वे ते ऽप्रतिमप्रख्याः प्रपन्नाः कमलोद्भवम्

Ang Utkala at Gaya, gayundin ang Vinatāśva—silang lahat na tanyag na walang kapantay—ay sumilong at nagpasakop sa Isinilang sa Loto (Brahmā).

Verse 10

इक्ष्वाकोश्चाभवद् वीरो विकुक्षिर्नाम पार्थिवः / ज्येष्ठः पुत्रशतस्यापि दश पञ्च च तत्सुताः

Mula kay Ikṣvāku ay lumitaw ang isang haring magiting na nagngangalang Vikukṣi. Bagaman may sandaang anak si Ikṣvāku, si Vikukṣi ang panganay; at si Vikukṣi ay may labinlimang anak na lalaki.

Verse 11

तेषाञ्ज्येष्ठः ककुत्स्थो ऽभूत् काकुत्स्थो हि सुयोधनः / सुयोधनात् पृथुः श्रीमान् विश्वकश्च पृथोः सुतः

Sa kanila, ang panganay ay si Kakutstha; si Kakutstha rin ay tinatawag na Suyodhana. Mula kay Suyodhana ay isinilang ang maringal na Pṛthu; at si Viśvaka ang anak ni Pṛthu.

Verse 12

विश्वकादार्द्रको धीमान् युवनाश्वस्तु तत्सुतः / स गोकर्णमनुप्राप्य युवनाश्वः प्रतापवान्

Mula kay Viśvakā ay isinilang ang marunong na Ārdraka, at ang anak niya ay si Yuvanāśva. Ang matapang na Yuvanāśva, na may ningning ng pagka-hari, ay naglakbay at nakarating sa Gokarṇa.

Verse 13

दृष्ट्वा तु गौतमं विप्रं तपन्तमनलप्रभम् / प्रणम्य दण्डवद् भूमौ पुत्रकामो महीपतिः / अपृच्छत् कर्मणा केन धार्मिकं प्राप्नुयात् सुतम्

Nang makita ang brahmin na pantas na si Gautama, na nag-aayuno at nagniningas sa tapás na tila apoy, ang hari—nagnanais ng anak—ay nagpatirapa nang buong katawan sa lupa at sumamba. Pagkaraan ay nagtanong siya: “Sa anong gawa makakamtan ang isang anak na matuwid ayon sa Dharma?”

Verse 14

गौतम उवाच आराध्य पूर्वपुरुषं नारायणमनामयम् / अनादिनिधनं देवं धार्मिकं प्राप्नुयात् सुतम्

Wika ni Gautama: Sa pagsamba kay Nārāyaṇa—ang Sinaunang Persona, walang kapinsalaan, ang Diyos na walang simula at walang wakas, tagapagtanggol ng dharma—makakamtan ng tao ang isang anak na matuwid at deboto sa dharma.

Verse 15

यस्य पुत्रः स्वयं ब्रह्मा पौत्रः स्यान्नीललोहितः / तमादिकृष्णमीशानमाराध्याप्नोति सत्सुतम्

Yaong ang anak ay nagiging si Brahmā mismo at ang apo ay nagiging si Nīlalohita (Rudra)—sa pagsamba kay Īśāna, ang Ādikṛṣṇa, ang Unang Maitim—makakamtan ang isang anak na marangal at lubhang mabuti.

Verse 16

न यस्य भगवान् ब्रह्मा प्रभावं वेत्ति तत्त्वतः / तमाराध्य हृषीकेशं प्राप्नुयाद्धार्मिकं सुतम्

Yaong ang tunay na kadakilaan ay hindi ganap na maunawaan kahit ng pinagpalang Brahmā—sa pagsamba kay Hṛṣīkeśa, makakamtan ang isang anak na matuwid at masunurin sa dharma.

Verse 17

स गौतमवचः श्रुत्वा युवनाश्वो महीपतिः / आराधयन्महायोगं वासुदेवं सनातनम्

Nang marinig ang mga salita ni Gautama, si Haring Yuvanāśva—ang pinuno ng daigdig—ay nagsimulang sumamba kay Vāsudeva na walang hanggan, ang Kataas-taasang Panginoon na natatanto sa pamamagitan ng mahāyoga.

Verse 18

तस्य पुत्रो ऽभवद् वीरः श्रावस्तिरिति विश्रुतः / निर्मिता येन श्रावस्तिर्गौडदेशे महापुरी

Ang kanyang anak ay naging isang bayaning mandirigma, tanyag sa pangalang Śrāvastī; siya ang nagtatag ng dakilang lungsod na Śrāvastī sa lupain ng Gauḍa.

Verse 19

तस्माच्च बृहदश्वो ऽभूत् तस्मात् कुवलयाश्वकः / धुन्धुमारत्वमगमद् धुन्धुं हत्वा महासुरम्

Mula sa kanya ay isinilang si Bṛhad-aśva; at mula sa kanya rin ay si Kuvalayāśvaka. Nang mapuksa niya ang dakilang asura na si Dhundhu, tinamo niya ang banal na pamagat na “Dhundhumāra,” ang pumatay kay Dhundhu.

Verse 20

धुन्धुमारस्य तनयास्त्रयः प्रोक्ता द्विजोत्तमाः / दृढाश्वश्चैव दण्डाश्वः कपिलाश्वस्तथैव च

O pinakadakila sa mga Brahmin, sinasabing si Dhundhumāra ay may tatlong anak na lalaki: sina Dṛḍhāśva, Daṇḍāśva, at Kapilāśva.

Verse 21

दृढाश्वस्य प्रमोदस्तु हर्यश्वस्तस्य चात्मजः / हर्यश्वस्य निकुम्भस्तु निकुम्भात् संहताश्वकः

Mula kay Dṛḍhāśva ay isinilang si Pramoda; at ang anak niyang lalaki ay si Haryaśva. Mula kay Haryaśva ay isinilang si Nikumbha; at mula kay Nikumbha ay si Saṃhatāśvaka.

Verse 22

कृशाश्वश्च रणाश्वश्च संहताश्वस्य वै सुतौ / युवनाश्वो रणाश्वस्य शक्रतुल्यबलो युधि

Sina Kṛśāśva at Raṇāśva ang tunay na dalawang anak ni Saṃhatāśva. At si Yuvanāśva, anak ni Raṇāśva, ay may lakas sa digmaan na kapantay ni Śakra (Indra).

Verse 23

कृत्वा तु वारुणीमिष्टिमृषीणां वै प्रसादतः / लेभे त्वप्रतिमं पुत्रं विष्णुभक्तमनुत्तमम् / मान्धातारं महाप्राज्ञं सर्वशस्त्रभृतां वरम्

Pagkaraan, nang maisagawa niya ang handog na Vāruṇī at sa biyaya ng mga ṛṣi, nakamtan niya ang isang anak na walang kapantay—si Māndhātṛ—ang pinakadakila sa mga deboto ni Viṣṇu, lubhang marunong, at ang pangunahin sa lahat ng may tangan ng sandata.

Verse 24

मान्धातुः पुरुकुत्सो ऽभूदम्बरीषश्च वीर्यवान् / मुचुकुन्दश्च पुण्यात्मा सर्वे शक्रसमा युधि

Mula kay Māndhātṛ ay isinilang si Purukutsa; at si Ambarīṣa na makapangyarihan sa tapang; at si Mucukunda, ang haring may banal na kaluluwa—sa digmaan, silang lahat ay kapantay ni Śakra (Indra).

Verse 25

अम्बरीषस्य दायादो युवनाश्वो ऽपरः स्मृतः / हरितो युवनाश्वस्य हारितस्तत्सुतो ऽभवत्

Mula kay Ambarīṣa ay lumitaw ang isa pang tagapagmana na tinawag na Yuvanāśva. Mula kay Yuvanāśva ay isinilang si Harita, at ang anak ni Harita ay si Hārita.

Verse 26

पुरुकुत्सस्य दायादस्त्रसदस्युर्महायशाः / नर्मदायां समुत्पन्नः संभूतिस्तत्सुतो ऽभवत्

Mula kay Purukutsa ay isinilang ang tanyag na tagapagmana, si Trasadasyu. At sa pampang ng Narmadā ay lumitaw si Saṃbhūti, na naging kanyang anak.

Verse 27

विष्णुवृद्धः सुतस्तस्य त्वनरण्यो ऽभवत् परः / बृहदशवो ऽनरण्यस्य हर्यश्वस्तत्सुतो ऽभवत्

Ang kanyang anak ay si Viṣṇuvṛddha; at mula sa kanya ay isinilang ang dakilang Anaraṇya. Ang anak ni Anaraṇya ay si Bṛhadaśva, at ang anak ni Bṛhadaśva ay si Haryaśva.

Verse 28

सो ऽतीव धार्मिको राजा कर्दमस्य प्रजापतेः / प्रसादाद्धार्मिकं पुत्रं लेभे सूर्यपरायणम्

Ang haring iyon ay lubhang matuwid sa dharma; sa biyaya ni Prajāpati Kardama ay nagkamit siya ng isang anak na banal, na tapat na nakatuon kay Sūrya (Araw).

Verse 29

स तु सूर्यं समभ्यर्च्य राजा वसुमनाः शुभम् / लेभे त्वप्रतिमं पुत्रं त्रिधन्वानमरिन्दमम्

Matapos sambahin nang wasto ang Araw (Surya), ang haring si Vasumanā—may marangal at masaganang kalooban—ay nagkamit ng isang anak na walang kapantay, si Tridhanvā, tagapagpuksa ng mga kaaway.

Verse 30

अयजच्चाश्वमेधेन शत्रून् जित्वा द्विजोत्तमाः / स्वाध्यायवान् दानशीलस्तितिक्षुर्धर्मतत्परः

Pagkaraang mapagtagumpayan ang mga kaaway, ang pinakadakila sa mga dvija ay nagsagawa ng handog na Aśvamedha. Siya’y masigasig sa pag-aaral ng Veda (svādhyāya), mapagbigay, matiisin, at lubos na nakatuon sa dharma.

Verse 31

ऋषयस्तु समाजग्मुर्यज्ञवाटं महात्मनः / वसिष्ठकश्यपमुखा देवाश्चेन्द्रपुरोगमाः

Pagkaraan, nagtipon ang mga rishi sa pook ng yajña ng dakilang kaluluwa, na pinangungunahan nina Vasiṣṭha at Kaśyapa; dumating din ang mga deva, na si Indra ang nasa unahan.

Verse 32

तान् प्रणम्य महाराजः पप्रच्छ विनयान्वितः / समाप्य विधिवद् यज्ञं वसिष्ठादीन् द्विजोत्तमान्

Pagyukod sa kanila ang dakilang hari nang may kababaang-loob; at matapos ganapin ang yajña ayon sa wastong ritwal, tinanong niya ang mga pangunahing brahmin na pantas, gaya nina Vasiṣṭha at iba pa.

Verse 33

वसुमना उवाच किंस्विच्छेयस्करतरं लोके ऽस्मिन् ब्राह्मणर्षभाः / यज्ञस्तपो वा संन्यासो ब्रूत मे सर्ववेदिनः

Wika ni Vasumanā: “O pinakamainam sa mga Brahmin, alin ang higit na nagdudulot ng pinakamataas na kabutihan sa mundong ito—ang pagsamba sa pamamagitan ng yajña, ang tapas (pagpapakasakit/ascetismo), o ang saṃnyāsa (pagwawaksi)? Ipagpaliwanag ninyo sa akin, kayong mga nakaaalam ng lahat.”

Verse 34

वसिष्ठ उवाच अधीत्य वेदान् विधिवत् पुत्रानुत्पाद्य धर्मतः / इष्ट्वा यज्ञेश्वरं यज्ञैर् गच्छेद वनमथात्मवान्

Sinabi ni Vasiṣṭha: Matapos pag-aralan nang wasto ang mga Veda, magkaanak na lalaki ayon sa dharma, at sambahin si Yajñeśvara, Panginoon ng mga handog, sa pamamagitan ng mga ritwal na yajña, ang taong may pagpipigil-sa-sarili ay dapat pumasok sa gubat bilang vānaprastha.

Verse 35

पुलस्त्य उवाच आराध्य तपसा देवं योगिनं परमेष्ठिनम् / प्रव्रजेद् विधिवद् यज्ञैरिष्ट्वा पूर्वं सुरोत्तमान्

Sinabi ni Pulastya: Matapos sambahin sa pamamagitan ng tapas ang Kataas-taasang Diyos—panginoon ng mga yogin at Pinakamataas na Tagapag-ayos—at matapos munang magsagawa nang wasto ng mga yajña para sa pinakadakilang mga deva, dapat siyang tumalikod sa daigdig ayon sa itinakdang paraan.

Verse 36

पुलह उवाच यमाहुरेकं पुरुषं पुराणं परमेश्वरम् / तमाराध्य सहस्त्रांशुं तपसा मोक्षमाप्नुयात्

Sinabi ni Pulaha: Siya na ipinahahayag na iisang sinaunang Purusha, ang Kataas-taasang Panginoon—sa pagsamba sa Kanya, ang May sanlibong sinag, at sa tapas, nakakamtan ang mokṣa, ang paglaya.

Verse 37

जमदग्निरुवाच अजस्य नाभावध्येकमीश्वरेण समर्पितम् / बीजं भगवता येन स देवस्तपसेज्यते

Sinabi ni Jamadagni: “Ang iisang binhi na walang kapantay—na inialay ng Īśvara sa lotus-na-pusod ng Walang-Isinilang—na siyang pinagmumulan ng paglikha ng Bhagavān: ang mismong Deva na iyon ang dapat sambahin sa pamamagitan ng tapas.”

Verse 38

विश्वामित्र उवाच यो ऽग्निः सर्वात्मको ऽनन्तः स्वयंभूर्विश्वतोमुखः / स रुद्रस्तपसोग्रेण पूज्यते नेतरैर्मखैः

Sinabi ni Viśvāmitra: Ang Apoy na iyon—Sarili ng lahat, walang hanggan, kusang-umiiral, nakaharap sa lahat ng dako—Siya si Rudra; tunay Siyang sinasamba sa matinding lakas ng tapas, hindi sa iba pang mga handog (makha) lamang.

Verse 39

भरद्वाज उवाच यो यज्ञैरिज्यते देवो जातवेदाः सनातनः / स सर्वदैवततनुः पूज्यते तपसेश्वरः

Sinabi ni Bharadvāja: Ang walang-hanggang Diyos—si Jātavedas—na sinasamba sa pamamagitan ng mga ritong yajña, ay siyang katawan ng lahat ng mga diyos; bilang Panginoon ng tapas, Siya’y dapat igalang at sambahin.

Verse 40

अत्रिरुवाच यतः सर्वमिदं जातं यस्यापत्यं प्रजापतिः / तपः सुमहदास्थाय पूज्यते स महेश्वरः

Sinabi ni Atri: “Mula sa Kanya isinilang ang buong sansinukob, at maging si Prajāpati ay supling Niya; ang Mahēśvara na yaon, na nakatatag sa napakadakilang tapas, ay sinasamba.”

Verse 41

गौतम उवाच यतः प्रधानपुरुषौ यस्य शक्तिमयं जगत् / स देवदेवस्तपसा पूजनीयः सनातनः

Sinabi ni Gautama: Siya na pinagmulan ng Pradhāna at Puruṣa, at ang Kanyang śakti ang lumalaganap sa sansinukob—Siya ang Diyos ng mga diyos, ang Walang-hanggan, na dapat sambahin sa pamamagitan ng tapas.

Verse 42

कश्यप उवाच सहस्त्रनयनो देवः साक्षी स तु प्रजापतिः / प्रसीदति महायोगी पूजितस्तपसा परः

Sinabi ni Kaśyapa: “Ang Diyos na may sanlibong mata ang Saksi na nakamasid; tunay, Siya rin ang Prajāpati. Ang Kataas-taasang Mahāyogī ay nalulugod kapag sinasamba sa pamamagitan ng pinakadakilang tapas.”

Verse 43

क्रतुरुवाच प्राप्ताध्ययनयज्ञस् लब्धपुत्रस्य चैव हि / नान्तरेण तपः कश्चिद्धर्मः शास्त्रेषु दृश्यते

Sinabi ni Kratu: Kahit ang nakamit na ang pag-aaral ng Veda at ang bunga ng yajña, at kahit ang pinagpala ng mga anak, sa mga śāstra’y walang dharma na nakikitang umiiral nang hiwalay sa tapas.

Verse 44

इत्याकर्ण्य स राजर्षिस्तान् प्रणम्यातिहृष्टधीः / विसर्जयित्वा संपूज्य त्रिधन्वानमथाब्रवीत्

Nang marinig iyon, ang maharlikang rishi—lubhang nagalak ang diwa—ay yumukod at nagpatirapa sa mga pantas. Pagkaraang magpaalam nang may paggalang at sambahin nang wasto si Tridhanvan, saka siya nagsalita.

Verse 45

आराधयिष्ये तपसा देवमेकाक्षराह्वयम् / प्राणं बृहन्तं पुरुषमादित्यान्तरसंस्थितम्

Sa pamamagitan ng matinding tapas, sasambahin ko ang Diyos na tinatawag na “Ekākṣara,” ang Isang-Pantig—ang malawak na Prāṇa, ang Dakilang Puruṣa, na nananahan sa loob ng Āditya, ang Araw.

Verse 46

त्वं तु धर्मरतो नित्यं पालयैतदतन्द्रितः / चातुर्वर्ण्यसमायुक्तमशेषं क्षितिमण्डलम्

Ngunit ikaw, na laging nakatuon sa dharma, ay dapat magbantay at mamahala—nang walang kapabayaan—sa buong bilog ng daigdig na ito, na maayos ayon sa apat na varṇa.

Verse 47

एवमुक्त्वा स तद्राज्यं निधायात्मभवे नृपः / जगामारण्यमनघस्तपश्चर्तुमनुत्तमम्

Pagkasabi nito, ang walang dungis na hari ay ipinagkatiwala ang kaharian sa sarili niyang anak, at nagtungo sa gubat upang isagawa ang walang kapantay na tapas.

Verse 48

हिमवच्छिखरे रम्ये देवदारुवने शुभे / कन्दमूलफलाहारो मुन्यन्नैरयजत् सुरान्

Sa marikit na tuktok ng Himalaya, sa mapalad na gubat ng deodar, ang muni—nabubuhay sa ugat, laman-ugat, at mga bunga—ay sumamba sa mga deva sa pamamagitan ng payak na pagkain ng mga asceta.

Verse 49

संवत्सरशतं साग्रं तपोनिर्धूतकल्मषः / जजाप मनसा देवीं सावित्ररिं वेदमातरम्

Matapos mapawi ang mga dungis sa pamamagitan ng matinding tapa, inulit niya sa isip ang japa sa Diyosa Sāvitrī—Ina ng mga Veda—sa loob ng sandaang taon at higit pa.

Verse 50

तस्यैवं जपतो देवः स्वयंभूः परमेश्वरः / हिरण्यगर्भो विश्वात्मा तं देशमगमत् स्वयम्

Habang nagpapatuloy siya sa gayong pagbigkas ng mantra, ang Diyos na Sariling-silang, ang Kataas-taasang Panginoon—si Hiraṇyagarbha, Kaluluwa ng sansinukob—ay Siya Mismo ang dumating sa pook na iyon.

Verse 51

दृष्ट्वा देवं समायान्तं ब्रह्माणं विश्वतोमुखम् / ननाम शिरसा तस्य पादयोर्नाम कीर्तयन्

Nang makita niyang papalapit ang diyos na Brahmā—na ang mga mukha’y nakaharap sa lahat ng dako—yumuko siya at inihilig ang ulo sa paanan Niya, habang inuusal ang Kanyang pangalan sa pagpupuri.

Verse 52

नमो देवाधिदेवाय ब्रह्मणे परमात्मने / हिर्ण्यमूर्तये तुभ्यं सहस्त्राक्षाय वेधसे

Pagpupugay sa Diyos na higit sa lahat ng diyos—sa Brahman, sa Kataas-taasang Sarili. Pagpupugay sa Iyo na may anyong ginto, sa Panginoong may sanlibong mata, sa Vedhas, ang Tagapaglikha at Tagapag-ayos ng lahat.

Verse 53

नमो धात्रे विधात्रे च नमो वेदात्ममूर्तये / सांख्ययोगाधिगम्याय नमस्ते ज्ञानमूर्तये

Pagpupugay sa Dhātṛ, ang Tagapagtaguyod, at sa Vidhātṛ, ang Tagapag-ayos; pagpupugay sa Iyo na ang anyo’y mismong Veda. Pagpupugay sa Iyo na natatamo sa pamamagitan ng Sāṅkhya at Yoga; pagpupugay sa Iyo, na katawang-anyo ng banal na kaalaman.

Verse 54

नमस्त्रिमूर्तये तुभ्यं स्त्रष्ट्रे सर्वार्थवेदिने / पुरुषाय पुराणाय योगिनां गुरवे नमः

Pagpupugay sa Iyo, Panginoong may tatlong anyo (Trimurti); sa Lumikha, sa Nakaaalam ng lahat ng kahulugan at layunin. Pagpupugay sa sinaunang Puruṣa, sa Walang-hanggang Matanda, sa Guru ng mga yogin.

Verse 55

ततः प्रसन्नो भगवान् विरिञ्चो विश्वभावनः / वरं वरय भद्रं ते वरदो ऽस्मीत्यभाषत

Pagkaraan, ang mapagpalang Viriñca (Brahmā), tagapag-alaga ng sansinukob, ay nalugod at nagsalita: “Humiling ka ng biyaya; nawa’y mapasa iyo ang kabutihang-palad. Ako ang nagbibigay ng biyaya.”

Verse 56

राजोवाच जपेयं देवदेवेश गायत्रीं वेदमातरम् / भूयो वर्षशतं साग्रं तावदायुर्भवेन्मम

Wika ng Hari: “O Panginoon ng mga diyos, kung uulitin ko sa japa ang Gāyatrī—Ina ng mga Veda—madaragdagan ba ang aking buhay, aabot sa ganap na sandaang taon at higit pa?”

Verse 57

बाढमित्याह विश्वात्मा समालोक्य नराधिपम् / स्पृष्ट्वा कराभ्यां सुप्रीतस्तत्रैवान्तरधीयत

“Gayon nga,” wika ng Kaluluwa ng Sansinukob, habang tinitingnan ang hari. Sa lubos na kagalakan, hinipo niya ito ng dalawang kamay at noon din ay naglaho roon.

Verse 58

सो ऽपि लब्धवरः श्रीमान् जजापातिप्रसन्नधीः / शान्तस्त्रिषवणस्नायी कन्दमूलफलाशनः

Siya man—taglay ang biyaya at pinagpala—ay nagsagawa ng japa na may isip na luminaw at naging mapayapa dahil sa Panginoon ng mga nilalang. Tahimik ang kalooban, naliligo siya sa tatlong sandali ng araw at nabubuhay sa mga ugat, lamang-ugat, at mga bunga.

Verse 59

तस्य पूर्णे वर्षशते भगवानुग्रदीधितिः / प्रादुरासीन्महायोगी भानोर्मण्डलमध्यतः

Nang ganap na ang kanyang sandaang taon, ang Pinagpalang Panginoon—si Ugradīdhiti, ang dakilang Yogin—ay nagpakita, lumitaw mula sa pinakagitna ng bilog ng Araw.

Verse 60

तं दृष्ट्वा वेदविदुषं मण्डलस्थं सनातनम् / स्वयंभुवमनाद्यन्तं ब्रह्माणं विस्मयं गतः

Nang makita niya Siya—si Brahmā, ang Sariling-Isinilang—dalubhasa sa mga Veda, nakaluklok sa loob ng banal na mandala, walang simula at walang wakas, siya’y napuno ng matinding pagkamangha.

Verse 61

तुष्टाव वैदिकैर्मन्त्रैः सावित्र्या च विशेषतः / क्षणादपश्यत् पुरुषं तमेव परमेश्वरम्

Pinuri niya ang Panginoon sa mga mantrang Veda, lalo na sa Sāvitrī (Gāyatrī). Sa isang kisapmata, nasilayan niya ang yaong Puruṣa ring iyon—si Parameśvara, ang Kataas-taasang Panginoon.

Verse 62

चतुर्मुखं जटामौलिमष्टहस्तं त्रिलोचनम् / चन्द्रावयवलक्षमाणं नरनारीतनुं हरम्

Nasilayan niya si Hara (Śiva): apat ang mukha, ang mga buhol-buhol na buhok ay nakapatong na parang korona, walong kamay, tatlong mata; may tanda ng buwan bilang palamuti; at ang katawan ay lalaki’t babae sa iisang anyo (Ardhanārīśvara).

Verse 63

भासयन्तं जगत् कृत्स्नं नीलकण्ठं स्वरश्मिभिः / रक्ताम्बरधरं रक्तं रक्तमाल्यानुलेपनम्

Nakita ko ang Panginoong Bughaw ang Lalamunan (Nīlakaṇṭha), na nililiwanagan ang buong sansinukob sa sarili Niyang mga sinag—nakadamit ng pula, nagliliwanag sa pula, at pinalamutian ng pulang mga garland at pulang pahid na banal.

Verse 64

तद्भावभावितो दृष्ट्वा सद्भावेन परेण हि / ननाम शिरसा रुद्रं सावित्र्यानेन चैव हि

Nang makita niya Siya, na ang paningin ay lubos na nababad sa gayong banal na kalagayan, siya—puspos ng pinakamataas na dalisay na debosyon—ay yumukod at nagpatirapa kay Rudra, at gayundin ay nag-alay ng paggalang sa pamamagitan ng pormulang Sāvitrī (Gāyatrī).

Verse 65

नमस्ते नीलकण्ठाय भास्वते परमेष्ठिने / त्रयीमयाय रुद्राय कालरूपाय हेतवे

Pagpupugay sa Iyo, O Nīlakaṇṭha, ang maningning na Kataas-taasang Panginoon; pagpupugay kay Rudra na siyang katawan ng Tatlong Veda; pagpupugay sa Unang Sanhi na nag-aanyong Kāla, ang Panahon.

Verse 66

तदा प्राह महादेवो राजानं प्रीतमानसः / इमानि मे रहस्यानि नामानि शृणु चानघ

Pagkaraan, si Mahādeva, na may pusong nalulugod, ay nagsalita sa hari: “O walang kasalanan, pakinggan mo ang mga lihim Kong pangalan.”

Verse 67

सर्ववेदेषु गीतानि संसारशमनानि तु / नमस्कुरुष्व नृपते एभिर्मां सततं शुचिः

Sa lahat ng Veda ay inaawit ang mga himnong nagpapawi sa pagkagapos ng samsara. Kaya, O Hari, manatiling laging dalisay at patuloy na mag-alay ng pagpupugay sa Akin sa pamamagitan ng mga papuring Vedic na ito.

Verse 68

अध्यायं शतरुद्रीयं यजुषां सारमुद्धृतम् / जपस्वानन्यचेतस्को मय्यासक्तमना नृप

O Hari, bigkasin sa japa ang kabanatang Śatarudrīya—na hinango bilang pinakadiwa ng Yajurveda—na may isip na di naliligaw, at pusong mahigpit na nakakapit sa Akin.

Verse 69

ब्रह्मचारी मिताहारो भस्मनिष्ठः समाहितः / जपेदामरणाद् रुद्रं स याति परमं पदम्

Ang nagsasagawa ng brahmacarya—katamtaman sa pagkain, tapat sa banal na abo (bhasma), at nakalilikom ang loob—ay dapat mag-japa ng Pangalan/mantra ni Rudra hanggang kamatayan; siya’y makaaabot sa Kataas-taasang Kalagayan.

Verse 70

इत्युक्त्वा भगवान् रुद्रो भक्तानुग्रहकाम्यया / पुनः संवत्सरशतं राज्ञे ह्यायुरकल्पयत्

Pagkasabi nito, ang Mapalad na Panginoong Rudra—sa hangaring pagpalain ang deboto—ay muling nagtakda para sa hari ng habang-buhay na sandaang taon.

Verse 71

दत्त्वास्मै तत् परं ज्ञानं वैराग्यं परमेश्वरः / क्षणादन्तर्दधे रुद्रस्तदद्भुतमिवाभवत्

Ipinagkaloob ni Parameśvara Rudra sa kanya ang kataas-taasang kaalaman at ang pinakadakilang vairāgya (paglayo sa pagkapit); at sa isang kisapmata, naglaho si Rudra—tunay na wari’y himala.

Verse 72

राजापि तपसा रुद्रं जजापानन्यमानसः / भस्मच्छन्नस्त्रिषवणं स्नात्वा शान्तः समाहितः

Ang hari rin, sa pamamagitan ng tapas (mahigpit na pagdidisiplina), ay nag-japa kay Rudra nang di-nahahating isip. Nababalutan ng bhasma (banal na abo), naliligo sa tatlong takdang sandali ng araw (trisavana), siya’y mapayapa at matatag sa pagninilay.

Verse 73

जपतस्तस्य नृपतेः पूर्णे वर्षशते पुनः / योगप्रवृत्तिरभवत् कालात् कालात्मकं परम्

Habang nagpapatuloy ang japa ng hari, nang maganap muli ang sandaang taon, muling sumibol sa kanya ang agos ng Yoga—sa pamamagitan ni Kāla (Panahon), ang Kataas-taasang Katotohanan na ang likas na anyo ay Panahon mismo.

Verse 74

विवेश तद् वेदसारं स्थानं वै परमेष्ठिनः / भानोः स मण्डलं शुभ्रं ततो यातो महेश्वरम्

Pumasok siya sa tahanang siyang diwa ng mga Veda—ang kataas-taasang luklukan ni Parameṣṭhin (Brahmā). Pagkaraan, narating niya ang maningning at dalisay na bilog ng Araw; at mula roon ay nagpatuloy siya tungo kay Mahādeva (Maheśvara).

Verse 75

यः पठेच्छृणुयाद् वापि राज्ञश्चरितमुत्तमम् / सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते

Sinumang bumigkas o kahit makinig man lamang sa dakilang salaysay ng marangal na gawi ng hari, ay mapapalaya sa lahat ng kasalanan at pararangalan sa daigdig ni Brahmā.