Adhyaya 9

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे ऽष्टमो ऽध्यायः सूत उवाच एतच्छ्रुत्वा तु वचनं नारदाद्या महर्षयः / प्रणम्य वरदं विष्णुं पप्रच्छुः संशयान्विता

Kaya nga, sa banal na Śrī Kūrma Purāṇa, sa kalipunang may anim na libong śloka, sa Pūrva-bhāga, nagwakas ang Ikawalong Kabanata. Sabi ni Sūta: Nang marinig ang mga salitang iyon, ang mga dakilang ṛṣi na pinangungunahan ni Nārada ay yumukod at nagpatirapa kay Viṣṇu, ang Tagapagkaloob ng biyaya, at nagtanong sa Kanya—taglay pa rin ang pag-aalinlangan.

Verse 2

ऋषय ऊचुः कथितो भवता सर्गो मुख्यादीनां जनार्दन / इदानीं संशयं चेममस्माकं छेत्तुमर्हसि

Wika ng mga ṛṣi: “O Janārdana, isinalaysay Mo na ang paglikha mula sa Mahat, ang ‘pangunahing’ prinsipyo, at ang iba pa. Ngayon, nararapat Mong pawiin ang pag-aalinlangang ito sa amin.”

Verse 3

कथं स भगवानीशः पूर्वजो ऽपि पिनाकधृक् / पुत्रत्वमगच्छंभुर्ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः

“Paano nangyari na ang Mapalad na Panginoon—si Īśa Śambhu, may hawak ng busog na Pināka—bagaman siya ang sinauna at nauna sa lahat, ay tinawag na anak ni Brahmā, na ang kapanganakan ay di-nahahayag?”

Verse 4

कथं च भगवाञ्जज्ञे ब्रह्मा लोकपितामहः / अण्डजो जगतामीशस्तन्नो वक्तुमिहार्हसि

“At paano naman isinilang ang Mapalad na Brahmā, ang Pitāmaha, lolo at ama ng mga daigdig—siya na sumibol mula sa kosmikong itlog at panginoon ng mga nilalang? Ipagpaliwanag Mo sa amin dito.”

Verse 5

श्रीकूर्म उवाच शृणुध्वमृषयः सर्वे शङ्करस्यामितौजसः / पुत्रत्वं ब्रह्मणस्तस्य पद्मयोनित्वमेव च

Wika ni Śrī Kūrma: “Makinig kayo, lahat ng mga ṛṣi, sa salaysay tungkol kay Śaṅkara na may di-masukat na kapangyarihan—kung paanong siya’y tinatawag na ‘anak ni Brahmā’, at kung paanong si Brahmā naman ay tinatawag na ‘Padmayoni’, ang isinilang mula sa lotus.”

Verse 6

अतीतकल्पावसाने तमोभूतं जगत् त्रयम् / आसीदेकार्णवं सर्वं न देवाद्या न चर्षयः

Sa pagtatapos ng isang nagdaang kalpa, nabalot ng dilim ang tatlong daigdig. Ang lahat ay naging iisang karagatan lamang—wala ni mga diyos, ni maging mga ṛṣi.

Verse 7

तत्र नारायणो देवो निर्जने निरुपप्लवे / आश्रित्य शेषशयनं सुष्वाप पुरुषोत्तमः

Doon, si Nārāyaṇa—ang banal na Panginoon—sa isang payapang kalawakan na walang kaguluhan, ay sumandig sa higaan ni Śeṣa; at ang Kataas-taasang Persona ay pumasok sa yogic na pagtulog.

Verse 8

सहस्त्रशीर्षा भूत्वा स सहस्त्राक्षः सहस्त्रपात् / सहस्त्रबाहुः सर्वज्ञश्चिन्त्यमानो मनीषिभिः

Sa pag-aanyong may sanlibong ulo, Siya’y nagiging sanlibong mata at sanlibong paa; sanlibong bisig at ganap na nakaaalam—pinagninilayan Siya ng mga pantas.

Verse 9

पीतवासा विशालाक्षो नीलजिमूतसन्निभः / महाविभूतिर्योगात्मा योगिनां हृदयालयः

Nakasuot ng dilaw na kasuotan, malalawak ang mga mata, at maitim na gaya ng ulap-ulan; taglay Niya ang dakilang kaluwalhatian, Siya ang diwa ng Yoga, at nananahan sa puso ng mga yogin.

Verse 10

कदाचित् तस्य सुप्तस्य लीलार्थं दिव्यमद्भुतम् / त्रैलोक्यसारं विमलं नाभ्यां पङ्कजमुद्वभौ

Minsan, habang Siya’y nasa yogic na pagtulog, alang-alang sa banal na lila na kamangha-mangha, sumibol mula sa Kanyang pusod ang isang dalisay na lotus—kahanga-hanga at makalangit—na siyang diwa ng tatlong daigdig.

Verse 11

शतयोजनविस्तीर्णं तरुणादित्यसन्निभम् / दिव्यगन्धमयं पुण्यं कर्णिकाकेसरान्वितम्

Kumalat sa sandaang yojana, nagniningning na gaya ng bagong sikat na araw; ito’y banal at punô ng samyong dibino, may gitnang putik at mga hiblang nakapaligid.

Verse 12

तस्यैवं सुचिरं कालं वर्तमानस्य शार्ङ्गिणः / हिरण्यगर्भो भगवांस्तं देशमुपचक्रमे

Habang nananatili roon nang napakatagal si Śārṅgin (Panginoong Viṣṇu, may hawak ng busog na Śārṅga), ang Mapalad na Hiraṇyagarbha (Brahmā) ay naglakbay at lumapit sa gayong pook.

Verse 13

स तं करेण विश्वात्मा समुत्थाप्य सनातनम् / प्रोवाच मधुरं वाक्यं मायया तस्य मोहितः

Pagkaraan, itinaas ng Pandaigdigang Sarili ang walang-hanggang iyon sa pamamagitan ng Kanyang kamay, at nagsalita ng matatamis na salita—samantalang ang isa’y nalilinlang ng Kanyang Māyā.

Verse 14

अस्मिन्नेकार्णवे घोरे निर्जने तमसावृते / एकाकी को भवाञ्छेते ब्रूहि मे पुरुषर्षभ

Sa nakapanghihilakbot na iisang karagatan na ito—tigang at nababalot ng dilim—sino ka na nakahimlay dito nang mag-isa? Sabihin mo sa akin, O pinakadakila sa mga lalaki.

Verse 15

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा विहस्य गरुडध्वजः / उवाच देवं ब्रह्माणं मेघगम्भीरनिः स्वनः

Nang marinig ang kanyang mga salita, ang Panginoong may watawat ni Garuḍa (Nārāyaṇa) ay ngumiti, at sa tinig na lalim na gaya ng kulog sa ulap, nagsalita sa diyos na si Brahmā.

Verse 16

भो भो नारायणं देवं लोकानां प्रभवाप्ययम् / महायोगेश्वरं मां त्वं जानीहि पुरुषोत्तमम्

O! O! Kilalanin mo Ako bilang Nārāyaṇa—ang banal na Panginoon, pinagmulan at pagkalusaw ng mga daigdig; ang Dakilang Panginoon ng Yoga; ang Puruṣottama, ang Kataas-taasang Persona.

Verse 17

मयि पश्य जगत् कृत्स्नं त्वां च लोकपितामहम् / सपर्वतमहाद्वीपं समुद्रैः सप्तभिर्वृतम्

Masdan mo sa Akin ang buong sansinukob—at masdan mo rin ang iyong sarili, O Lolo ng mga daigdig. (Tingnan) ang malalaking kontinente na may mga bundok, na napalilibutan ng pitong karagatan.

Verse 18

एवमाभाष्य विश्चात्मा प्रोवाच पुरुषं हरिः / जानन्नपि महायोगी को भवानिति वेधसम्

Pagkasabi nito, si Hari—ang Sariling-Lakas na lumalaganap sa sansinukob—ay nagsalita sa Kataas-taasang Purusha. Bagaman siya’y Dakilang Yogin na batid na, tinanong pa rin niya si Vedhas (ang Lumikha): “Sino ka?”

Verse 19

ततः प्रहस्य भगवान् ब्रह्मा वेदनिधिः प्रभुः / प्रत्युवाचाम्बुजाभाक्षं सस्मितं श्लक्ष्णया गिरा

Pagkaraan, ang Mapalad na Panginoong Brahmā—ang pinuno at kayamanan ng mga Veda—ay ngumiti at, sa banayad at magiliw na tinig, sumagot sa May-mata-ng-lotus.

Verse 20

अहं धाता विधाता च स्वयंभूः प्रपितामहः / मय्येव संस्थितं विश्वं ब्रह्माहं विश्वतोमुखः

“Ako ang Dhātā at Vidhātā—ang Tagapagtaguyod at Tagapag-ayos; ang Svayambhū, ang Kusang-silang; ang Dakilang Ninuno. Sa Akin lamang nakatindig ang buong sansinukob; Ako si Brahmā, ang may mukhang nakaharap sa lahat ng dako (Viśvatomukha).”

Verse 21

श्रुत्वा वाचं स भगवान् विष्णुः सत्यपराक्रमः / अनुज्ञाप्याथ योगेन प्रविष्टो ब्रह्मणस्तनुम्

Nang marinig ang mga salitang iyon, ang Mapalad na Panginoong Viṣṇu—na ang kagitingan ay nakaugat sa katotohanan—ay nagkaloob ng pahintulot, at sa kapangyarihan ng yoga ay pumasok sa katawan ni Brahmā.

Verse 22

त्रलोक्यमेतत् सकलं सदेवासुरमानुषम् / उदरे तस्य देवस्य दृष्ट्वा विस्मयमागतः

Nang makita sa loob ng tiyan ng Diyos na iyon ang buong tatlong daigdig—kasama ang mga deva, asura, at mga tao—siya’y napuno ng pagkamangha.

Verse 23

तदास्य वक्त्रान्निष्क्रम्य पन्नगेन्द्रनिकेतनः / अजातशत्रुर्भगवान् पितामहमथाब्रवीत्

Pagkaraan, lumabas siya mula sa bibig nito; ang Panginoon—na nananahan sa tahanan ng hari ng mga ahas at ang di-matatalong Ajātaśatru—ay nagsalita sa Lolo ng Sanlibutan (Brahmā).

Verse 24

भवानप्येवमेवाद्य शाश्वतं हि ममोहरम् / प्रविश्य लोकान् पश्यैतान् विचित्रान् पुरुषर्षभ

O pinakamainam sa mga tao, ikaw man—gayon din ngayon—pumasok sa walang hanggang kababalaghan at kaakit-akit na pangitain na ito na Akin, at pagmasdan ang mga daigdig na ito sa kanilang kahanga-hangang sari-saring anyo.

Verse 25

ततः प्रह्लादनीं वाणी श्रुत्वा तस्याभिनन्द्य च / श्रीपतेरुदरं भूयः प्रविवेश कुशध्वजः

Pagkaraan, nang marinig ang tinig na nagbibigay-galak at matapos magbigay ng mapitagang pagsang-ayon, si Kuśadhvaja ay muling pumasok sa tiyan ni Śrīpati (Panginoon ni Lakṣmī).

Verse 26

तानेव लोकान् गर्भस्थानपश्यत् सत्यविक्रमः / पर्यटित्वा तु देवस्य ददृशे ऽन्तं न वै हरेः

Namataan ni Satyavikrama ang mga daigdig na yaon na nananahan sa sinapupunan ng kosmos. Ngunit kahit gumala siya sa nasasakupan ng Diyos, hindi niya nakita ang anumang hangganan ni Hari (Viṣṇu).

Verse 27

ततो द्वाराणि सर्वाणि पिहितानि महात्मना / जनार्दनेन ब्रह्मासौ नाभ्यां द्वारमविन्दत

Pagkaraan, ang lahat ng mga pintuan ay isinara ng dakilang-loob na si Janārdana. At si Brahmā naman ay nakatagpo ng isang siwang sa pusod.

Verse 28

तत्र योगबलेनासौ प्रविश्य कनकाण्डजः / उज्जहारात्मनो रूपं पुष्कराच्चतुराननः

Doon, sa kapangyarihan ng Yoga siya’y pumasok; at ang apat-na-mukhang Brahmā—isinilang mula sa gintong itlog ng kosmos—ay iniluwal ang sariling anyo mula sa lotus.

Verse 29

विरराजारविन्दस्थः पद्मगर्भसमद्युतिः / ब्रह्मा स्वयंभूर्भगवान् जगद्योनिः पितामहः

Nakaupo sa lotus, nagniningning, na ang liwanag ay kapantay ng sinapupunan ng lotus, si Brahmā—ang Kusang-Isinilang, ang Mapalad na Panginoon—ay nahayag bilang sinapupunang pinagmulan ng mga daigdig, ang Pitāmaha ng paglikha.

Verse 30

समन्यमानो विश्वेशमात्मानं परमं पदम् / प्रोवाच पुरुषं विष्णुं मेघगम्भीरया गिरा

May paggalang na kinilala si Viṣṇu—Panginoon ng sansinukob—bilang Kataas-taasang Sarili at pinakamataas na tahanan, kinausap niya ang Puruṣa, si Viṣṇu, sa tinig na lalim ay gaya ng kulog sa ulap.

Verse 31

किं कृतं भवतेदानीमात्मनो जयकाङ्क्षया / एको ऽहं प्रबलो नान्यो मां वै को ऽबिभविष्यति

Ano ang natamo mo ngayon sa pagnanasa ng tagumpay para sa sarili? “Ako lamang ang makapangyarihan; wala nang iba—sino ang makalulupig sa akin?”

Verse 32

श्रुत्वा नारायणो वाक्यं ब्रह्मणो लोकतन्त्रिणः / सान्त्वपूर्वमिदं वाक्यं बभाषे मधुरं हरिः

Nang marinig ang mga salita ni Brahmā—tagapangalaga ng kaayusan ng daigdig—si Nārāyaṇa, si Hari, ay nagsalita ng banayad at matamis na tugon upang umaaliw.

Verse 33

भवान् धाता विधाता च स्वयंभूः प्रपितामहः / न मात्सर्याभियोगेन द्वाराणि पिहितानि मे

Ikaw ang Tagapagtaguyod at Tagapagtakda; ikaw ang Kusang-Isinilang, ang Sinaunang Ninuno. Hindi dahil sa inggit o masamang hangarin kaya naisara ang aking mga pintuan.

Verse 34

किन्तु लीलार्थमेवैतन्न त्वां बाधितुमिच्छया / को हि बाधितुमन्विच्छेद् देवदेवं पितामहम्

Ngunit ito’y ginawa lamang alang-alang sa Līlā, banal na paglalaro, hindi upang hadlangan ka. Sino nga ba ang maghahangad sumalungat sa Diyos ng mga diyos, ang sinaunang Ninuno?

Verse 35

न ते ऽन्यथावगन्तव्यं मान्यो मे सर्वथा भवान् / सर्वमन्वय कल्याणं यन्मयापहृतं तव

Huwag mo itong unawain sa iba: ikaw ay karapat-dapat sa aking paggalang sa lahat ng paraan. Anumang kasaganaan ng iyong angkan na aking naalis—nawa’y maibalik lahat nang ganap.

Verse 36

अस्माच्च कारणाद् ब्रह्मन् पुत्रो भवतु मे भवान् / पद्मयोनिरिति ख्यातो मत्प्रियार्थं जगन्मय

Dahil dito mismo, O Brahman, maging anak Kita. Makilala ka bilang “Padmayoni” (isinilang sa lotus), at sa paglaganap sa buong sansinukob, likhain mo ang daigdig para sa minamahal Kong layon.

Verse 37

ततः स भगवान् देवो वरं दत्त्वा किरीटिने / प्रहर्षमतुलं गत्वा पुनर्विष्णुमभाषत

Pagkaraan, ang pinagpalang Panginoon, ang banal na Diyos, matapos magbigay ng biyaya sa may korona, at marating ang di-matatawarang galak, ay muling nagsalita kay Viṣṇu.

Verse 38

भवान् सर्वात्मको ऽनन्तः सर्वेषां परमेश्वरः / सर्वभूतान्तरात्मा वै परं बह्म सनातनम्

Ikaw ang Sariling-lahat, ang Walang-Hanggan—ang Kataas-taasang Panginoon ng lahat. Tunay, Ikaw ang Panloob na Sarili sa bawat nilalang, ang walang hanggang, sukdulang Brahman.

Verse 39

अहं वै सर्वलोकानामात्मा लोकमहेश्वरः / मन्मयं सर्वमेवेदं ब्रह्माहं पुरुषः परः

Ako lamang ang Sarili ng lahat ng daigdig, ang Dakilang Panginoon ng mga daigdig. Ang buong sansinukob na ito ay nilulukuban Ko at mula sa Akin; Ako ang Brahman, ang Kataas-taasang Purusha na lampas sa lahat.

Verse 40

नावाभ्यां विद्यते ह्यन्यो लोकानां परमेश्वरः / एका मूर्तिर्द्विधा भिन्ना नारायणपितामहौ

Walang ibang Kataas-taasang Panginoon ng mga daigdig maliban sa dalawang ito. Iisang banal na katotohanan ang lumilitaw na tila nahahati sa dalawang anyo—Nārāyaṇa at Pitāmaha (Brahmā).

Verse 41

तेनैवमुक्तो ब्रह्माणं वासुदेवो ऽब्रवीदिदम् / इयं प्रतिज्ञा भवतो विनाशाय भविष्यति

Nang masabihan nang gayon, sinabi ni Vāsudeva kay Brahmā: “Ang panatang ito na iyong ginawa ay magiging sanhi ng iyong kapahamakan.”

Verse 42

किं न पश्यसि योगेशं ब्रह्माधिपतिमव्ययम् / प्रधानपुरुषेशानं वेदाहं परमेश्वरम्

Bakit hindi mo masilayan ang Panginoon ng Yoga—ang di-nasisira, ang Panginoon maging ni Brahmā—ang naghahari sa Pradhāna (likas na pinagmulan) at sa Puruṣa (malay na Sarili)? Kilalanin Siya bilang Parameśvara, ang Kataas-taasang Panginoon.

Verse 43

यं न पश्यन्ति योगीन्द्राः सांख्या अपि महेश्वरम् / अनादिनिधनं ब्रह्म तमेव शरणं व्रज

Siya na hindi man makita ng mga dakilang Yogin, at hindi rin tunay na masilayan ng mga Sāṅkhya bilang Dakilang Panginoon—Siya ang Brahman na walang simula at walang wakas. Sa Kanya lamang magkanlong.

Verse 44

ततः क्रुद्धो ऽम्बुजाभाक्षं ब्रह्मा प्रोवाच केशवम् / भवान् न नूनमात्मानं वेत्ति तत् परमक्षरम्

Pagkaraan, nagalit si Brahmā at nagsalita kay Keśava na may matang-lotus: “Tunay ngang hindi mo lubos na nalalaman ang iyong sariling Sarili—yaong Kataas-taasang Di-nasisirang Katotohanan.”

Verse 45

ब्रह्माणं जगतामेकमात्मानं परमं पदम् / नावाभ्यां विद्यते ह्यन्यो लोकानां परमेश्वरः

Siya ang Brahmā—ang iisang Sarili ng lahat ng daigdig, ang iisang panloob na Kaluluwa ng sansinukob, at ang kataas-taasang tahanan. Bukod sa Kanya, wala nang ibang Kataas-taasang Panginoon sa mga mundo.

Verse 46

संत्यज्य निद्रां विपुलां स्वमात्मानं विलोकय / तस्य तत् क्रोधजं वाक्यं श्रुत्वा विष्णुरभाषत

Itinakwil Niya ang malalim na pagkakatulog at ibinaling ang kamalayan sa Kanyang Sarili; nang marinig ni Vishnu ang mga salitang isinilang sa galit ng nagsalita, saka Siya nagsalita.

Verse 47

मा मैवं वद कल्याण परिवादं महात्मनः / न मे ऽस्त्यविदितं ब्रह्मन् नान्यथाहं वदामिते

O marangal na ginoo, huwag magsalita nang ganyan; huwag magbitaw ng paninirang-puri laban sa dakilang may malawak na diwa. O Brahmana, walang bagay na di ko nalalaman; at hindi ako magsasalita sa iyo kundi ang katotohanan.

Verse 48

किन्तु मोहयति ब्रह्मन् भवन्तं पारमेश्वरी / मायाशेषविशेषाणां हेतुरात्मसमुद्भावा

Ngunit, O Brahmana, ang Kataas-taasang Ginang (Parameśvarī) ang tunay na nagpapalito sa iyo. Siya, na sumisibol mula sa Sarili, ang nagiging sanhi ng Māyā at ng lahat ng natitirang anyo at pagkakaiba-iba nito.

Verse 49

एतावदुक्त्वा भगवान् विष्णुस्तूष्णीं बभूव ह / ज्ञात्वा तत् परमं तत्त्वं स्वमात्मानं महेश्वरम्

Pagkasabi lamang ng gayon, ang Mapalad na Panginoong Vishnu ay nanahimik. Sapagkat natanto Niya ang Kataas-taasang Katotohanan—ang Kanyang sariling Sarili—bilang Maheśvara, ang Dakilang Panginoon.

Verse 50

कुतो ऽप्यपरिमेयात्मा भूतानां परमेश्वरः / प्रसादं ब्रह्मणे कर्तुं प्रादुरासीत् ततो हरः

Pagkaraan, si Hara—na ang Sarili ay di masukat at ang Kataas-taasang Panginoon ng lahat ng nilalang—ay nagpakita mula sa di-nakikitang pinagmulan, upang ipagkaloob ang biyaya kay Brahmā.

Verse 51

ललाटनयनो ऽनन्तो जटामण्डलमण्डितः / त्रिशूलपाणिर्भगवांस्तेजसां परमो निधिः

Yaong may mata sa noo, ang Walang-Hanggan, na pinalamutian ng bilog ng mga buhol na jata; ang Bhagavān na may hawak na trishula—siya ang kataas-taasang kayamanan ng lahat ng tejas, ng lahat ng ningning.

Verse 52

दिव्यां विशालां ग्रथितां ग्रहैः सार्केन्दुतारकैः / मालामत्यद्भुताकारां धारयन् पादलम्बिनीम्

Isinuot Niya ang isang malawak at banal na kuwintas na kamangha-mangha ang anyo, na inihabi mula sa mga planeta kasama ang Araw, ang Buwan, at mga bituin, na nakalaylay hanggang sa Kanyang mga paa.

Verse 53

तं दृष्ट्वा देवमीशानं ब्रह्मा लोकपितामहः / मोहितो माययात्यर्थं पीतवाससमब्वीत्

Nang makita ang Panginoong Īśāna, si Brahmā—ang lolo ng mga daigdig—ay lubos na nalito sa māyā ng Panginoon; at saka nagsalita sa Kanya na nakadamit ng dilaw.

Verse 54

क एष पुरुषो ऽनन्तः शूलपाणिस्त्रिलोचनः / तेजोराशिरमेयात्मा समायाति जनार्दन

“Sino ang Walang-Hanggang na Purusha na ito—may hawak na trishula, may tatlong mata—ang Sariling di masukat, isang bunton ng tejas na liwanag—na papalapit, O Janārdana?”

Verse 55

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा विष्णुर्दानवमर्दनः / अपश्यदीश्वरं देवं ज्वलन्तं विमले ऽम्भसि

Pagkarinig sa mga salitang iyon, si Viṣṇu—ang dumudurog sa mga Dānava—ay namasdan ang Īśvara, ang Diyos, na nagniningas sa ningning sa loob ng dalisay na tubig.

Verse 56

ज्ञात्वा तत्परमं भावमैश्वरं ब्रह्मभावनम् / प्रोवाचोत्थाय भगवान् देवदेवं पितामहम्

Nang maunawaan ang kataas-taasang kalagayang makapangyarihan—ang pagninilay sa Brahman bilang Panginoon—tumindig ang Mapalad at nagsalita sa Pitāmaha, si Brahmā, ama ng mga diyos.

Verse 57

अयं देवो महादेवः स्वयञ्ज्योतिः सनातनः / अनादिनिधनो ऽचिन्त्यो लोकानामीश्वरो महान्

Ang Diyos na ito ay si Mahādeva—sariling liwanag at walang hanggan; walang simula at walang wakas, di-maabot ng isip—ang Dakilang Panginoon at tagapamahala ng lahat ng daigdig.

Verse 58

शङ्करः शंभुरीशानः सर्वात्मा परमेश्वरः / भूतानामधिपो योगी महेशो विमलः शिवः

Siya ay si Śaṅkara, Śambhu, at Īśāna—ang Sarili ng lahat ng nilalang, ang Kataas-taasang Panginoon; ang pinuno ng mga nilalang, ang Dakilang Yogin, Mahādeva—si Śiva na dalisay, walang dungis, at mapalad.

Verse 59

एष धाता विधाता च प्रधानपुरुषेश्वरः / यं प्रपश्यन्ति यतयो ब्रह्मभावेन भाविताः

Siya ang Tagapagtaguyod at Tagapag-ayos—Panginoon ng Pradhāna (unang Kalikasan) at Puruṣa (malay na Espiritu). Siya’y tunay na namamasdan ng mga asceta na ang kamalayan ay napupuno ng kalagayang Brahman.

Verse 60

सृजत्येष जगत् कृत्स्नं पाति संहरते तथा / कालो भूत्वा महादेवः केवलो निष्कलः शिवः

Nililikha Niya ang buong sansinukob, inaalagaan ito, at muli ring winawakas. Sa pagiging mismong Panahon, si Mahādeva—Śiva—ay nananatiling Nag-iisa: walang bahagi, walang katangian, at dalisay.

Verse 61

ब्रह्माणं विदधे पूर्वं भवन्तं यः सनातनः / वेदांश्च प्रददौ तुभ्यं सो ऽयमायाति शङ्करः

Ang Walang-Hanggang Sanātana na noon ay nagtalaga sa iyo bilang Brahmā at nagkaloob sa iyo ng mga Veda—siya nga si Śaṅkara na ngayo’y dumarating dito.

Verse 62

अस्यैव चापरां मूर्ति विश्वयोनिं सनातनीम् / वासुदेवाभिधानां मामवेहि प्रपितामह

O Dakilang Ninuno, kilalanin mo Ako bilang isa pang walang-hanggang anyo Niya—ang kosmikong sinapupunan, pinagmulan ng sansinukob—na may pangalang Vāsudeva.

Verse 63

किं न पश्यसि योगेशं ब्रह्माधिपतिमव्ययम् / दिव्यं भवतु ते चक्षुर्येन द्रक्ष्यसि तत्परम्

Bakit hindi mo namamasdan ang Panginoon ng Yoga, ang Di-Nasisirang Kataas-taasang Tagapamahala ni Brahmā? Nawa’y maging banal ang iyong paningin upang makita mo ang Kataas-taasang Katotohanan.

Verse 64

लब्ध्वा शैवं तदा चक्षुर्विष्णोर्लोकपितामहः / बुबुधे परमेशानं पुरतः समवस्थितम्

Pagkaraan, ang Lolo ng mga daigdig, nang matamo ang Śaiva na pangitain—ang banal na ‘mata’ na ipinagkaloob sa pamamagitan ni Viṣṇu—ay nakilala si Parameśāna (Śiva) na nakatayo sa harap niya.

Verse 65

स लब्ध्वा परमं ज्ञानमैश्वरं प्रपितामहः / प्रपेदे शरणं देवं तमेव पितरं शिवम्

Nang matamo ang sukdulang kaalaman, ang kaalamang kaloob ni Īśvara, ang Dakilang Ninuno (Brahmā) ay sumilong at nagpasakop sa Diyos na iyon mismo—ang kanyang Ama—si Śiva.

Verse 66

ओङ्कारं समनुस्मृत्य संस्तभ्यात्मानमात्मना / अथर्वशिरसा देवं तुष्टाव च कृताञ्जलिः

Matapos alalahanin nang matatag ang banal na Oṃ at pigilan ang sarili sa pamamagitan ng Sarili, saka niya pinuri ang Panginoon sa himnong Atharvaśiras, nakatayo na magkasalikop ang mga kamay.

Verse 67

संस्तुतस्तेन भगवान् ब्रह्मणा परमेश्वरः / अवाप परमां प्रीतिं व्याजहार स्मयन्निव

Nang mapuri siya nang gayon ni Brahmā, ang Mapalad na Parameśvara ay napuspos ng sukdulang galak, at nagsalita Siya na wari’y nakangiti.

Verse 68

मत्समस्त्वं न संदेहो मद्भक्तश्च यतो भवान् / मयैवोत्पादितः पूर्वं लोकसृष्ट्यर्थमव्ययम्

Kapantay kita—walang alinlangan—sapagkat ikaw ay Aking deboto. Tunay, Ako mismo ang nagluwal sa iyo noong pasimula upang likhain ang mga daigdig, O di-nasisira.

Verse 69

त्वमात्मा ह्यादिपुरुषो मम देहसमुद्भवः / वरं वरय विश्वात्मन् वरदो ऽहं तवानघ

“Ikaw nga ang Sarili—ang Unang Puruṣa—na isinilang mula sa Aking katawan. Pumili ka ng biyaya, O Kaluluwa ng sansinukob; Ako ang tagapagkaloob ng biyaya sa iyo, O walang kasalanan.”

Verse 70

स देवदेववचनं निशम्य कमलोद्भवः / निरीक्ष्य विष्णुं पुरुषं प्रणम्याह वृषध्वजम्

Nang marinig ang mga salita ng Diyos ng mga diyos, ang Lotus-born (Brahmā) ay tumingin kay Viṣṇu, ang Kataas-taasang Puruṣa; at matapos yumukod sa paggalang, nagsalita siya kay Vṛṣadhvaja (Śiva, ang may watawat ng toro).

Verse 71

भगवन् भूतभव्येश महादेवाम्बिकापते / त्वामेव पुत्रमिच्छामि त्वया वा सदृशं सतम्

O Mapalad na Panginoon, Tagapaghari ng nakaraan at hinaharap, Mahādeva, kabiyak ni Ambikā—Ikaw lamang ang ninanais kong maging anak na lalaki; kung hindi man, isang anak na banal at tunay na kawangis Mo.

Verse 72

मोहितो ऽस्मि महादेव मायया सूक्ष्मया त्वया / न जाने परमं भावं याथातथ्येन ते शिव

O Mahādeva, nalilito ako dahil sa iyong maselang māyā. O Śiva, hindi ko tunay na nalalaman—gaya ng tunay nitong anyo—ang iyong kataas-taasang kalagayan (parama-bhāva).

Verse 73

त्वमेव देव भक्तानां भ्राता माता पिता सुहृत् / प्रसीद तव पादाब्जं नमामि शरणं गतः

Ikaw lamang, O Deva, ang kapatid, ina, ama, at tunay na kaibigan ng iyong mga deboto. Maawa ka; yumuyuko ako sa iyong mga paang-loto, sapagkat lumapit akong naghahanap ng kanlungan.

Verse 74

स तस्य वचनं श्रुत्वा जगन्नाथो वृषध्वजः / व्याजहार तदा पुत्रं समालोक्य जनार्दनम्

Nang marinig ang kanyang mga salita, ang Panginoon ng sansinukob—na may sagisag na toro—ay nagsalita noon sa kanyang anak, habang tinitingnan si Janārdana.

Verse 75

यदर्थितं भगवता तत् करिष्यामि पुत्रक / विज्ञानमैश्वरं दिव्यमुत्पत्स्यति तवानघ

“Anumang hiniling ng Bhagavān, iyon ay aking gagawin, anak ko. At sa iyo, O walang dungis, sisibol ang banal at makapangyarihang kaalaman (aiśvara-vijñāna).”

Verse 76

त्वमेव सर्वभूतानामादिकर्ता नियोजितः / तथा कुरुष्व देवेश मया लोकपितामह

Ikaw lamang ang unang Tagapaglikha ng lahat ng nilalang, na itinalaga sa gawaing kosmiko. Kaya, O Panginoon ng mga diyos, kumilos ka ayon sa nararapat—ayon sa pag-uudyok ko, ang Lolo ng mga daigdig (Brahmā).

Verse 77

एष नारायणो ऽनन्तो ममैव परमा तनुः / भविष्यति तवेशानो योगक्षेमवहो हरिः

Ang Nārāyaṇa na ito—si Ananta—ay tunay na aking sariling katawang pinakamataas. Siya ang magiging Panginoon mo: si Hari, ang nagtataguyod ng iyong yoga at kṣema—ang iyong espirituwal na kaganapan at kapakanan.

Verse 78

एवं व्याहृत्य हस्ताभ्यां प्रीतात्मा परमेश्वरः / संस्पृश्य देवं ब्रह्माणं हरिं वचनमब्रवीत्

Pagkasabi nito at pagkumpas ng dalawang kamay, ang Kataas-taasang Panginoon—na nalugod ang puso—ay humipo sa diyos na Brahmā, at saka nagsalita kay Hari sa mga salitang ito.

Verse 79

तृष्टो ऽस्मि सर्वथाहन्ते भक्त्या तव जगन्मय / वरं वृणीष्वं नह्यावां विभिन्नौ परमार्थतः

Lubos akong nalulugod sa iyo dahil sa iyong bhakti, O ikaw na puspos ng sansinukob. Pumili ka ng biyaya; sapagkat sa pinakamataas na katotohanan, tayong dalawa ay hindi magkahiwalay.

Verse 80

श्रुत्वाथ देववचनं विष्णुर्विश्वजगन्मयः / प्राह प्रसन्नया वाचा समालोक्य चतुर्मुखम्

Nang marinig ang mga salita ng diyos, si Vishnu—na lumalaganap sa buong sansinukob at nananahan sa lahat ng daigdig—ay nagsalita sa mahinahon at mapagpalang tinig, habang tumitingin sa Apat-na-Mukha (Brahmā).

Verse 81

एष एव वरः श्लोघ्यो यदहं परमेश्वरम् / पश्यामि परमात्मानं भक्तिर्भवतु मे त्वयि

Ito lamang ang biyayang tunay na karapat-dapat purihin: na masilayan ko ang Kataas-taasang Panginoon, ang Pinakamataas na Sarili; nawa’y sumibol sa akin ang debosyon (bhakti) para sa Iyo.

Verse 82

तथेत्युक्त्वा महादेवः पुनर्विष्णुमभाषत / भवान् सर्वस्य कार्यस्य कर्ताहऽमधिदैवतम्

Pagkasabi ng “Gayon nga,” muling nagsalita si Mahādeva kay Viṣṇu: “Ikaw ang gumaganap ng bawat gawain; ako ang adhidaivata, ang namumunong diyos sa ibabaw nito.”

Verse 83

मन्मयं त्वन्मयं चैव सर्वमेतन्न संशयः / भवान् सोमस्त्वहं सूर्यो भवान् रात्रिरहं दिनम्

Ang lahat ng ito ay nilulukuban ng akin at ng iyo—walang pag-aalinlangan. Ikaw ang Buwan at ako ang Araw; ikaw ang Gabi at ako ang Araw (liwanag ng araw).

Verse 84

भवान् प्रकृतिरव्यक्तमहं पुरुष एव च / भवान् ज्ञानमहं ज्ञाता भवान् मायाहमीश्वरः

Ikaw ang Prakṛti—ang di-nahahayag (avyakta) na saligan; at ako ang Puruṣa lamang. Ikaw ang kaalaman, ako ang nakakabatid; ikaw ang Māyā, at ako ang Īśvara na may kapangyarihan dito.

Verse 85

भवान् विद्यात्मिका शक्तिः शक्तिमानहमीश्वरः / यो ऽहं सुनिष्कलो देवः सो ऽपि नारायणः परः

Ikaw ang Śakti na ang diwa ay banal na kaalaman (vidyā); ako ang Īśvara, ang nagtataglay ng Śakti na iyon. At ang Diyos na ako—ganap na walang bahagi at walang pagkakahati—Siya rin ang Kataas-taasang Nārāyaṇa.

Verse 86

एकीभावेन पश्यन्ति योगिनो ब्रह्मवादिनः / त्वामनाश्रित्य विश्वात्मन् न योगी मामुपैष्यति / पालयैतज्जगत् कृत्स्नं सदेवासुरमानुषम्

Ang mga yogin at mga nakaaalam sa Brahman ay tumitingin sa Iyo sa iisang pagka-isa (hindi-dalawa). O Kaluluwa ng Sansinukob, kung hindi sumisilong sa Iyo, walang yogin na makararating sa Akin. Kaya ingatan Mo ang buong daigdig na ito, kasama ang mga deva, asura, at mga tao.

Verse 87

इतीदमुक्त्वा भगवाननादिः स्वमायया मोहितभूतभेदः / जगाम जन्मर्धिविनाशहीनं धामैकमव्यक्तमनन्तशक्तिः

Pagkasabi nito, ang Mapalad na Panginoon—walang pasimula at may walang-hanggang kapangyarihan—na sa sarili Niyang Māyā ay pinahihiwatig sa mga nilalang na may katawan ang pagkakahati at pagkakaiba, ay lumisan patungo sa iisang tahanang di-nahahayag, lampas sa kapanganakan, paglago, at pagkapuksa.