Adhyaya 48

Verse 1

सप्तचत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच / प्रतिष्ठां सर्वदेवानां संक्षेपेण वदाम्यहम् / सुतिथ्यादौ सुरम्यां च प्रतिष्ठां कारयेद्गुरुः

Kabanata apatnapu’t pito — wika ni Sūta: “Ipapaliwanag ko nang maikli ang pratiṣṭhā, ang pagtatalaga at pagpapabanal, para sa lahat ng mga diyos. Sa isang mapalad na araw sa kalendaryong lunar at iba pang mabubuting kalagayan, ang guro (guru/parì) ay dapat magpagawa ng marikit na seremonyang pagtatalaga.”

Verse 2

ऋत्विग्भिः सह चाचार्यं वरयेन्मध्यदेशगम् / स्वशाखोक्तविधानेन अथ वा प्रणवेन तु

Kasama ng mga pari ng handog (ṛtvij), dapat pumili ng isang ācārya (guro) na mula sa Madhyadeśa; gawin ito ayon sa paraang itinuro ng sariling śākhā ng Veda, o kaya’y sa pagbigkas ng banal na pantig Oṃ (praṇava).

Verse 3

पञ्चभिर्बहुभिर्वाथ कुर्यात्पाद्यार्घ्यमेव च / मुद्रिकाभिस्तथा वस्त्रैर्गन्धमाल्यानुलेपनैः

Sa limang handog—o sa marami pa—dapat isagawa ang pag-aalay ng tubig sa paa (pādya) at ang arghya; gayundin ang pag-aalay ng mga singsing, kasuotan, pabango, mga garland ng bulaklak, at mga pahid na unguwento.

Verse 4

मन्त्रन्यासं गुरुः कृत्वा ततः कर्म समारभेत् / प्रासादस्याग्रतः कुर्यान्मण्डपं दशहस्तकम्

Matapos isagawa ng guru ang mantra-nyāsa (paglalagay ng mga mantra), saka niya simulan ang gawain ng ritwal. Sa harap ng dambana ng templo, magtayo ng isang maṇḍapa na may sukat na sampung hasta.

Verse 5

कुर्याद्द्वादशहस्तं वा स्तम्भैः षोडशभिर्युतम् / ध्वजाष्टकैश्चतुर्हस्तां मध्ये वेदिं च कारयेत्

Dapat itayo (ang maṇḍapa/estruktura) na may sukat na labindalawang hasta at may labing-anim na haligi; at sa walong poste ng watawat, gawin itong may lawak na apat na hasta, at ipagawa ang isang vedī (altar) sa gitna.

Verse 6

नदीसंगमतीरात्थां वालुकां तत्र दापयेत् / चतुरश्रं कार्मुकाभं वर्तुलं कमलाकृति

Maglagay roon ng buhangin na dinala mula sa banal na pampang sa tagpuan ng mga ilog; at ayusin ito sa mga anyo—parisukat, hugis-busog, bilog, at hugis-lotong bulaklak.

Verse 7

पूर्वादितः समारभ्य कर्तव्यं कुण्डपञ्चकम् / अथवा चतुरश्राणि सर्वाण्येतानि कारयेत्

Mula sa silangan, dapat ihanda ang pangkat ng limang kundā, ang limang hukay‑apoy ng ritwal; o kaya’y ipagawa ang lahat na parisukat ang anyo.

Verse 8

शान्तिकर्मिधानेन सर्वकामार्थसिद्धये / शिरः स्थाने तु देवस्य आचार्यो होममाचरेत्

Upang matamo ang lahat ng ninanais sa pamamagitan ng itinakdang śānti‑karma (ritwal ng pagpapayapa), ang ācārya na tagapangasiwa ay magsagawa ng homa, ang handog sa apoy, sa “ulo” na puwesto ng diyos sa ayos‑ritwal.

Verse 9

ऐशान्यां केचिदिच्छन्ति उपलिप्यावनिं शुभाम् / द्वाराणि चैव चत्वारि कृत्वा वै तोरणान्तिके

May ilan ang mas nais na ayusin ito sa hilagang‑silangan, matapos pahiran at gawing mapalad ang lupa; at malapit sa tarangkahan, tunay na gumagawa sila ng apat na pasukan.

Verse 10

न्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थबैल्वपालाशखादिराः / तोरणाः पञ्चहस्ताश्च वस्त्रपुष्पाद्यलङ्कृताः

Ang mga toraṇa, mga tarangkahang pang‑ritwal, ay ginagawa mula sa kahoy ng nyagrodha (balete), udumbara (igos), aśvattha (banal na igos), bael, palāśa, at khadira; may sukat na limang hasta at pinalalamutian ng tela, mga bulaklak, at iba pang palamuti.

Verse 11

निखनेद्धस्तमेककं चत्वारश्चतुरो दिशः / पूर्वद्वारे मृगेन्द्रं तु हयराजं तु दक्षिणे

Dapat ilibing ang “hasta” bilang iisang bagay; at para sa apat na dako, ilagay ang apat na anyo: sa pintuang silangan ilagay ang Mṛgendra, panginoon ng mga hayop (leon), at sa timog ilagay ang Hayarāja, hari ng mga kabayo.

Verse 12

पश्चिमे गोपतिर्नाम सुरशार्दूलमुत्तरे / अग्निमीलेति हि मन्त्रेण प्रथमं पूर्वतो न्यसेत्

Sa kanluran, ilagay (pagmunihan) ang tinatawag na Gopati; sa hilaga, ilagay si Suraśārdūla. Una sa lahat, ilagay sa silangan sa pamamagitan ng mantra na “agnim īḷe”.

Verse 13

ईषेत्वेतिहि मन्त्रेण दक्षिणस्यां द्वितीयकम् / अग्नायाहिमन्त्रेण पश्चिमस्यां तृतीयकम्

Sa pamamagitan ng mantra na nagsisimula sa “īṣetveti…”, ilagay ang ikalawa sa timog; sa pamamagitan ng mantra na “agnāyāhi”, ilagay ang ikatlo sa kanluran.

Verse 14

शन्नोदेवीति मन्त्रेण उत्तरस्यां चतुर्थकम् / पूर्वे अम्बुदवत्कार्या आग्नोय्यां धूमरूपिणी

Sa pamamagitan ng mantra na nagsisimula sa “śanno devī…”, gawin ang ikaapat sa hilaga. Sa silangan ay ayusin na tulad ng ulap ng ulan, at sa timog-silangan ay gawin na anyong usok.

Verse 15

याम्यां वै कृष्णरूपा तु नैरृत्या श्यामला (धूसरा) भवेत् / वारुण्यां पाण्डुरा ज्ञेया वायव्यां पीतवर्णिका

Sa timog, siya’y tunay na may anyong itim; sa timog-kanluran (Nairṛti), siya’y nagiging madilim o abong-usok. Sa kanluran, sa dako ni Varuṇa, siya’y dapat makilalang maputla; sa hilagang-kanluran, sa dako ni Vāyu, siya’y may kulay dilaw.

Verse 16

उत्तरे रक्तवर्णा तु शुक्लेशी च पताकिका / बहुरूपा तथा मध्ये इन्द्रविद्येति पूर्वके

Sa hilaga ay may kapangyarihang may pulang kulay; naroon din sina Śukleśī at Patākikā. Sa gitna ay si Bahurūpā; at sa silangan ay ang kapangyarihang tinatawag na Indravidyā.

Verse 17

आग्निं संसुप्तिमन्त्रेण यमोनागेति दक्षिणे / पूज्या रक्षोहनोवेति पश्चिमे उत्तरे ऽपि च

Si Agni ay dapat anyayahan sa pamamagitan ng mantrang Saṃsupti; sa timog ay tawagin si Yama at ang mga Nāga. Sa kanluran ay tawagin ang Kagalang-galang na dapat sambahin; at sa hilaga rin ay tawagin ang tagapagpuksa ng mga rākṣasa.

Verse 18

वात इत्यभिषिच्याथ आप्यायस्वेति चोत्तरे / तमीशानमतश्चैव विष्णोर्नुकेति मध्यमे

Pagkatapos, matapos wisikan nang ayon sa ritwal habang binibigkas ang “vāta” (O Hangin), bigkasin ang “āpyāyasva” sa gawing hilaga; sa gitna ay bigkasin din ang “tam īśānam”, at gayundin ang “viṣṇor nu ka”.

Verse 19

कलशौ तु ततो द्वौद्वौ निवेश्यौ तोरणान्तिके / वस्त्रयुग्मसमायुक्ताश्चन्दनाद्यैः स्वलङ्कृताः

Pagkatapos, maglagay ng mga kalaśa (sisidlang tubig) na tig-dadalawa malapit sa toraṇa sa may pintuan. Dapat itong may pares ng tela at maringal na pinalamutian ng sandalwood at iba pang mapalad na sangkap.

Verse 20

पुष्पैर्वितानैर्बहुलैरादिवर्णाभिमन्त्रिताः / दिक्पालाश्च ततः पूज्याः शास्त्रदृष्टेन कर्मणा

Sa saganang mga bulaklak at mga palamuting layag, na pinabanal sa pagbigkas ng mga sinaunang pantig, saka sambahin ang mga Dikpāla, ang mga Tagapagbantay ng mga Direksiyon, ayon sa gawaing itinakda ng śāstra.

Verse 21

त्रातारमिन्द्रभन्त्रेण अग्निर्मूर्धेति चापरे / अस्मिन्वृक्ष इतं चैव प्रचारीति परा स्मृता

May ilan ang nagsasabi, “Si Agni ang ulo,” at may iba namang nagsasalita tungkol sa “Tagapagtanggol na may Indra bilang kasangkapang gumagabay.” Ngunit ang mas mataas na aral ay inaalala: “Sa punong ito (ng pag-iral), ito nga ang kumikilos at umiikot.”

Verse 22

किञ्चेदधातु आचत्वाभित्वादेति च सप्तमी / इमारुद्रेति दिक्यालान्पूजयित्वा विचक्षणः

Pagkaraan, matapos maghandog ng munting alay at bigkasin ang ikapitong mantra na nagsisimula sa “imā rudre…”, ang taong may pag-unawa ay dapat sumamba sa mga tagapagbantay ng mga direksiyon at sa mga diyos na namumuno sa bawat sulok ng daigdig.

Verse 23

होमद्रव्याणि वायव्ये कुर्यात्सोपस्कराणि च / शङ्खाञ्छास्त्रोदिताञ्छ्वेतान्नेत्राभ्यां विन्यसेद्गुरुः

Sa hilagang‑kanluran (vāyavya), dapat ayusin ng pari ang mga sangkap para sa homa o handog‑apoy, kasama ang mga kailangang kasangkapan; at ayon sa śāstra, ilagay niya ang mapuputing kabibe ng śaṅkha sa mga posisyong ‘mata’ (netra) ng ritwal.

Verse 24

आलोकनेन द्रव्याणि शुद्धिं यान्ति न संशयः / त्दृदयादीनि चाङ्गानि व्याहृतिप्रणवेन च

Sa pagtingin pa lamang na nagpapabanal, ang mga bagay ay nagiging dalisay—walang pag-aalinlangan. Gayundin, ang puso at iba pang mga sangkap ng katawan ay dinadalisay sa pagbigkas ng mga Vyāhṛti at ng Praṇava (Oṁ).

Verse 25

अस्त्रं चैव समस्तानां न्यासो ऽयं सर्वकामिकः / अक्षतान्विष्टरं चैव अस्त्रेणैवाभिमन्त्रितान्

Ito ang nyāsa ng ‘astra’ para sa lahat (mga diyos/mantra); isang ritong tumutupad sa lahat ng minimithi. Dapat ding ihanda ang bigas na buo (akṣata) at ang upuang/banig na pang-ritwal (viṣṭara), at basbasan ang mga ito sa mismong astra‑mantra.

Verse 26

विष्टरेण स्पृशेद्दुव्यान्यागमण्डपसंभृतान् / अक्षतान्विकिरेत्पश्चादस्त्रपूतान्समन्ततः

Dapat niyang hipuin, gamit ang viṣṭara (banig/upanang ritwal), ang damong dūrvā na tinipon sa mandapa ng pagsamba. Pagkaraan, ikalat sa paligid ang bigas na buo (akṣata) na nilinis ng astra‑mantra.

Verse 27

शक्रीं दिशमथारभ्य यावदीशानगोचरम् / अवकीर्याक्षतार्न्संवांल्लेपयेन्मण्डपं ततः

Mula sa direksiyon ni Indra (silangan) hanggang sa saklaw ni Īśāna (hilagang‑silangan), iwisik ang akṣata—mga butil ng bigas na buo at di nabasag—at saka ihanda at pahiran ang maṇḍapa ng ritwal.

Verse 28

गन्धाद्यैरर्घ्यपात्रे च मन्त्रग्रामं न्यसेद्गुरुः / तेनार्घ्यपात्रतोयेन प्रोक्षयेद्यागमण्डपम्

Sa paglalagay ng mga pabango at iba pa sa sisidlang arghya, iluklok ng guro ang kalipunan ng mga mantra; at sa tubig mula sa sisidlang arghya, iwisik upang dalisayin ang yāga‑maṇḍapa.

Verse 29

प्रतिष्ठा यस्य देवस्य तदाख्यं कलशं न्यसेत् / ऐशान्यां पूजयेद्याम्ये अस्त्रेणैव च बर्धनीम्

Ilagay ang kalaśa ng paglalagak na may mismong pangalan ng diyos na itinatatag. Sa panig ng Īśāna (hilagang‑silangan) sambahin ang diyos; at sa panig ng Yāmya (timog) sambahin ang ‘Bardhanī’ sa astra‑mantra lamang.

Verse 30

कलशं वर्धनीं चैव ग्रहान्वास्त्तोष्पतिं तथा / आसनेतानि सर्वाणि प्रणवाख्यं जपेद्गुरुः

Dapat magsagawa ang guro ng japa ng Praṇava (Oṁ), upang basbasan ang kalaśa, ang sisidlang vardhanī, ang mga diyos na graha, si Vāstoṣpati na panginoon ng tahanan, at ang lahat ng āsana (luklukan).

Verse 31

सूत्रग्रीवं रत्नगर्भं वस्त्रयुग्मेन वेष्टितम् / सर्वौषधीगन्धलिप्तं पूजयेत्कलशं गुरुः

Sambahin ng pari ang kalaśa na ang leeg ay tinalian ng banal na sinulid, may mga hiyas sa loob, binalot ng dalawang pirasong tela, at pinahiran ng halimuyak ng lahat ng halamang‑gamot.

Verse 32

देवस्तु कलशे पूज्यो वर्धन्या वस्त्रमुत्तमम् / वर्धन्या तु समायुक्तं कलशं भ्रामयेदनु

Ang Diyos ay dapat sambahin sa loob ng kalaśa, ang palayok ng tubig sa ritwal. Ang vardhanī ay balutin ng pinakamainam na tela; at matapos itong maikabit nang wasto, paikutin o ilibot ang kalaśa ayon sa kaugalian ng pagsamba.

Verse 33

वर्धनीधारया सिञ्चन्नग्रतो धारयेत्ततः / अभ्यर्च्य वर्धनीकुम्भं स्थण्डिले देवमर्चयेत्

Pagwiwisik ng tubig gamit ang agos mula sa vardhanī, saka ito hawakan sa unahan. Matapos sambahin nang wasto ang palayok na vardhanī-kumbha, sambahin ang Diyos sa inihandang altar na lupa (sthaṇḍila).

Verse 34

घटं चावाह्य वायव्यां गणानां त्वेति सद्गणम् / देवमीशानकोणे तु जपेद्वास्तोष्पतिं बुधः

Matapos anyayahan (āvāhana) ang Diyos sa ritwal na palayok sa hilagang-kanluran, at bigkasin ang “gaṇānāṁ tvā” upang sambahin ang mararangal na Gaṇa, ang marunong ay dapat sa sulok na hilagang-silangan mag-japa ng mantra para kay Vāstoṣpati, Panginoon ng tahanan.

Verse 35

वास्तोष्पतीति मन्त्रेण वास्तुदोषोपशान्तये / कुम्भस्य पूर्वतो भूतं गणदेवं बलिं हरेत्

Upang mapayapa ang mga kapintasan ng tahanan (vāstu-doṣa), sa pamamagitan ng mantrang nagsisimula sa “Vāstoṣpati…”, maghandog ng bali (pagkaing alay) sa Gaṇa-deva, at ilagay ito sa unahan (silangan) ng kumbha.

Verse 36

पठेदिति च विद्याश्च कुर्यादालम्भनं बुधः / योगेयोगेति मन्त्रेणास्तरणं शाद्वलैः कुशैः

Ang marunong ay dapat bumigkas ng mga itinakdang vidyā, ang mga banal na pormula, at isagawa ang ritong pantulong (ālambhana). At sa mantrang “yoge yoge”, maglatag ng upuang yari sa sariwang damo at kuśa grass.

Verse 37

ऋत्विग्भिः सार्धमाचार्यः स्नानपीठे गुरुस्तदा / विविधैर्ब्रह्मघोषैश्च पुण्याहजयमङ्गलैः

Pagkaraan, ang ācārya, kasama ang mga ṛtvij na pari at ang guru sa platapormang paliguan, ay dapat magpatuloy sa gitna ng iba’t ibang pagbigkas ng Veda, kalakip ang mapalad na pagpapahayag ng “puṇyāha,” “jaya,” at mga basbas.

Verse 38

कृत्वा ब्रह्मरथे देवं प्रतिष्ठन्ति ततो द्विजाः / ऐशान्यामानयेत्पीठमण्डपे विन्यसेद्गुरुः

Matapos mailuklok ang Diyos sa “Brahma-ratha” (brahmaratha), isinasagawa ng mga dvija ang pormal na pratiṣṭhā (pagkakatatag). Pagkaraan, dapat dalhin ng ācārya ang upuan/altar mula sa hilagang-silangan at ilagay ito sa loob ng pīṭha-maṇḍapa, ang pavilion ng pedestal.

Verse 39

भद्रङ्कर्णेत्यथ स्नात्वा सूत्रवल्कलजेन तु / संस्नाप्य लक्षणोद्धारं कुर्यात्तूर्यादि (दूराभि) वादनैः

Pagkatapos, matapos maligo habang binibigkas ang “bhadraṅkarṇa,” dapat hugasan/iwisik ng tubig na inihanda gamit ang banal na sinulid at hibla ng balat-kahoy; at sa saliw ng tunog ng trumpeta at iba pang tugtugin (kahit mula sa malayo), isagawa ang ritong tinatawag na “lakṣaṇoddhāra.”

Verse 40

मधुसर्पिः समायुक्तं कांस्ये वा ताम्रभाजने / अक्षिणी चाञ्जयेच्चास्य सुवर्णस्य शलाकया

Paghaluin ang pulot at ghee sa sisidlang bronse o tanso; at pahiran ang kanyang mga mata nito gamit ang isang gintong pamahid na patpat.

Verse 41

अग्निर्ज्योतीति मन्त्रेण नेत्रोद्वाटं तु कारयेत् / लक्षणे क्रियमाणे तु नामैकं स्थापको व(द) देत्

Sa pamamagitan ng mantra na “Agniḥ jyoti” (“Ang Agni ay liwanag”), isagawa ang ritwal ng pagbubukas ng mga mata. Habang isinasagawa ang mga mapalad na tanda (lakṣaṇa), dapat bigkasin ng sthāpaka na pari ang Pangalan nang minsan para sa pagtatatag.

Verse 42

इमंमेगङ्गेमन्त्रेण नेत्रयोः शीतलक्रिया / अग्निर्मूर्धेति मन्त्रेण दद्याद्वल्मी कमृत्तिकाम्

Sa pamamagitan ng mantra na “imaṃ me gaṅge,” isagawa ang ritwal ng pagpapalamig para sa mga mata; at sa mantra na “agnir mūrdhā,” ilagay sa tuktok ng ulo ang lupang kinuha sa bunton ng anay (valmīka-mṛttikā).

Verse 43

बिल्वोदुम्बरमश्वत्थं वटं पालाशमेव च / यज्ञायज्ञेति मन्त्रेण दद्यात्पञ्चकषायकम्

Sa mga ritwal ng yajña at pag-aalay sa mga ninuno, ihandog ang limang banal na dahong mapakla—bilva, udumbara, aśvattha, vaṭa, at pālāśa—habang inuusal ang mantra na “yajñāyajñe.”

Verse 44

पञ्चगव्यं स्नापयेच्च सहदेव्यादि भिस्ततः / सहदेवी बला चैव शतमूली शतावरी

Dapat munang paliguan ng pañcagavya; pagkatapos ay paliguan pa gamit ang mga halamang-gamot na nagsisimula sa sahadevī: sahadevī, balā, śatamūlī, at śatāvarī.

Verse 45

कुमारी च गुडूची च सिंही व्याघ्री तथैव च / या ओषधीति मन्त्रेण स्नानमोषधिमज्जलैः

Ang kumārī at guḍūcī, gayundin ang siṃhī at vyāghrī—sa pagbigkas ng mantra na nagsisimula sa “yā oṣadhī…”, paliguan gamit ang tubig na binabad sa mga halamang-gamot na ito.

Verse 46

याः फलिनीति मन्त्रेण फलस्नानं विधीयते / द्रुपदादिवेति मन्त्रेण कार्यमुद्वर्तनं बुधैः

Sa mantra na nagsisimula sa “yāḥ phalinī…”, itinatakda ang ritwal ng pagligo gamit ang mga prutas; at sa mantra na nagsisimula sa “drupadādi…”, itinuturo ng mga pantas ang paggawa ng udvartana, ang pagkuskos at pagmamasahe ng katawan gamit ang pulbos o paste.

Verse 47

कलशेषु च विन्यस्य उत्तरादिष्वनुक्रमात् / रत्नानि चैव धान्यानि ओषधीं शतपुष्पिकाम्

At saka, ilagay sa mga kalasha (banga ng ritwal) nang sunod-sunod mula sa hilagang direksiyon; ilagay din doon ang mga hiyas, mga butil ng ani, at ang halamang-gamot na tinatawag na śatapuṣpikā.

Verse 48

समुद्रांश्चैव विन्यस्य चतुरश्चतुरो दिशः / क्षीरं दधि क्षीरोदस्य घृतोदस्येति वा पुनः

Matapos itatag ang mga “karagatan” bilang sagisag sa apat na direksiyon, maghandog muli ng gatas at dadhi (maasim na gatas)—o kaya’y bilang alay sa Karagatan ng Gatas at sa Karagatan ng Ghee rin.

Verse 49

आप्यायस्व दधिक्राव्णो या औषधीरितीति च / तेजो ऽसीति च मन्त्रैश्च कुम्भं चैवाभिमन्त्रयेत्

Sa pagbigkas ng mga mantra na nagsisimula sa “Āpyāyasva”, “Dadhikrāvṇo”, “Yā auṣadhīḥ…”, at pati “Tejo ’si”, dapat basbasan at bigyang-bisa ang kumbha (banga ng tubig) sa pamamagitan ng mga banal na pormulang ito.

Verse 50

समुद्राख्यैश्चतुर्भिश्च स्नापयेत्कलशैः पुनः / स्नातश्चैव सुवेषश्च धूपो देयश्च गुग्गुलुः

Pagkatapos, gamit ang apat na kalasha na puno ng tubig na kilala bilang “apat na karagatan,” paliguan siyang muli. Pagkaligo at matapos maayos na bihisan, maghandog ng insenso—lalo na ng guggulu.

Verse 51

अभिषेकाय कुम्भेषु तत्तत्तीर्थानि विन्यसेत् / पृथिव्यां यानि तीर्थानि सरितः सागरास्तथा

Para sa abhiṣeka (ritwal na pagbabasbas sa pamamagitan ng paliligo), ilagay sa mga banga ang mga banal na tubig ng kani-kanilang tīrtha—ang lahat ng tīrtha sa lupa, kasama ang mga ilog at ang mga dagat din.

Verse 52

या ओषधीति मन्त्रेण कुम्भं चैवाभिमन्त्रयेत् / तेन तोयेन यः स्नायात्स मुच्येत्सर्वपातकैः

Sa pamamagitan ng mantrang nagsisimula sa “yā oṣadhī…”, dapat basbasan at gawing banal ang banga ng tubig; sinumang maligo sa tubig na iyon ay mapapalaya sa lahat ng kasalanan.

Verse 53

अभिषिच्य समुद्रैश्च त्वर्घ्यं दद्यात्ततः पुनः / गन्धद्वारेति गन्धं च न्यासं वै वेदमन्त्रकैः

Pagkatapos isagawa ang abhisheka sa mga tubig ng mga karagatan, maghandog muli ng arghya (pagpupugay na alay). Pagkaraan, bigkasin ang “gandhadvāre…”, mag-alay ng pabango, at gawin ang nyāsa (banal na paglalagay) sa pamamagitan ng mga mantrang Veda.

Verse 54

स्वशास्त्रविहितैः प्राप्तैर्युवंवस्त्रेति वस्त्रकम् / कविहाविति मन्त्रेण आनयेन्मण्डपं शुभम्

Gamit ang telang natamo ayon sa itinakda ng sariling śāstra, dalhin ang kasuutang iyon sa mapalad na maṇḍapa, habang binibigkas ang mantrang “yuvaṃ vastre…” at ang mantrang “kavihā…”.

Verse 55

शम्भवायेति मन्त्रेण शय्यायां विनिवेशयेत् / विश्वतश्चक्षुर्मन्त्रेण कुर्यात्सकलनिष्कलम्

Sa mantrang “śambhavāya”, ilagak (ang pagka-Diyos/śakti) sa śayyā, ang higaan ng ritwal. Sa mantrang “viśvataś-cakṣuḥ”, saka ganapin ang gawain bilang may anyo at walang anyo—ganap at lampas sa hangganan.

Verse 56

स्थित्वा चैव परे तत्त्वे मन्त्रन्यासं तु कारयेत् / स्वशास्त्रविहितो मन्त्रो न्यासस्तस्मिंस्तथोदितः

Habang nananatili sa kataas-taasang tattva (para-tattva), isagawa ang mantra-nyāsa, ang banal na paglalagay ng mga mantra. Ang mantra at ang nyāsa ay dapat gawin nang tumpak ayon sa itinakda at sinabi sa sariling śāstra (tradisyon).

Verse 57

वस्त्रेणाच्छादयित्वा तु पूजनीयः स्वभावतः / यथाशास्त्रं निवेद्यानि पादमूले तु दापयेत्

Matapos takpan (siya) ng tela, siya’y dapat parangalan, sapagkat likas siyang karapat-dapat sambahin. Ayon sa mga tuntunin ng śāstra, ang mga itinakdang handog (nivedya) ay ilalagay sa paanan niya.

Verse 58

कलशं सहिरण्यं च शिरः स्थाने निवेदयेत्

Maghandog ng kalaśa (banga ng tubig) na may kasamang ginto, at ilagay ito sa gawing ulunan.

Verse 59

स्थित्वा कुण्डसमीपे ऽथ अग्नेः स्थापनमाचरेत् / स्वशास्त्रविहितैर्मन्त्रैर्वेदोक्तैर्वाथ वा गुरुः

Pagkatapos, tumayo malapit sa kuṇḍa (hukay ng apoy) at isagawa ang sthāpana—ang paglalagay at pagsisindi ng banal na apoy—sa pamamagitan ng mga mantrang itinakda sa sariling tradisyong ritwal, o kaya’y mga mantrang Veda, ayon sa turo ng guru.

Verse 60

श्रीसूक्तं पावमान्यं च वासदाम्यसवाजिनम् / वृषाकपिं च मित्रं बह्वचः पूर्वतो जपेत्

Ang isang bihasang tagapagbigkas ng maraming himnong Veda ay dapat munang umawit ng Śrī Sūkta, ng mga himnong Pāvamāna, ng himnong nagsisimula sa “vāsadāmi…”, ng “asavājinam”, at gayundin ng “vṛṣākapi” at “mitra” bilang mga paunang pagbigkas.

Verse 61

रुद्रं पुरुषसूक्तं च श्लोकाध्यायं च शुक्रियम् / ब्रह्माणं पितृमैत्रं च अध्वर्युर्दक्षिणे जपेत्

Sa dakong timog, ang paring Adhvaryu ay dapat mag-japa ng himnong Rudra, ng Puruṣa-sūkta, ng mga taludtod ng kabanata, at ng himnong Śukriya; at gayundin ay manawagan kay Brahmā at bigkasin ang Pitṛmaitra na kaugnay ng mga ninuno at mabuting pakikipagkaibigan.

Verse 62

वेदव्रतं वामदेव्यं ज्येष्ठसाम रथन्तरम् / भेरुण्डानि च सामानि छन्दोगः पश्चिमे जपेत्

Sa kanlurang dako, ang Chāndoga, ang mang-aawit ng mga himno ng Sāma, ay dapat bumigkas ng Vedavrata, Vāmadevya, Jyeṣṭhasāman, Rathantara, at pati ng mga awit na Sāman na Bheruṇḍa.

Verse 63

नीलरुद्रांश्च मैत्रं च अथर्वश्चोत्तरे जपेत्

Sa hilagang panig, dapat bigkasin ang mga Nīlarudra, ang himnong Maitra, at ang mga mantra ng Atharva.

Verse 64

कुण्डं चास्त्रेण संप्रोक्ष्य आचार्यस्तु विशेषतः / ताम्रपात्रे शरावे वा यथाविभवतो ऽपि वा

Matapos wisikan ang kuṇḍa (hukay ng apoy) sa itinakdang mantra, ang ācārya, lalo na, ay dapat magsagawa ng ritwal gamit ang sisidlang tanso o mangkok na luwad—ayon sa kaya ng isa.

Verse 65

जातवेदसमानीय अग्रतस्तं निवेशयेत् / अस्त्रेण ज्वालयेद्वह्निं कवचेन तु वेष्टयेत्

Dalhin ang Jātavedas, ang apoy ng paghahandog, sa unahan at ilagay sa harap; sindihan ang apoy sa pamamagitan ng mantrang ‘astra’, at saka balutin ng mantrang ‘kavaca’ bilang pananggalang.

Verse 66

अमृतीकृत्य तं पश्चान्मन्त्रैः सर्वैश्च देशिकः / पात्रं गृह्य कराभ्यां च कुण्डं भ्राम्य ततः पुनः

Pagkaraan, ang deśika, sa pamamagitan ng lahat ng itinakdang mantra, ay gagawing ‘amṛta’ (nektar) ang yaon; saka hahawakan ang sisidlan sa dalawang kamay at muling iikot sa paligid ng kuṇḍa (hukay ng apoy).

Verse 67

वैष्णवेन तु योगेन परं तेजस्तु निः क्षिपेत् / दक्षिणे स्थापयेद्ब्रह्म प्रणीताञ्चोत्तरेण तु

Sa paraang Vaiṣṇava, dapat ilabas ang kataas-taasang liwanag na nagpapadalisay. Ilagay si Brahmā sa timog, at ilagay sa hilaga ang mga tagapaglingkod/handog na naituro nang wasto.

Verse 68

साधारणेन मन्त्रेण स्वसूत्रविहितेन वा / दिक्षुदिक्षु ततो दद्यात्परिधिं विष्टरैः सह

Pagkatapos, sa pamamagitan ng pangkalahatang mantra o yaong itinakda sa sariling Gṛhya-sūtra, ilagay ang hanggahang panakip sa paligid sa bawat direksiyon, kasama ang paglalatag at ayos ng pook-ritwal.

Verse 69

ब्रह्मविष्णुहरेशानाः पूज्याः साधारणेन तु / दर्भेषु स्थापयेद्वह्निं दर्भैश्च परिवेष्टितम्

Sina Brahmā, Viṣṇu, Hara (Śiva), at Īśāna ay dapat sambahin sa karaniwang ritwal. Ilagay ang banal na apoy sa damong darbha at balutin din ito ng darbha sa paligid.

Verse 70

दर्भतोयेन संस्पृष्टो मन्त्रहीनो ऽपि शुध्यति / प्रागग्रैरुदगग्रैश्च प्रत्यगग्रैरखण्डितैः

Kahit walang pagbigkas ng mantra, napapadalisay ang tao kapag nahaplos ng tubig na hinaluan ng damong darbha—gamit ang buo at di-naputol na darbha na ang dulo’y nakaharap sa silangan, hilaga, o kanluran.

Verse 71

विततैर्वेष्टितो वह्निः स्वयं सान्निध्यमाव्रजेत् / अग्नेस्तु रक्षणार्थाय यदुक्तं कर्म न्त्रवित्

Kapag ang apoy ay nailatag at naibalot ayon sa itinakda, kusa itong lalapit—nagiging ganap na naroroon. Kaya, upang mapangalagaan si Agni, ang nakaaalam ng mga mantra ay dapat isagawa ang ritwal na itinuro.

Verse 72

आचार्याः केचिदिच्छन्ति जातकर्माद्यनन्तरम् / पवित्रं तु ततः कृत्वा कुर्यादाज्यस्य संस्कृतिम्

May ilang ācārya ang nagsasabi na kaagad matapos ang jātakarma at mga katulad na ritwal, dapat munang isagawa ang pavitra, ang paglilinis na banal; at pagkatapos nito, saka isagawa ang pagsasamskāra at paghahanda ng ājya (ghee) para sa handog.

Verse 73

आचार्यो ऽथ निरीक्ष्यापि नीराज्यमभिमन्त्रितम् / आज्यभागाभिघारान्तमवेक्षेताज्यसिद्धये

Pagkaraan, ang ācārya na tagapanguna, matapos siyasatin ang nīrājya na nabasbasan ng mantra, ay dapat magmasid mula sa paghahati ng bahagi ng ājya hanggang sa huling pagbubuhos na handog, upang maging ganap ang pag-aalay ng ghee.

Verse 74

पञ्चपञ्चाहुतीर्हुत्वा आज्येन तदनन्तरम् / गर्भाधानादितस्तावद्यावद्गौदानिकं भवेत्

Pagkatapos, matapos maghandog ng limang pangkat na tiglilimang ahuti gamit ang ājya (kabuuang dalawampu’t lima), isagawa ang mga ritwal ayon sa wastong pagkakasunod, mula sa garbhādhāna hanggang sa seremonyang kaugnay ng pag-aalay ng baka (go-dāna).

Verse 75

स्वशास्त्रविहितैर्मन्त्रैः प्रणवेनाथ होमयेत् / ततः पूर्णाहुतिं दत्त्वा पूर्णात्पूर्णमनारेथः

Pagkatapos, magsagawa ng homa gamit ang mga mantra na itinakda sa sariling śāstra, na sinisimulan o sinasamahan ng banal na Praṇava, Oṃ. Pagkaraan, matapos ihandog ang pūrṇāhuti, ipagpatuloy ang ritwal hanggang sa wakas na ganap at mapalad—mula sa “ganap” tungo sa “ganap.”

Verse 76

एवमुत्पादितो वह्निः सर्वकर्मसु सिद्धिदः / पूजयित्वा ततो वह्निं कुण्डेषु विहरेत्तथा

Ang banal na apoy na pinasiklab sa ganitong paraan ay nagiging tagapagkaloob ng tagumpay sa lahat ng ritwal. Matapos sambahin ang apoy na iyon, ipagpatuloy ang pagsasagawa ayon sa itinakda sa mga kuṇḍa, ang mga hukay ng apoy.

Verse 77

इन्द्रादीनां स्वमन्त्रैश्च तथाहुतिशतंशतम् / पुर्णाहुतिं शतस्यान्ते सर्वेषां चैव होमयेत्

Para kay Indra at sa iba pang mga diyos, maghandog ng sandaang āhuti, bawat isa’y may kani-kaniyang mantra; at sa pagtatapos ng sandaang iyon, isagawa ang pūrṇāhuti, ang ganap na pangwakas na handog para sa lahat.

Verse 78

स्वामाहुतिमथाज्येषु होता तत्कलशे न्यसेत् / देवताश्चैव मन्त्रांश्च तथैव जातवेदसम्

Pagkaraan nito, ang hotṛ, ang paring tagapaghandog, ay ilagay ang sariling āhuti sa ājya (ghee) at itakda iyon sa kalaśa, ang sisidlang pangritwal; gayundin, marapat na itatag niya ang mga diyos, ang mga mantra, at si Jātavedas (Agni) rin.

Verse 79

आत्मानमेकतः कृत्वा ततः पूर्णां प्रदापयेत् / निष्कृष्य बहिराचार्यो दिक्पालानां बलिं हरेत्

Matapos paupuin sa isang panig ang taong pinag-aalayan ng ritwal, saka ihandog ang ganap na āhuti. Pagkaraang ilabas ang mga handog at lumabas, ang ācārya ay magdala ng bali-handog para sa mga Dikpāla, ang mga Tagapagbantay ng mga Direksiyon.

Verse 80

भूतानां चैव देवानां नागानां च प्रयोगतः / तिलाश्च समिधश्चैव होमद्रव्यं द्वयं स्मृतम्

Sa mga ritwal na iniuukol sa mga bhūta, sa mga deva, at sa mga nāga, dalawang handog para sa homa ang itinatakda ng tradisyon: mga buto ng linga (tila) at mga sagradong panggatong na patpat (samidh).

Verse 81

आज्यं तयोः सहकारि तत्प्रधानं यदङ्क(क्ष)योः / परुषसुक्तं पूर्वेणैव रुद्रचैव तु दक्षिणे

Ang ājya (ghee) ang sangkap na tumutulong sa dalawang iyon, at itinuturing na pangunahing handog sa kanilang pag-uugnay. Ang Puruṣa-sūkta ay bigkasin sa silangan, at ang himno kay Rudra naman sa timog.

Verse 82

ज्येष्ठसाम च भारुण्डं तन्नयामीति पश्चिमे / नीलरुद्रो महामन्त्रः कुम्भसूक्तमथर्वणः

Sa kanlurang dako naroon ang mga awit na Jyeṣṭha-sāman at Bhāruṇḍa, kasama ang pormulang mantra: “Ako ang mag-aakay sa kanila pasulong.” Naroon din ang dakilang mantra ni Nīlarudra at ang Kumbha-sūkta ng Atharva Veda.

Verse 83

हुत्वा सहस्रमेकैकं देवं शिरसि कल्पयेत् / एवं मध्ये तथा पादे पूर्णाहुत्या तथा पुनः

Pagkaraang maghandog ng isang libong āhuti, dapat ilagak sa isip ang bawat diyos sa tuktok ng ulo; gayon din sa gitna ng katawan at sa mga paa—at muling tapusin sa pūrṇāhuti, ang ganap na handog.

Verse 84

शिरः स्थानेषु जुहुयादाविशेच्चाप्यनुक्रमात् / वेदानामादिमन्त्रैर्वा मन्त्रैर्वा देवनामभिः

Dapat maghandog ng āhuti sa mga itinakdang pook, simula sa bahagi ng ulo, at pumasok sa bawat paglalagak ayon sa wastong pagkakasunod—maging sa mga pambungad na mantra ng mga Veda, o sa mga mantra na binubuo ng mga pangalan ng mga diyos.

Verse 85

स्वशास्त्रविहितैर्वापि गायत्त्र्या वाथ ते द्विजाः / गायत्त्र्या वाथवाचार्यो व्याहृतिप्रणवेन तु

O kaya naman, kayong mga dvija (dalawang ulit na isinilang) ay dapat magsagawa ayon sa paraang itinakda sa sariling śāstra; o sa pamamagitan ng Gāyatrī. Gayundin, ang ācārya ay maaaring magsagawa sa Gāyatrī, kalakip ang mga vyāhṛti at ang praṇava na “Oṁ”.

Verse 86

एवं होमविधिं कृत्वा न्यसेन्मन्त्रांस्तु देशिकः / चरणावग्निमीऌए तु इषेत्वो गुल्फयोः स्थिताः

Sa gayon, matapos isagawa ang itinakdang homa, ang deśika (gurong tagapagpaganap) ay dapat magsagawa ng nyāsa, ilagak ang mga mantra sa katawan: sa mga paa ilagay ang “agnim īḷe”, at sa mga bukung-bukong ilagay ang “iṣetva”, na naroroon ang kinalalagyan.

Verse 87

अग्न आयाहि जङ्घे द्वे शन्नोदेवीति जानुनी / बृहद्रथन्तरे ऊरू उदरेष्वातिलो (स्वातिनो) न्यसेत्

Sa pagbigkas ng “Agna āyāhi,” ilagay ang nyāsa sa dalawang binti (shank); sa “Śanno devī,” sa mga tuhod; sa “Bṛhad” at “Rathantara,” sa mga hita; at sa tiyan ay ilagay ang “Ātilo” (o “Svātino”).

Verse 88

दीर्घायुष्ट्वाय हृदये श्रीश्चते गलके न्यसेत् / त्रातारमिन्द्रमुरसि नेत्राभ्यां तु त्रियम्बकम्

Para sa mahabang buhay, ilagay ang (nyāsa) kay Śrīśa sa puso at si Ceta sa lalamunan; ilagay si Indra, ang tagapagtanggol, sa dibdib; at ilagay si Triyambaka (Śiva) sa dalawang mata.

Verse 89

मूर्धाभव तथा मूर्ध्नि आलग्नाद्धोममाचरेत् / उत्था पयेत्ततो देवमुत्तिष्ठब्रह्मणस्पते !

Matapos ilagay (ang nyāsa) sa tuktok ng ulo, at kapag ito’y matatag na roon, isagawa ang homa, ang handog sa apoy. Pagkaraan, gisingin ang diyos sa panawagan: “Bumangon, O Panginoon ng Brahman (Bṛhaspati)!”

Verse 90

वेदपुण्याहशब्देन प्रासादानां प्रदक्षिणम् / पिण्डिकालंभनं कृत्वा देवस्यत्वेति मन्त्रवित्

Sa mapalad na pahayag na Vediko na “puṇyāha,” ang nakaaalam ng mga mantra ay dapat magsagawa ng pradakṣiṇa, pag-ikot pakanan sa mga gusali ng templo; at matapos ilagay ang piṇḍikā (handog na bilog ng kanin), bigkasin ang mantrang nagsisimula sa “devasyatva…”.

Verse 91

दिक्पा लान्सह रत्नैश्च धातूनोषधयस्तथा / लौहबीजानि सिद्धानि पश्चाद्देवं तु विन्यसेत्

Pagkaraan, ayusin ang mga Dikpāla, ang mga tagapagbantay ng mga direksiyon, kasama ng mga hiyas; gayundin ang mga mineral at mga halamang-gamot; at ang inihandang “mga binhi ng bakal” (mga sangkap na metal). Pagkatapos nito, saka marapat na itatag nang wasto ang diyos.

Verse 92

न गर्भे स्थापयेद्देवं न गर्भं तु परित्यजेत् / ईषन्मध्यं परित्यज्य ततो दोषापहं तु तत्

Huwag iluklok ang Diyos sa loob ng garbha (silid-sinapupunan) ng santuwaryo, at huwag ding talikuran ang garbha. Mag-iwan ng bahagyang puwang sa gitna; sa gayon, ang ayos na iyon ay nag-aalis ng mga kapintasan ng ritwal.

Verse 93

तिलस्य तुषमात्रं तु उत्तरं किञ्चिदानयेत् / ॐ स्थिरो भव शिवो भव प्रजाभ्यश्च नमोनमः

Magdala ng munting dagdag na handog—kasingliit lamang ng ipa ng linga. (Sambitin:) “Oṁ—maging matatag; maging mapalad. Paulit-ulit na pagpupugay sa lahat ng nilalang (mga supling).”

Verse 94

देवस्य त्वा सवितुर्वः षड्भ्यो वै विन्यसेद्गुरुः / तत्त्ववर्णकलामात्रं प्रजानि भुवनात्मजे

Dapat ilagak ng guru ang nyāsa/mantra na ito sa anim na dako: “Sa Diyos na si Savitṛ—sa inyong lahat.” O anak ng Kaluluwa ng mga daigdig, unawain na ito’y binubuo lamang ng tattva (prinsipyo), varṇa (mga tunog/pantig), at kalā (mga maselang bahagi).

Verse 95

षड्भ्यो विन्यस्य सिद्धार्थं ध्रुवार्थैरभिमन्त्रयेत् / सम्पातकलशेनैव स्नापयेत्सुप्रतिष्ठितम्

Pagkatapos ilagay ang siddhārtha (mga butil ng mustasa) sa anim na itinakdang tuldok, dapat itong basbasan sa pagbigkas ng mga taludtod na Dhruvā. At sa pamamagitan lamang ng banal na banga ng pagwiwisik (sampāta-kalaśa), dapat paliguan (snāpana) ang matatag na naitatag na anyo/altar.

Verse 96

दीपधूपसुगन्धैश्च नैवेद्यैश्च प्रपूजयेत् / अर्घ्यं दत्त्वा नमस्कृत्य ततो देवं क्षमापयेत्

Sambahin ang Diyos sa pamamagitan ng ilawan, insenso, at mababangong handog, pati naivedya (handog na pagkain). Pagkatapos mag-alay ng arghya at magpatirapa, saka humingi ng kapatawaran sa Diyos.

Verse 97

पात्रं वस्त्रयुगं छत्रं तथा दिव्याङ्गुलीयकम् / ऋत्त्विग्भ्यश्च प्रदातव्या दक्षिणा चैव शक्तितः

Dapat ihandog ang isang sisidlan, isang pares ng kasuotan, isang payong, at isang marikit na singsing; at magbigay rin ng dakṣiṇā (handog na bayad) sa mga pari (ṛtvij) na nagsasagawa ng ritwal, ayon sa kakayahan.

Verse 98

चतुर्थौ जुहुयात्पश्चाद्यजमानः समाहितः / आहुतीनां शतं हुत्वा ततः पूर्णां प्रदापयेत्

Pagkaraan nito, ang yajamāna na nakatuon ang isip ay dapat maghandog ng ikaapat na hanay ng āhuti. Matapos maihandog ang sandaang āhuti, saka niya isagawa ang pūrṇāhuti, ang pangwakas na handog.

Verse 99

निष्क्रम्य बहिराचार्यो दिक्पालानां बलिं हरेत् / आचार्यः पुष्पहस्तस्तु क्षमस्वेति विसर्जयेत्

Paglabas, ang ācārya ay maghandog ng bali (handog-ritwal) sa mga tagapangalaga ng mga direksiyon (dikpāla). Pagkaraan, may hawak na mga bulaklak, palalayain niya sila na nagsasabi: “Kṣamasva—maging mahabagin, tanggapin at lumisan.”

Verse 100

यागान्ते कपिलां दद्यादाचार्याय च चामरम् / मुकुटं कुण्डलं छत्रं केयूरं कटिसूत्रकम्

Sa pagtatapos ng yajña, magbigay ng isang kapilā na baka (kulay kayumanggi-dilaw) at cāmara (pamaypay na buntot-yak) sa ācārya; gayundin ng korona, hikaw, payong, mga armlet, at tali sa baywang.

Verse 101

व्यजनं ग्रामवस्त्रादीन्सोपस्कारं सुमण्डपम् / भोजनं च महात्कुर्यात्कृतकृत्यश्च जायते / यजमानो विमुक्तः स्यात्स्थापकस्य प्रसादतः

Dapat ihanda ang mga pamaypay (vyajana), mga telang-baryo at iba pang kailangan, kasama ang angkop na kasangkapan; isang maayos at maringal na maṇḍapa, at isang masaganang handaan. Sa paggawa nito, nagiging ganap ang tungkulin; at ang yajamāna, ang tagapagtaguyod, ay napapalaya sa bisa ng biyaya at kasiyahan ng sthāpaka/ācārya.