Adhyaya 27

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने भण्डपुत्रवधो नाम षड्विंशो ऽध्यायः अथ नष्टेषु पुत्रेषु शोकानलपरिप्लुतः / विललाप स दैत्येन्द्रो मत्वा जातं कुलक्षयम्

Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa bahaging Uttarabhāga, sa pag-uusap nina Hayagrīva at Agastya, sa salaysay ni Lalitā, ang ika-26 na kabanata na tinatawag na “Pagpuksa sa mga anak ni Bhaṇḍa.” Pagkaraan, nang mapuksa ang kaniyang mga anak, ang hari ng mga Daitya ay nilamon ng apoy ng dalamhati; siya’y tumangis, iniisip na naganap na ang pagkalipol ng angkan.

Verse 2

हा पुत्रा हा गुणोदारा हा मदेकपरायणाः / हा मन्नेत्रसुधापूरा हा मत्कुलविवर्धनाः

O mga anak ko! O kay lawak ang kabutihan! O kayong sa akin lamang umaasa! O kayong parang ambrosya na pumupuno sa aking mga mata! O kayong nagpapalago sa aking angkan!

Verse 3

हा समस्तसुरश्रेष्ठमदभञ्जनतत्पराः / हा समस्तसुरस्त्रीणामन्तर्मोहनमन्मथाः

O kayong masigasig na dumurog sa pagmamataas ng pinakadakilang mga deva! O kayong tulad ni Manmatha, na umaakit sa kalooban ng lahat ng mga diwata ng mga deva!

Verse 4

दिशत प्रीतिवाचं मे ममाङ्के वल्गताधुना / किमिदानीमिमं तातमवमुच्य सुखं गताः

Bigyan ninyo ako ng salitang may pag-ibig; ngayon ay maglaro kayo sa aking kandungan. Bakit ngayon iiwan ninyo ang amang ito at tutungo sa ginhawa?

Verse 5

युष्मान्विना न शोभन्ते मम राज्यानि पुत्रकाः / रिक्तानि मम गेहानि रिक्ता राजसभापि मे

Mga anak ko, kung wala kayo, hindi na maringal ang aking kaharian. Walang laman ang aking mga tahanan, at maging ang aking bulwagang hari ay hungkag.

Verse 6

कथमेवं विनिःशेषं हतायूयं दुराशयाः / अप्रधृष्यभुजासत्त्वान्भवतो मत्कुलाङ्कुरान् / कथमेकपदे दुष्टा वनिता संगरे ऽवधीत्

Paano kayo nalipol ng isang masamang babae na may baluktot na hangarin? Kayo na may bisig na di madaling daigin, mga usbong ng aking angkan—paano niya kayo napatay sa digmaan na wari’y sa isang hakbang lamang?

Verse 7

मम नष्टानि सौख्यानि मम नष्टाः कुलस्त्रियः / इतः परं कुले क्षीणे साहसानि सुखानि च

Nawasak ang aking mga ligaya; nawala rin ang mga babae ng aking angkan. Mula ngayon, kapag nanghina ang lahi, maglalaho rin ang mga kagalakan at maging ang mga gawaing mapangahas.

Verse 8

भवतः सुकृतैर्लब्ध्वा मम पूर्वजनुःकृतैः / नाशो ऽयं भवतामद्य जातो नष्टस्ततो ऽस्म्यहम्

Sa bisa ng inyong kabutihan at ng aking mga gawaing mabuti sa nakaraang kapanganakan, natamo ko ang lahat ng ito. Ngunit ngayon, ang pagkapuksa na ito’y naganap dahil sa inyo; kaya ako’y napahamak.

Verse 9

हा हतो ऽस्मि विपन्नो ऽस्मि मन्दभाग्यो ऽस्मि पुत्रकाः / इति शोकात्स पर्यस्यन्प्रलपन्मुक्तमूर्धजः / मूर्च्छया लुप्तहृदयो निष्पपात नुपासनात्

“Ay! Ako’y pinaslang, ako’y napahamak, ako’y kapus-palad, mga anak ko!” Sa tindi ng dalamhati, siya’y nagpagulong-gulong at nagngangawa, nakalugay ang buhok. Sa pagkahimatay, tila nawala ang tibok ng puso, at siya’y bumagsak mula sa kanyang upuan.

Verse 10

विशुक्रश्च विषङ्गश्च कुटिलाक्षश्च संसदि / भण्डमाश्वासयामासुर्दैवस्य कुटिलक्रमैः

Sa kapulungan, sina Viśukra, Viṣaṅga, at Kuṭilākṣa ay umaliw kay Bhaṇḍa, na binabanggit ang mga liko-likong hakbang ng Daiva, ang tadhanang mahiwaga.

Verse 11

विशुक्र उवाच देवकि प्राकृत इव प्राप्तः शोकस्य वश्यताम् / लपसि त्वे प्रति सुतान्प्राप्तमृत्यून्महाहवे

Sinabi ni Viśukra: “O Devakī, tila isang karaniwang tao, napasailalim ka sa paghahari ng dalamhati. Ikaw ay nananaghoy para sa iyong mga anak na nasawi sa dakilang digmaan.”

Verse 12

धर्मवान्विहितः पन्था वीराणामेष शाश्वतः / अशोच्यमाहवे मृत्युं प्राप्नुवन्ति यदर्हितम्

Ito ang matuwid at walang hanggang landas na itinakda para sa mga bayani; nakakamit nila ang kamatayan sa labanan na hindi dapat ipagluksa, sapagkat ito ay karapat-dapat.

Verse 13

एतदेव विनाशाय शल्यवद्बाधते मनः / यत्स्त्री समागत्य हठान्नि हन्ति सुभटान्रणे

Ito lamang ang nagpapahirap sa aking isipan tulad ng isang tinik na humahantong sa kapahamakan: na ang isang babae, na sumusugod, ay marahas na pumapatay ng magagiting na mandirigma sa labanan.

Verse 14

इत्युक्ते तेन दैत्येन पुत्रशोको व्यमुच्यत / भण्डेन चण्डकालाग्निसदृशः क्रोध आदधे

Nang masabi ito ng Daitya na iyon, isinantabi niya ang pagdadalamhati para sa kanyang mga anak; si Bhanda ay nagalit nang tulad ng mabangis na apoy ng katapusan ng mundo.

Verse 15

स कोशात्क्षिप्रमुद्धृत्य खड्गमुग्रं यमोपमम् / विस्फारिताक्षियुगलो भृशं जज्वाल तेजसा

Mabilis na binunot mula sa lalagyan ang isang kakila-kilabot na espada na kahawig ni Yama, ang Diyos ng Kamatayan, siya ay nag-alab nang matindi sa enerhiya, na ang kanyang mga mata ay nanlalaki.

Verse 16

इदानीमेव तां दुष्टां खड्गेनानेन खण्डशः / शकलीकृत्य समरे श्रमं प्राप्स्यामि बन्धुभिः

Ngayon din, matapos pagputul-putulin ang masamang babaeng iyon gamit ang espadang ito sa labanan, makahahanap ako ng kaginhawaan kasama ng aking mga kamag-anak.

Verse 17

इति रोषस्खलद्वर्णः श्वसन्निव भुजङ्गमः / खड्गं विधुन्वन्नुत्थाय प्रचचाला तिमत्तवत्

Kaya nga, nag-iba ang kulay ng mukha dahil sa poot, humihingal na parang ahas; iwinawasiwas ang espada, tumindig at lumakad na parang lasing na lubha.

Verse 18

तं निरुध्य च संभ्रान्ताः सर्वे दानवपुङ्गवाः / वाचमूचुरतिक्रोधाज्ज्वलन्तो ललितां प्रति

Nang siya’y pigilan, ang lahat ng mga pinunong Dānava ay nagulantang; nag-aalab sa matinding poot, nagsalita sila patungkol kay Lalitā.

Verse 19

न तदर्थे त्वया कार्यः स्वामिन्संभ्रम ईदृशः / अस्माभिः स्वबलैर्युक्तै रणोत्साहो विधीयते

Panginoon, huwag kang mabagabag nang ganito dahil sa bagay na iyon; kaming may taglay na sariling lakas ay magpapaalab ng sigla sa pakikidigma.

Verse 20

भवदाज्ञालवं प्राप्य समस्तभुवनं हठात् / विमर्द्दयितुमीशाः स्मः किमु तां मुग्धभामिनीम्

Sa pagkatamo lamang ng munting bahagi ng utos mo, kaya naming yurakan ang buong sanlibutan nang sapilitan; lalo pa kaya ang musmos na dalagang iyon.

Verse 21

किं चूषयामः सप्ताब्धीन्क्षोदयामो ऽथ वा गिरीन् / अधरोत्तरमेवैतत्त्रैलोक्यं करवाम वा

Sisip-sipin ba namin ang pitong dagat hanggang matuyo, o durugin ang mga bundok? O baligtarin ang Tatlong Daigdig, gawing itaas ang ibaba?

Verse 22

छिनदाम सुरान्सर्वान्भिनदाम तदालयान् / पिन्षाम हरित्पालानाज्ञां देहि महामते

“Pupugutan natin ang lahat ng mga deva, wawasakin ang kanilang mga tahanan, at dudurugin ang mga Haritpāla—ipagkaloob mo ang utos, O Mahāmate.”

Verse 23

इत्युदीरित माकर्ण्य महाहङ्कारगर्वितम् / उवाच वचनं क्रुद्धः प्रतिघारुणलोचनः

Nang marinig ang gayong pananalita na hitik sa malaking pagmamataas at pagkapalalo, siya’y nagsalita nang galit, ang mga mata’y mabagsik at nakapanghihilakbot.

Verse 24

विशुक्र भवता गत्वा मायान्तार्हितवर्ष्मणा / जयविघ्नं महायन्त्रं कर्त्तव्यं कटके द्विषाम्

O Viśukra, humayo ka na ang katawan ay natatago sa māyā; sa kampo ng mga kaaway ay likhain ang dakilang yantra na “Jayavighna” upang hadlangan ang tagumpay.

Verse 25

इति तस्य वचः श्रुत्वा विशुक्रो रोषरूषितः / मायातिरोहितवपुर्जगाम ललिताबलम्

Nang marinig ang kanyang salita, si Viśukra’y nag-alab sa poot; at sa katawan na itinago ng māyā, siya’y nagtungo sa hukbo ni Lalitā.

Verse 26

तस्मिन्प्रयातुमुद्युक्ते सुर्यो ऽस्तं समुपागतः / पर्यस्तकिरणस्तोमपाटलीकृतदिङ्मुखः

Nang siya’y handa nang lumisan, ang Araw ay lumubog; nagkalat ang mga sinag, at ang mga dako’y namula na parang bulaklak na pāṭalī.

Verse 27

अनुरागवती संध्या प्रयान्तं भानुमालिनम् / अनुवव्राज पातालकुञ्जे रन्तुमिवोत्सुका

Ang takipsilim na puspos ng pagsinta ay sumunod sa Araw na may koronang liwanag habang siya’y lumalayo, na wari’y sabik maglaro sa mga gubat-yungib ng Pātāla.

Verse 28

वेगात्प्रपततो भानोर्देहसंगात्समुत्थिताः / चरमाब्धेरिव पयःकणास्तारा विरेजिरे

Sa bilis ng paglubog ng Araw, ang mga munting butil ng liwanag na sumiklab mula sa pagdikit ng kanyang katawan ay nagningning na parang mga bituin, gaya ng patak ng tubig na tumalsik mula sa dulong dagat.

Verse 29

अथाससाद बहुलं तमः कज्जलमेचकम् / सार्थं कर्त्तुमिवोद्युक्तं सवर्णस्यासिदुर्धिया

Pagkaraan, dumating ang makapal na dilim na itim na parang uling, na may masamang isip na wari’y nagbabalak magtipon ng kapangkat na kapareho ng kulay nito.

Verse 30

मायारथं समारूढो गूढशर्वरसंवृतः / अदृश्यवपुरापेदे ललिताकटकं खलः

Ang tampalasang iyon ay sumakay sa karwaheng maya, nababalot ng lihim na diwa ng gabi; taglay ang katawang di-nakikita, narating niya ang lungsod na Lalitākaṭaka.

Verse 31

तत्र गत्वा ज्वलज्ज्वालं वह्निप्राकारमण्डलम् / शतयोजनविस्तारामालोकयत् दुर्मतिः

Pagdating doon, minasdan ng masamang-loob ang bilog na tanggulang apoy na naglalagablab, na ang lawak ay umaabot sa sandaang yojana.

Verse 32

परितो विभ्रमञ्शालमवकाशमवाप्नुवन् / दक्षिणं द्वारमासाद्य निदध्यौ क्षणमुद्धतः

Umiikot siya sa paligid ng bulwagang magulo at nakatagpo ng isang maluwang na puwang; pagdating sa timog na pintuan, tumigil siya at nagmuni-muni sandali, matatag ang loob.

Verse 33

तत्रापश्यन्महासत्त्वास्सावधाना धृतायुधाः / आरूढयानाः सनद्धवर्माणो द्वारदेशतः

Doon ay nakita niya ang mga dakilang mandirigma, maingat at may hawak na sandata; nakasakay sa mga sasakyan, nakabaluti, at nakapuwesto sa may pintuan.

Verse 34

स्तंभिनीप्रमुखाः शक्तीर्विशत्यक्षौहिणीयुताः / सर्वदा द्वाररक्षार्थं निर्दिष्टा दण्डनाथया

Ang mga Shakti na pinangungunahan ni Stambhinī ay may lakas na katumbas ng dalawampung akṣauhiṇī; palagi silang itinalaga ng Daṇḍanātha upang bantayan ang pintuan.

Verse 35

विलोक्य विस्मयाविष्टो विचार्य च चिरं तदा / शालस्य बहिरेवासौ स्थित्वा यन्त्रं समातनोत्

Pagkakita niya, siya’y napuno ng pagkamangha at nagmuni nang matagal; saka tumayo sa labas ng bulwagan at inayos ang isang yantra nang ganap.

Verse 36

गव्यूतिमात्रकायामे तत्समानप्रविस्तरे / शिलापट्टे सुमहति प्रालिखद्यन्त्रमुत्तमम्

Sa isang napakalaking lapida, na may habang isang gavyūti at gayon din ang lapad, iginuhit niya ang pinakadakilang yantra nang masinop.

Verse 37

अष्टदिक्ष्वष्टशूलेन संहाराक्षरमौलिना / अष्टभिर्दैवतैश्चैव युक्तं यन्त्रं समालिखत्

Sa walong dako, iginuhit niya ang isang yantra na may walong trisula, na may koronang titik ng Saṃhāra (paglipol), at kaugnay ng walong diyos.

Verse 38

अलसा कृपणा दीना नितन्द्राच प्रमीलिका / क्लीबा च निरहङ्कारा चेत्यष्टौ देवताः स्मृताः

Ang Alasā, Kṛpaṇā, Dīnā, Nitandrā, Pramīlikā, Klībā, at Nirahaṅkārā—ito ang walong diyos na binanggit sa alaala.

Verse 39

देवताष्टकमेतश्च शूलाष्टकपुटोपरि / नियोज्य लिखितं यन्त्रं मायावी सममन्त्रयत्

Inilagay ng Māyāvī ang walong diyos na ito sa ibabaw ng hanay ng walong trisula; at ang iginuhit na yantra ay kanyang pinantayan ng pagbigkas ng mga mantra.

Verse 40

पूजां विधाय मन्त्रस्य बलिभिश्छागलादिभिः / तद्यन्त्रं चारिकटके प्राक्षिपत्समरे ऽसुरः

Matapos isagawa ang pagsamba sa mantra at maghandog ng bali gaya ng kambing at iba pa, inihagis ng asura ang yantra sa gitna ng labanan, sa loob ng hanay ng hukbo.

Verse 41

पाकारस्य बहिर्भागे वर्तिना तेन दुर्धिया / क्षिप्तमुल्लङ्घ्य च रणे पपात कटकान्तरे

Dahil sa masamang isip niya, inihagis iyon mula sa labas ng pader-kuta; lumundag sa gitna ng digmaan at bumagsak sa loob ng hanay ng hukbo.

Verse 42

तद्यन्त्रस्य विकारेण कटकस्थास्तुशक्तयः / विमुक्तशस्त्रसंन्यासमास्थिता दीनमानसाः

Dahil sa pagbabago ng yaong yantra, ang mga lakas na nasa loob ng pagkubkob ay nagbaba ng sandata, tinalikdan ang pakikidigma, at nanglupaypay ang kalooban.

Verse 43

किं हतैरसुरैः कार्यं शस्त्राशस्त्रिक्रमैरलम् / जयसिद्धफलं किं वा प्राणिहिंसा च पापदा

Ano pa ang silbi ng pagpatay sa mga asurang napatay na? Sapat na ang mga paraan—may sandata man o wala. Ano ang bunga ng tagumpay kung ang pagpatay sa may buhay ay nagdudulot ng kasalanan?

Verse 44

अमराणां कृते को ऽयं किमस्माकं भविष्यति / वृथा कलकलं कृत्वा न फलं युद्धकर्मणा

Ito ba’y para sa mga Amara, ang mga diyos na walang kamatayan? Kung gayon, ano ang mangyayari sa amin? Walang saysay ang ingay at kaguluhan; ang gawa ng digmaan ay walang bunga.

Verse 45

का स्वामिनी महाराज्ञी का वासौ दण्डनायिका / का वा सा मन्त्रिणी श्यामा भृत्यत्वं नो ऽथ कीदृशम्

Sino ang aming ginang, ang dakilang reyna? Sino si Vāsau, ang tagapagparusa? Sino si Śyāmā, ang babaeng tagapayo? At ano ang magiging anyo ng aming pagkaalipin bilang mga lingkod?

Verse 46

इह सर्वाभिरस्माभिर्भृत्यभूताभिरेकिका / वनिता स्वामिनीकृत्ये किं फलं मोक्ष्यते परम्

Dito, kaming lahat na naging mga lingkod ay magtatalaga ng isang babae bilang panginoon; kung gayon, anong pinakamataas na bunga—maging ang moksha, ang paglaya—ang aming mapapalampas?

Verse 47

परेषां मर्मभिदुरैरायुधैर्न प्रयोजनम् / युद्धं शाम्यतु चास्माकं देहशस्त्रक्षतिप्रदम्

Hindi kailangang gumamit ng mga sandatang tumatagos sa pinakasensitibong bahagi ng iba. Nawa’y humupa ang digmaan, sapagkat ito’y nagdudulot ng sugat sa katawan dahil sa sandata.

Verse 48

युद्धे च मरणं भावि वृथा स्युर्जीवितानि नः / युद्धे मृत्युर्भवेदेव इति तत्र प्रमैव का

Sa digmaan, tiyak na darating ang kamatayan; magiging walang saysay ang aming mga buhay. Kung sa digmaan ay kamatayan nga ang kahihinatnan, ano pa ang dapat pag-alinlangan?

Verse 49

उत्साहेन फलं नास्ति निद्रैवैका सुखावहा / आलस्यसदृशं नास्ति चित्तविश्रान्तिदायकम्

Walang bunga ang sigasig; ang tanging nagdadala ng ginhawa ay ang pagtulog. Wala nang hihigit sa katamaran sa pagbibigay ng pahinga sa isip.

Verse 50

एतादृशीश्च नो ज्ञात्वा सा राज्ञी किं करिष्यति / तस्या राज्ञीत्वमपि नः समवायेन कल्पितम्

Kung batid niya na ganito kami, ano pa ang magagawa ng reyna? Maging ang kanyang pagka-reyna ay itinakda lamang sa aming pagkakasundo.

Verse 51

एवं चोपेक्षितास्माभिः सा विनष्टबला भवेत् / नष्ट सत्त्वा च सा राज्ञी कान्नः शिक्षां करिष्यति

Kung pababayaan namin siya nang ganito, mawawalan siya ng lakas. Kapag nawala ang kanyang tapang, paano pa kami tuturuan ng reyna?

Verse 52

एवमेव रणारंभं विमुच्य विधुतायुधाः / शक्तयो निद्रया द्वारे घूर्णमाना इवाभवन्

Gayon din, ang mga Śakti (banal na sandata) ay tumigil sa pagsisimula ng labanan, nang mawaglit ang kanilang mga sandata; sa kapangyarihan ni Nidrā, sila’y wari’y umiikot at natitigatig sa may pintuan.

Verse 53

सर्वत्र मान्द्यं कार्येषु महदालस्यमागतम् / शिथिलं चाभवत्सर्वं शक्तीनां कटकं महत्

Sa lahat ng dako, sa mga gawain ay sumapit ang panghihina at malaking katamaran; ang lahat ay naging maluwag at lupaypay, maging ang dakilang hukbo ng mga Śakti man.

Verse 54

जयविघ्नं महायन्त्रमिति कृत्वा स दानवः

At ang Dānava ay nagpasya: “Ito ang Jayavighna, ang dakilang yantra,” at ginawa niya iyon.

Verse 55

निर्विद्य तत्प्रभावेण कटकं प्रमिमन्थिषुः / द्वितीययुद्धदिवसस्यार्धरात्रे गते सति

Dahil sa bisa ng kapangyarihang iyon, sila’y nanlumo at winasak ang hanay ng hukbo; nang lumampas na ang hatinggabi ng ikalawang araw ng digmaan.

Verse 56

निस्मृत्य नगराद्भूयस्त्रिंशदक्षौहिणीवृतः / आजगाम पुनर्दैत्यो विशुक्रः कटकं द्विषाम्

Na waring nalimot ang pag-alis sa lungsod, muling dumating ang Daitya na si Viśukra, napalilibutan ng tatlumpung akṣauhiṇī, sa kampo ng mga kaaway.

Verse 57

अश्रूयन्त ततस्तस्य रणनिःसाणनिस्वनाः / तथापि ता निरुद्योगाः शक्तयः कटके ऽभवन्

Pagkaraan, narinig ang ugong ng labanan at ang kalansing ng mga sandata. Gayunman, ang mga Shakti sa hanay ng hukbo ay nanatiling walang pagkilos, hindi nagsimula ng gawain.

Verse 58

तदा महानुभावत्वाद्विकारैर्विघ्नयन्त्रजैः / अस्पृष्टे मन्त्रिणीदण्डनाथे चिन्तामवा पतुः

Noon, dahil sa dakilang kapangyarihan, ang mga pagbabagong dulot ng mga makinang panghadlang ay hindi nakaantig kina Mantriṇī at Daṇḍanātha; kaya sila’y napasok ng pag-aalala.

Verse 59

अहो बत महत्कष्टमिदमापतितं भयम् / कस्य वाथ विकारेण सैनिका निर्गतोद्यमाः

Ay, napakalaking kapahamakan at takot ang dumating! Sa pagbabago ng sino kaya naging lupaypay ang mga kawal at nawala ang sigasig?

Verse 60

निरस्तायुधसंरंभा निद्रातन्द्राविघूर्णिताः / न मानयन्ति वाक्यानि रार्चयन्ति महेश्वरीम् / औदासीन्यं वितन्वन्ति शक्तयो निस्पृहा इमाः

Iniwan nila ang sigasig sa paghawak ng sandata, at nahilo sa antok at panghihina. Hindi nila iginagalang ang mga salita ng utos; sa halip ay sumasamba kay Maheśvarī. Ang mga Shakti na ito, walang pagnanasa, ay nagkakalat ng malamig na pagwawalang-bahala.

Verse 61

इति ते मन्त्रिणीदण्डनाथे चिन्तापरायणे / चक्रस्यन्दनमारूढे महाराज्ञीं समूचतुः

Kaya sila—sina Mantriṇī at Daṇḍanātha—na lubog sa pag-aalala, ay sumakay sa karwaheng may gulong at nagsalita sa Mahārājñī, ang Dakilang Reyna.

Verse 62

मन्त्रिण्युवाच देवि सक्य विकारो ऽयं शक्तयो विगतोद्यमाः / न शृण्वन्ति महाराज्ञि तवाज्ञां विश्वपालिताम्

Wika ng babaeng ministro: “O Devi, maaaring mangyari ang pagbabagong ito; ang mga lakas ay nawalan ng sigasig. O Mahārājñī, hindi nila pinakikinggan ang iyong utos, ikaw na tagapangalaga ng daigdig.”

Verse 63

अन्योन्यं च विरक्तास्ताः पराच्यः सर्वकर्मसु / निद्रातन्द्रामुकुलिता दुर्वाक्यानि वितन्वते

Sila’y nagkawalang-gana sa isa’t isa at tumalikod sa lahat ng gawain. Nababalot ng antok at panghihina, pinalalaganap nila ang masasamang salita.

Verse 64

का दण्डिनी मन्त्रिणी का महाराज्ञीति का पुनः / युद्धं च कीदृशमिति क्षेपं भूरि वितन्वते

Nangungutya sila: “Sino ang tagapagparusa? Sino ang ministro? At sino pa ang Mahārājñī?” At, “Anong anyo ng digmaan iyon?”—marami silang ibinubungang panlilibak.

Verse 65

अस्मिन्नेवान्तरे शत्रुरागच्छति महाबलः / उद्दण्डभेरीनिस्वानैर्विभिन्दन्निव रोदसी

Sa sandaling iyon, dumarating ang kaaway na may dakilang lakas, sa dagundong ng mga tambol-digma na tila bumibiyak sa langit at lupa.

Verse 66

अत्र यत्प्राप्तरूपं तन्महाराज्ञि प्रपद्यताम् / इत्युक्त्वा सह दण्डिन्या मन्त्रिणी प्रणतिं व्यधात्

Sinabi niya: “O Mahārājñī, dito ay tanggapin mo ang kalagayang dumating.” Pagkasabi nito, ang babaeng ministro, kasama ang tagapagparusa, ay yumukod at nagbigay-galang.

Verse 67

ततः सा ललिता देवी कामेश्वरमुखं प्रति / दत्तदृष्टडिः समहसदतिरक्तरदावलिः

Pagkaraan, si Devi Lalitā ay tumitig sa mukha ni Kāmeśvara; siya’y ngumiti nang marahan, at ang hanay ng kanyang mapulang ngipin ay kumislap sa liwanag.

Verse 68

तस्याः स्मितप्रभापुञ्जे कुञ्जराकृतिमान्मुखे / कटक्रोडगलद्दानः कश्चिदेव व्यजृंभत

Sa kumpol ng liwanag ng kanyang ngiti, sa mukhang anyong elepante, may isang nilalang na tila elepante na biglang sumibol, na may katas na dāna na tumutulo mula sa kanyang leeg.

Verse 69

जपापटलपाटल्यो बालचन्द्रवपुर्धरः / बीजपूरगदामिक्षुचापं शूलं सुदर्शनम्

Siya’y mapula gaya ng bulaklak na japā at taglay ang anyo ng batang buwan; tangan niya ang prutas na bījapūra, ang gada, ang busog na tubo, ang śūla, at ang Sudarśana cakra.

Verse 70

अब्जपाशोत्पलव्रीहिमञ्जरीवरदां कुशान् / रत्नकुंभं च दशभिः स्वकैर्हस्तैः समुद्वहन्

Sa sampung kamay niya, kanyang binuhat: ang lotus, ang pāśa na tali, ang utpala, ang bungkos ng palay, ang kamay na varadā na nagbibigay-biyaya, ang damong kuśa, at ang banga ng hiyas.

Verse 71

तुन्दिलश्चन्द्रचूडालो मन्द्रबृंहितनिस्वनः / सिद्धिलक्ष्मीसमाश्लिष्टः प्रणनाम महेश्वरीम्

May bilugang tiyan at may buwan sa tuktok ng ulo, ang kanyang tinig ay mababa at umuugong; yakap ni Siddhi-Lakṣmī, siya’y yumukod at sumamba kay Maheśvarī.

Verse 72

तया कृताशीः स महान्गणनाथो गजाननः / जयविघ्नमहायन्त्रंभेत्तुं वेगाद्विनिर्ययौ

Nang mabasbasan siya ng pagpapala, ang dakilang Gaṇanātha na si Gajānana ay biglang sumugod nang mabilis upang basagin ang dakilang yantra na “Jaya‑Vighna.”

Verse 73

अन्तरेवहि शालस्य भ्रमद्दन्तावलाननः / निभृतं कुत्रचिल्लग्नं जयविघ्नं व्यलोकयत्

Sa loob mismo ng bulwagan, ang Gajānana na umiikot ang mga pangil ay namataan ang “Jaya‑Vighna” na tahimik na nakadikit at nagkukubli sa kung saan.

Verse 74

स देवो घोरनिर्घातैर्दुःसहैर्दन्तपातनैः / क्षणाच्चूर्मीकरोति स्म जयविघ्नमहाशिलाम्

Ang Diyos na iyon, sa mga nakapanghihilakbot na dagundong at sa di-matiis na pagbagsak ng mga pangil, ay sa isang kisapmata’y dinurog ang dambuhalang batong “Jaya‑Vighna.”

Verse 75

तत्र स्थिताभिर्दुष्टाभिर्देवताभिः सहैव सः / परागशेषतां नीत्वा तद्यन्त्रं प्रक्षिपद्दिवि

Doon, kasama ang masasamang diyos na naroon, ginawa niyang alikabok na lamang ang yantra, at saka ito inihagis sa kalangitan.

Verse 76

ततः किलकिलारावं कृत्वाऽलस्यविवर्जिताः / उद्यताः समरं कर्तुं शक्तयः शस्त्रपाणयः

Pagkaraan, sumigaw sila ng “kilakilā,” walang bahid ng katamaran; ang mga Shakti na may sandata sa kamay ay tumindig, handang makipagdigma.

Verse 77

स देतिवदनः कण्ठकलिताकुण्ठनिस्वनः / जययन्त्रं हि तत्सृष्टं तथा रात्रौ व्यनाशयत्

Ang asurang may mukhang Detiva, na may di-mapigil na ugong mula sa lalamunan; ang Jayayantra, ang kasangkapang pangtagumpay na nilikha, ay winasak din niya sa gabi.

Verse 78

इमं वृत्तान्तमाकर्ण्य भण्डः स क्षोभमाययौ / ससर्जय बहूनात्मरूपान्दन्तावलाननान्

Nang marinig ang pangyayaring ito, si Bhaṇḍa ay nag-alab sa pagkabagabag at poot; saka niya nilikha ang maraming anyo ng sarili, may mukhang elepante at hanay-hanay na pangil.

Verse 79

ते कटक्रोडविगलन्मदसौरभचञ्चलैः / चञ्चरीककुलैरग्रे गीयमानमहोदयाः

Mula sa kanilang tagiliran ay tumutulo ang samyo ng nakalalasing na katas, kaya nag-uumalimbukay ang mga pulutong ng bubuyog; sa unahan ay tila umaawit ang mga ito ng dakilang kasaganaan.

Verse 80

स्फुरद्दाडिमकिञ्जल्कविक्षेपकररोचिषः / सदा रत्नाकरानेकहेलया पातुमुद्यताः

Ang ningning ng kanilang mga kamay ay kumikislap na wari’y nagkakalat ng kislap ng polen ng granada; lagi silang handang lagukin ang mga dagat ng hiyas, na tila isang magaan na paglalaro.

Verse 81

आमोदप्रमुखा ऋद्धिमुख्यशक्तिनिषेविताः / आमोदश्च प्रमोदश्च मुमुखो दुर्मुखस्तथा

Si Āmoda ang nangunguna, at sila’y pinaglilingkuran ng mga Śakti tulad ni Ṛddhi; naroon din sina Āmoda, Pramoda, Mumukha, at Durmukha.

Verse 82

अरिघ्नो विघ्नकर्त्ता च षडेते विघ्ननायकाः / ते सप्तकोटिसंख्यानां हेरंबाणामधीश्वराः

Si Arighna at si Vighnakarttā—ang anim na ito ang mga pinunò ng mga hadlang; sila ang mga kataas-taasang panginoon ng pitóng koṭi na Heramba.

Verse 83

ते पुरश्चलितास्तस्य महागणपते रणे / अग्निप्राकारवलयाद्विनिर्गत्य गजाननाः

Sa digmaan ng Mahāgaṇapati, sila’y sumulong sa unahan; ang mga Gajānanā, ang may mukhang elepante, ay lumabas mula sa bilog na pader ng apoy.

Verse 84

क्रोधहुङ्कारतुमुलाः प्रत्य पद्यन्त दानवान् / पुनः प्रचण्डफूत्कारबधिरीकृतविष्टपाः

Sa dagundong ng huṅkāra ng poot, sinalubong nila ang mga Dānava; at muli, sa ubod-lakas na sigaw, ang tatlong daigdig ay waring nabingi.

Verse 85

पपात दैत्यसैन्येषु गणचक्रचमूगणः / अच्छिदन्निशितैर्बाणैर्गणनाथः स दानवान्

Bumagsak sa hanay ng hukbong Daitya ang pangkat ng Gaṇa na umiikot na parang cakra; at si Gaṇanātha ay pumutol sa mga Dānava sa pamamagitan ng matatalim na palaso.

Verse 86

गणनाथेन तस्याभूद्विशुक्रस्य महौजसः / युद्धमुद्धतहुङ्कारभिन्नकार्मुकनिःस्वनम्

At naganap ang labanan sa pagitan ni Gaṇanātha at ni Viśukra na may dakilang lakas; ang digmaan ay umalingawngaw sa mapusok na huṅkāra, na waring binabasag ang tunog ng busog at pisi.

Verse 87

भ्रुकुटी कुटिले चक्रे दष्टोष्ठमतिपाटलम् / विशुक्रो युधि बिभ्राणः समयुध्यत तेन सः

Si Viśukra, nakakunot ang kilay na tila kurba at kinagat ang mapulang labi; tangan ang sandata sa digmaan, nakipagsagupa siya sa kanya.

Verse 88

शस्त्राघट्टननिस्वानैर् हुंकारैश्च सुरद्विषाम् / दैत्यसप्तिखुरक्रीडत्कुद्दालीकूटनिस्वनैः

Sa ingay ng pagbangga ng mga sandata at sa sigaw na “hum” ng mga kaaway ng mga deva; pati sa dagundong ng mga kuko ng kabayo ng mga Daitya na tila naglalaro, at sa tunog na parang hampas ng piko.

Verse 89

फेत्कारैश्च गचेन्द्राणां भयेनाक्रन्दनैरपि / हेषया च हयश्रेण्या रथचक्रस्वनैरपि

At sa sigaw ng mga dambuhalang elepante at sa iyak na dulot ng takot; sa hiyaw ng hanay ng mga kabayo at sa ugong ng mga gulong ng karwahe.

Verse 90

धनुषां गुणनिस्स्वानैश्चक्रचीत्करणैरपि

Sa ugong ng tali ng busog na humihigpit, at sa sipol na “tsit-tsit” ng cakra na umiikot.

Verse 91

शरसात्कारघोषैश्च वीरभाषाकदंबकैः / अट्टहासैर्महेन्द्राणां सिंहनादैश्चभूरिशः

Sa dagundong ng mga palasong nagsasalpukan at sa samu’t saring sigaw ng mga mandirigma; sa malakas na halakhak ng mga Mahendra at sa saganang ungol na tila leon.

Verse 92

क्षुभ्यद्दिगन्तरं तत्र ववृधे युद्धमुद्धतम् / त्रिंशदक्षौहिणी सेना विशुक्रस्य दुरात्मनः

Doon ay nayanig ang mga dako, at lalo pang lumaki ang marahas na digmaan. Ang hukbo na tatlumpung akṣauhiṇī ni Viśukra, ang masamang-loob.

Verse 93

प्रत्येकं योधया मासुर्गणनाथा महारथाः / दन्तैर्मर्म विभिन्दन्तो विष्टंयतश्च शुण्डया

Ang mga pinunong gaṇa, mga dakilang mandirigmang karwahe, ay naglaban nang isa-isa. Sa kanilang mga pangil ay binutas ang mga maselang bahagi, at sa kanilang nguso (trunk) ay humila at yumanig nang marahas.

Verse 94

क्रोधयन्तः कर्णतालैः पुष्कलावर्त्तकोपमैः / नासाश्वासैश्च परुषैर्विक्षिपन्तः पताकिनीम्

Pinupukaw nila ang poot sa pagaspas ng tainga, gaya ng umiikot na matinding galit; at sa magaspang na hininga mula sa ilong, kanilang pinapagulong at pinapangalat ang mga watawat ng hukbo.

Verse 95

उरोभिर्मर्दयन्तश्च शैलवप्रसमप्रभैः / पिंषन्तश्च पदाघातैः पीनैर्घ्नन्तस्तथोदरैः

Dinadaganan nila sa kanilang malalapad na dibdib, matibay na gaya ng bangin ng bundok. Dinudurog din nila sa yabag ng paa, at pumapatay sa bigat ng kanilang matabang tiyan.

Verse 96

विभिन्दन्तश्च शूलेन कृत्तन्तश्चक्रपातनैः / शङ्खस्वनेन महता त्रासयन्तो वरूथिनीम्

Binubutas nila sa sibat at pinuputol sa pagbagsak ng cakra; at sa malakas na tunog ng śaṅkha, kanilang tinakot ang buong hanay ng varūthinī.

Verse 97

गणनाथमुखोद्भूता गजवक्राः सहस्रशः / धूलीशेषं समस्तं तत्सैन्यं चक्रुर्महोद्यताः

Mula sa mukha ni Gaṇanātha (Panginoong Gaṇeśa) ay lumitaw ang libo-libong may mukhang elepante; sa dakilang sigasig, ginawa nilang alikabok na lamang ang buong hukbo.

Verse 98

अथ क्रोधसमाविष्टो निजसैन्यपुरोगमः / प्रेषयामास देवस्य गजासुर मसौ पुनः

Pagkaraan, si Gajāsura na nilamon ng poot, nauna sa sariling hukbo, at muling nagpadala upang salakayin ang Diyos na iyon.

Verse 99

प्रचण्डसिंहनादेन गजदैत्येन दुर्धिया / सप्ताक्षौहिणियुक्तेन युयुधे स गणेश्वरः

Sa matinding ungol na parang mabangis na leon, ang dambuhalang elepanteng asura na may masamang isip, kasama ang pitong akṣauhiṇī na hukbo, ay nakipagdigma kay Gaṇeśvara.

Verse 100

हीयमानं समालोक्य गजासुरभुजाबलम् / वर्धमानं च तद्वीर्यं विशुक्रः प्रपलायितः

Nang makita niyang humihina ang lakas ng mga bisig ni Gajāsura, at lalo namang lumalakas ang kapangyarihang iyon, si Viśukra ay tumakas.

Verse 101

स एक एव वीरेद्रः प्रचलन्नाखुवाहनः / सप्ताक्षौहिणिकायुक्तं गजासुरममर्दयत्

Siya lamang, ang dakilang bayani, na nakasakay sa Ākhu (daga), ay sumulong at dinurog si Gajāsura na may kasamang pitong akṣauhiṇī na hukbo.

Verse 102

गजासुरे च निहते विशुक्रे प्रपलायिते / ललितान्तिकमापेदे महागमपतिर्मृधात्

Nang mapatay si Gajāsura at tumakas si Viśukra, ang Dakilang Gaṇapati ay mula sa labanan ay lumapit sa piling ni Lalitā.

Verse 103

कालरात्रिश्च दैत्यानां सा रात्रिर्विरतिं गता / ललिता चाति मुदिता बभूवास्य पराक्रमैः

Para sa mga Daitya, iyon ang gabing Kālarātri, at ang gabing iyon ay sumapit sa pagwawakas. Si Lalitā ay labis na nagalak sa kanyang kabayanihan.

Verse 104

विततार महाराज्ञीप्रीयमाणा गणेशितुः / सर्वदैवतपूजायाः पूर्वपूज्यत्वमुत्तमम्

Ang Mahārājñī (si Lalitā), na lubos na nalugod sa Panginoong Gaṇeśa, ang pinuno ng mga Gaṇa, ay nagkaloob ng dakilang karangalan: sa pagsamba sa lahat ng mga diyos, siya ang unang dapat sambahin.