Adhyaya 11

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीये उपोद्धातपादे पितृराज्य कल्पो नाम दशमो ऽध्यायः // १०// बृहस्पतिरुवाच राजतं राजताक्तं वा पितॄणां पात्रमुच्यते / राजतस्य कथावापि दर्शनं दान मेव वा

Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa (binigkas ni Vāyu), sa gitnang bahagi, ikatlong Upoddhāta-pāda, ang ikasampung kabanata na tinatawag na “Pitṛrājya-kalpa”. Sinabi ni Bṛhaspati: ang sisidlan para sa mga Pitṛ ay dapat na pilak o pinahiran ng pilak; maging ang pakikinig sa salaysay tungkol sa pilak, ang pagtanaw dito, o ang pag-aalay nito bilang dāna ay (mapagpala).

Verse 2

अनन्तमक्षयं स्वर्गे राजते दानमुच्यते / पितॄनेतेन दानेन सत्पुत्रास्तारयन्त्युत

Ang pag-aalay ng pilak ay sinasabing nagbubunga ng walang hanggan at di-nauubos na gantimpala sa langit; sa dāna na ito, naililigtas din ng mabuting anak ang mga Pitṛ (ninuno).

Verse 3

राजते हि स्वधा दुग्धा पात्रे तैः पृथिवी पुरा / स्वधां वा पार्थिभिस्तात तस्मिन् दत्तं तदक्षयम्

Noong unang panahon sa daigdig, piniga ng mga Pitṛ ang svadhā sa sisidlang pilak; anak ko, ang svadhā na inihahandog ng mga hari sa sisidlang iyon ay nagiging di-nauubos na gantimpala.

Verse 4

कृष्णाजिनस्य सांनिध्यं दर्शनं दानमेव च / रक्षोघ्नं ब्रह्म वर्चस्यं पशून्पुत्रांश्च तारयेत्

Ang paglapit sa balat ng itim na usa, ang pagtanaw dito, at ang pag-aalay nito bilang dāna—lahat ay pumupuksa sa masasamang nilalang, nagpapalago ng ningning ng Brahman, at nagliligtas pati ng mga hayop at mga anak na lalaki.

Verse 5

कनकं राजतं पात्रं दौहित्रं कुतुपस्तिलाः / वस्तूनि पावनीयानि त्रिदण्डीयोग एव वा

Ginto, pilak, sisidlan, pag-aalay para sa apo sa anak na babae, kutupa at linga—mga bagay na nakapagpapadalisay; o kaya ang pagsasagawa ng Tridaṇḍī-yoga ay nakapagpapabanal din.

Verse 6

श्राद्धकर्मण्ययं श्रेष्ठो विधिर्ब्राह्मः सनातनः / आयुःकीर्तिप्रजैश्वर्यप्रज्ञासंततिवर्द्धनः

Sa gawaing śrāddha, ito ang pinakadakilang sinaunang paraang Brahmika; nagpapalago ito ng haba ng buhay, dangal, supling, kasaganaan, karunungan, at pagpapatuloy ng angkan.

Verse 7

दिशिदक्षिणपूर्वस्यां वेदिस्थानं निवेदयेत् / सर्वतो ऽरत्निमात्रं च चतुरस्रं सुसंस्थितम्

Sa timog-silangan, itakda ang pook ng vedi; gawin itong parisukat, matatag, at may sukat na isang aratni sa bawat panig.

Verse 8

वक्ष्यामि विधिवत्स्थानं पितॄणामनुशासितम् / धन्यमायुष्यमारोग्यं बलवर्णविवर्द्धनमा

Aking ipahahayag ang pook na ayon sa wastong ritwal, gaya ng itinuro ng mga Pitṛ; ito’y mapalad, nagbibigay ng mahabang buhay at kalusugan, at nagpapalago ng lakas at ningning ng anyo.

Verse 9

तत्र गर्तास्त्रयः कायार्स्त्रयो दण्डाश्च खादिराः / अरत्निमात्रास्ते कार्या रजतैः प्रविभूषिताः

Doon ay dapat gumawa ng tatlong hukay at tatlong tungkod na yari sa kahoy na khadira. Ang mga tungkod ay kasinlaki ng isang aratni at pinalamutian nang maganda ng pilak.

Verse 10

ते वितस्त्यायता गर्त्ताः सर्वतश्चतुरङ्गुलाः / प्राग्दक्षिणमुखान्कुर्यात्स्थिरानशुषिरांस्तथा

Ang mga hukay na iyon ay dapat kasinghaba ng isang vitasti at may sukat na apat na daliri sa bawat panig. Gawin itong nakaharap sa silangan–timog, matibay at hindi guwang.

Verse 11

अद्भिः पवित्रयुक्ताभिः पावयेत्सततं शुचिः / पयसा ह्याज गव्येन शोधनं चाद्भिरेव च

Sa tubig na may kasamang pavitra, ang taong malinis ay dapat laging magpakabanal. Ang paglilinis ay gawin sa gatas ng kambing at gatas ng baka, at sa tubig din.

Verse 12

सततं तर्पणं ह्येतत्तृप्तिर्भवति शास्वती / इह वामुत्र य वशी सर्वकामसमन्वितः

Ito ang walang patid na tarpaṇa; mula rito nagkakaroon ng walang hanggang kasiyahan. Ang taong may pagpipigil sa sarili, sa mundong ito at sa kabilang-buhay, ay napupuspos ng lahat ng ninanais.

Verse 13

एवं त्रिषवणस्नातो योर्ऽचयेत्प्रयतः पितॄन् / मन्त्रेण विधिवत्सम्यगश्वमेधफलं लभेत्

Ang sinumang naligo sa tatlong panahon (tri-savana) nang ganito, at taimtim na sumamba sa mga Pitṛ sa pamamagitan ng mantra ayon sa wastong ritwal, ay tatanggap ng bunga ng Aśvamedha yajña.

Verse 14

तान्स्थापयेदमावास्यां गर्त्तान्वै चतुरङ्गुलान् / त्रिःसप्तसंस्थास्ते यज्ञास्त्रैलोक्यं धार्यते तु यः

Sa araw ng Amavasya, itatag ang mga hukay na may lalim na apat na daliri. Ito ang mga yajña na may tatlong ulit na pito (dalawampu’t isa) na kaayusan, na sumusuporta sa tatlong daigdig.

Verse 15

तस्य पुष्टिस्तथैश्वर्यमायुः संततिरेव च / दिवि च भ्राजतेलक्ष्म्या मोक्षं च लभते क्रमात्

Sa kanya’y dumarami ang kasaganaan, kapangyarihan, haba ng buhay, at lahi. Sa langit siya’y nagniningning sa biyaya ni Lakshmi, at unti-unting nakakamit ang moksha.

Verse 16

पाप्मापहं पावनीयं ह्यश्वमेधफलं लभेत् / अश्वमेधफलं ह्येत्तद्द्विजैः संस्कृत्य पूजितम्

Makakamit niya ang bungang Aśvamedha na nag-aalis ng kasalanan at nagpapabanal. Ang bungang ito’y pinabanal at sinamba ayon sa ritwal ng mga dvija.

Verse 17

मन्त्रं वक्ष्याम्यहं तस्मादमृतं ब्रह्मनिर्मितम् / देंवतेभ्यः पितृभ्यश्च महायोगिभ्य एव च

Kaya sasabihin ko ang mantrang tulad ng amṛta, nilikha ni Brahman; ito’y para sa mga deva, sa mga pitṛ, at sa mga dakilang yogi rin.

Verse 18

नमः स्वाहयै स्वधायै नित्यमेव भवत्युत / आद्धे ऽवसाने श्राद्धस्य त्रिरावृत्तं जपेत्सदा

Pagpupugay nang palagi kina Svāhā at Svadhā. Sa simula at sa wakas ng śrāddha, laging bigkasin ito nang tatlong ulit.

Verse 19

पिण्डनिर्वपणे वापि जपेदेतं समाहितः / क्षिप्रमायान्ति पितरो रक्षांसि प्रद्रवन्ति च

Kahit sa pag-aalay ng piṇḍa, ang sinumang taimtim na bumibigkas ng mantrang ito, agad dumarating ang mga Pitṛ at tumatakas ang mga rākṣasa.

Verse 20

पित्र्यं तु त्रिषु कालेषु मन्त्रो ऽयं तारयत्युत / पठ्यमानः सदा श्राद्धे नियतैर्ब्रह्मवादिभिः

Ang mantrang ito para sa mga Pitṛ, kapag inusal sa tatlong panahon, tunay na nagliligtas; at sa śrāddha, palaging binibigkas ito ng mga brahmavādī na disiplinado.

Verse 21

राज्यकामो जपेदेतं सदा मन्त्रमतन्द्रितः / वीर्यशौर्यार्थसत्त्वाशीरायुर्बुद्धिविवर्द्धनम्

Ang nagnanais ng kaharian ay dapat laging mag-japa ng mantrang ito nang walang katamaran; pinauunlad nito ang lakas, tapang, yaman, sattva, pagpapala, haba ng buhay, at talino.

Verse 22

प्रीयन्ते पितरो येन जपेन नियमेन च / सप्तर्चिषं प्रवक्ष्यामि सर्वकामप्रदं शुभम्

Ang japa at disiplina na ikinatutuwa ng mga Pitṛ—ang mapalad at nagbibigay ng lahat ng ninanais na ‘Saptarciṣ’—ay aking ipapahayag.

Verse 23

अमूर्त्तीनां समूर्त्तिनां पितॄणां दीप्ततेजसाम् / नमस्यामि सदा तेषां ध्यानिनां योगचक्षुषाम्

Ako’y laging nagpupugay sa mga Pitṛ—maging walang anyo o may anyo—na nagliliwanag ang tejas, mga dhyānin na may mata ng yoga.

Verse 24

इन्द्रादीनां च नेतारो दशमारीचयोस्तथा / सप्तर्षीणां पितॄणां च तान्नमस्यामि कामदान्

Sumasamba ako sa mga pinunong tulad ni Indra, sa sampung Marici, at sa mga Pitri ng Saptarishi—sa mga tagapagkaloob ng ninanais.

Verse 25

मन्वादिनां च नेतारः सूर्याचन्द्रमसोस्तथा / तान्नमस्कृत्य सर्वान्वै पितृमत्सु विधिष्वपि

Sumasamba ako sa mga pinuno ng mga Manu at sa mga pinuno ng Araw at Buwan; matapos silang parangalan, isinasagawa ko rin ang mga ritwal ukol sa mga Pitri.

Verse 26

नक्षत्राणां ग्रहाणां च वाय्वग्न्योश्च पितॄनथ / द्यावापृथिव्योश्च सदा नामस्यामि कृताञ्जलिः

Lagi kong sinasamba nang magkahawak-kamay ang mga Pitri ng mga bituin at planeta, ng Vayu at Agni, at ng Langit at Daigdig (Dyava–Prithivi).

Verse 27

देवर्षीणां च नेतारः सर्वलोकनमस्कृताः / त्रातारः सर्वभूतानां नमस्यामि पितामहान्

Sumasamba ako sa mga Pitamaha: mga pinuno ng mga Devarishi, iginagalang ng lahat ng daigdig, at tagapagtanggol ng lahat ng nilalang.

Verse 28

प्रजापतेर्गवां वह्नेः सोमाय च यमाय च / योगेश्वरेभ्यश्च सदा नमस्यामि कृताञ्जलिः

Lagi kong sinasamba nang magkahawak-kamay si Prajapati, ang mga banal na baka, si Agni, si Soma, si Yama, at ang mga Yogeshvara.

Verse 29

पितृगणेभ्यः सप्तभ्यो नमो लोकेषु सप्तसु / स्वयंभुवे नमश्चैव ब्रह्मणे योगचक्षुषे

Pagpupugay sa pitong pangkat ng mga Pitri sa pitong daigdig; at pagpupugay din kay Svayambhu, kay Brahma na may matang-yoga.

Verse 30

एतदुक्तं च सप्तार्चिर्ब्रह्मर्षिगणसेवितम् / पवित्रं परमं ह्येतच्छ्रीमद्रोगविनाशनम्

Ito ang tinatawag na ‘Saptārci,’ na sinasamba ng mga Brahmarishi. Ito’y lubhang banal, mapalad, at pumupuksa ng karamdaman.

Verse 31

एतेन विधिना युक्तस्त्रीन्वरांल्लभते नरः / अन्नमायुः सुताश्चैव ददते पितरो भुवि

Ang taong sumusunod sa paraang ito ay nagkakamit ng tatlong biyaya. Sa lupa, ibinibigay ng mga Pitri ang pagkain, haba ng buhay, at mga anak na lalaki.

Verse 32

भक्त्या परमया युक्तः श्रद्धधानो जितेन्द्रियः / सप्तार्चि षं जपेद्यस्तु नित्यमेव समाहितः

Ang may sukdulang debosyon, may pananampalataya, nagwagi sa mga pandama, at araw-araw na may pagtitipon ng isip ay bumibigkas ng ‘Saptārci’,

Verse 33

सप्तद्वीपसमुद्रायां पृथिव्यामेकराड् भवेत् / यत्किञ्चित्पच्यते गेहे भक्ष्यं वा भोज्यमेव वा

Sa daigdig na may pitong pulo at pitong dagat, siya’y nagiging nag-iisang hari. Anumang niluluto sa kanyang tahanan—meryenda man o pagkain—

Verse 34

अनिवेद्य न भोक्तव्यं तस्मिन्नयतने सदा / क्रमशः कीर्तयिष्यामि बलिपात्राण्यतः परम्

Sa di-karapat-dapat na pook na iyon, huwag kumain nang hindi muna iniaalay; mula rito ay ilalarawan ko nang sunod-sunod ang mga sisidlan ng bali.

Verse 35

येषु यच्च फलं प्रोक्तं तन्मे निगदतः श्रुणु / पलाशे ब्रह्मवर्चस्त्वमश्वत्थे वसुभावना

Pakinggan mo ang bunga na itinakda sa bawat isa; sa palāśa ay naroon ang ningning ng Brahman, at sa aśvattha ay paglinang ng kayamanan.

Verse 36

सर्वभूताधिपत्यं च प्लक्षे नित्यभुदात्दृतम् / पुष्टिः प्रजाश्च न्यग्रोधे बुद्धिः प्रज्ञा धृतिः स्मृतिः

Sa plakṣa ay sinasabing may paghahari sa lahat ng nilalang; sa nyagrodha ay kasaganaan at supling, at gayundin talino, karunungan, katatagan, at alaala.

Verse 37

रशोध्नं च यशस्यं च काश्मरीपात्रमुच्यते / सौभाग्यमुत्तमं लोके माधूके समुदात्दृतम्

Ang sisidlang kāśmarī ay sinasabing nagpapawi ng karamdaman at nagdudulot ng dangal; sa mādhūka naman ay itinakda ang pinakamataas na kapalaran sa daigdig.

Verse 38

फलगुपात्रेषु कुर्वाणः सर्वान्कामानवाप्नुयात् / परां द्युतिमथार्केतु प्राकाश्यं च विशेषतः

Ang nagsasagawa sa mga sisidlang phalagu ay makakamit ang lahat ng ninanais; at sa arka ay matatamo ang sukdulang ningning at natatanging liwanag.

Verse 39

बैल्वे लक्ष्मीन्तथा मेधां नित्यमायुस्तथैव च / क्षेत्रारामतडागेषु सर्वसस्येषु चैव ह

Sa piling ng punong bilva, lumalago ang Lakṣmī, ang banal na talino, at ang mahabang buhay; sa mga bukirin, hardin, lawa at lahat ng ani ay dumarating ang pagpapala.

Verse 40

वर्षत्य जस्रं पर्जन्यो वेणुपात्रेषु कुर्वतः / एतेष्वेव सुपात्रेषु भोजनाग्रमशेषतः

Ang nag-aayos ng handog na pagkain sa sisidlang kawayan, ay pinagpapala ni Parjanya ng walang patid na ulan; sa mga karapat-dapat na sisidlang ito, ialay nang ganap ang unang bahagi ng pagkain.

Verse 41

सदा दद्यात्स यज्ञानां सर्वेषां फलमाप्नुयात् / पितृभ्यः पुष्पमाल्यानि सुगन्धानि च तत्परः

Ang laging nagbibigay ng dāna ay tumatamo ng bunga ng lahat ng yajña; at ang masigasig na nag-aalay sa mga Pitṛ ng mga bulaklak na kuwintas at mababangong handog.

Verse 42

सदा दद्यात्क्रियायुक्तः श विभाति दिवाकरः / गुग्गुलादींस्तथा धूपान्पितृभ्यो यः प्रयच्छति

Ang laging nagbibigay ayon sa ritwal ay nagniningning na parang araw; siya ang nag-aalay sa mga Pitṛ ng insenso gaya ng guggulu at iba pa.

Verse 43

संयुक्तान्मधुसर्पिर्भ्यं सो ऽग्निष्टोमफलं लभेत् / धूपं गन्धगुणोपेतं कृत्वा पितृपरायणः

Ang nag-aalay ng pulot at ghee na magkasama ay tumatamo ng bunga ng Agniṣṭoma; sa paggawa ng insensong hitik sa bango, siya’y nananatiling nakatuon sa debosyon sa mga Pitṛ.

Verse 44

लभते च सुशर्माणि इह चामुत्र चोभयोः / दद्यादेवं पितृभ्यास्तु नित्यमेव ह्यतन्द्रितः

Ang sinumang hindi tamad at laging nag-aalay nang ganito sa mga Pitri, ay nagkakamit ng kabutihan at kapayapaan sa mundong ito at sa kabilang-buhay.

Verse 45

दीपं पितृभ्यः प्रयतः सदा यस्तु प्रयच्छति / गतिं चाप्रतिमं चक्षुस्तस्मात्सलभते शुभम्

Ang sinumang may dalisay na loob na laging nag-aalay ng ilawan para sa mga Pitri, ay nagkakamit ng walang kapantay na hantungan at banal na paningin; kaya tumatamo siya ng pagpapala.

Verse 46

तेजसा यशसा चैव कान्त्या चापि बलेन च / भुवि प्रकाशो भवति ब्राजते च त्रिविष्टपे

Dahil sa ningning, dangal, kagandahan, at lakas, siya’y nagliliwanag sa lupa at nagkikislap din sa Triviṣṭapa (langit).

Verse 47

अप्सरोभिः परिवृतो विमानाग्रे च मोदते / गन्धपुष्पैश्च धूपैश्व जपाहुतिभिरेव च

Napapaligiran ng mga apsara, siya’y nagagalak sa unahan ng vimāna; nalulugod din siya sa halimuyak, mga bulaklak, insenso, at sa japa at mga handog na āhuti.

Verse 48

फलमूलनमस्कारैः पितॄणां प्रयतः शुचिः / पूजां कृत्वा द्विजान्पश्चात्पूजयेदन्नसंपदा

Maging malinis at may pagpipigil, sambahin ang mga Pitri sa pamamagitan ng prutas, ugat, at pagyukod; pagkatapos ay sambahin ang mga dvija at parangalan sila sa kasaganaan ng pagkain.

Verse 49

श्राद्धकालेषु नियतं वायुभूताः पितामहाः / आविशन्ति द्विजाञ्छ्रेष्ठांस्तस्मादेतद्ब्रवीमि ते

Sa panahon ng śrāddha, ang mga pitāmaha na nagiging anyong hangin ay tiyak na pumapasok sa mga pinakadakilang dvija; kaya ito ang sinasabi ko sa iyo.

Verse 50

वस्त्रै रत्नप्रदानैश्च भक्ष्यैः पेयैस्तथैव च / गोभिरश्वैस्तथा ग्रामैः पूजयेद्द्विजसत्तमान्

Sa pamamagitan ng mga kasuotan, handog na hiyas, pagkain at inumin, at gayundin ng mga baka, kabayo, at mga nayon, dapat parangalan ang pinakadakilang dvija.

Verse 51

भवन्ति पितरः प्रीताः पूजितेषु द्विजातिषु / तस्माद्यत्नेन विधिवत्पूजयेत द्विजान्सदा

Kapag pinararangalan ang mga dvija, nalulugod ang mga pitṛ; kaya dapat laging magsikap at sumunod sa wastong ritwal sa paggalang sa mga dvija.

Verse 52

सव्योत्तराभ्यां पाणिभ्यां कुर्यादुल्लेखनं द्विजाः / प्रोक्षणं च ततः कुर्याच्छ्राद्धकर्मण्यतन्द्रितः

Ang dvija ay dapat magsagawa ng ‘ullekhana’ gamit ang kaliwa at kanang kamay; pagkatapos, sa ritwal ng śrāddha, huwag magpabaya at gawin din ang ‘prokṣaṇa’.

Verse 53

दर्भान्पिण्डांस्तथा भक्ष्यान्पुष्पाणि विविधानि च / गन्धदानमलङ्कारमेकैकं निर्वपेद् बुधः

Ang darbha, mga piṇḍa, mga pagkain, sari-saring bulaklak, handog na pabango, at mga palamuti—ang marunong ay dapat mag-alay ng mga ito nang paisa-isa.

Verse 54

पेषयित्वाञ्जनं सम्यग्विश्वेषामुत्तरोत्तरम् / अभ्यङ्गं दर्भविञ्जूलैस्त्रिभिः कुर्याद्यथाविधि

Pagkatapos durugin nang maayos ang anjana (banal na kohl), isagawa nang sunod-sunod ang ritwal para sa mga Viśvedeva ayon sa tuntunin. Pagkaraan, gawin ang paghaplos (abhyaṅga) gamit ang tatlong bigkis ng damong darbha ayon sa paraan.

Verse 55

अपसव्यं वितृभयश्च दद्यादञ्जनमुत्तमम् / निपात्य जानु सर्वेषां वस्त्रार्थं सूत्रमेव वा

Sa ayos na apasavya at kasabay ng ritwal na pampawi ng takot, ibigay ang pinakamainam na anjana. Pagkaraan, lumuhod sa harap ng lahat at maghandog ng sinulid para sa kasuotan, o kahit isang hibla lamang.

Verse 56

खण्डनं प्रोक्षणं चैव तथैवोल्लेखनं द्विजः / सकृद्देवपितॄणां स्यात्पितॄणां त्रिभिरुच्यते

Ang dvija ay dapat magsagawa ng khaṇḍana, prokṣaṇa, at gayundin ng ullekhaṇa. Para sa deva-pitṛ, minsan lamang; para sa mga pitṛ, sinasabing tatlong ulit.

Verse 57

एकं पवित्रं हस्तेन पितॄनसर्वान्सकृत्सकृत् / चैलमन्त्रेण पिण्डेभ्यो दत्त्वादर्शाञ्जिने हि तम्

Hawak ang isang pavitra (singsing na kuśa) sa kamay at hipuin ang lahat ng pitṛ nang paulit-ulit. Pagkatapos, bigkasin ang caila-mantra, ihandog sa mga piṇḍa, at ilagay iyon sa darśāñjali.

Verse 58

सदा सर्पिस्तिलैर्युक्तांस्त्रीन्पिण्डान्निर्वपेद्भुवि / जानु कृत्वा तथा सव्यं भूमौ पितृपरायणः

Taglay ang debosyon sa mga pitṛ, laging ilapag sa lupa ang tatlong piṇḍa na may halong ghee at linga. Pagkatapos, lumuhod at manatili sa savya na ayos, at isagawa ang ritwal sa lupa.

Verse 59

पितॄन्पितामहांश्चैव तथैव प्रपितामहान् / आहूय च पितॄन्प्राञ्चः पितृतीर्थेन यत्नतः

Ang ama, lolo, at ninuno—harap humarap sa silangan at taimtim na anyayahan ang mga Pitara sa pamamagitan ng pitṛtīrtha.

Verse 60

पिण्डान्परिक्षिपेत्सम्यगपसव्यमतन्द्रितः / अन्नाद्यैरेव मुख्यैश्चभक्ष्यैश्चैव पृथग्विधैः

Nang walang pagwawalang-bahala, ilagay nang wasto ang mga piṇḍa sa paraang apasavya, at maghandog ng pangunahing pagkain at iba’t ibang handog na makakain.

Verse 61

पृथङ्मातामहानां तु केचिदिच्छन्ति मानवाः / त्रीन्पिण्डानानुपूर्व्येण सांगुष्ठान्पुष्टिवर्द्धनान्

May ilang tao ang nagnanais ng hiwalay na piṇḍa para sa mga ninuno sa panig ng ina; inihahandog nila nang sunod-sunod ang tatlong piṇḍa, kasinlaki ng hinlalaki, na nagpapalago ng kagalingan.

Verse 62

जान्वन्तराभ्यां यत्नेन पिण्डान्दद्याद्यथाक्रमम् / सव्योत्तराभ्यां पाणिभ्यां धारार्थं मन्त्रमुच्चरन्

Maingat na ibigay ang mga piṇḍa nang sunod-sunod sa pagitan ng dalawang tuhod; habang inaalalayan ng dalawang kamay sa ayos na savyottara, bigkasin ang mantra.

Verse 63

नमो वः पितरः शोषायेति सर्वमतन्द्रितः / दक्षिणस्यां तु पाणिभ्यां प्रथमं पिण्डमुत्सृजेत्

Nang walang pagwawalang-bahala, bigkasin: “Namo vaḥ pitaraḥ śoṣāya,” at sa kanang kamay ay ihandog ang unang piṇḍa.

Verse 64

नमो वः पितरः सौम्यः पठन्नेवमतन्द्रितः / सव्योत्तराभ्यां पाणिभ्यां धर्मेर्ऽधं समतन्द्रितः

Pagpupugay sa inyo, mga Pitara. Ang mahinahong tao ay bumigkas nang ganito nang walang katamaran; sa kaliwa at sa dalawang kamay na nakataas, maghandog ng arghya sa gawaing dharma.

Verse 65

उलूखलस्य लेखायामुदपात्रावसेचनम् / क्षौमं सूत्रं नवं दद्याच्छाणं कार्पासकं तथा

Sa guhit ng ulūkhal, wisikan ng tubig mula sa sisidlan. Pagkatapos, magbigay ng bagong sinulid na kṣauma, gayundin ng sinulid na abaka/rami (śaṇa) at bulak (kārpāsa).

Verse 66

पत्रोर्णं पट्टसूत्रं च कौशेयं परिवर्जयेत् / वर्जयेद्यक्षणं यज्ञे यद्यप्यहतवस्त्रजाम्

Iwasan ang patrorṇa, sinulid na paṭṭa, at kauśeya (sutla). Sa yajña, huwag gamitin ang mga ito, kahit bagong tela na hindi pa nalalabhan.

Verse 67

न प्रीणन्ति तथैतानि दातु श्चाप्यहितं भवेत् / श्रेष्ठमाहुस्त्रिककुदमञ्जनं नित्यमेव च

Ang mga iyon ay hindi nakalulugod nang wasto, at maaari pang maging di-mabuti sa nagbibigay. Ang pinakamainam, ayon sa turo, ay ang anjana ng trikakuda, at ito’y ihain araw-araw.

Verse 68

कृष्णेभ्यश्च तेलैस्तैलं यत्नात्सुपरिरक्षितम् / चन्दनागुरुणी चोभे तमालोशीरपद्मकम्

Para sa mga Kṛṣṇa (maitim na diyos/pitara), sa mga langis ay ihandog ang langis na maingat na iningatan. Ihandog din ang sandal at aguru kapwa, pati tamāla, uśīra, at padmaka.

Verse 69

धूपश्च गुग्गलः श्रेष्टस्तुरुष्कः श्वेत एव च / शुक्लाः सुमनसः श्रेष्ठास्तथा पद्मोत्पलानि च

Sa mga insenso, ang guggulu ang pinakadakila, gayundin ang puting turuska. Ang mapuputing bulaklak na sumana ay pinakamainam; pati ang padma at utpala na lotus.

Verse 70

गन्धरूपोपपन्नानि चारण्यानि च कृत्स्नशः / तथा हि सुमना नाडीरूपिकास्मकुरण्डिका

Ang lahat ng bulaklak sa gubat na may bango at ganda ay kabilang din. Gayundin ang sumanā, nāḍī-rūpikā, at asmakuraṇḍikā.

Verse 71

पुष्पाणि वर्जनीयानि श्राद्धकर्मणि नित्यशः / यथा गन्धादपेतानि चोग्रगन्धानि यानि च

Sa ritwal na śrāddha, may mga bulaklak na dapat laging iwasan: yaong walang bango, at yaong may amoy na labis na matapang.

Verse 72

वर्जनीयानि पुष्पाणि पुष्टिमन्विच्चता सदा / द्विजातयो यथोद्दिष्टा नियताः स्युरुदङ्मुखाः

Ang naghahangad ng puṣṭi ay dapat laging umiwas sa mga bulaklak na ipinagbabawal. At ang mga dvija, ayon sa itinuro, ay dapat manatiling may tuntunin at nakaharap sa hilaga.

Verse 73

पूजयेद्यजमानस्तु विधिवद्यक्षिणामुखः / तेषामभिमुखो दद्याद्दर्भत्पिण्डांश्च यत्नतः

Ang yajamāna ay dapat magsagawa ng pagsamba ayon sa tuntunin, nakaharap sa timog. At sa harap nila, dapat niyang ialay nang masikap ang mga piṇḍa na may kasamang darbha.

Verse 74

अनेन विधिना साक्षादर्चिताः स्युः पितामहाः / हरिता वै स पिञ्जालाः पुष्टाः स्निग्धाः समाहिताः

Sa paraang ito, ang mga Pitāmaha (mga ninuno) ay waring tuwirang sinasamba. Sila’y nagiging luntian-dilaw, masigla, malambot, at may pusong nakatuon.

Verse 75

रत्निमात्राः प्रमाणेन वितृतीर्थेन संस्मृताः / उपमूले तथा नीला विष्टरार्थं कुशोत्तमाः

Ayon sa sukat na isang ratni (lapad ng palad), ito’y inaalala bilang ‘Vitṛtīrtha’. Malapit sa ugat ay maging bughaw; para sa paglawak, gamitin ang pinakamainam na kuśa.

Verse 76

तथा श्यामाकनीवारा दूर्वा च समुदाहृता / पूर्वं कीर्त्तिमतां श्रेष्ठो बभूवाश्वः प्रजापतिः

Gayundin, binanggit ang śyāmāka, nīvāra, at ang damong dūrvā. Noong unang panahon, sa mga tanyag, ang Prajāpati na tinawag na Aśva ang pinakadakila.

Verse 77

तस्य बाला निपतिता भूमौ काशत्वामागताः / तस्माद्देयाः सदा काशाः श्राद्धकर्मसु पूजिताः

Ang kanyang mga buhok ay nalaglag sa lupa at naging damong kāśa. Kaya sa mga gawaing śrāddha, ang kāśa na pinararangalan ay dapat laging ihandog.

Verse 78

पिण्डनिर्वपणं तेषु कर्त्तव्यं भूतिमिच्छता / प्रजाः पुष्टिद्युतिप्रज्ञाकीर्त्तिकान्तिसमन्विताः

Ang nagnanais ng bhūti (kapalaran at kasaganaan) ay dapat magsagawa roon ng piṇḍa-nirvapaṇa (pag-aalay ng piṇḍa). Sa gayon, ang mga tao’y magkakaroon ng kasaganaan, liwanag, talino, dangal, at kagandahan.

Verse 79

भवन्ति रुचिरा नित्यं विपाप्मानो ऽघवर्जिताः / सकृदेवास्तरेद्यर्भान्पिण्डार्थे दक्षिणामुखः

Sila’y laging nagiging marilag, walang kasalanan at malayo sa dumi ng kasamaan. Para sa handog na piṇḍa, humarap sa timog at minsang ilatag ang kuśa.

Verse 80

प्राग्दक्षिणाग्रान्नियतो विधि चाप्यत्र वक्ष्यति / न दीनो नापि वा क्रुद्धो न चैवान्यमना नरः / एकत्र चाधाय मनः श्राद्धं कुर्यात्समाहितः

Ito ang tuntunin: ang dulo ng kuśa ay itakdang nakaharap sa silangan–timog. Ang tao’y huwag malumbay, huwag magalit, huwag malihis ang isip; mag-alay ng śrāddha nang may pagninilay.

Verse 81

निहन्मि सर्वं यदमेध्यवद्भवेद्धतश्च सर्वे सुरदानवा मया / रक्षांसि यक्षाः सपिशाचसंघा हता मया यातुधानाश्च सर्वे

Anumang tulad ng karumihan, aking winawasak; sa pamamagitan ko, ang mga dānava na kaaway ng mga deva ay napatay. Ang mga rākṣasa, yakṣa, pangkat ng piśāca, at lahat ng yātudhāna ay aking nilipol.

Verse 82

एतेन मन्त्रेण तु संयतात्मा तां वै वेदिं सकृदुल्लिख्य धीरः / शिवां हि बुद्धिं ध्रुवमिच्छमानः क्षिपेद्द्विचातिर्दिशमुत्तरां गतः

Sa pamamagitan ng mantrang ito, ang taong may pagpipigil-sa-sarili ay minsang ukitin o markahan ang vedi; nagnanais ng mapagpalang at matatag na buddhi, pumunta sa hilaga at magwisik nang dalawang ulit.

Verse 83

एवं पित्र्यं दृष्टमन्त्रं हि यस्यतस्यासुरा वर्जयन्तीह सर्वे / यस्मिन्देशे पठ्यते मन्त्र एष तं वै देशं राक्षसा वर्जयन्ति

Ang sinumang may ganitong napatunayang mantra para sa mga Pitṛ, iniiwasan siya rito ng lahat ng asura. Sa lupang binibigkas ang mantrang ito, iniiwasan din iyon ng mga rākṣasa.

Verse 84

अन्नप्रकारानशुचीनसाधून्संवीक्षते नो स्पृशंश्वापि दद्यात् / पवित्रपाणिश्च भवेन्न वा हि यः पुमान्न कार्यस्य फलं समश्नुते

Huwag pagmasdan o hipuin ang mga pagkaing marumi at di nararapat, at huwag ding ibigay kahit sa aso. Panatilihing banal ang mga kamay; ang hindi gayon ay hindi tatanggap ng bunga ng gawa.

Verse 85

अनेन विधिना नित्यं श्राद्धं कुर्याद्धि यः सदा / मनसा काङ्क्षते यद्यत्तत्तद्यद्युः पितमहाः

Ang sinumang laging nagsasagawa ng śrāddha araw-araw ayon sa paraang ito, anumang ninanais niya sa puso ay ipinagkakaloob ng mga pitāmaha.

Verse 86

पितरो हृष्टमनसो रक्षांसि विमनांसि च / भवन्त्येवं कृते श्राद्धे नित्यमेव प्रयत्नतः

Kapag ang śrāddha ay ginagawa nang palagian na may pagsisikap, ang mga pitara ay nagagalak, at ang mga rākṣasa ay nanlulumo.

Verse 87

शूद्राः श्राद्धेष्वविक्षीरं बल्वजा उपलास्तथा / विरणाश्चोतुवालाश्च लड्वा वर्ज्याश्च नित्यशः

Sa śrāddha, laging dapat iwasan: śūdra, gatas na hindi sinala, balvajā, upalā, viraṇa, otuvālā, at laddu.

Verse 88

एवमादीन्ययज्ञानि तृणानि परिवर्जयेत् / अञ्जनाभ्यजनं गन्धान्सूत्रप्रणयनं तथा

Gayundin, iwasan ang mga damo at bagay na di nararapat sa yajña; at ang paglalagay ng anjana, pagpapahid ng langis, paggamit ng pabango, at pagsusuot ng yajñopavīta (banal na sinulid) (sa panahong iyon) ay dapat ding iwasan.

Verse 89

काशेः पुनर्भवैः कार्यमश्वमेधफलं लभेत् / काशाः पुनर्भवा ये च बर्हिणो ह्युपबर्हिणः

Sa muling pagsilang sa Kashi, natatamo ang bunga ng Aśvamedha. Ang mga punarbhava ng Kashi ay tinatawag na barhiṇa at upabarhiṇa.

Verse 90

इत्येते पितरो देवा देवाश्च पितरः पुनः / पुष्पगन्धविभूषाणामेष मन्त्र उदाहृतः

Gayon, ang mga Pitṛ ay mga Deva, at ang mga Deva ay muli ring mga Pitṛ. Ito ang mantrang binigkas para sa pag-aalay ng bulaklak, bango, at banal na palamuti.

Verse 91

आहृत्य दक्षिणाग्निं तु होमार्थं वै प्रयत्नतः / अन्यार्थे लौकिकं वापि जुहुयात्कर्मसिद्धये

Para sa homa, dalhin nang masikap ang Dakṣiṇāgni at ihanda ito. Para sa ibang layon din, upang maganap ang karma, maaaring maghandog ng ahuti sa karaniwang apoy.

Verse 92

अन्तर्विधाय समिधस्ततो दीप्तो विधीयते / समाहितेन मनसा प्रणीयाग्निं समन्ततः

Kapag inilagay sa loob ang mga samidh, saka pinasisiklab ang apoy. Sa isip na nakatuon, pangasiwaan ang apoy sa paligid ayon sa wastong ritwal.

Verse 93

अग्नये कव्यवाहाय स्वधा अङ्गिरसे नमः / सोमाय वै पितृमते स्वधा अङ्गिरसे पुनः

Pagpupugay kay Agni, ang kavyavāha na tagapagdala ng handog sa mga Pitṛ, kasama ang salitang svadhā—pagpupugay kay Aṅgirasa. Pagpupugay din kay Soma na kaugnay ng mga Pitṛ, kasama ang svadhā—muli, pagpupugay kay Aṅgirasa.

Verse 94

यमाय वैवस्वतये स्वधानम इति ध्रुवम् / इत्येते होममन्त्रास्तु त्रयाणामनुपूर्वशः

Para kay Yama na Vaivasvata: “svadhānam”—ito’y tiyak; ito ang mga mantra ng homa para sa tatlo ayon sa pagkakasunod.

Verse 95

दक्षिणेनाग्नये नित्यं सोमायोत्तरतस्तथा / एतयोरन्तरे नित्यं जुहुयाद्वै विवस्वते

Sa timog ay maghandog kay Agni araw-araw, at sa hilaga kay Soma; at sa pagitan nilang dalawa, araw-araw mag-alay ng ahuti para kay Vivasvat.

Verse 96

उपहारः स्वधाकारस्तथैवोल्लेखनं च यत् / होमजप्ये नमस्कारः प्रोक्षणं च विशेषतः

May handog (upahāra), pagbigkas ng “svadhā”, at pagbanggit; sa homa at japa ay may pagyukod (namaskāra), at lalo na ang pagwiwisik ng banal na tubig (prokṣaṇa).

Verse 97

बहुहव्येन्धने चाग्नौ सुसमिद्धे तथैव च / अञ्जनाब्यञ्जनं चैव पिण्डनिर्वपणं तथा

Sa apoy na nagliliyab nang maayos, na may maraming handog at panggatong; gawin din ang pag-aanyo/pagpapahid (añjana-abhyañjana) at ang paglalagay ng pinda (piṇḍa-nirvapaṇa).

Verse 98

अश्वमेधफलं चैतत्समिद्धे यत्कृतं द्विजैः / क्रिया सर्वा यथोद्दिष्टाः प्रयत्नेन समाचरेत्

Ang gawaing ito na isinagawa ng mga dvija sa apoy na nagliliyab ay nagbubunga tulad ng Aśvamedha; kaya ang lahat ng ritwal ayon sa itinuro ay gawin nang may pagsisikap.

Verse 99

बहुहव्येन्धने चाग्नौ सुसमिद्धे विशेषतः / विधूमे लेलिहाने च होतव्यं कर्मसिद्धये

Upang maganap ang ritwal, magsagawa ng homa sa apoy ni Agni na may maraming handog na panggatong, naglalagablab nang maliwanag, walang usok, at tila dumidila ang liyab.

Verse 100

अप्रबुद्धे समिद्धे वा जुहुयाद्यो हुताशने / यजमानो भवे दन्धः सो ऽमुत्रेति हि नः श्रुतम्

Ang sinumang magbuhos ng handog sa Hutāśana na hindi pa ganap na nag-aalab o bahagya pa lamang nagliliyab, ang yajamāna ay mapapasa-dalita at malilito; at ayon sa aming narinig, siya’y mapapahamak sa kabilang-buhay.

Verse 101

अल्पेन्धनो वा रूक्षो ऽग्निर्वस्फुलिङ्गश्च सर्वशः / ज्वालाधूमापसव्यश्च स तु वह्निरसिद्धये

Ang apoy na kulang sa panggatong, tuyot, nagbubuga ng mga baga sa lahat ng dako, at ang liyab at usok ay umiikot pakaliwa—ang gayong apoy ay hindi para sa tagumpay ng ritwal.

Verse 102

दुर्गन्धश्चैव नीलश्च कृष्णश्चैव विशेषतः / भूमिं वगाहते यत्र तत्र विद्यात्पराभवत्

Kung ang apoy ay may masamang amoy, kulay bughaw o lalo na’y itim, at sa lugar na tila lumulubog ito sa lupa—doon dapat malaman na may parābhava, tanda ng masamang bunga.

Verse 103

अर्चिष्मान् पिण्डितशिखः सर्प्पिकाञ्जनसन्निभः / स्निग्धः प्रदक्षिणश्चैव वह्निः स्यात्कार्यसिद्धये

Ang apoy na maningning, may siksik na liyab, kumikislap na tila anjana na hinaluan ng ghee, makintab at dumadaloy pakanan (pradakṣiṇa)—ang gayong apoy ang nagbibigay ng katuparan ng gawain.

Verse 104

नरनारीगणेभ्यश्च पूजां प्राप्नोति शाश्वतीम् / अक्षयं पूजितास्तेन भवन्ति पितरो ऽग्नयः

Tinatamo niya ang walang hanggang pagsamba mula sa pangkat ng lalaki at babae; ang mga Pitara (ninuno) at si Agni na kanyang sinamba ay nagiging tagapagkaloob ng di-nauubos na bunga.

Verse 105

बिल्वोदुंबरपत्राणि फलानि समिधस्तथा / श्राद्धे महापवित्राणि मेध्यानि च विशेषतः

Ang mga dahon ng bilva at udumbara, mga bunga, at mga panggatong na samidh—sa śrāddha ay itinuturing na lubhang banal at lalo nang nakapagpapadalisay.

Verse 106

पवित्रं च द्विजश्रेष्ठाः शुद्धये जन्मकर्मणाम् / पात्रेषु फलमुद्दिष्टं यन्मया श्राद्धकर्मणि

O mga pinakadakilang dvija! Para sa pagdalisay ng kapanganakan at mga gawa, itinakda ko sa ritong śrāddha ang banal na paviṭra at ang mga bungang iniaalay sa mga sisidlan.

Verse 107

तदेव कृत्स्नं विज्ञेयं समित्सु च यथाक्रमम् / कृत्वा समाहितं चित्तमाग्नेयं वै करोम्यहम्

Ang yaon ding bagay ay dapat ding maunawaan nang buo, pati sa mga samidh ayon sa pagkakasunod; kapag napapirmi ang isip, isinasagawa ko ang agneya na ritong ukol kay Agni.

Verse 108

अनुज्ञातः कुरुष्वेति तथैव द्विजसत्तमैः / घृतमादाय पात्रे च जुहुयाद्धव्यवाहने

Kapag pinahintulutan ng mga dakilang dvija na ‘gawin mo’, dapat siyang kumuha ng ghee sa sisidlan at maghandog ng ahuti sa Havyavāhana, ang banal na apoy.

Verse 109

पलाशप्लक्षन्यग्रोधप्लक्षाश्वत्थविकङ्कताः / उदुंबरस्तथाबिल्वश्चन्दनो यज्ञियाश्च ये

Ang palāśa, plakṣa, nyagrodha (balete), plakṣa, aśvattha, vikaṅkata, uduṃbara, bilva, sandalwood, at ang mga punong karapat-dapat sa yajña.

Verse 110

सरलो देवदारुश्च शालश्च कदिरस्तथा / समिदर्थे प्रशस्ताः स्युरेते वृक्षा विशेषतः

Ang sarala, devadāru, śāla at khadira—ang mga punong ito ay lalo nang pinupuri bilang pinakamainam na samidh.

Verse 111

ग्राम्याः कण्टकिनश्चैव याज्ञिया ये च केचन / पूजिताः समिदर्थं ते पितॄणां वचनं यथा

Maging punong pang-nayon, matinik, o alinmang punong yajñika—kapag inialay bilang samidh, sila’y iginagalang ayon sa salita ng mga Pitṛ.

Verse 112

समिद्भिः षट्फलेयाभिर्जुहुयाद्यो हुताशनम् / फलं यत्कर्मणस्तस्य तन्मे निगदतः शृणु

Ang sinumang maghandog ng āhuti sa Hutāśana gamit ang samidh na ṣaṭphaleyā—pakinggan ang bunga ng kanyang karma na aking isasalaysay.

Verse 113

अक्षयं सर्वकामीयमश्वमेधफलं हि तत् / श्लेष्मान्तको नक्तमालः कपित्थः शाल्मलिस्तथा

Ang bungang iyon ay di-naluluma at nagbibigay ng lahat ng ninanais; tunay na katumbas ng bunga ng Aśvamedha. (Samidh:) śleṣmāntaka, naktamāla, kapittha, at śālmali rin.

Verse 114

नीपो विभीतकश्चैव श्राद्धकर्मणि गर्हिताः / चिरबिल्वस्तथा कोलस्तिदुकः श्राद्धकर्मणि

Sa ritwal na śrāddha, itinuturing na di nararapat ang nīpa at vibhītaka; gayundin, ang cirabilva, kola, at tiduka ay ipinagbabawal sa śrāddha.

Verse 115

बल्वजः कोविदारश्च वर्जनीयाः समन्ततः / शकुनानां निवासांश्च वर्जयेत महीरुहान्

Ang balvaja at kovidāra ay dapat iwasan sa lahat ng paraan; at iwasan din ang malalaking punong tinitirhan ng mga ibon.

Verse 116

अन्यांश्चैवंविधान्सर्वान्नयज्ञीयांश्च वर्जयेत् / स्वधेति चैव मन्त्राणां पितॄणां वचनं यथा / स्वाहेति चैव देवानां यज्ञकर्मण्युदाहृतम्

Gayundin, dapat iwasan ang lahat ng iba pang hindi nararapat sa yajña. Sa mga mantra para sa mga Pitṛ ay binibigkas ang ‘svadhā’, at sa gawain ng yajña para sa mga deva ay ‘svāhā’.