Adhyaya 10

Verse 1

एति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे पितृकल्पो नाम नवमो ऽध्यायः // ९// बृहस्पतिरुवाच सप्तैते जयतां श्रेष्ठाः स्वर्गे पितृगणाः स्मृताः / चत्वारो मुर्त्तिमन्तश्च त्रयस्तेषाममूर्त्तयः

Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa na ipinahayag ni Vāyu, sa gitnang bahagi, sa ikatlong Upoddhāta-pāda, ang ikasiyam na kabanata na tinatawag na Pitṛkalpa. Wika ni Bṛhaspati: Sa langit, ang pitong pangkat ng Pitṛ na ito ay kinikilalang pinakadakila sa mga nagwagi; apat ay may anyo, at tatlo ay walang anyo.

Verse 2

तेषां लोकान्विसर्गं च कीर्त्तयिष्ये निबोधत / यावै दुहितरस्तेषां दौहित्राश्चेव ये स्मृताः

Aking aawitin at isasalaysay ang paglalang at paglawak ng kanilang mga daigdig—makinig kayo. Gaano man karami ang kanilang mga anak na babae, at ang mga apo sa linya ng anak na babae na binanggit sa Smṛti.

Verse 3

लोकाः संतानका नाम यत्र तिष्ठन्ति भास्वराः / अमूर्त्तयः पितृगणास्ते वै पुत्राः प्रजापतेः

May mga daigdig na tinatawag na Saṃtānaka, na doo’y nananahan ang maningning at walang-anyong mga Pitṛ; sila ang mga anak ni Prajāpati.

Verse 4

विराजस्य द्विजश्रेष्ठा वैराजा इति विश्रुताः / एते वै पितरस्तात योगानां योगवर्धनाः

O pinakamainam sa mga dvija, ang mga mula kay Virāj ay kilala bilang Vairāja. O anak, sila ang mga Pitṛ, na nagpapalago at nagpapalakas sa mga yoga.

Verse 5

अप्याययन्ति ये नित्यं योगायोगबलेन तु / श्राद्धैराप्यायितास्ते वै सोममाप्याययन्ति च

Yaong laging nagbibigay-kasiyahan sa lakas ng yoga at ayoga; kapag napasaya ng mga handog na śrāddha, pinasasagana rin nila si Soma.

Verse 6

आप्यायितस्ततः सोमो लोकानाप्याययत्युत / एतेषां मानसी कन्या मेना नाम महागिरेः

Pagkaraan, si Soma na napuspos ay pinupuspos din ang mga daigdig. Sa kanila’y may dalagang isinilang sa isip, si Menā ang pangalan, anak ni Mahāgiri.

Verse 7

पत्नी हिमवतः पुत्रो यस्या मैनाक उच्यते / पर्वतप्रवरः सो ऽथ क्रैञ्चश्चास्य गिरेः सुतः

Ang anak na lalaki ng asawa ni Himavat na tinatawag na Mainaka ay ang pinakadakila sa mga bundok; at ang anak din ng bundok na iyon ay si Krañca.

Verse 8

तिस्रः कन्यास्तु मेनायां जनयामास शैलाराट् / अपर्णामेकपर्णां च तृतीयामेकपाटलाम्

Sa sinapupunan ni Menā, ang hari ng mga bundok ay nagkaanak ng tatlong dalaga: Aparṇā, Ekaparṇā, at ang ikatlo, Ekapāṭalā.

Verse 9

न्यग्रोधमे कपर्णा तु पाठलं त्वेकपाटला / आशिते द्वे अपर्णा तु ह्यनिकेता तपो ऽचरत्

Si Ekaparṇā ay nabuhay sa nyagrodha; si Ekapāṭalā sa bulaklak na pāṭala; ngunit si Aparṇā ay tinalikuran ang kapwa at nagsagawa ng matinding tapa nang walang masisilungan.

Verse 10

शतं वर्षसहस्राणां दुश्चरं देवदानवैः / आहारमेकपर्णेन ह्येकपर्णा समाचरत्

Si Ekaparṇā ay nagsagawa ng tapat na pag-aayuno sa loob ng isang daang libong taon—na mahirap kahit sa mga deva at dānava—at nabuhay sa pagkain na isang dahon lamang.

Verse 11

पाटलेनैव चैकेन व्यदधादेकपाटला / पूर्णे वर्षसहस्रे द्वे चाहारं वै प्रजक्रतुः

Si Ekapāṭalā ay nabuhay sa iisang bulaklak na pāṭala; at nang maganap ang dalawang libong taon, kapwa nila tinalikuran maging ang pagkain.

Verse 12

एका तत्र निराहारा तां माता प्रत्यभाषत / निषेधयन्ती सोमेति मातृस्रेहेन दुःखिता

Doon ay may isang dalagang nag-aayuno; kinausap siya ng ina—nalulungkot sa pag-ibig ng ina, pinipigil siya habang tinatawag, “Some!”

Verse 13

सा तथोक्ता तदापर्णा देवी दुश्चरचारिणी / उमेति हि महाभागा त्रिषु लोकेषु विश्रुता

Nang masabihan nang gayon, ang Diyosa na nagsasagawa ng napakahirap na pag-aayuno ay tinawag noon na “Aparna”; at ang mapalad na iyon ay bantog sa tatlong daigdig bilang “Uma”.

Verse 14

तथैव नाम्ना तेनासौ निरुक्तोक्तेन कर्मणा / एतत्तु त्रिकुमारीकं जगत्स्थावरजङ्ग मम्

Dahil sa gawaing ipinaliwanag sa Nirukta, ganoon din ang naging pangalan niya. Ang salaysay ng “Tatlong Dalaga” na ito ay bantog sa buong daigdig, sa mga di-gumagalaw at gumagalaw na nilalang.

Verse 15

एतासां तपसा सृष्टं यावद्भूमिर्द्धरिष्यति / तपःशरीरास्ताः सर्वास्थिस्रो योगबलान्विताः

Ang nilikha sa pamamagitan ng pag-aayuno at tapat na pagsasadhana ng mga dalagang ito ay mananatili hangga’t dinadala pa ng lupa. Silang lahat ay may katawan ng tapas, halos buto na lamang, ngunit puspos ng lakas-yoga.

Verse 16

सर्वास्ताः सुमहाभागाः सर्वाश्च स्थिरयौवनाः / सर्वाश्च ब्रह्मवादिन्यः सर्वाश्चैवोर्ध्वरेतसः

Silang lahat ay lubhang mapalad; ang kanilang kabataan ay matatag at di kumukupas. Silang lahat ay mga tagapagsalita ng Brahman, at silang lahat ay ‘urdhva-retas’—mga ganap na mapagpigil.

Verse 17

उमा तासां वरिष्ठा च श्रेष्ठा च वरवर्णिनी / महायोगबलोपेता महादेवमुपस्थिता

Sa kanilang lahat, si Umā ang pinakadakila at pinakamahusay, may marikit na anyo; taglay ang lakas ng Mahāyoga, siya’y dumulog upang maglingkod kay Mahādeva.

Verse 18

दत्तकश्चोशान्स्तस्याः पुत्रो वै भृगुनन्दनः / असितस्यैकपर्णा तु पत्नी साध्वी पतिव्रता

Ang kanyang anak na si Uśān (Śukra), ang minamahal ng Bhṛgu, ay nakilala bilang ‘Dattaka’; at si Ekaparṇā, asawa ni Asita, ay isang banal at tapat na pativrata.

Verse 19

दत्ता हिमवता तस्मै योगाचार्याय धीमते / देवलं सुषुवे सा तु ब्रह्मिष्ठं ज्ञानसंयुता

Ipinagkaloob siya ni Himavān sa marunong na yogācārya; at siya, puspos ng kaalaman, ay nagsilang kay Devala na matatag sa Brahman.

Verse 20

या वै तासां कुमारीणां तृतीया चैकपाटला / पुत्रं शतशलाकस्य जैगीषव्यमुपस्थिता

Sa mga dalagang iyon, ang ikatlo ay si Ekapāṭalā; siya’y dumulog upang maglingkod kay Jaigīṣavya, anak ni Śataśalāka.

Verse 21

तस्यापि शङ्खलिशितौ स्मृतौ पुत्रावयोनिजौ / इत्येता वै महाभागाः कन्या हिमवतः शुभाः

Mayroon din siyang dalawang anak na lalaking sinasabing isinilang nang di mula sa sinapupunan: Śaṅkhali at Śita; ganito ang mga mapalad at mapagpala na anak na babae ni Himavān.

Verse 22

रुद्राणी सा तु प्रवरा स्वैर्गुणैरतिरिच्यते / अन्योन्यप्रीतमनसोरुमाशङ्करयोरथ

Si Rudrani ay tunay na pinakadakila; sa sarili niyang mga katangian lalo siyang namukod. Noon, ang puso nina Uma at Shankara ay puno ng pag-ibig sa isa’t isa.

Verse 23

श्लेषं संसक्तयोर्ज्ञात्वा शङ्कितः किल वृत्रहा / ताभ्यां मैथुनशक्ताभ्यामपत्योद्भवभीरुणा

Nang malaman ang mahigpit na pagyakap ng dalawa, si Vṛtrahā (Indra) ay tunay na nabahala; sapagkat taglay nila ang lakas ng pagsasama at natakot siya sa paglitaw ng supling.

Verse 24

तयोः सकाशमिन्द्रेण प्रेषितो हव्यवाहनः / अनायो रतिविघ्नं च त्वमाचर हुताशन

Ang Havyavāhana (Agni) na isinugo ni Indra ay lumapit sa kanila. (Wika ni Indra:) “O Hutāśana, agad mong hadlangan ang kanilang pagsasamang pag-ibig.”

Verse 25

सर्वत्र गत एव त्वं न दोषो विद्यते तव / इत्येवमुक्ते तु तदा वह्निना च तथा कृतम्

Ikaw ay nakararating sa lahat ng dako; wala kang kapintasan. Nang masabi ito, noon din ay ginawa ni Vahni (Agni) ang gayon.

Verse 26

उमां देवः समुत्सृज्य शुक्रं भूमौ व्यसर्जयत् / ततो रुषितया सद्यः शप्तो ऽग्निरुमया तया

Iniwan ng Diyos (Shankara) si Uma at ibinuhos ang kaniyang śukra sa lupa. Kaya ang nagngangalit na si Uma ay agad na nagsumpa kay Agni.

Verse 27

इदं चोक्तवती वह्निं रोषगद्गदया गिरा / यस्मान्नाववितृप्ताभ्यां रतिविघ्नं हुताशन

Pagkaraan ay nagsalita siya kay Agni sa nanginginig na tinig dahil sa poot: “O Hutāśana, habang hindi pa kami nasisiyahan, ikaw ay naglagay ng hadlang sa rati.”

Verse 28

कृतवानस्य कर्त्तव्यं तस्मात्त्वमसि दुर्मतिः / यदेवं विगतं गर्भं रौद्रं शुक्रं महाप्रभम्

Ginawa mo ang dapat gawin; kaya ikaw ay masamang-isip—sapagkat ang marahas at dakilang nagniningning na binhi ay nahulog mula sa sinapupunan.

Verse 29

गर्भे त्वं धारयस्वैवमेषा ते दण्डधारणा / स शापदोषाद्रुद्राण्या अन्तर्गर्भो हुताशनः

Kaya dalhin mo ito sa sinapupunan—iyan ang parusang itinakda sa iyo. Dahil sa bisa ng sumpa ni Rudrāṇī, si Hutāśana ay naging may dinadalang nasa loob.

Verse 30

बहून्वर्षगणान्गर्भं धारयामास वै द्विज / स गङ्गामभिगम्याह श्रूयतां सरिदुत्तमे

O dwija, dinala niya ang binhing iyon sa loob ng maraming taon. Pagkaraan ay lumapit siya sa Ilog Gangā at nagsabi: “Makinig, O pinakadakila sa mga ilog.”

Verse 31

सुमहान्परिखेदो मे जायते गर्भधारणात् / मद्धितार्थ मथो गर्भमिमं धारय निम्नगे

Dahil sa pagdadala ng sinapupunan, labis ang aking pagod at pighati. Para sa aking kapakanan, O Nimnagā, dalhin mo ang binhing ito.

Verse 32

मत्प्रसादाच्च तनयो वरदस्ते भविष्यति / तथेत्युक्त्वा तदा सा तु संप्रत्दृष्टा महानदी

Sa aking biyaya, magkakaroon ka ng anak na tagapagkaloob ng pagpapala. Nang sabihin niya, “Tathāstu,” noon din ay nagpakita ang Dakilang Ilog (Ganga).

Verse 33

तं गर्भं धारयामास दह्यमानेन चेतसा / सापि कृच्छ्रेण महता खिद्यमाना महानदी

Dala ang pusong tila nasusunog, dinala niya ang sanggol sa sinapupunan; at ang Dakilang Ilog ay nagdusa rin sa matinding hirap at panghihina.

Verse 34

प्रकृष्टं व्यसृजद्गर्भं दीप्यमान मिवानलम् / रुद्राग्निगङ्गातनयस्तत्र जातो ऽरुणप्रभः

Iniluwal niya ang dakilang sanggol sa sinapupunan, nagliliwanag na parang apoy. Doon isinilang si Aruṇaprabha, anak ni Rudra, Agni, at Ganga.

Verse 35

आदित्यशतसंकाशो महातेजाः प्रतापवान् / तस्मिञ्जाते महाभागे कुमारे जाह्नवीसुते

Siya’y kumikislap na parang sandaang araw, puspos ng dakilang ningning at kapangyarihan. Nang isilang ang mapalad na binatang iyon, anak ni Jāhnavī (Ganga),

Verse 36

विमानयानैराकाशं पतत्र्रिभिरिवावृतम् / देवदुन्दुभयो नेदुराकाशे मधुरस्वनाः

Dahil sa mga sasakyang vimāna, ang langit ay tila natakpan ng mga ibon. Sa himpapawid, tumunog ang mga tambol ng mga deva nang matamis ang himig.

Verse 37

मुमुचुः पुष्पवर्षं च खेचराः सिद्धचारणाः / जगुर्गन्धर्वमुख्याश्च सर्वशस्तत्र तत्र ह

Ang mga khecara, siddha at carana ay nagpaulan ng mga bulaklak. At ang mga pangunahing gandharva ay umawit sa bawat dako roon.

Verse 38

यक्षा विद्याधराः सिद्धाः किन्नराश्चैव सर्वशः / महानागसहस्राणि प्रवराश्च पतत्र्रिणः

Nagtipon mula sa lahat ng panig ang mga yaksha, vidyadhara, siddha at kinnara. Dumating din ang libu-libong mahanaga at mga mararangal na ibon.

Verse 39

उपतस्थुर्महाभागमाग्नेयं शङ्करात्मजम् / प्रभावेण हतास्तेन दैत्यवानरराक्षसाः

Lumapit sila upang maglingkod sa dakilang pinagpala, ang Agneya—anak ni Śaṅkara. Sa kanyang kapangyarihan, napuksa ang mga daitya, vanara, at rakshasa.

Verse 40

स हि सप्तर्षिभार्याभिरारादेवाग्निसंभवः / अभिषेकप्रयाताभिर्दृष्टो वर्ज्य त्वरुन्धतीम्

Ang diyos na isinilang mula sa Agni ay nakita mula sa malayo ng mga asawa ng Saptarshi habang sila’y patungo sa abhiṣeka—maliban kay Arundhatī.

Verse 41

ताभिः स बालार्कनिभो रौद्रः परिवृतः प्रभुः / स्निह्यमानाभिरत्यर्थं स्वकभिरिव मातृभिः

Pinalibutan nila ang Panginoon, na kumikislap na parang batang araw at may maringal na anyong raudra. Minahal nila siya nang labis, na tila sila ang kanyang sariling mga ina.

Verse 42

युगपत्सर्वदेवीभिर्दिधित्सुर्जाह्नवीं सुतः / षण्मुखान्यसृजच्छ्रीमांस्तेनायं षण्मुखः स्मृतः

Ang anak ni Jāhnavī, upang sabay-sabay na kalingain ng lahat ng mga Diyosa, ay lumikha ng anim na mukha na maringal; kaya siya’y inaalala bilang “Ṣaṇmukha”.

Verse 43

तेन जातेन महाता देवानामसहिष्णवः / स्कन्दिता दानवगणास्तस्मात्स्कन्दः प्रतापवान्

Sa pagsilang ng dakilang iyon, ang mga Dānava na di makatiis sa mga Deva ay nayanig at nagkawatak-watak; kaya siya’y tinawag na makapangyarihang Skanda.

Verse 44

कृत्तिकाभिस्तु यस्मात्स वर्द्धितो हि पुरातनः / कार्त्तिकेय इति ख्यातस्तस्मादसुरसूदनः

Sapagkat ang sinaunang Diyos na iyon ay pinalaki ng mga Kṛttikā, siya’y nakilala bilang Kārttikeya—tagapagpuksa ng mga Asura.

Verse 45

जृंभतस्तस्य दैत्यारेर्ज्वाला मालाकुला तदा / मुखाद्विनिर्गता तस्य स्वशक्तिरपराजिता

Nang humikab ang kaaway ng mga Daitya, sumiklab ang mga liyab na tila kuwintas; mula sa kanyang bibig lumabas ang sarili niyang Śakti na di matatalo.

Verse 46

क्रीडार्थं चैव स्कन्दस्य विष्णुना प्रभविष्णुना / गरुडादतिसृष्टौ हि पक्षिणौ द्वौ प्रभद्रकौ

Para sa paglalaro ni Skanda, nilikha ni Viṣṇu na makapangyarihan ang dalawang ibong tinawag na Prabhadraka, na higit pa kay Garuḍa.

Verse 47

मयूरः कुक्कुटश्चैव पताका चैव वायुना / यस्य दत्ता सरस्वत्या महावीणा महास्वना

Ang pabo, ang tandang na manok, at ang watawat na kaloob ni Vayu; at ang Mahavina na may dakilang tinig na bigay ni Sarasvati—ay sa kanya.

Verse 48

अजः स्वयंभुवा दत्तो मेषो दत्तश्च शंभुना / मायाविहरणे विप्र गिरौ क्रैञ्चे निपातिते

Ipinagkaloob ni Svayambhu ang kambing at ni Shambhu ang tupang lalaki; o brahmana, sa paglalaro ng maya sa Bundok Krañca, (iyon) ay ibinagsak.

Verse 49

तारके चासुरवरे समुदीर्णे निपातिते / सेंद्रोपेन्द्रैर्महाभागैर्देवैरग्निसुतः प्रभुः

Nang si Taraka, ang pinakadakila sa mga asura, ay nagngalit at pagkatapos ay ibinagsak; noon, ang mga dakilang deva kasama sina Indra at Upendra ay nagluklok sa Panginoon, anak ni Agni.

Verse 50

सेनापत्येन दैत्यारिरभिषिक्तः प्रतापवान् / देवसेनापतिस्त्वेष पठ्यते सुरनायकः

Ang makapangyarihang kaaway ng mga daitya ay itinalaga bilang punong-kawal; siya ang tinatawag na Devasenapati, pinuno ng mga sura.

Verse 51

देवारिस्कन्दनः स्कन्दः सर्वलोकेश्वरः प्रभुः / प्रमथैर्विधैर्देवस्तथा भूतगणैरपि

Si Skanda, ang dumudurog sa mga kaaway ng mga deva, ay Panginoon ng lahat ng daigdig; siya’y napapaligiran at pinaglilingkuran ng sari-saring pramatha at ng mga pangkat ng bhuta.

Verse 52

मातृभिर्विविधाभिश्च विनायकगणैस्ततः / लोकाः सोमपदा नाम मरीचेर्यत्र वै सुताः

Pagkatapos ay may mga daigdig na tinatawag na Somapadā, kasama ang sari-saring Mātṛ at mga pangkat ni Vināyaka; doon naninirahan ang mga anak ni Marīci.

Verse 53

तत्र ते दिवि वर्त्तन्ते देवास्तान्पूजयन्त्युत / श्रुता बर्हिषदो नाम पितरः सोमपास्तु ते

Doon sila nananatili sa langit, at sinasamba rin sila ng mga deva. Ang mga Pitṛ na kilala bilang Barhiṣad ay mga umiinom ng Soma.

Verse 54

एतेषां मानसी कन्या अच्छोदा नाम निम्नगा / अच्छौदं नाम तद्दिव्यं सरो यस्मात्समुत्थिता

Ang anak na dalagang isinilang mula sa kanilang isipan ay ang ilog na tinatawag na Acchodā; at ang banal na lawa na pinagmulan niya ay tinatawag na Acchauda.

Verse 55

तथा न दृष्टपूर्वास्तु वितरस्ते कदाचन / संभूता मानसी तेषां पितॄन्स्वान्नाभिजानती

Gayundin, hindi pa siya kailanman nakita noon ng mga Vitar Pitṛ; ang dalagang isinilang mula sa isipan ay hindi nakilala ang sarili niyang mga Pitṛ.

Verse 56

सा त्वन्यं पितरं वव्रे तानतिक्रम्य वै पितॄन् / अमावसुमिति ख्यातमैलपुत्रं नभश्चरम्

Nilampasan niya ang mga Pitṛ na iyon at pumili ng ibang ama—si Amāvasu na tanyag, anak ni Aila, ang naglalakbay sa himpapawid.

Verse 57

अद्रिकाप्सरसा युक्तं विमानाधिष्ठितं दिवि / सा तेन व्यभिचारेण गगने नाप्रजारिणी

Kasama ang apsarang si Adrikā, siya’y nanahan sa langit na nakaluklok sa vimāna; ngunit dahil sa paglabag na iyon, kahit sa himpapawid ay hindi siya nagkaanak.

Verse 58

पितरं प्रार्थयित्वान्यं योगभ्रष्टा पपात ह / त्रीण्यवश्यद्विमानानि पतन्ती सा दिवश्च्युता

Nang manalangin siya sa ibang Pitara, at dahil sa pagkasira ng yoga ay bumagsak; nahulog mula sa langit, sa pagbagsak niya’y napasunod niya ang tatlong vimāna.

Verse 59

त्रसरेणुप्रमाणानि तेषु चावस्थितान्पितॄन् / सुसूक्ष्मानपरिव्यक्तानग्नीनग्निष्विवाहितान्

Sa loob nito’y naroon ang mga Pitṛ na kasinlaki ng trasareṇu—lubhang maselan at di nahahayag; gaya ng apoy na nakapaloob sa mga apoy.

Verse 60

त्रायध्वमित्युवाचार्ता पतती चाप्यवाक्शिराः / तैरुका सा तु मा भैषी रित्यतो ऽधिष्ठिताभवत्

Habang nahuhulog na nakataob ang ulo, siya’y dumadaing: “Iligtas ninyo ako!” Sila’y nagsabi: “Huwag kang matakot,” at noon siya’y nasandigan.

Verse 61

ततः प्रसादयत्सा वै सीदन्ती त्वनया गिरा / ऊचुस्ते पितरः कन्यां भ्रष्टैश्वर्यां व्यतिक्रमात्

Pagkaraan, bagama’t nanghihina, sa mga salitang iyon ay sinikap niyang palugdan sila; sinabi ng mga Pitṛ sa dalaga: “Dahil sa paglabag, nalugmok ang iyong karangalan at kapangyarihan.”

Verse 62

भ्रष्टैश्वर्यां स्वदोषेण पतसि त्वं शुचिस्मिते / यैराचरन्ति कर्मणि शरीरैरिह देवताः

O ikaw na may dalisay na ngiti! Dahil sa sarili mong pagkukulang, ikaw ay nahuhulog at nawawalan ng karangalan; sa mga katawang iyon nagsasagawa ng karma ang mga deva rito.

Verse 63

तैरेव तत्कर्मभलं प्राप्नुवन्ति सदा स्म ह / सद्यः फलन्ति कर्माणि देवत्वे प्रेत्य मानुषे

Sa pamamagitan din ng mga katawang iyon, palagi nilang natatamo ang bunga ng gayong karma; ang mga gawa ay agad namumunga sa pagka-deva at, pagkamatay, sa pagiging tao.

Verse 64

तस्मात्स्वतपसः पुत्रि प्रेत्य संप्राप्स्यसे फलम् / इत्युक्तया तु पितरः पुनस्ते तु प्रसादिताः

Kaya nga, O anak na babae ng sarili mong pag-aayuno! Pagkaraan ng kamatayan ay matatamo mo ang bunga; sa gayong sinabi, ang iyong mga Pitara ay muling nalugod.

Verse 65

ध्यात्वा प्रसादं ते चक्रुस्तस्यास्तदनुकंपया / अवश्यं भाविनं दृष्ट्वा ह्यर्थमूचुस्तदा तु ताम्

Dahil sa habag sa kanya, ipinagkaloob nila ang pagpapala; nang makita ang tiyak na mangyayari, noon ay sinabi nila sa kanya ang kahulugan nito.

Verse 66

सोमपाः पितरः कन्यां रज्ञो ऽस्यैव त्वमावसोः / उत्पन्नस्य पृथिव्यां तु मानुषेषु महात्मनः

Sinabi ng mga Pitara na umiinom ng Soma: “O dalaga, ikaw ay mapapasa-kaniyang ito ring hari, si Āvasu, ang dakilang kaluluwa na isisilang sa lupa sa gitna ng mga tao.”

Verse 67

कन्या भूत्वा त्विमांल्लोकान्पुनः प्राप्स्यसि भामिनि / अष्टाविंशे भवित्री त्वं द्वापरे मत्स्ययोनिजा

O Bhāminī, kapag naging dalaga ka, muli mong matatamo ang mga daigdig na ito. Sa ika-28 na Dvāpara, isisilang ka mula sa lahing isda (matsya-yoni).

Verse 68

अस्यैव राज्ञो दुहिता ह्यद्रिकायाममावसोः / पराशरस्य दायादमृषिं त्वं जनयिष्यसि

Ikaw ay magiging anak na babae ng haring ito; sa pampang ng Adrīkā sa araw ng Amāvasyā (bagong buwan), isisilang mo ang isang ṛṣi, tagapagmana ni Parāśara.

Verse 69

स वेदमेकं ब्रह्मर्षि श्चतुर्द्धा विभजिष्यति / महाभिषस्य पुत्रौ द्वौ शन्तनोः कीर्त्तिवर्द्धनौ

Ang brahmarṣi na iyon ay hahatiin ang iisang Veda sa apat na bahagi. Ang dalawang anak ni Mahābhiṣa—Śantanu—ay magpapalago ng karangalan.

Verse 70

विचित्रवीर्यं धर्मज्ञं त्वमेवोत्पादयिष्यसि / चित्राङ्गदं च राजानं सर्वसत्त्वबलान्वितम्

Ikaw mismo ang magsisilang kay Vicitravīrya na nakaaalam ng dharma, at gayundin sa haring Citrāṅgada na taglay ang lakas ng lahat ng nilalang.

Verse 71

एतानुत्पादयित्वाथ पुनर्लोकानवा प्स्यसि / व्यभिचारात्पितॄणां त्वं प्राप्स्यसे जन्म कुत्सितम्

Pagkatapos mong isilang sila, muli mong matatamo ang mga daigdig; ngunit dahil sa paglabag sa mga Pitṛ (ninuno), tatanggap ka rin ng isang kapanganakang kahiyahiya.

Verse 72

तस्यैव राज्ञस्त्वं कन्या अद्रिकायां भविष्यसि / कन्या भूत्वा ततश्च त्वमिमांल्लोकानवाप्स्यसि

Ikaw ay magiging anak na babae ng haring iyon at isisilang sa Adrikā. Bilang dalaga, makakamtan mo ang mga daigdig na ito.

Verse 73

एवमुकत्वा तु दाशेयी जाता सत्यवती तु सा / अद्रिकायाः सुता मत्स्या सुता जाता ह्यमावसोः

Pagkasabi nito, ang babaeng mula sa angkan ng mangingisda ay isinilang bilang Satyavatī. Siya ang anak ni Adrikā, tinawag na Matsyā, at isinilang sa gabi ng amāvasyā.

Verse 74

अदिकामत्स्यसंभूता गङ्गायमुनसंगमे / तस्या राज्ञो हि सा कन्या राज्ञो वीर्येण चैव हि

Ipinanganak mula kina Adrikā at Matsya, siya’y nasa tagpuan ng Ganga at Yamunā. Siya ang anak na babae ng haring iyon, mula sa binhi at lakas ng hari.

Verse 77

विरजानाम ते लोका दिवि रोचन्ति ते गणाः / अग्निष्वात्ताः स्मृतास्तत्र पितरो भास्करप्रभाः पुलहस्य प्रजापतेः / एतेषां मानसी कन्या पीवरी नाम विश्रुता

Ang mga daigdig na tinatawag na Virajā ay nagniningning sa langit, at ang mga pangkat doon ay maningning. Doon inaalala ang mga Pitara na Agniṣvātta, kasingliwanag ng araw, na nauukol kay Prajāpati Pulaha. Ang kanilang anak na dalagang isinilang sa isip ay bantog sa pangalang Pīvarī.

Verse 78

योगिनी योगपत्नी च योगमाता तथैव च / भविता द्वापरं प्राप्य अष्टाविंशतिमेव तु

Siya’y magiging yoginī, asawa ng yogī, at ina ng yoga rin; at pagdating ng Dvāpara-yuga, siya’y mapapabilang sa ika-dalawampu’t walo.

Verse 79

श्रीमान्व्यासो महायोगी योगस्तस्मिन्द्विजोत्तमाः / व्यासादरण्यां संभूतो विधूम इव पावकः

Si Vyāsa na marangal, ang dakilang yogī—o mga pinakamainam na dvija—sa kanya nanahan ang Yoga. Mula kay Vyāsa, sa gubat, siya’y lumitaw na parang apoy na walang usok.

Verse 80

पराशरकुलोद्भूतः शुको नाम महातपाः / स तस्यां पितृकन्यायां पीवर्यां जनयद्विभुः

Si Śuka, ang dakilang asceta, ay nagmula sa angkan ni Parāśara. Ang Makapangyarihan ay nagpaluwal sa kanya sa sinapupunan ng Pitṛ-kanyā na si Pīvarī.

Verse 81

पुत्रान्पञ्च योगचर्यापरिबुर्णान्परिश्रुतान् / कृष्णा गौरं प्रभुं शंभुं तथा भूरिश्रुतं च वै

May limang anak na lalaki, ganap sa pagsasanay ng yoga at tanyag: Kṛṣṇa, Gaura, Prabhu, Śambhu, at Bhūriśruta.

Verse 82

कन्यां कीर्तिमतीं चैव योगिनीं योगमातरम् / ब्रह्मदत्तस्य चननी महिषी त्वणुहस्य सा

Mayroon din siyang anak na babae na si Kīrtimatī, isang yoginī na tinatawag na ‘Ina ng Yoga’. Siya ang ina ni Brahmadatta at reyna ni Aṇuha.

Verse 83

आदित्यकिरणोपेतमपुनर्मार्गमास्थितः / सर्वव्यापी विनिर्मुक्तो भविष्यति महामुनिः

Taglay ang mga sinag ni Āditya, tinahak niya ang landas na di na pagbabalikan. Ang dakilang muni ay magiging laganap sa lahat at ganap na malaya.

Verse 84

त्रय एते गाणाः प्रोक्ताश्चतुः शेषान्निबोधत / तान्वक्ष्यामि द्विजश्रेष्ठाः प्रभामूर्त्तिमतो गणान्

Ang tatlong ganang ito ay nabanggit na; ngayo’y pakinggan ang apat na natitira. O mga pinakadakilang brahmana, ilalarawan ko ang mga ganang may anyong liwanag na banal.

Verse 85

उत्पन्नास्तु स्वधायां ते काव्या ह्यग्नेः कवेः सुताः / पितरो देवलोकेषु ज्योतिर्भासिषु भास्वराः

Sila ang mga Kāvya na isinilang sa Svadhā, mga anak ni Agni na makata. Ang mga Pitṛ ay nasa mga daigdig ng mga deva, nagniningning sa mga liwanag na banal.

Verse 86

सर्वकामसमृद्धेषु द्विजास्तान्भावयन्त्युत / एतेषां मानसी कन्या योगोत्पत्तिरितिश्रुता

Sa mga daigdig na sagana sa lahat ng ninanais, ang mga dvija ay nagmumuni sa kanila. Ang kanilang anak na dalagang isinilang sa isip ay kilala bilang ‘Yogotpatti’.

Verse 87

दत्ता सनत्कुमारेण शुक्रस्य महिषी तु या / एकशृङ्गेति विख्याता भृगूणां कीर्तिवर्द्धिनी

Ang babaeng ibinigay ni Sanatkumāra bilang asawa ni Śukra ay tanyag sa pangalang ‘Ekaśṛṅgī’, tagapagpalago ng dangal ng angkan ng Bhṛgu.

Verse 88

मरीचि गर्भास्ते लोकाः समावृत्य दिवि स्थिताः / एते ह्यङ्गिरसः पुत्राः साध्यैः संवर्द्धिताः पुरा

Ang mga daigdig na iyon ay mula sa sinapupunan ni Marīci, lumaganap at nanahan sa kalangitan. Sila’y mga anak ni Aṅgiras, na noong unang panahon ay pinalaki ng mga Sādhya.

Verse 89

उपहूताः स्मृतास्ते वै पितरो भास्वरा दिवि / तान्क्षत्रियगणाः सप्त भावयन्ति फलार्थिनः

Ang mga Pitara na nagniningning sa langit ay inaalala bilang “Upahuta.” Upang maghangad ng bunga ng kabutihan, pitong pangkat ng mga Kshatriya ang taimtim na sumasamba sa kanila.

Verse 90

एतेषां मानसी कन्या यशोदा नाम विश्रुता / मता या जननी देवी खट्वाङ्गस्य महात्मनः

Ang kanilang anak na babae na isinilang sa isipan (mānasī) ay bantog sa pangalang Yaśodā; siya ring Diyosa na itinuturing na ina ng dakilang Khaṭvāṅga.

Verse 91

यज्ञे यस्य पुरा गीता गाथागीतैर्महर्षिभिः / अग्नेर्जन्म तदा दृष्ट्वा शाण्डिल्यस्य महात्मनः

Sa yajña niya noon, ang mga Mahārṣi ay umawit ng mga gāthā bilang papuri; sa sandaling iyon, nasaksihan ni Mahātmā Śāṇḍilya ang pagsilang ni Agni.

Verse 92

यजमानं दिलीपं ये पश्यन्त्यत्र समाहिताः / सत्यव्रतं महात्मानं ते ऽपि स्वर्गजितो नराः

Ang sinumang dito, na may pusong nakatuon, ay masdan ang yajamāna na si Dilīpa—ang Mahātmā na may panatang katotohanan—ang mga taong iyon man ay nagwawagi sa langit.

Verse 93

आज्यपा नाम पितरः कर्दमस्य प्रजा पतेः / समुत्पन्नस्य पुलहादुत्पन्नास्तस्य ते सुताः

Ang mga Pitara na tinatawag na Ājyapā ay nauukol kay Prajāpati Kardama; sila’y nagmula kay Pulaha at sinasabing mga anak niyang lalaki.

Verse 94

लकिषु तेषु वैवर्ताः कामगोषु विहङ्गमाः / एतान्वैश्यगणाः श्राद्धे भाव यन्ति फलार्थिनः

Sa mga Lakṣi na iyon ay naroon ang Vaivarta, at sa mga Kāmagōṣu ay ang Vihangama; ang mga Vaiśya na naghahangad ng bunga ay taimtim na umaalaala sa kanila sa Śrāddha.

Verse 95

एतेषां मानसी कन्या विरजा नाम विश्रुता / ययातेर्जननी साध्वी पत्नी सा नहुषस्य च

Ang kanilang anak na dalagang isinilang sa isipan ay tanyag na ‘Virajā’; siya’y banal, ina ni Yayāti, at asawa rin ni Nahuṣa.

Verse 96

सुकाला नाम पितरो वसिष्ठस्य महात्मनः / हैरण्यगर्भस्य सुताः शूद्रास्तां भावयन्त्युत

Ang mga Pitara ng dakilang Vasiṣṭha ay tinatawag na ‘Sukālā’; maging ang mga Śūdra na anak ni Hiraṇyagarbha ay taimtim ding nag-aalaala sa kanya.

Verse 97

मानसा नाम ते लोका वर्तन्ते यत्र ते दिवि / एतेषां मानसी कन्या नर्मदा सरितां वरा

Sa kalangitan, ang mga daigdig na kanilang tinitirhan ay tinatawag na ‘Mānasa’; ang kanilang anak na isinilang sa isipan ay si Narmadā, ang pinakamainam sa mga ilog.

Verse 98

सा भावयति भूतानि दक्षिणापथगामिनी / जननी सात्रसद्दस्योः पुरुकुत्सपरिग्रहः

Siya (Narmadā), na dumadaloy sa Dakṣiṇāpatha, ay nagpapakain at nag-aalaga sa lahat ng nilalang; siya ang ina ni Sātrasaddasyu at asawa ni Purukutsa.

Verse 99

एतेषामभ्युपगमान्मनुर्मन्वन्तरेश्वरः / मन्वन्तरादौ श्राद्धानि प्रवर्तयति सर्वशः

Sa pagtanggap sa mga alituntuning ito, si Manu, ang panginoon ng Manvantara, ay sa pasimula ng Manvantara ay nagtatatag ng mga ritong Śrāddha sa lahat ng dako.

Verse 100

पितॄणामानुपूर्व्येण सर्वेषां द्विजसत्तमाः / तस्मादेतत्स्वधर्मेण देयं श्राद्धं च श्रद्धया

O mga pinakadakilang dvija! Ayon sa sunod-sunod na kaayusan ng mga ninuno para sa lahat; kaya dapat ialay ang Śrāddha ayon sa sariling dharma, nang may pananampalataya.

Verse 101

सर्वेषां राजतैः पात्रैरपि वा रजतान्वितैः / दत्तं स्वधां पुरोधाय श्राद्धं प्रीणाति वै पितॄन्

Para sa lahat, ang Śrāddha na inihandog sa mga sisidlang pilak o may pilak, na inuuna ang pagbigkas ng ‘svadhā’, ay tunay na nagpapasaya sa mga Pitṛ.

Verse 102

सौम्यायने वाग्रयणे ह्यश्वमेधं तदप्नुयात् / सोमश्चाप्यायनं कृत्वा ह्यगनेर्वेवस्वतस्य च

Sa pagdiriwang ng Saumyāyana o Vāgrayaṇa, natatamo niya ang bunga ng Aśvamedha; at ginagawa rin ang āpyāyana para kay Soma at kay Agni Vaivasvata.

Verse 103

पितॄन्प्रीणाति यो वंश्यः पितरः प्रीणयन्ति तम् / पितरः पुष्टिकामस्य प्रजाकामस्य वा पुनः

Ang sinumang inapo na nagpapasaya sa mga Pitṛ, ang mga Pitṛ rin ay nagpapasaya sa kanya; lalo na sa nagnanais ng kasaganaan o sa naghahangad ng supling.

Verse 104

पुष्टिं प्रजास्तथा स्वर्गं प्रयच्छन्ति न संशयः / देवकार्यादपि सदा पितृकार्यं विशिष्यते

Walang pag-aalinlangan, ipinagkakaloob nila ang kasaganaan, lahi, at langit. Higit pa sa gawaing para sa mga deva, laging higit ang gawaing para sa mga Pitri.

Verse 105

देवताभ्यः पितॄणां हि पूर्वमाप्यायनं स्मृतम् / न हि योग गतिः सूक्ष्मा पितॄणां न पितृक्षयः

Bago ang mga deva, inalaala na dapat munang palakasin at bigyang-kasiyahan ang mga Pitri. Maselan ang landas ng mga Pitri; walang pagkalipol sa kanila.

Verse 106

तपसा विप्रसिद्धेन दृश्यते मासचक्षुषा / इत्येते पितरश्चैव लोका दुहितरश्च वै

Sa pamamagitan ng tanyag na tapas ng mga vipra, nakikita ito sa ‘masá-chakshu’: ito ang mga Pitri, at ang mga daigdig na ito ay parang kanilang mga anak na babae.

Verse 107

दौहित्रा यजमानाश्च प्रोक्ता ये भावयन्ति यान् / चत्वारो मूर्तिमन्तस्तु त्रयस्तेषाममूर्तयः

Ang mga dauhitra (apong sa anak na babae) at mga yajamana ay tinukoy bilang yaong nagpapalakas at nag-aalaga. Sa kanila, apat ang may anyo at tatlo ang walang anyo.

Verse 108

तेभ्यः श्राद्धानि सत्कृत्य देवाः कुर्वन्ति यत्नतः / भक्त्या प्राञ्जलयः सर्वेसेंद्रास्तद्गतमानसाः

Para sa kanila, maging ang mga deva ay nagsasagawa ng śrāddha nang may paggalang at pagsisikap. Lahat ng deva, kasama si Indra, ay nakapagdaupang-palad sa debosyon, at ang isip ay nakatuon sa kanila.

Verse 109

विश्वे च सिकताश्चैव पृश्निजाः शृङ्गिणस्तथा / कृष्णाः श्वेतांबुजाश्चैव विधिव त्पूजयन्त्युत

Ang mga Viśve, Sikatā, Pṛśnija at Śṛṅgi; gayundin ang Kṛṣṇa at Śvetāmbuja ay sumasamba sa kanila ayon sa wastong ritwal.

Verse 110

प्रशस्ता वातरसना दिवाकृत्यास्तथैव च / मेघाश्च मरुतश्चैव ब्रह्माद्याश्च दिवौकसः

Ang mga kagalang-galang na Vātarasanā at Divākṛtyā; gayundin ang mga ulap, ang mga Marut, at si Brahmā at iba pang naninirahan sa langit (ay naroon).

Verse 111

अत्रिभृग्वङ्गिराद्याश्च ऋषयः सर्व एव ते / यक्षा नागाः सुपर्णाश्च किन्नरा राक्षसैः सह

Lahat ng Ṛṣi gaya nina Atri, Bhṛgu, Aṅgiras at iba pa; at ang mga Yakṣa, Nāga, Suparṇa, Kinnara kasama ang mga Rākṣasa (ay naroon).

Verse 112

पितॄंस्ते ऽपूजयन्सर्वे नित्यमेव फलार्थिनः / एवमेते महात्मानः श्राद्धे सत्कृत्य पूजिताः

Dahil sa pagnanais ng bunga ng gantimpala, silang lahat ay laging sumasamba sa mga Pitṛ; kaya sa śrāddha, ang mga dakilang ito ay pinararangalan at sinasamba.

Verse 113

सर्वान्कामान्प्रयच्छन्ति शतशो ऽथ सहस्रशः / हित्वा त्रैलोक्यसंसारं जरामृत्युमयं तथा

Ipinagkakaloob nila ang lahat ng ninanais, daan-daan at libu-libo; at iniaakay din na talikdan ang saṃsāra ng tatlong daigdig na puno ng pagtanda at kamatayan.

Verse 114

मोक्षं योगमथैश्वर्यं सूक्ष्मदेहमदेहिनाम् / कृत्स्नं वैराग्यमानन्त्यं प्रयच्छन्ति पितामहाः

Ipinagkakaloob ng mga Pitāmaha (banal na ninuno) sa mga may katawan ang moksha, yoga, banal na kapangyarihan, maselang katawan, ganap na pagtalikod, at kawalang-hanggan.

Verse 115

एश्वर्यं विहितं योगमेश्वर्यं योग उच्यते / योगैश्वर्यमृते मोक्षः कथञ्चिन्नोपपद्यते

Ang pagsasanay na itinakda na may banal na kapangyarihan ang siyang tinatawag na ‘yoga’; kung wala ang yoga-at-aisvarya, hindi kailanman magaganap ang moksha.

Verse 116

अपक्षस्येव गमनं गगने पक्षिणो यथा / वरिष्ठः सर्वधर्माणां मोक्षधर्मः सनातनः

Gaya ng ibong walang pakpak na di makalipad sa langit, gayon din sa lahat ng dharma, ang walang-hanggang dharma ng moksha ang pinakadakila.

Verse 117

पितॄणां हि प्रसादेन प्राप्यते स महात्मनाम् / मुक्तावैडूर्यवासांसि वाजिनागायुतानि च

Sa biyaya ng mga Pitri, natatamo ng mga mahātmā ang bungang iyon—mga kasuotang may perlas at vaidūrya, at mga kabayo at elepanteng umaabot sa ayuta (sampung libo).

Verse 119

किङ्किणीजालनद्धानि सदा पुष्पफलानि च / विमानानां सहस्राणि युक्तान्यप्सरसां गणैः

May libu-libong vimāna, nababalutan ng lambat ng kinkiṇī na kampanilya, laging hitik sa bulaklak at bunga, at kasama ang mga pangkat ng apsarā.

Verse 120

सर्वकामसमृद्धानि प्रयच्छन्ति पितामहाः / प्रजां पुष्टिं स्मृतिं मेधां राज्यमारोग्यमेव च / प्रीता नित्यं प्रयच्छन्ति मानुषाणां पितामहाः

Kapag nalulugod ang mga Pitāmaha (mga ninuno), palagi nilang ipinagkakaloob sa tao ang kasaganaan ng lahat ng hangarin, supling, lakas, alaala, talino, kaharian, at kalusugan.

Verse 1118

कोटिशश्चापि रत्नानिप्रयच्छन्ति पितामहाः / हंसबर्हिणयुक्तनि मुक्तावैढूर्यवन्ति च

Nagkakaloob ang mga Pitāmaha ng di-mabilang na hiyas—may palamuting balahibo ng gansa at pabo-real, at may mga perlas at vaiḍūrya (batong mata-ng-pusa).