Shloka 40
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
स हि सप्तर्षिभार्याभिरारादेवाग्निसंभवः / अभिषेकप्रयाताभिर्दृष्टो वर्ज्य त्वरुन्धतीम्
Transliteration
sa hi saptarṣibhāryābhirārādevāgnisaṃbhavaḥ / abhiṣekaprayātābhirdṛṣṭo varjya tvarundhatīm
Translation
Ang diyos na isinilang mula sa Agni ay nakita mula sa malayo ng mga asawa ng Saptarshi habang sila’y patungo sa abhiṣeka—maliban kay Arundhatī.
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन (singular)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; causal/emphatic: for/indeed)
सप्त-ऋषि-भार्याभिःby the wives of the seven sages
सप्त-ऋषि-भार्याभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootसप्त (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक) + भार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), तृतीया (Instrumental, 3rd), बहुवचन (plural)
आरात्from nearby / at close range
आरात्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआरात् (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: from a distance/nearby)
एवjust/indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (particle: just/indeed)
अग्नि-संभवःAgni-born one
अग्नि-संभवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक) + संभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन (singular)
अभिषेक-प्रयाताभिःby those who had set out for the consecration
अभिषेक-प्रयाताभिः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootअभिषेक (प्रातिपदिक) + प्रयात (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), तृतीया (Instrumental, 3rd), बहुवचन (plural); विशेषण (adjective)
दृष्टःwas seen
दृष्टः:
Kriyā (क्रिया; passive predicate)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन (singular)
वर्ज्यhaving avoided/excluding
वर्ज्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण; पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootवृज्/वर्ज् (धातु) → वर्ज्य (कृदन्त, ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययीभाव-स्वरूप कृदन्त (absolutive/gerund): 'having avoided'
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle; contrast: but)
अरुन्धतीम्Arundhatī
अरुन्धतीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअरुन्धती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया (Accusative, 2nd), एकवचन (singular)