Adhyaya 19

Verse 1

श्रीराजोवाच व्रतं पुंसवनं ब्रह्मन् भवता यदुदीरितम् । तस्य वेदितुमिच्छामि येन विष्णु: प्रसीदति ॥ १ ॥

Sinabi ni Mahārāja Parīkṣit: Mahal na brāhmaṇa, nabanggit mo na ang panatang puṁsavana. Nais ko itong marinig nang detalyado, sapagkat sa pagsunod dito ay nalulugod ang Panginoong Viṣṇu.

Verse 2

श्रीशुक उवाच शुक्ले मार्गशिरे पक्षे योषिद्भ‍‌र्तुरनुज्ञया । आरभेत व्रतमिदं सार्वकामिकमादित: ॥ २ ॥ निशम्य मरुतां जन्म ब्राह्मणाननुमन्‍त्र्‍य च । स्‍नात्वा शुक्लदती शुक्ले वसीतालङ्‌कृताम्बरे । पूजयेत्प्रातराशात्प्राग्भगवन्तं श्रिया सह ॥ ३ ॥

Sinabi ni Śukadeva Gosvāmī: Sa unang araw ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Mārgaśīrṣa (Agrahāyaṇa), sa pahintulot ng asawa, dapat simulan ng babae ang panatang ito ng pagtitika at bhakti na nakatutupad ng lahat ng hangarin. Bago sambahin si Panginoong Viṣṇu, pakinggan niya ang salaysay ng kapanganakan ng mga Marut; sa patnubay ng karapat-dapat na brāhmaṇa, sa umaga ay linisin ang ngipin, maligo, magsuot ng puting kasuotan at alahas, at bago mag-almusal ay sambahin si Bhagavān Viṣṇu kasama si Śrī Lakṣmī.

Verse 3

श्रीशुक उवाच शुक्ले मार्गशिरे पक्षे योषिद्भ‍‌र्तुरनुज्ञया । आरभेत व्रतमिदं सार्वकामिकमादित: ॥ २ ॥ निशम्य मरुतां जन्म ब्राह्मणाननुमन्‍त्र्‍य च । स्‍नात्वा शुक्लदती शुक्ले वसीतालङ्‌कृताम्बरे । पूजयेत्प्रातराशात्प्राग्भगवन्तं श्रिया सह ॥ ३ ॥

Sa pratipadā ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Mārgaśīrṣa, sa pahintulot ng asawa, dapat simulan ng babae ang panatang ito na nagbibigay ng katuparan ng lahat ng hangarin. Matapos pakinggan ang kuwento ng kapanganakan ng mga Marut at makuha ang pagsang-ayon ng mga brāhmaṇa, sa umaga ay linisin ang ngipin, maligo, magsuot ng puting kasuotan at alahas, at bago mag-almusal ay sambahin si Viṣṇu Bhagavān kasama si Śrī Lakṣmī nang may bhakti.

Verse 4

अलं ते निरपेक्षाय पूर्णकाम नमोऽस्तु ते । महाविभूतिपतये नम: सकलसिद्धये ॥ ४ ॥

O Panginoon na ganap at walang inaasahang anuman, iniaalay ko ang aking pagyukod sa Iyo. Ikaw ang Panginoon ng dakilang karangyaan, ang asawa ni Śrī Lakṣmī, at ang pinuno ng lahat ng siddhi; muli’t muli kitang pinupugayan.

Verse 5

यथा त्वं कृपया भूत्या तेजसा महिमौजसा । जुष्ट ईश गुणै: सर्वैस्ततोऽसि भगवान् प्रभु: ॥ ५ ॥

O aking Panginoon, sapagkat Ikaw ay pinagkalooban ng walang-sanhîng habag, ng lahat ng karangyaan, kapangyarihan, kaluwalhatian, lakas, at ng lahat ng katangiang transendental, Ikaw ang Bhagavān, ang Panginoon ng lahat.

Verse 6

विष्णुपत्नि महामाये महापुरुषलक्षणे । प्रीयेथा मे महाभागे लोकमातर्नमोऽस्तु ते ॥ ६ ॥

O asawa ni Viṣṇu, Mahāmāyā, taglay ang mga tanda ng Mahāpuruṣa! O pinagpalang Dakila, maging kalugud-lugod nawa ako sa iyo. O Ina ng sanlibutan, iniaalay ko ang aking pagyukod sa iyo.

Verse 7

ॐ नमो भगवते महापुरुषाय महानुभावाय महाविभूतिपतये सह महाविभूतिभिर्बलिमुपहरामीति । अनेनाहरहर्मन्त्रेण विष्णोरावाहनार्घ्यपाद्योपस्पर्शनस्‍नानवासउपवीतविभूषणगन्धपुष्पधूप दीपोपहाराद्युपचारान् सुसमाहितोपाहरेत् ॥ ७ ॥

Om namo bhagavate Mahā-puruṣāya, Mahānubhāvāya, Mahā-vibhūti-pataye—kasama ng mga dakilang vibhūti, iniaalay ko sa Iyo ang handog na ito. Bigkasin araw-araw ang mantrang ito nang may taimtim na pagtuon, anyayahan si Viṣṇu, at ihandog ang arghya, tubig sa paa at pag-inom, tubig pampaligo, kasuotan, banal na sinulid, alahas, pabango, bulaklak, insenso at ilawan, at iba pang paglilingkod sa pagsamba.

Verse 8

हवि:शेषं च जुहुयादनले द्वादशाहुती: । ॐ नमो भगवते महापुरुषाय महाविभूतिपतये स्वाहेति ॥ ८ ॥

Pagkatapos, ang natitirang havis ay ihandog sa banal na apoy bilang labindalawang ahuti. Sa bawat ahuti, bigkasin: “oṁ namo bhagavate mahā-puruṣāya mahā-vibhūti-pataye svāhā.”

Verse 9

श्रियं विष्णुं च वरदावाशिषां प्रभवावुभौ । भक्त्या सम्पूजयेन्नित्यं यदीच्छेत्सर्वसम्पद: ॥ ९ ॥

Kung ninanais ng tao ang lahat ng kasaganaan, tungkulin niyang sambahin araw-araw si Lord Viṣṇu kasama si Śrī Lakṣmī nang may bhakti ayon sa paraang nabanggit. Ang Lakṣmī-Nārāyaṇa ay makapangyarihang pagsasama: sila ang tagapagkaloob ng mga biyaya at pinagmumulan ng lahat ng magandang kapalaran; kaya nararapat silang sambahin.

Verse 10

प्रणमेद्दण्डवद्भ‍ूमौ भक्तिप्रह्वेण चेतसा । दशवारं जपेन्मन्त्रं तत: स्तोत्रमुदीरयेत् ॥ १० ॥

Taglay ang pusong mapagpakumbaba dahil sa bhakti at mag-alay ng daṇḍavat na pagpapatirapa sa lupa na parang pamalo. Habang nakadapa, bigkasin ang mantrang iyon nang sampung ulit, at pagkatapos ay awitin ang stotra (panalangin ng papuri).

Verse 11

युवां तु विश्वस्य विभू जगत: कारणं परम् । इयं हि प्रकृति: सूक्ष्मा मायाशक्तिर्दुरत्यया ॥ ११ ॥

O Makapangyarihan! Kayong dalawa—si Viṣṇu at Ina Lakṣmī—ang mga panginoon ng buong sansinukob at ang pinakamataas na sanhi ng paglikha. Ang prakṛti na ito ay napakapino; ito ang inyong māyā-śakti na mahirap tawirin at lampasan.

Verse 12

तस्या अधीश्वर: साक्षात्त्वमेव पुरुष: पर: । त्वं सर्वयज्ञ इज्येयं क्रियेयं फलभुग्भवान् ॥ १२ ॥

O Panginoon, Ikaw ang tunay na tagapamahala ng lakas na iyon, kaya Ikaw ang Kataas-taasang Purusha. Ikaw ang yajña na nagkatawang-anyo; si Śrī Lakṣmī ang anyo ng pagsamba na iniaalay sa Iyo, at Ikaw ang tumatanggap ng bunga ng lahat ng yajña.

Verse 13

गुणव्यक्तिरियं देवी व्यञ्जको गुणभुग्भवान् । त्वं हि सर्वशरीर्यात्मा श्री: शरीरेन्द्रियाशया: । नामरूपे भगवती प्रत्ययस्त्वमपाश्रय: ॥ १३ ॥

Si Śrī Lakṣmī na narito ang hayag na anyo ng lahat ng banal na katangian; samantalang Ikaw ang nagpapahayag at tumatamasa ng mga katangiang iyon. Ikaw ang nananahan bilang Paramātmā sa lahat ng nilalang; si Śrī ang anyo ng kanilang katawan, pandama, at isipan. May banal siyang pangalan at anyo, ngunit Ikaw ang sandigan ng lahat ng pangalan at anyo at ang sanhi ng paglitaw ng mga ito.

Verse 14

यथा युवां त्रिलोकस्य वरदौ परमेष्ठिनौ । तथा म उत्तमश्लोक सन्तु सत्या महाशिष: ॥ १४ ॥

Kung paanong kayo kapwa ang kataas-taasang tagapamahala at tagapagkaloob ng biyaya sa tatlong daigdig, gayundin, O Uttamaśloka, nawa’y matupad ang aking dakilang mga hangarin sa pamamagitan ng Iyong habag.

Verse 15

इत्यभिष्टूय वरदं श्रीनिवासं श्रिया सह । तन्नि:सार्योपहरणं दत्त्वाचमनमर्चयेत् ॥ १५ ॥

Sa ganitong paraan, dapat sambahin ang Panginoong Viṣṇu na kilala bilang Śrīnivāsa, kasama si Inang Lakṣmī, sa pamamagitan ng mga panalangin ayon sa paraang nabanggit. Pagkatapos alisin ang mga gamit sa pagsamba, maghandog ng tubig para sa ācamanam (paghuhugas at pagmumog), at saka muling mag-alay ng arcanā.

Verse 16

तत: स्तुवीत स्तोत्रेण भक्तिप्रह्वेण चेतसा । यज्ञोच्छिष्टमवघ्राय पुनरभ्यर्चयेद्धरिम् ॥ १६ ॥

Pagkaraan, na may pusong mapagpakumbaba dahil sa bhakti, maghandog ng mga stotra ng papuri sa Panginoon at kay Inang Lakṣmī. Pagkatapos ay langhapin ang bango ng natirang prasāda ng yajña, at muling sambahin si Hari at si Lakṣmījī.

Verse 17

पतिं च परया भक्त्या महापुरुषचेतसा । प्रियैस्तैस्तैरुपनमेत् प्रेमशील: स्वयं पति: । बिभृयात् सर्वकर्माणि पत्‍न्या उच्चावचानि च ॥ १७ ॥

Ituring ng asawa ang kanyang kabiyak bilang kinatawan ng Kataas-taasang Persona; sambahin niya ito nang dalisay na bhakti sa pag-aalay ng prasāda. Ang asawang lalaki, na lubhang nalulugod, ay dapat akuin ang lahat ng gawain ng pamilya, malaki man o maliit.

Verse 18

कृतमेकतरेणापि दम्पत्योरुभयोरपि । पत्‍न्‍यां कुर्यादनर्हायां पतिरेतत् समाहित: ॥ १८ ॥

Sa mag-asawa, sapat na ang isa ang magsagawa ng paglilingkod na bhakti na ito; dahil sa mabuting ugnayan, kapwa nila tatamasahin ang bunga. Kaya kung hindi magawa ng asawa, ang lalaki ang dapat magsagawa nang maingat, at ang tapat na asawa ay makikibahagi rin sa bunga.

Verse 19

विष्णोर्व्रतमिदं बिभ्रन्न विहन्यात्कथञ्चन । विप्रान् स्त्रियो वीरवती: स्रग्गन्धबलिमण्डनै: । अर्चेदहरहर्भक्त्या देवं नियममास्थिता ॥ १९ ॥ उद्वास्य देवं स्वे धाम्नि तन्निवेदितमग्रत: । अद्यादात्मविशुद्ध्यर्थं सर्वकामसमृद्धये ॥ २० ॥

Dapat tanggapin ang viṣṇu-vrata na ito at huwag kailanman lumihis sa pagsasagawa nito. Sa pamamagitan ng mga nalalabing prasāda, mga kuwintas ng bulaklak, sandalwood, handog at palamuti, sambahin araw-araw nang may bhakti ang mga brāhmaṇa at ang mga babaeng namumuhay nang mapayapa kasama ang asawa at mga anak; at ang asawang babae, sumusunod sa mga alituntunin, ay dapat araw-araw sumamba kay Panginoong Viṣṇu nang may dakilang debosyon.

Verse 20

विष्णोर्व्रतमिदं बिभ्रन्न विहन्यात्कथञ्चन । विप्रान् स्त्रियो वीरवती: स्रग्गन्धबलिमण्डनै: । अर्चेदहरहर्भक्त्या देवं नियममास्थिता ॥ १९ ॥ उद्वास्य देवं स्वे धाम्नि तन्निवेदितमग्रत: । अद्यादात्मविशुद्ध्यर्थं सर्वकामसमृद्धये ॥ २० ॥

Pagkatapos, ihimlay ang Panginoon sa Kanyang higaan sa Kanyang tahanan at ilagay sa harap ang handog na naialay. Pagkaraan ay tanggapin ang prasāda para sa paglilinis ng sarili at sa kaganapan ng lahat ng hangarin; sa ganitong paraan, ang mag-asawa ay napapadalisay at natutupad ang mga ninanais.

Verse 21

एतेन पूजाविधिना मासान् द्वादश हायनम् । नीत्वाथोपरमेत्साध्वी कार्तिके चरमेऽहनि ॥ २१ ॥

Sa pamamaraang ito ng pagsamba, ang malinis na asawa ay dapat magsagawa ng debosyonal na paglilingkod nang tuluy-tuloy sa loob ng labindalawang buwan, ibig sabihin isang taon. Pagkaraan ng isang taon, sa araw ng kabilugan ng buwan sa Kārttika, dapat siyang mag-ayuno at tapusin ang panata.

Verse 22

श्वोभूतेऽप उपस्पृश्य कृष्णमभ्यर्च्य पूर्ववत् । पय:श‍ृतेन जुहुयाच्चरुणा सह सर्पिषा । पाकयज्ञविधानेन द्वादशैवाहुती: पति: ॥ २२ ॥

Kinabukasan ng umaga, matapos maglinis at maligo, sambahin si Śrī Kṛṣṇa gaya ng dati. Pagkatapos, ayon sa pakayajña ng Gṛhya-sūtra, magluto ng matamis na kheer/payasa na may ghee, at ang asawa ay maghandog ng labindalawang āhuti sa banal na apoy.

Verse 23

आशिष: शिरसादाय द्विजै: प्रीतै: समीरिता: । प्रणम्य शिरसा भक्त्या भुञ्जीत तदनुज्ञया ॥ २३ ॥

Pagkatapos, pasiyahin niya ang mga brāhmaṇa. Kapag ang mga brāhmaṇa na nasiyahan ay nagbigay ng pagpapala, yumuko siya nang may bhakti at magbigay-galang, at sa kanilang pahintulot ay tumanggap ng prasāda.

Verse 24

आचार्यमग्रत: कृत्वा वाग्यत: सह बन्धुभि: । दद्यात्पत्‍न्यै चरो: शेषं सुप्रजास्त्वं सुसौभगम् ॥ २४ ॥

Bago kumain, paupuin muna nang maayos ang ācārya sa unahan; kasama ang mga kamag-anak, magpigil sa pananalita at ihandog ang prasāda sa guro. Pagkatapos, kainin ng asawa ang natirang charu na niluto sa ghee; ito’y nagdudulot ng mabuting supling at magandang kapalaran.

Verse 25

एतच्चरित्वा विधिवद्‌व्रतं विभो रभीप्सितार्थं लभते पुमानिह । स्त्री चैतदास्थाय लभेत सौभगं श्रियं प्रजां जीवपतिं यशो गृहम् ॥ २५ ॥

Kapag ang panatang ito ay isinagawa ayon sa śāstra, ang lalaki ay makakamit sa buhay na ito ang mga biyayang ninanais mula sa Panginoon. Ang asawang babae na magsasagawa nito ay tatanggap ng magandang kapalaran, kasaganaan, mga anak, asawang mahaba ang buhay, mabuting pangalan, at tahanang mainam.

Verse 26

कन्या च विन्देत समग्रलक्षणं पतिं त्ववीरा हतकिल्बिषां गतिम् । मृतप्रजा जीवसुता धनेश्वरी सुदुर्भगा सुभगा रूपमग्र्यम् ॥ २६ ॥ विन्देद्विरूपा विरुजा विमुच्यते य आमयावीन्द्रियकल्यदेहम् । एतत्पठन्नभ्युदये च कर्म- ण्यनन्ततृप्ति: पितृदेवतानाम् ॥ २७ ॥ तुष्टा: प्रयच्छन्ति समस्तकामान् होमावसाने हुतभुक् श्रीहरिश्च । राजन् महन्मरुतां जन्म पुण्यं दितेर्व्रतं चाभिहितं महत्ते ॥ २८ ॥ नैवोद्विजे पर दुरत्ययवैतरण्या- स्त्वद्वीर्यगायनमहामृतमग्नचित्त: । शोचे ततो विमुखचेतस इन्द्रियार्थ- मायासुखाय भरमुद्वहतो विमूढान् ॥ ४३ ॥

Kapag ang isang dalagang walang asawa ay nagsagawa ng vratang ito, makakamit niya ang isang napakabuting asawa na may ganap na mabubuting tanda; ang babaeng avīrā (walang asawa o anak na lalaki) ay mapapawi ang kasalanan at makaaabot sa mataas na kalagayang espirituwal; ang nawalan ng anak ay magkakaroon ng anak na mahaba ang buhay at yaman. Ang malas ay magiging mapalad, ang pangit ay magiging maganda; ang maysakit ay gagaling at magkakaroon ng katawan na kayang maglingkod. Kung babasahin ang salaysay na ito habang naghahandog ng āhuti para sa mga pitṛ at mga deva, lalo na sa śrāddha, sila’y lubos na masisiyahan at ipagkakaloob ang lahat ng ninanais. Sa pagtatapos ng homa, nalulugod si Agni, si Śrī Hari Viṣṇu, at si Śrī Lakṣmī. O Haring Parīkṣit, ganap kong inilarawan ang dakilang vrata ni Diti na nagbunga ng mga Marut at masayang buhay.

Verse 27

कन्या च विन्देत समग्रलक्षणं पतिं त्ववीरा हतकिल्बिषां गतिम् । मृतप्रजा जीवसुता धनेश्वरी सुदुर्भगा सुभगा रूपमग्र्यम् ॥ २६ ॥ विन्देद्विरूपा विरुजा विमुच्यते य आमयावीन्द्रियकल्यदेहम् । एतत्पठन्नभ्युदये च कर्म- ण्यनन्ततृप्ति: पितृदेवतानाम् ॥ २७ ॥ तुष्टा: प्रयच्छन्ति समस्तकामान् होमावसाने हुतभुक् श्रीहरिश्च । राजन् महन्मरुतां जन्म पुण्यं दितेर्व्रतं चाभिहितं महत्ते ॥ २८ ॥ नैवोद्विजे पर दुरत्ययवैतरण्या- स्त्वद्वीर्यगायनमहामृतमग्नचित्त: । शोचे ततो विमुखचेतस इन्द्रियार्थ- मायासुखाय भरमुद्वहतो विमूढान् ॥ ४३ ॥

Sa pagsasagawa ng vratang ito, ang isang dalagang walang asawa ay makakamit ang isang napakabuting asawa na may ganap na mabubuting palatandaan. Ang babaeng ‘avīrā’—walang asawa o anak na lalaki—kapag isinagawa ang ritwal na ito ay mapapawi ang kasalanan at makaaabot sa mataas na hantungan ng espiritu. Ang babaeng namamatayan ng sanggol matapos ipanganak ay magkakaroon ng anak na lalaki na mahaba ang buhay at magiging mapalad sa yaman; ang malas ay magiging suwerte, at ang pangit ay magkakamit ng pinakamainam na kagandahan. Ang maysakit na lalaki ay gagaling at magkakaroon ng malusog na katawan upang makapaglingkod at makapagtrabaho. Kapag binibigkas ang salaysay na ito habang nag-aalay ng oblation sa mga Pitṛ at sa mga diyos, lalo na sa seremonyang śrāddha, sila’y lubhang masisiyahan at ipagkakaloob ang katuparan ng lahat ng hangarin. Sa pagtatapos ng homa, si Śrī Hari (Viṣṇu) at si Śrī Lakṣmī ay labis na nalulugod. O Haring Parīkṣit, ganito ko naipaliwanag nang ganap ang vrata ni Diti na nagbunga ng banal na kapanganakan ng mga Marut at ng masayang buhay.

Verse 28

कन्या च विन्देत समग्रलक्षणं पतिं त्ववीरा हतकिल्बिषां गतिम् । मृतप्रजा जीवसुता धनेश्वरी सुदुर्भगा सुभगा रूपमग्र्यम् ॥ २६ ॥ विन्देद्विरूपा विरुजा विमुच्यते य आमयावीन्द्रियकल्यदेहम् । एतत्पठन्नभ्युदये च कर्म- ण्यनन्ततृप्ति: पितृदेवतानाम् ॥ २७ ॥ तुष्टा: प्रयच्छन्ति समस्तकामान् होमावसाने हुतभुक् श्रीहरिश्च । राजन् महन्मरुतां जन्म पुण्यं दितेर्व्रतं चाभिहितं महत्ते ॥ २८ ॥ नैवोद्विजे पर दुरत्ययवैतरण्या- स्त्वद्वीर्यगायनमहामृतमग्नचित्त: । शोचे ततो विमुखचेतस इन्द्रियार्थ- मायासुखाय भरमुद्वहतो विमूढान् ॥ ४३ ॥

Sa pagsasagawa ng vratang ito, ang isang dalagang walang asawa ay makakamit ang isang napakabuting asawa na may ganap na mabubuting palatandaan. Ang babaeng ‘avīrā’—walang asawa o anak na lalaki—kapag isinagawa ang ritwal na ito ay mapapawi ang kasalanan at makaaabot sa mataas na hantungan ng espiritu. Ang babaeng namamatayan ng sanggol matapos ipanganak ay magkakaroon ng anak na lalaki na mahaba ang buhay at magiging mapalad sa yaman; ang malas ay magiging suwerte, at ang pangit ay magkakamit ng pinakamainam na kagandahan. Ang maysakit na lalaki ay gagaling at magkakaroon ng malusog na katawan upang makapaglingkod at makapagtrabaho. Kapag binibigkas ang salaysay na ito habang nag-aalay ng oblation sa mga Pitṛ at sa mga diyos, lalo na sa seremonyang śrāddha, sila’y lubhang masisiyahan at ipagkakaloob ang katuparan ng lahat ng hangarin. Sa pagtatapos ng homa, si Śrī Hari (Viṣṇu) at si Śrī Lakṣmī ay labis na nalulugod. O Haring Parīkṣit, ganito ko naipaliwanag nang ganap ang vrata ni Diti na nagbunga ng banal na kapanganakan ng mga Marut at ng masayang buhay.