Adhyaya 16

Verse 1

श्रीशुक उवाच एवं पुत्रेषु नष्टेषु देवमातादितिस्तदा । हृते त्रिविष्टपे दैत्यै: पर्यतप्यदनाथवत् ॥ १ ॥

Sinabi ni Śukadeva Gosvāmī: O Hari, nang maglaho sa langit ang mga anak ni Aditi na mga deva at sakupin ng mga asura ang Triviṣṭapa, nanaghoy si Aditi, ina ng mga deva, na tila walang tagapagtanggol.

Verse 2

एकदा कश्यपस्तस्या आश्रमं भगवानगात् । निरुत्सवं निरानन्दं समाधेर्विरतश्चिरात् ॥ २ ॥

Pagkaraan ng napakaraming araw, lumabas sa samādhi ang makapangyarihang si Kaśyapa Muni at isang araw ay umuwi sa āśrama; nakita niyang walang kasiyahan at walang pagdiriwang doon.

Verse 3

स पत्नीं दीनवदनां कृतासनपरिग्रह: । सभाजितो यथान्यायमिदमाह कुरूद्वह ॥ ३ ॥

O pinakamahusay sa mga Kuru, matapos tanggapin at parangalan nang nararapat si Kaśyapa Muni, umupo siya at saka nagsalita nang ganito sa kanyang asawang si Aditi na malungkot ang mukha.

Verse 4

अप्यभद्रं न विप्राणां भद्रे लोकेऽधुनागतम् । न धर्मस्य न लोकस्य मृत्योश्छन्दानुवर्तिन: ॥ ४ ॥

O mapagpala at mahinahon, may naganap bang di-mabuti ngayon hinggil sa dharma, sa mga brāhmaṇa, o sa karaniwang tao na sakop ng kapritso ng kamatayan?

Verse 5

अपि वाकुशलं किञ्चिद् गृहेषु गृहमेधिनि । धर्मस्यार्थस्य कामस्य यत्र योगो ह्ययोगिनाम् ॥ ५ ॥

O aking asawang nakatuon sa buhay-bahay, kung sa tahanan ay sinusunod nang wasto ang dharma, artha at kāma, ang gawain ng di-yogi ay nagiging tulad ng yogi; may pagkukulang ba roon?

Verse 6

अपि वातिथयोऽभ्येत्य कुटुम्बासक्तया त्वया । गृहादपूजिता याता: प्रत्युत्थानेन वा क्‍वचित् ॥ ६ ॥

Dahil ba sa labis na pagkakapit sa pamilya, hindi mo naasikaso nang wasto ang mga panauhing dumating nang di-inaanyayahan, kaya umalis silang walang paggalang, o hindi ka man lang tumindig upang salubungin sila?

Verse 7

गृहेषु येष्वतिथयो नार्चिता: सलिलैरपि । यदि निर्यान्ति ते नूनं फेरुराजगृहोपमा: ॥ ७ ॥

Ang mga tahanang pinanggagalingan ng panauhing umaalis nang hindi man lamang inalayan ng kaunting tubig ay tulad ng mga lungga sa bukid na tirahan ng mga asong-gubat.

Verse 8

अप्यग्नयस्तु वेलायां न हुता हविषा सति । त्वयोद्विग्नधिया भद्रे प्रोषिते मयि कर्हिचित् ॥ ८ ॥

O malinis at mapagpalang maybahay, nang ako’y umalis patungo sa malalayong lugar, dahil ba sa pag-aalala ay hindi mo naihandog sa oras ang ghee bilang alay sa apoy?

Verse 9

यत्पूजया कामदुघान्याति लोकान्गृहान्वित: । ब्राह्मणोऽग्निश्च वै विष्णो: सर्वदेवात्मनो मुखम् ॥ ९ ॥

Sa pagsamba sa banal na apoy at sa mga brāhmaṇa, ang maybahay ay nakakamit ang ninanais at nananahan sa mas mataas na mga daigdig; sapagkat ang apoy ng yajña at ang mga brāhmaṇa ay itinuturing na bibig ni Śrī Viṣṇu, ang Kaluluwa ng mga diyos.

Verse 10

अपि सर्वे कुशलिनस्तव पुत्रा मनस्विनि । लक्षयेऽस्वस्थमात्मानं भवत्या लक्षणैरहम् ॥ १० ॥

O babaeng may dakilang pag-iisip, mabuti ba ang kalagayan ng lahat ng iyong mga anak? Sa iyong nanlalantang mukha, nakikita kong hindi payapa ang iyong loob; bakit ganoon?

Verse 11

श्रीअदितिरुवाच भद्रं द्विजगवां ब्रह्मन्धर्मस्यास्य जनस्य च । त्रिवर्गस्य परं क्षेत्रं गृहमेधिन्गृहा इमे ॥ ११ ॥

Sinabi ni Śrī Aditi: O iginagalang kong asawang brāhmaṇa, mabuti ang kalagayan ng mga brāhmaṇa, ng mga baka, ng dharma, at ng kapakanan ng mga tao. O tagapangalaga ng tahanan, sa buhay-kabahayan higit na umuunlad ang dharma, artha, at kāma; kaya ang tahanang ito’y puspos ng pagpapala.

Verse 12

अग्नयोऽतिथयो भृत्या भिक्षवो ये च लिप्सव: । सर्वं भगवतो ब्रह्मन्ननुध्यानान्न रिष्यति ॥ १२ ॥

O minamahal kong asawa, ang mga apoy na banal, ang mga panauhin, ang mga lingkod, at ang mga pulubi—lahat ay inaalagaan ko nang wasto. Sapagkat lagi kitang inaalala, walang bahagi ng dharma ang napapabayaan.

Verse 13

को नु मे भगवन्कामो न सम्पद्येत मानस: । यस्या भवान्प्रजाध्यक्ष एवं धर्मान्प्रभाषते ॥ १३ ॥

O aking panginoon, alin sa mga hangarin ng aking puso ang hindi matutupad? Ikaw ay Prajāpati at ikaw mismo ang nagtuturo sa akin ng mga alituntunin ng dharma.

Verse 14

तवैव मारीच मन:शरीरजा: प्रजा इमा: सत्त्वरजस्तमोजुष: । समो भवांस्तास्वसुरादिषु प्रभो तथापि भक्तं भजते महेश्वर: ॥ १४ ॥

O anak ni Marīci, ang mga nilalang na isinilang mula sa iyong katawan at isipan ay may mga guna na sattva, rajas, at tamas; ikaw ay pantay ang pagtingin sa mga deva at asura. Gayunman, ang Kataas-taasang Panginoon, bagama’t pantay sa lahat, ay lalong mapagpala sa mga deboto.

Verse 15

तस्मादीश भजन्त्या मे श्रेयश्चिन्तय सुव्रत । हृतश्रियो हृतस्थानान्सपत्नै: पाहि न: प्रभो ॥ १५ ॥

Kaya nga, O Panginoon na mahabagin, O may banal na panata, pag-isipan ang kapakanan ng iyong aliping babae. Inagaw ng aming mga kaagaw na asura ang aming karangyaan at tahanan; O Prabhu, ipagtanggol mo kami.

Verse 16

परैर्विवासिता साहं मग्ना व्यसनसागरे । ऐश्वर्यं श्रीर्यश: स्थानं हृतानि प्रबलैर्मम ॥ १६ ॥

Pinalayas ako ng makapangyarihang mga asura na kaaway; nalulunod ako sa dagat ng kapighatian. Inagaw ang aking kapangyarihan, kagandahan, dangal, at maging ang tirahan.

Verse 17

यथा तानि पुन: साधो प्रपद्येरन् ममात्मजा: । तथा विधेहि कल्याणं धिया कल्याणकृत्तम ॥ १७ ॥

O banal na pantas, pinakamainam sa mga nagbibigay ng pagpapala, pagnilayan ang aming kalagayan at ipagkaloob ang kabutihang magbabalik sa aking mga anak ng kanilang nawala.

Verse 18

श्रीशुक उवाच एवमभ्यर्थितोऽदित्या कस्तामाह स्मयन्निव । अहो मायाबलं विष्णो: स्‍नेहबद्धमिदं जगत् ॥ १८ ॥

Nagpatuloy si Śukadeva: Nang hilingin ito ni Aditi, bahagyang ngumiti si Kaśyapa Muni at nagsabi, “Kay lakas ng māyā ni Panginoong Viṣṇu; ang buong daigdig ay nakagapos sa pag-ibig sa mga anak!”

Verse 19

क्‍व देहो भौतिकोऽनात्मा क्‍व चात्मा प्रकृते: पर: । कस्य के पतिपुत्राद्या मोह एव हि कारणम् ॥ १९ ॥

Ang katawang materyal na ito ay mula sa limang elemento at hindi ang ātman; ang ātman ay lampas sa prakṛti, dalisay at walang hanggan. Dahil sa pagkakapit sa katawan, tinatawag ang isa na asawa, anak, at iba pa; ang mga ugnayang ito’y pawang ilusyon—kamangmangan ang sanhi.

Verse 20

उपतिष्ठस्व पुरुषं भगवन्तं जनार्दनम् । सर्वभूतगुहावासं वासुदेवं जगद्गुरुम् ॥ २० ॥

O Aditi, maglingkod sa pamamagitan ng bhakti sa Bhagavān Janārdana, ang Puruṣottama—Panginoon ng lahat, tagapagpabagsak ng kaaway, at nananahan sa yungib ng puso ng lahat. Tanging si Vāsudeva, Śrī Kṛṣṇa, ang Jagad-guru, ang makapagkakaloob ng lahat ng pagpapala.

Verse 21

स विधास्यति ते कामान्हरिर्दीनानुकम्पन: । अमोघा भगवद्भ‍क्तिर्नेतरेति मतिर्मम ॥ २१ ॥

Tutugunan ni Hari, ang mahabagin sa mga dukha, ang lahat ng iyong hangarin, sapagkat ang bhakti sa Bhagavān ay hindi nagkukulang. Bukod sa bhakti, ang ibang paraan ay walang saysay—iyan ang aking palagay.

Verse 22

श्रीअदितिरुवाच केनाहं विधिना ब्रह्मन्नुपस्थास्ये जगत्पतिम् । यथा मे सत्यसङ्कल्पो विदध्यात् स मनोरथम् ॥ २२ ॥

Sinabi ni Śrīmatī Aditi: O brāhmaṇa, ituro mo sa akin ang mga alituntunin kung paano ko sasambahin ang Jagatpati, ang Panginoon ng sanlibutan, upang Siya’y masiyahan at tuparin ang aking tapat na panata at ang hangarin ng aking puso.

Verse 23

आदिश त्वं द्विजश्रेष्ठ विधिं तदुपधावनम् । आशु तुष्यति मे देव: सीदन्त्या: सह पुत्रकै: ॥ २३ ॥

O pinakamainam na dvija, ituro mo sa akin ang ganap na paraan at pagkakasunod ng pagsamba, upang ang aking Diyos ay agad masiyahan. Ako at ang aking mga anak ay nasa mapanganib na kalagayan; sa bhakti at pagsamba sa Panginoon, nawa’y iligtas Niya kami kaagad.

Verse 24

श्रीकश्यप उवाच एतन्मे भगवान्पृष्ट: प्रजाकामस्य पद्मज: । यदाह ते प्रवक्ष्यामि व्रतं केशवतोषणम् ॥ २४ ॥

Sinabi ni Śrī Kaśyapa Muni: Dahil sa pagnanais ng supling, nagtanong ako noon kay Brahmā na isinilang sa lotus. Ngayon ay ipaliliwanag ko sa inyo ang parehong panata na nagpapalugod kay Keśava, ayon sa itinuro niya sa akin.

Verse 25

फाल्गुनस्यामले पक्षे द्वादशाहं पयोव्रतम् । अर्चयेदरविन्दाक्षं भक्त्या परमयान्वित: ॥ २५ ॥

Sa maliwanag na kalahati ng buwang Phālguna, sa loob ng labindalawang araw ay isagawa ang payo-vrata, na nabubuhay lamang sa gatas. Sa sukdulang debosyon, sambahin ang Panginoong Aravindākṣa na may matang-lotus.

Verse 26

सिनीवाल्यां मृदालिप्य स्‍नायात् क्रोडविदीर्णया । यदि लभ्येत वै स्रोतस्येतं मन्त्रमुदीरयेत् ॥ २६ ॥

Sa araw ng bagong buwan, kung may lupang hinukay ng baboy-ramo, ipahid ito sa katawan at maligo sa umaagos na ilog. Habang naliligo, bigkasin ang sumusunod na mantra.

Verse 27

त्वं देव्यादिवराहेण रसाया: स्थानमिच्छता । उद्‌धृतासि नमस्तुभ्यं पाप्मानं मे प्रणाशय ॥ २७ ॥

O Ina ng Daigdig, diyosa! Dahil sa pagnanais ng tahanan, ikaw ay iniahon ng Kataas-taasang Panginoon sa anyong Ādi-Varāha mula sa Rasātala. Nagpupugay ako sa iyo; pawiin mo ang bunga ng aking mga kasalanan.

Verse 28

निर्वर्तितात्मनियमो देवमर्चेत् समाहित: । अर्चायां स्थण्डिले सूर्ये जले वह्नौ गुरावपि ॥ २८ ॥

Pagkaraan, matapos gampanan ang araw-araw na tungkuling espirituwal, mag-alay ng pagsamba nang may ganap na pagtuon—sa anyong-diyos, sa dambana, sa araw, sa tubig, sa apoy, at maging sa gurong espirituwal.

Verse 29

नमस्तुभ्यं भगवते पुरुषाय महीयसे । सर्वभूतनिवासाय वासुदेवाय साक्षिणे ॥ २९ ॥

O Bhagavan Vāsudeva, dakilang Purusha! Ikaw ay nananahan sa puso ng lahat at ang lahat ay nananatili sa Iyo; Saksi ng lahat, buong paggalang akong nagpupugay sa Iyo.

Verse 30

नमोऽव्यक्ताय सूक्ष्माय प्रधानपुरुषाय च । चतुर्विंशद्गुणज्ञाय गुणसङ्ख्यानहेतवे ॥ ३० ॥

Nagpupugay ako sa Iyo, ang Di-nahahayag at napakapino, ang Pradhāna-Purusha; Ikaw ang nakakabatid ng dalawampu’t apat na sangkap at pinagmulan ng pagbilang ng mga guṇa, tagapagtatag ng sāṅkhya-yoga.

Verse 31

नमो द्विशीर्ष्णे त्रिपदे चतु:श‍ृङ्गाय तन्तवे । सप्तहस्ताय यज्ञाय त्रयीविद्यात्मने नम: ॥ ३१ ॥

Nagpupugay ako sa Iyo, Panginoon bilang Yajña: may dalawang ulo, tatlong paa, apat na sungay, gaya ng hiblang lumalaganap, at pitong kamay; Ikaw na ang diwa ay ang tatlong Veda, sumasamba ako sa Iyo.

Verse 32

नम: शिवाय रुद्राय नम: शक्तिधराय च । सर्वविद्याधिपतये भूतानां पतये नम: ॥ ३२ ॥

Nagpupugay ako sa Iyo, Rudra, Śiva: tagapagdala ng lahat ng śakti, panginoon ng lahat ng kaalaman, at pinuno ng lahat ng nilalang; sumasamba ako sa Iyo.

Verse 33

नमो हिरण्यगर्भाय प्राणाय जगदात्मने । योगैश्वर्यशरीराय नमस्ते योगहेतवे ॥ ३३ ॥

Nagpupugay ako sa Iyo na nananahan bilang Hiraṇyagarbha, bilang Prāṇa, bilang Kaluluwa ng sanlibutan; ang Iyong katawan ang pinagmumulan ng karangalan ng lahat ng kapangyarihang yogic. Sumasamba ako sa Iyo, sanhi ng yoga.

Verse 34

नमस्त आदिदेवाय साक्षिभूताय ते नम: । नारायणाय ऋषये नराय हरये नम: ॥ ३४ ॥

Nag-aalay ako ng mapitagang pagpupugay sa Iyo, ang unang Panginoon at saksi sa puso ng lahat. Pagpupugay kay Nārāyaṇa, ang Nara-Nārāyaṇa Ṛṣi na nagkatawang-tao—pagpupugay kay Hari.

Verse 35

नमो मरकतश्यामवपुषेऽधिगतश्रिये । केशवाय नमस्तुभ्यं नमस्ते पीतवाससे ॥ ३५ ॥

Nagpupugay ako sa Iyo na ang katawan ay tila hiyas na marakata at may ganap na kapangyarihan kay Śrī (Lakṣmī). O Keśava na nakadamit ng dilaw, ako’y yumuyuko sa Iyo.

Verse 36

त्वं सर्ववरद: पुंसां वरेण्य वरदर्षभ । अतस्ते श्रेयसे धीरा: पादरेणुमुपासते ॥ ३६ ॥

O Panginoong karapat-dapat sambahin, pinakamainam sa mga nagbibigay-biyaya! Natutupad Mo ang hangarin ng lahat; kaya ang mga matimtiman, para sa sariling kabutihan, ay sumasamba sa alikabok ng Iyong lotus na paa.

Verse 37

अन्ववर्तन्त यं देवा: श्रीश्च तत्पादपद्मयो: । स्पृहयन्त इवामोदं भगवान्मे प्रसीदताम् ॥ ३७ ॥

Ang mga diyos at si Śrī (Lakṣmī) ay naglilingkod sa Kanyang lotus na mga paa, at wari’y ninanasa ang bango nito. Nawa’y kalugdan ako ng Kataas-taasang Bhagavān.

Verse 38

एतैर्मन्त्रैर्हृषीकेशमावाहनपुरस्कृतम् । अर्चयेच्छ्रद्धया युक्त: पाद्योपस्पर्शनादिभि: ॥ ३८ ॥

Nagpatuloy si Kaśyapa Muni: Sa pagbigkas ng mga mantrang ito, anyayahan si Hṛṣīkeśa nang may pananampalataya at debosyon, at maghandog ng pādya, arghya at iba pang alay; sa gayon sambahin si Keśava—Kṛṣṇa, ang Kataas-taasang Panginoon.

Verse 39

अर्चित्वा गन्धमाल्याद्यै: पयसा स्‍नपयेद् विभुम् । वस्त्रोपवीताभरणपाद्योपस्पर्शनैस्तत: । गन्धधूपादिभिश्चार्चेद्‌द्वादशाक्षरविद्यया ॥ ३९ ॥

Sa pasimula, ang deboto ay dapat umawit ng dvādaśākṣara-mantra at maghandog ng pabango, kuwintas ng bulaklak, insenso at iba pa. Pagkaraan, paliguan ang Panginoon ng gatas at bihisan Siya ng kasuotan, banal na sinulid, at mga alahas. Mag-alay ng tubig sa paghuhugas ng Kanyang mga paa, at muling sumamba gamit ang mababangong bulaklak, insenso, at mga handog.

Verse 40

श‍ृतं पयसि नैवेद्यं शाल्यन्नं विभवे सति । ससर्पि: सगुडं दत्त्वा जुहुयान्मूलविद्यया ॥ ४० ॥

Kung may kakayahan, maghandog ng piling kanin na niluto sa gatas bilang naivedya. Ialay ito na may ghee at pulot/asukal na pula, at habang inuusal ang parehong pangunahing mantra, magbigay ng handog sa banal na apoy.

Verse 41

निवेदितं तद्भ‍क्ताय दद्याद्भ‍ुञ्जीत वा स्वयम् । दत्त्वाचमनमर्चित्वा ताम्बूलं च निवेदयेत् ॥ ४१ ॥

Ihandog ang naialay na prasāda sa isang Vaiṣṇava, o bigyan siya ng bahagi at saka tumanggap ng bahagi para sa sarili. Pagkatapos, mag-alay ng ācamana sa Diyos, muling sumamba, at maghandog din ng tāmbūla (nganga).

Verse 42

जपेदष्टोत्तरशतं स्तुवीत स्तुतिभि: प्रभुम् । कृत्वा प्रदक्षिणं भूमौ प्रणमेद् दण्डवन्मुदा ॥ ४२ ॥

Pagkaraan, bigkasin nang marahan ang mantra nang 108 ulit at mag-alay ng mga papuri sa Panginoon. Pagkatapos ay mag-pradakṣiṇa, at sa huli ay maghandog ng dāṇḍavat na pagpapatirapa nang may galak.

Verse 43

कृत्वा शिरसि तच्छेषां देवमुद्वासयेत् तत: । द्वय‍वरान्भोजयेद् विप्रान्पायसेन यथोचितम् ॥ ४३ ॥

Pagkatapos idampi sa ulo ang mga natirang bulaklak at tubig na inialay, isagawa ang udvāsana upang tapusin ang pagsamba. Pagkaraan, ayon sa nararapat, pakainin ang hindi bababa sa dalawang marangal na brāhmaṇa ng pāyasa (matamis na lugaw sa gatas).

Verse 44

भुञ्जीत तैरनुज्ञात: सेष्ट: शेषं सभाजितै: । ब्रह्मचार्यथ तद्रात्र्यां श्वोभूते प्रथमेऽहनि ॥ ४४ ॥ स्‍नात: शुचिर्यथोक्तेन विधिना सुसमाहित: । पयसा स्‍नापयित्वार्चेद् यावद्‌व्रतसमापनम् ॥ ४५ ॥

Pagkatapos parangalan nang wasto ang mga kagalang-galang na brāhmaṇa na napakain na, humingi ng pahintulot sa kanila at saka tanggapin ang natitirang prasāda kasama ang mga kaibigan at kamag-anak. Sa gabing iyon ay panatilihin ang mahigpit na brahmacarya; kinabukasan ng umaga, matapos maligo muli nang malinis at may pagtuon, paliguan ng gatas ang anyo ng Panginoong Viṣṇu at sambahin Siya ayon sa paraang naipaliwanag na noon, hanggang sa matapos ang panata.

Verse 45

भुञ्जीत तैरनुज्ञात: सेष्ट: शेषं सभाजितै: । ब्रह्मचार्यथ तद्रात्र्यां श्वोभूते प्रथमेऽहनि ॥ ४४ ॥ स्‍नात: शुचिर्यथोक्तेन विधिना सुसमाहित: । पयसा स्‍नापयित्वार्चेद् यावद्‌व्रतसमापनम् ॥ ४५ ॥

Pagkatapos parangalan nang wasto ang mga kagalang-galang na brāhmaṇa na napakain na, humingi ng pahintulot sa kanila at saka tanggapin ang natitirang prasāda kasama ang mga kaibigan at kamag-anak. Sa gabing iyon ay panatilihin ang mahigpit na brahmacarya; kinabukasan ng umaga, matapos maligo muli nang malinis at may pagtuon, paliguan ng gatas ang anyo ng Panginoong Viṣṇu at sambahin Siya ayon sa paraang naipaliwanag na noon, hanggang sa matapos ang panata.

Verse 46

पयोभक्षो व्रतमिदं चरेद् विष्णवर्चनाद‍ृत: । पूर्ववज्जुहुयादग्निं ब्राह्मणांश्चापि भोजयेत् ॥ ४६ ॥

Sa pamumuhay na tanging gatas lamang ang iniinom, at sa pagsamba kay Viṣṇu nang may matibay na pananampalataya at bhakti, isagawa ang panatang ito. Gaya ng dati, maghandog ng mga alay sa apoy ng yajña at pakainin din ang mga brāhmaṇa.

Verse 47

एवं त्वहरह: कुर्याद्‌द्वादशाहं पयोव्रतम् । हरेराराधनं होममर्हणं द्विजतर्पणम् ॥ ४७ ॥

Sa ganitong paraan, sa loob ng labindalawang araw, gawin araw-araw ang payo-vrata—araw-araw na pagsamba kay Hari, pagganap ng homa, pag-aalay ng paggalang, at pagpapakain sa mga brāhmaṇa upang sila’y masiyahan.

Verse 48

प्रतिपद्दिनमारभ्य यावच्छुक्लत्रयोदशीम् । ब्रह्मचर्यमध:स्वप्नं स्‍नानं त्रिषवणं चरेत् ॥ ४८ ॥

Mula sa pratipat hanggang sa śukla-trayodaśī, panatilihin ang ganap na brahmacarya, matulog sa sahig, at maligo nang tatlong ulit bawat araw, at sa gayon ay isagawa ang panata.

Verse 49

वर्जयेदसदालापं भोगानुच्चावचांस्तथा । अहिंस्र: सर्वभूतानां वासुदेवपरायण: ॥ ४९ ॥

Sa panahong ito, iwasan ang walang saysay na usapan tungkol sa mga bagay na makamundo at sa paksa ng kaligayahang pandama. Maging walang inggit sa lahat ng nilalang, manatiling ahimsa, at maging dalisay at payak na deboto ni Vāsudeva.

Verse 50

त्रयोदश्यामथो विष्णो: स्‍नपनं पञ्चकैर्विभो: । कारयेच्छास्त्रद‍ृष्टेन विधिना विधिकोविदै: ॥ ५० ॥

Pagkaraan nito, sa ikalabintatlong araw (trayodaśī), sa tulong ng mga brāhmaṇa na bihasa sa śāstra, paliguan si Panginoong Viṣṇu ayon sa tuntunin ng kasulatan gamit ang limang sangkap (gatas, yogurt, ghee, asukal, at pulot).

Verse 51

पूजां च महतीं कुर्याद् वित्तशाठ्यविवर्जित: । चरुं निरूप्य पयसि शिपिविष्टाय विष्णवे ॥ ५१ ॥ सूक्तेन तेन पुरुषं यजेत सुसमाहित: । नैवेद्यं चातिगुणवद् दद्यात्पुरुषतुष्टिदम् ॥ ५२ ॥

Isantabi ang pagkakuripot sa paggastos at magsagawa ng maringal na pagsamba kay Viṣṇu, ang Śipiviṣṭa na nananahan sa puso ng lahat ng nilalang. Nang may lubos na pagtuon, ihanda ang caru—butil na niluto sa ghee at gatas—at magsagawa ng pagsamba habang binibigkas ang Puruṣa-sūkta; maghandog din ng naivedya na may sari-saring lasa upang malugod ang Kataas-taasang Puruṣa.

Verse 52

पूजां च महतीं कुर्याद् वित्तशाठ्यविवर्जित: । चरुं निरूप्य पयसि शिपिविष्टाय विष्णवे ॥ ५१ ॥ सूक्तेन तेन पुरुषं यजेत सुसमाहित: । नैवेद्यं चातिगुणवद् दद्यात्पुरुषतुष्टिदम् ॥ ५२ ॥

Isantabi ang pagkakuripot sa paggastos at magsagawa ng maringal na pagsamba kay Viṣṇu, ang Śipiviṣṭa na nananahan sa puso ng lahat ng nilalang. Nang may lubos na pagtuon, ihanda ang caru—butil na niluto sa ghee at gatas—at magsagawa ng pagsamba habang binibigkas ang Puruṣa-sūkta; maghandog din ng naivedya na may sari-saring lasa upang malugod ang Kataas-taasang Puruṣa.

Verse 53

आचार्यं ज्ञानसम्पन्नं वस्त्राभरणधेनुभि: । तोषयेद‍ृत्विजश्चैव तद्विद्ध्याराधनं हरे: ॥ ५३ ॥

Dapat pasayahin ang ācārya na puspos ng kaalamang Veda at ang mga katulong na pari (ṛtvij) sa pamamagitan ng pag-aalay ng kasuotan, alahas, at mga baka. Ito ang seremonyang tinatawag na viṣṇu-ārādhana, ang pagsamba kay Hari (Viṣṇu).

Verse 54

भोजयेत् तान्गुणवता सदन्नेन शुचिस्मिते । अन्यांश्च ब्राह्मणाञ्छक्त्या ये च तत्र समागता: ॥ ५४ ॥

O ginang na may dalisay at mapalad na ngiti, pakainin ng mabuting banal na pagkain ang mga marurunong na ācārya at ang kanilang mga pari; at pasiyahin din ang mga brāhmaṇa at lahat ng nagtipon sa pamamagitan ng pamamahagi ng prasāda.

Verse 55

दक्षिणां गुरवे दद्याद‍ृत्विग्भ्यश्च यथार्हत: । अन्नाद्येनाश्वपाकांश्च प्रीणयेत्समुपागतान् ॥ ५५ ॥

Magbigay ng nararapat na dakṣiṇā sa gurong espirituwal at sa mga ṛtvij—damit, alahas, mga baka, at handog na salapi; at sa pamamahagi ng prasāda, pasiyahin ang lahat ng dumalo, maging ang mga caṇḍāla man.

Verse 56

भुक्तवत्सु च सर्वेषु दीनान्धकृपणादिषु । विष्णोस्तत्प्रीणनं विद्वान्भुञ्जीत सह बन्धुभि: ॥ ५६ ॥

Kapag ang lahat—kabilang ang dukha, bulag, maramot at iba pa—ay nakakain na, dapat malaman ng nagsasagawa ng yajña na lubhang nalulugod si Viṣṇu kapag ang lahat ay nabubusog sa viṣṇu-prasāda; saka niya tanggapin ang prasāda kasama ang mga kamag-anak at kaibigan.

Verse 57

नृत्यवादित्रगीतैश्च स्तुतिभि: स्वस्तिवाचकै: । कारयेत्तत्कथाभिश्च पूजां भगवतोऽन्वहम् ॥ ५७ ॥

Araw-araw mula pratipat hanggang trayodaśī, ipagpatuloy ang seremonya na may sayaw, awit, pagtugtog at pagtambol, mga papuri, mga mantrang mapagpala, at pagbigkas ng mga salaysay ng Śrīmad-Bhāgavatam; sa ganitong paraan sambahin ang Kataas-taasang Panginoon araw-araw.

Verse 58

एतत्पयोव्रतं नाम पुरुषाराधनं परम् । पितामहेनाभिहितं मया ते समुदाहृतम् ॥ ५८ ॥

Ito ang banal na ritwal na tinatawag na payo-vrata, ang pinakamataas na pagsamba sa Kataas-taasang Puruṣa. Natanggap ko ang kaalamang ito mula kay Brahmā, ang aking ninuno, at ngayo’y inilahad ko sa iyo nang ganap.

Verse 59

त्वं चानेन महाभागे सम्यक्‌चीर्णेन केशवम् । आत्मना शुद्धभावेन नियतात्मा भजाव्ययम् ॥ ५९ ॥

O pinagpalang ginang, sa dalisay na diwa at pagpipigil-sa-sarili, isagawa nang wasto ang payo-vrata at sambahin si Keśava, ang di-nauubos na Panginoon.

Verse 60

अयं वै सर्वयज्ञाख्य: सर्वव्रतमिति स्मृतम् । तप:सारमिदं भद्रे दानं चेश्वरतर्पणम् ॥ ६० ॥

Ang payo-vrata na ito ay tinatawag na ‘sarva-yajña’ at itinuturing ding ‘sarva-vrata’. O mabait na ginang, ito ang diwa ng lahat ng pagtitika, ang landas ng pagkakawanggawa, at ang paraan upang kalugdan ang Kataas-taasang Tagapamahala.

Verse 61

त एव नियमा: साक्षात्त एव च यमोत्तमा: । तपो दानं व्रतं यज्ञो येन तुष्यत्यधोक्षज: ॥ ६१ ॥

Ito mismo ang pinakamainam na mga tuntunin at ang pinakadakilang yama. Sa pamamagitan nito, nagiging ganap ang pagtitika, pagkakawanggawa, panata, at sakripisyo, sapagkat nalulugod ang Adhokṣaja.

Verse 62

तस्मादेतद्‌व्रतं भद्रे प्रयता श्रद्धयाचर । भगवान्परितुष्टस्ते वरानाशु विधास्यति ॥ ६२ ॥

Kaya nga, O mabait na ginang, isagawa ang panatang ito nang masigasig at may śraddhā, mahigpit na sinusunod ang mga tuntunin. Malulugod ang Bhagavān at agad na ipagkakaloob ang mga biyaya sa iyo.