Adhyaya 197: The Division of the Gates of Yama’s City and the Description of the Tribunal Hall

Verse 1

ऋषिपुत्र उवाच ॥ दशयोजनविस्तारं ततो द्विगुणमायतम् ॥ प्राकारेण परिक्षिप्तं प्रासादशतशोभितम् ॥

ฤษิปุตรกล่าวว่า: “กว้างสิบโยชน์ และยาวเป็นสองเท่า; ล้อมรอบด้วยกำแพงเชิงเทิน และงดงามด้วยปราสาทศาลเจ้าร้อยหลัง”

Verse 2

समालिखदिवाकाशं प्रदीप्तमिव तेजसा ॥ गोपुरं तूत्तमं तत्र प्रासादशतशोभितम् ॥

ดูประหนึ่งขีดเขียนท้องฟ้าในเวลากลางวัน ราวกับลุกโชติช่วงด้วยเดชานุภาพ ที่นั่นมีโคปุระอันประเสริฐตั้งอยู่ งดงามด้วยปราสาทศาลเจ้าร้อยหลัง

Verse 3

नानायन्त्रैः समाकीर्णं ज्वालामालासमायुतम् ॥ देवतानामृषीणां च ये चान्ये शुभकारिणः ॥

ที่นั้นแน่นขนัดด้วยยันตระนานาชนิด และประกอบด้วยพวงมาลัยแห่งเปลวเพลิง เป็นของเหล่าเทวะและฤๅษีทั้งหลาย และของผู้อื่นด้วยผู้กระทำกิจอันเป็นมงคล

Verse 4

प्रवेशस्तत्र तेषां हि विहितो धर्मदर्शिनाम् ॥ राजते गोपुरं सर्वं शारदाभ्रचयप्रभम् ॥

แท้จริง การเข้าไปที่นั่นกำหนดไว้สำหรับผู้เห็นแจ้งในธรรมเท่านั้น โคปุระทั้งมวลส่องประกายดุจหมู่เมฆในฤดูสารท

Verse 5

मानुषाणां सुकृतिनां प्रवेशस्तत्र निर्मितः ॥ अग्निघर्मसमाकीर्णं सर्वदोषसमन्वितम् ॥

สำหรับมนุษย์ผู้มีบุญกุศล ได้มีการสร้างทางเข้าสู่ที่นั้นไว้ (อีกส่วนหนึ่ง) เต็มไปด้วยไฟและความร้อน ประกอบด้วยโทษทั้งปวง

Verse 6

आयसಂ गोपुरं तत्र दक्षिणं भीमदर्शनम् ॥ रौद्रं प्रतिभयाकारं सुतप्तं दुर्निरीक्षणम् ॥

ที่นั่น โคปุระประตูทิศใต้ทำด้วยเหล็ก น่าหวาดผวาแก่การมองเห็น ดุดันรุนแรง ราวกับมีรูปเป็นความกลัว ร้อนระอุยิ่ง และยากจะจ้องมอง

Verse 7

प्रवेशो हि ततस्तेन विहितो रविसूनुना ॥ पापिष्ठानां नृशंसानां क्रव्यादानां दुरात्मनाम् ॥

แท้จริงแล้ว การเข้าสู่ทางนั้นถูกกำหนดโดยโอรสแห่งพระสุริยะ สำหรับผู้บาปยิ่ง—ผู้โหดร้าย ผู้กินเนื้อ และผู้มีจิตใจชั่วทราม

Verse 8

पापानां चैव सर्वेषां ये चान्ये घातकारकाः ॥ औदुम्बरमवीचीकमुच्चावचमनःकृतम् ॥

และสำหรับคนบาปทั้งปวง รวมทั้งผู้อื่นที่ก่อการฆ่าฟันและความรุนแรง—(มี) โอทุมพะระ และ อวีจี ซึ่งถูกสร้างขึ้นเพื่อทำให้จิตใจสับสนหลงทางด้วยนานาวิธี

Verse 9

गोपुरं पश्चिमं तच्च दुर्निरीक्षं समन्ततः ॥ महता वह्निजालेन समालिप्तं भयानकम् ॥

และโคปุระประตูทิศตะวันตกนั้นก็ยากจะมองจากทุกด้าน ถูกฉาบทับด้วยข่ายไฟอันใหญ่หลวง น่าสะพรึงกลัว

Verse 10

सर्वरत्नमयी दिव्या वैवस्वतनियोजिता ॥ सभा परमसंपन्ना धार्मिकैः सत्यवादिभिः ॥

สภาอันเป็นทิพย์นั้น ประหนึ่งประกอบด้วยรัตนะทั้งปวง และได้รับการแต่งตั้งภายใต้ไววัสวตะ (ยมะ) งดงามสมบูรณ์ยิ่ง เต็มไปด้วยผู้ทรงธรรมและผู้กล่าวสัจจะ

Verse 11

जितक्रोधैरलुब्धैश्च वीतरागैस्तपस्विभिः ॥ सा सभा धर्मयुक्तानां सा सभा पापकाणिराम् ॥

สภานั้นเป็นของผู้ชนะโทสะ ผู้ปราศจากโลภะ ผู้ไร้ความยึดติด และเหล่าฤๅษีผู้บำเพ็ญตบะ; เป็นสภาของผู้ประกอบด้วยธรรม และยังเป็นสภาที่พิจารณาผู้กระทำบาปด้วย

Verse 12

सा सभा सर्वलोकस्य शुभस्यैवाशुभस्य च ॥ कर्मणा सूचितस्याथ सा सभा धर्मसंहिता ॥

สภานั้นเกี่ยวเนื่องกับสรรพโลกทั้งปวง—ทั้งฝ่ายมงคลและอัปมงคล—ตามสิ่งที่กรรมของตนบ่งชี้; ดังนั้นสภานั้นจึงตั้งอยู่ตามระเบียบแห่งธรรมะ

Verse 13

अनिर्वर्त्यं यथा कर्म शास्त्रदृष्टेन कर्मणा ॥ निर्विशङ्का निराक्षेपा धर्मज्ञा धर्मपाठकाः ॥

ดังที่กรรมพึงกระทำให้สำเร็จตามวิธีกรรมที่ศาสตระรับรอง ฉันนั้นเหล่าผู้รู้ธรรมะและผู้สาธยาย/สอนธรรมะย่อมพิจารณาโดยปราศจากความกังขา และปราศจากการติเตียนหรือคัดค้าน

Verse 14

चिन्तयन्ति च कार्याणि सर्वलोकहिताय ते ॥ यथादृष्टं यथाशास्त्रं यथाकालनिवेदकाः ॥

เขาทั้งหลายพิจารณากิจการเพื่อประโยชน์สุขแห่งสรรพโลก แล้วรายงานและแถลงข้อยุติตามที่เห็นประจักษ์ ตามที่ศาสตระสอน และตามกาลอันเหมาะสม

Verse 15

ततः सर्वे च तत्सर्वं चिन्तयन्ति सुयन्त्रिताः ॥ मनुः प्रजापतिश्चैव पाराशर्यो महामुनिः ॥

แล้วบรรดาทั้งหมด ผู้มีวินัยและสำรวมอย่างยิ่ง ต่างพิจารณาใคร่ครวญเรื่องทั้งปวงนั้น—ทั้งมนู ประชาปติ และมหามุนีปาราศรยะด้วย

Verse 16

अत्रिरौद्दालकिश्चैव आपस्तम्बश्च वीर्यवान् ॥ बृहस्पतिश्च शुक्रश्च गौतमश्च महातपाः ॥

ทั้งอัตริและเอาทฺทาลกิ พร้อมด้วยอาปัสตัมพะผู้ทรงพลัง; ทั้งพฤหสปติและศุกระ; และโคตมะผู้บำเพ็ญตบะยิ่งใหญ่—ล้วนอยู่ ณ ที่นั้น

Verse 17

शङ्खश्च लिखितश्चैव ह्यङ्गिरा भृगुरेव च ॥ पुलस्त्यः पुलहश्चैव ये चान्ये धर्मपाठकाः ॥

ทั้งศังคะและลิขิตะ อีกทั้งอังคิรัสและภฤคุ; ปุลัสตยะและปุลหะด้วย—รวมทั้งผู้อื่นผู้สาธยายและสั่งสอนธรรมะ—ล้วนมาประชุมพร้อมหน้า

Verse 18

यमेन सहिताः सर्वे चिन्तयन्ति प्रतिक्रियााम् ॥ सर्वे च कामप्रचुरा ये दिव्या ये च मानुषाः ॥

เมื่ออยู่ร่วมกับยมะ ทุกท่านต่างพิจารณามาตรการตอบสนองหรือการแก้ไขชดใช้ที่เหมาะสม; และสรรพทั้งปวง—ทั้งทิพย์และมนุษย์—ล้วนมากด้วยความปรารถนา (จึงอยู่ในข่ายการพิจารณา)

Verse 19

तेजसा वचसा चैव दुर्निरीक्ष्यो महाबलः ॥ एकस्थमिव सर्वेषां तेजस्तेजस्विनां तदा ॥

ด้วยรัศมีและวาจา เขายากแก่การเพ่งมอง เป็นผู้มีกำลังยิ่ง; ณ กาลนั้น ความรุ่งเรืองของผู้รุ่งเรืองทั้งหลายประหนึ่งถูกรวมไว้ ณ ที่เดียว

Verse 20

तस्य पार्श्वे महादिव्या ऋषयो ब्रह्मवादिनः ॥ दीप्यमानाः स्ववपुषा वेदवेदाङ्गपारगाः ॥

ณ เบื้องข้างของพระองค์มีฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่และศักดิ์สิทธิ์—ผู้แสดงธรรมแห่งพรหมัน—ส่องประกายด้วยรัศมีแห่งกายตนเอง และเชี่ยวชาญทั้งพระเวทและเวทางคะ

Verse 21

वेदार्थानां विचारज्ञाः सत्यधर्मपुरस्कृताः ॥ छन्दःशिक्षाविकल्पज्ञाः सर्वशास्त्रविकल्पकाः ॥

ท่านเหล่านั้นเป็นผู้พิจารณาอรรถแห่งพระเวทอย่างแยบคาย ยกย่องสัจจะและธรรมะเป็นประธาน; ชำนาญในแนววิเคราะห์แห่งฉันทัส (ฉันทลักษณ์) และศิกษา (สัทศาสตร์/การออกเสียง) และเชี่ยวชาญวิธีตีความคัมภีร์ศาสตราทั้งปวง

Verse 22

निरुक्तमतिवादाश्च सामगान्धर्वशोभिताः ॥ धातुवादाश्च विविधा निरुक्ताश्चैव नैगमाः ॥

ท่านเหล่านั้นงดงามด้วยถ้อยสนทนาที่ตั้งอยู่บนนิรุกตะ (อธิบายรากศัพท์) และวาทะอันประณีต; วิจิตรด้วยการขับสวดสามันและศิลปะคันธรรพะ (ดนตรี); และยังพิจารณาวิเคราะห์ธาตุ (รากคำ) นานาประการ พร้อมทั้งการตีความตามนิรุกตะในนัยไนคมะ (ตามจารีตคัมภีร์)

Verse 23

तत्र चैव मया दृष्टा ऋषयः पितरस्तथा ॥ भवने धर्मराजस्य प्रगायन्तः कथाः शुभाः ॥

ที่นั่นเอง ข้าพเจ้าได้เห็นเหล่าฤๅษีและปิตฤ (บรรพชน) ในเรือนของธรรมราชา กำลังขับขานเรื่องราวอันเป็นมงคล

Verse 24

तस्य पार्श्वे मया दृष्टः कृष्णवर्णो महाहनुः ॥ उत्तमः प्रकृताकार ऊर्ध्वरोमा निराकृतिः ॥

ณ เบื้องข้างของพระองค์ ข้าพเจ้าเห็นผู้หนึ่งผิวกายดำคล้ำ มีขากรรไกรใหญ่โต; รูปกายสง่างามน่าเกรงขาม เป็นไปตามสภาพธรรมชาติ ขนลุกชัน และมีลักษณะเด่นสะดุดตา

Verse 25

वामबाहुश्च दण्डेन प्रवरेण समन्वितः ॥ विकृतास्यो महादंष्ट्रो नित्यक्रुद्धो भयानकः ॥

แขนซ้ายของเขาถือทัณฑ์อันประเสริฐ; ใบหน้าบิดเบี้ยว เขี้ยวใหญ่ยิ่ง—กริ้วอยู่เนืองนิตย์และน่าสะพรึงกลัว

Verse 26

शिक्षार्थे धर्मराजेन सन्दिष्टः स पुनः पुनः ॥ शृणोति चैव कालोऽसौ नित्ययुक्तः सनातनः ॥

เพื่อการอบรม ธรรมราชาทรงกำชับเขาซ้ำแล้วซ้ำเล่า; และกาละ (กาลเวลา) นั้นย่อมสดับฟังจริง—ประกอบอยู่เนืองนิตย์ เป็นนิรันดร์

Verse 27

तथान्ये चापरे तत्र शासनॆषु समाहिताः ॥ दृष्टास्तत्र मया तात सर्वतेजोमयी शुभा ॥

ที่นั่นยังมีผู้อื่นอีกมากตั้งมั่นในพระบัญชา; และที่นั่นเองนะผู้เป็นที่รัก ข้าพเจ้าได้เห็นภาวะอันเป็นมงคล ซึ่งประกอบด้วยรัศมีทั้งสิ้น

Verse 28

अतः परं न कर्त्तव्यं साधनं कथितं बुधैः ॥ बिभ्यन्ति ह्यसुरास्तत्र ऋषयश्च तपोधनाः ॥

ฉะนั้นยิ่งกว่านี้ไม่พึงประกอบสาธนะใดๆ อีก—บัณฑิตทั้งหลายกล่าวไว้เช่นนั้น; เพราะ ณ ที่นั้น แม้อสูรและฤษีผู้มั่งคั่งด้วยตบะก็ยังหวาดหวั่น

Verse 29

असुराश्च सुराश्चैव योगिनश्च महौजसः ॥ नमस्कार्या च पूज्या च मोहिनी सर्वसाधनी ॥

ทั้งอสูรและเทวะ ตลอดจนโยคีผู้มีเดชยิ่งใหญ่ ล้วนควรนอบน้อมและบูชา; และโมหินี ผู้สำเร็จผลในกิจทั้งปวง ก็สมควรแก่การสักการะ

Verse 30

तस्याङ्गेभ्यः समुद्भूता व्याधयः क्लेशसम्भवाः ॥ अपराश्च महाघोराः व्याधयः कालनिर्मिताः

จากอวัยวะของเขาได้บังเกิดโรคภัยอันเกิดจากความทุกข์ยาก; และโรคมหันต์อันน่าสยดสยองยิ่งอื่น ๆ ซึ่งกาละ (เวลา) ได้เนรมิตขึ้น ก็ปรากฏขึ้นด้วย

Verse 31

पौरुषेण समायुक्ताः सर्वलोकनयायताः ॥ प्रकृत्या दुर्विनीतश्च महाक्रोधः सुदारुणः

พวกเขาประกอบด้วยเดชานุภาพอันดุร้าย และแผ่อำนาจครอบงำไปทั่วทุกโลก; และโดยสันดานไร้วินัย—นั่นคือมหาโกรธ อันน่าสะพรึงกลัวยิ่งนัก

Verse 32

महासत्त्वो महातेजाः जरामरणवर्जितः ॥ मृत्युर्दृष्टा दुराधर्षो दिव्यगन्धानुलेपनः

ข้าพเจ้าได้เห็นมฤตยู (ความตาย)—มีสภาวะยิ่งใหญ่และรัศมีมหาศาล ปราศจากชราและความตาย; ยากจะต้านทาน และชโลมด้วยกลิ่นหอมทิพย์

Verse 33

गायकाः हासकाश्चैव सर्वजीवप्रबोधकाः ॥ मृत्युनासहिता नित्यं कालज्ञा कालसम्मताः

ยังมีนักขับร้องและผู้สำราญใจ ผู้ปลุกเร้าสรรพชีวิตทั้งปวง; คอยติดตามมฤตยูอยู่เนืองนิตย์—รู้กาละ และสอดคล้องกับบัญชากาละ

Verse 34

दिव्याभरणशोभाभिः शोभमानाः सुतेजसः ॥ सवालयवजनच्छन्नैः केचित्तत्र महौजसः

บางพวกที่นั่น—ผู้มีกำลังยิ่งใหญ่—ส่องประกายด้วยความงามแห่งเครื่องประดับทิพย์และรัศมีอันเจิดจ้า; และบางพวกถูกคลุมด้วยอาภรณ์และพัด (เป็นเครื่องหมาย)

Verse 35

पर्यास्तरणसंछन्नेष्वासनेषु तथा परे ॥ पूज्यमाना मया दृष्टाः केचित्तत्र महौजसः

ส่วนผู้อื่นนั่งบนตั่งและอาสนะที่ปูด้วยผ้าปูลาด; ณ ที่นั้น ข้าพเจ้าเห็นบางท่านผู้มีเดชานุภาพยิ่งใหญ่กำลังได้รับการสักการบูชา

Verse 36

अनेकाश्च नरास्तत्र वेदनाश्च सुदारुणाः ॥ नारीनरसवरूपाश्च मया दृष्टास्त्वनेकशः

ที่นั่นมีมนุษย์ชายมากมาย และมีความทุกขเวทนาอันน่าสยดสยองยิ่ง; อีกทั้งข้าพเจ้าได้เห็นเหล่าสัตว์ผู้มีรูปเป็นทั้งหญิงและชายอยู่มากครั้ง

Verse 37

तासां हलहलाशब्दः सर्वासां च समन्ततः ॥ धर्मराजसमीपे तु दारयन्ति धरामिमाम्

จากพวกเขาทั้งหมด ทุกทิศทุกทางได้เกิดเสียงร้องว่า ‘หละหะลา’; ใกล้พระธรรมราชา พวกเขาดูประหนึ่งกำลังฉีกทำลายแผ่นดินนี้เอง

Verse 38

कूष्माण्डा यातुधानाश्च राक्षसाः पिशिताशनाः ॥ एकपादा द्विपादाश्च त्रिपादा बहुपादकाः

ที่นั่นมีพวกกูษมานฑะ ยาตุธานะ และรากษส—ผู้กินเนื้อ—บางตนมีเท้าข้างเดียว บางตนสองเท้า บางตนสามเท้า และบางตนมีเท้ามากมาย

Verse 39

एकबाहुर्द्विबाहुश्च त्रिबाहुर्बहुबाहुकः ॥ शङ्कुकर्णा महाकर्णा हस्तिकर्णास्तथाऽपरे

บางตนมีแขนข้างเดียว บางตนสองแขน บางตนสามแขน และบางตนมีแขนมากมาย; บางตนมีหูดุจสังข์ บางตนมีหูใหญ่ และบางตนมีหูดุจหูช้างด้วย

Verse 40

केचित्तु तत्र पुरुषाः सर्वशोभाविशोभिताः ॥ केयूरैर्मुकुटैश्चान्ये चित्रैरङ्गैस्तथाऽपरे ॥

ณ ที่นั้น ชายบางพวกงดงามด้วยสิริรุ่งเรืองทุกประการ; บางพวกประดับกำไลต้นแขนและมงกุฎ, และบางพวกมีสรีระแต่งแต้มด้วยเครื่องประดับหลากสีสันนานาแบบ.

Verse 41

स्रग्विणो बद्धपादाश्च सर्वाभरणभूषिताः ॥ सकुठाराः सकुद्दालाः सचक्राः शूलपाणयः ॥

บางพวกสวมพวงมาลัย บางพวกมีเท้าถูกผูกไว้ และทุกคนประดับด้วยอาภรณ์ทั้งปวง; บางพวกถือขวานและจอบ บางพวกถือจักราวุธ และบางพวกถือศูลอยู่ในมือ.

Verse 42

सशक्तितोमराः केचित्सधनुष्का दुरासदाः ॥ असिहस्तास्तथा चान्ये तथा मुद्गरपाणयः ॥

บางพวกถือศักติและโตมร (หอกและหอกพุ่ง); บางพวกเป็นนักธนูผู้ยากจะเข้าใกล้. อีกพวกหนึ่งถือดาบ และอีกพวกหนึ่งถือกระบองหนัก (มุทคระ) อยู่ในมือ.

Verse 43

सज्जिता दधिहस्ताश्च गन्धहस्ता ह्यनेकशः ॥ विचित्रभक्षहस्ताश्च वस्त्रहस्तास्तथैव च ॥

พวกเขาพร้อมสรรพ; บางพวกถือทัธิ (นมเปรี้ยว) อยู่ในมือ และหลายพวกถือเครื่องหอม. บางพวกถืออาหารนานาชนิด และบางพวกก็ถือผ้าและอาภรณ์อยู่ในมือเช่นกัน.

Verse 44

धूपान्प्रगृह्य विविधान्वासांसि शुभदर्शनाः ॥ शिबिकाश्च महाशोभा यानानि विविधानि च ॥

พวกเขาถือธูปนานาชนิดและผ้านุ่งห่ม งดงามน่าชม; ณ ที่นั้นยังมีเสลี่ยง (ศิพิกา) อันโอ่อ่ามาก และยานพาหนะหลากหลายชนิดด้วย.

Verse 45

वाजिकुञ्जरयुक्तानि हंसयुक्तानि चापरे ॥ शरभैरृषभैश्चापि हस्तिभिश्च सुदर्शनैः ॥

พาหนะบางคันเทียมด้วยม้าและช้าง; บางคันเทียมด้วยหงส์. บางคันยังถูกลากด้วยศรภะและโคผู้, และด้วยช้างผู้มีรูปโฉมงดงามน่าเกรงขาม.

Verse 46

उज्ज्वला मलिनाश्चैव जीर्णवस्त्रा नवांशुकाः ॥ सुमनाभिमना मूका मारकाः शतमारकाः ॥

บางพวกผ่องใสสว่างไสว บางพวกมัวหมอง; บางพวกสวมผ้าเก่า บางพวกสวมผ้าใหม่. (ที่นั่นมี) ผู้มีใจงามและผู้หลงตน, ผู้เป็นใบ้, ผู้ฆ่า และผู้ฆ่าร้อยเท่า.

Verse 47

समार्जारी काचवर्णा कृष्णा चैव कलिस्तथा ॥ धर्महस्ता यशोहस्ता कीर्त्तिहस्तास्तथापरे ॥

ที่นั่นมีนามว่า สมารฺชาริ, กาจ-วรฺณา, กฤษฺณา และกะลิ; และยังมีผู้อื่นชื่อ ธรรมหัสตา, ยโศหัสตา และกีรติหัสตา.

Verse 48

एते पुरोगमास्तत्र कृतान्तस्य महात्मनः ॥ यद्येतानि यजेद्विप्रो नास्ति तस्य पराभवः ॥

เหล่านี้เป็นผู้นำหน้า ณ ที่นั้นของกฤตานตะผู้มีมหาตมัน; หากพราหมณ์บูชาพวกนี้แล้ว ย่อมไม่มีความพ่ายแพ้แก่เขาเลย.

Verse 49

नमस्कार्याश्च पूज्याश्च आपन्नेन हि नित्यशः ॥ परितुष्य कृता नित्यं विहिताः सार्वलौकिकाः ॥

ผู้ที่ตกอยู่ในความทุกข์พึงถวายวันทาและบูชาท่านเหล่านี้เป็นนิตย์; ครั้นทำให้พอพระทัยโดยถูกต้องตามพิธีแล้ว ท่านทั้งหลายย่อมถูกแต่งตั้งให้ปฏิบัติการในกิจแห่งโลกทั่วไปอยู่เสมอ.

Verse 50

दुष्कृतिनां प्रवेशार्थं यमेन विहितं स्वयम् ॥ तस्मिन् पुरवरे रम्ये रम्या परम शोभना

เพื่อการเข้าสู่ของผู้ทำบาป ยมะได้ทรงกำหนดไว้ด้วยพระองค์เอง ในมหานครอันรื่นรมย์และประเสริฐนั้น มีรูปหนึ่งงดงามยิ่งและผุดผ่องอย่างสูงสุด

Verse 51

कुण्डलाभ्यां पिनद्धाभ्यामङ्गदाभ्यां महातपाः ॥ भ्राजते मुकुटस्तस्य ब्रह्मदत्तो महाद्युतिः

ดูก่อนมหาตบะ ผู้นั้นประดับด้วยตุ้มหูที่ยึดแน่นและพาหุรัด (กำไลต้นแขน) บนเศียรมีมงกุฎอันพรหมประทาน ส่องประกายรุ่งเรืองยิ่ง

Verse 52

यमेन पूज्यमाना सा दिव्यगन्धानुलेपनैः ॥ संहारः सर्वलोकानां गतीनां च महागतिः

นาง/ผู้นั้นได้รับการบูชาจากยมะด้วยการทาเครื่องหอมทิพย์ นาง/ผู้นั้นคือความสลายแห่งโลกทั้งปวง และเป็นมหาคติ—คติอันสูงสุดของหนทางทั้งหลาย

Verse 53

कामक्रोधविचारिण्यो नानारूपधराः स्त्रियः ॥ जीवभक्षकरा घोरास्तीव्ररोषा भयानकाः

ที่นั่นมีสตรีผู้แปรรูปได้หลากหลาย ดำเนินอยู่ในขอบเขตแห่งกามและโทสะ—น่าสะพรึงกลัว โกรธเกรี้ยวรุนแรง น่าหวาดหวั่น และเป็นผู้เขมือบชีวิตสัตว์ทั้งหลาย

Verse 54

मयूरैः सारसैश्चैव चक्रवाकैश्च वाजिभिः ॥ एवम्रूपा मया दृष्टास्तत्र चान्ये भयानकाः

พร้อมด้วยนกยูง นกสารส นกจักรวาก และม้า—รูปเช่นนี้เราได้เห็นที่นั่น และยังมีสรรพสัตว์อื่น ๆ ที่น่าหวาดกลัวยิ่งนักอยู่ด้วย