Adhyaya 107: The Glorification of Donating a Butter-Cow (Navanīta-Dhenu)

Verse 1

अथ नवनीतधेनुदानमाहात्म्यम् ॥ होतोवाच ॥ नवनीतमयीं धेनुं शृणु राजन् प्रयत्नतः ॥ यां श्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः

บัดนี้จะกล่าวถึงมหิมาแห่งการถวายทาน ‘โคเนยสด’ โหตฤกล่าวว่า: “ข้าแต่พระราชา โปรดสดับด้วยความเพียรถึงโคที่ทำด้วยเนยสด; เมื่อได้ฟังแล้ว ย่อมพ้นจากบาปทั้งปวง—หาได้มีความสงสัยไม่”

Verse 2

गोमयेनानुलिप्तायां भूमौ गोचर्ममाणतः ॥ चर्म कृष्णमृगस्येव तस्योपरि च धारयेत्

บนพื้นดินที่ฉาบด้วยมูลโค ให้ปูหนังโคเป็นมาตราวัด; และวางทับด้วยหนังที่คล้ายหนังกวางดำ (กฤษณมฤค) อีกชั้นหนึ่ง

Verse 3

कुम्भं तु नवनीतस्य प्रस्थमात्रस्य धारयेत् ॥ वत्सं चतुर्थभागस्य तस्यामुत्तरतो न्यसेत्

ให้ตั้งหม้อบรรจุเนยสดปริมาณหนึ่งปรัสถะ; และให้วางลูกโคซึ่งมีขนาดหนึ่งในสี่ส่วน ไว้ทางทิศเหนือของนั้น

Verse 4

कृत्वा विधाननेन च राजसिंह सुवर्णशृङ्गी सुमुखा च कार्या ॥ नेत्रे च तस्या मणिमौक्तिकैस्तु कृत्वा तथान्यच्च गुडेन जिह्वाम्

และเมื่อจัดทำตามวิธีที่กำหนดแล้ว โอ้ราชสีห์ผู้เป็นยอดแห่งกษัตริย์ พึงทำให้มีเขาทองคำและมีพักตร์งดงาม; ดวงตาทำด้วยแก้วมณีและมุก และลิ้นนั้นก็ทำด้วยน้ำตาลอ้อยก้อน (กูฏ) เช่นกัน

Verse 5

ओष्ठौ च पुष्पैश्च फलैश्च दन्ताः प्रकल्प्य सास्नां च सितैश्च सूत्रैः ।। जिह्वां तथा शर्करया प्रकल्प्य फलानि दन्ताः कम्बलं पट्टसूत्रम् ॥

จงประดิษฐ์ริมฝีปากด้วยดอกไม้ และประดิษฐ์ฟันด้วยผลไม้; แล้วจัดส่วนเหนียงคอ (สาสนะ) ด้วยด้ายสีขาว. อีกทั้งจงประดิษฐ์ลิ้นด้วยน้ำตาล; จัดผลไม้เป็นฟัน พร้อมทั้งถวายผ้าห่มและด้ายผ้าทอเป็นเครื่องประกอบ.

Verse 6

नवनीतस्तनीं राजन् इक्षुपादां प्रकल्पयेत् ।। ताम्रपृष्ठां रौप्यखुरां दर्भरोमकृतच्छविम् ॥

ข้าแต่พระราชา พึงประดิษฐ์ (โค) ให้มีเต้านมเป็นเนยสด และขาเป็นอ้อย—มีหลังเป็นทองแดง กีบเป็นเงิน และมีประกายด้วย ‘ขน’ ที่ทำจากหญ้ากุศะ (ดರ್ಭะ).

Verse 7

स्वर्णशृङ्गीं रौप्यखुरां पञ्चरत्नसमन्विताम् ।। चतुर्भिस्तिलपात्रैश्च संवृतां सर्वतो दिशि ॥

ให้มีเขาทองคำและกีบเงิน ประกอบด้วยรัตนะทั้งห้า; และให้ล้อมรอบทุกทิศด้วยภาชนะงา (ติล) สี่ใบ.

Verse 8

आच्छाद्य वस्त्रयुग्मेन गन्धपुष्पैरलङ्कृताम् ।। दीपांश्च दिक्षु प्रज्वाल्य ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥

เมื่อคลุมด้วยผ้าคู่หนึ่ง และประดับด้วยเครื่องหอมกับดอกไม้; แล้วจุดประทีปตามทิศทั้งหลาย พึงน้อมถวายแก่พราหมณ์.

Verse 9

मन्त्रास्त एव जप्तव्याः सर्वधेनुषु ये स्मृताः ।। पुरा देवासुरैः सर्वैः सागरस्य तु मन्थने ॥

มนตร์เหล่านั้นเองที่ทรงจำไว้สำหรับการถวายโคทานทุกประการ พึงสวดภาวนา—ดังที่ครั้งโบราณ เทวดาและอสูรทั้งปวงได้กระทำในคราวกวนเกษียรสมุทร.

Verse 10

एवमुच्चार्य तां दद्याद्ब्राह्मणाय कुटुम्बिने ।। धेनुं च दत्त्वा सुदुघां सोपधानां नयेद्गृहम् ॥

ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว พึงถวายแก่พราหมณ์ผู้ครองเรือน และเมื่อถวายโคนมอันให้น้ำนมดีแล้ว พร้อมทั้งเบาะ/เครื่องรองรับ พึงจูงโคที่ถวายไปยังเรือนของผู้รับทาน

Verse 11

हविर् एवं रसं चैव विप्रवर्यस्य भूपते ।। भुक्त्वा तिष्ठेद्दिनं राजन् धेनुदस्त्रीणि वै द्विजः ॥

ดังนี้แล โอ้เจ้าแห่งแผ่นดิน จึงจัดอาหารบูชา (หวิส) และน้ำ/รสอันเป็นสาระให้แก่พราหมณ์ผู้ประเสริฐ ครั้นฉันแล้ว โอ้พระราชา ผู้เกิดสองครั้งพึงพำนักตลอดหนึ่งวัน โดยประพฤติวัตรที่เกี่ยวเนื่องกับการถวายโคทาน

Verse 12

यः प्रपश्यति तां धेनुं दीयमानां नरोत्तम ।। सर्वपापविनिर्मुक्तः शिवसायुज्यतां व्रजेत् ॥

โอ้บุรุษผู้ประเสริฐ ผู้ใดเห็นโคนั้นขณะกำลังถวายทาน ผู้นั้นย่อมพ้นจากบาปทั้งปวง และบรรลุสายุชยะ คือความเป็นหนึ่ง/ความสนิทสนมกับพระศิวะ

Verse 13

पितृभिः पूर्वजैः सार्द्धं भविष्यद्भिश्च मानवः ।। विष्णुलोकं व्रजत्याशु यावदाभूतसम्प्लवम् ॥

พร้อมกับบรรพชน (ปิตฤ) และปู่ย่าตายายแต่ก่อน รวมทั้งผู้ที่จะมาภายหน้า มนุษย์ย่อมไปสู่วิษณุโลกโดยเร็ว—ตราบจนถึงมหาปรลัย คือการล่มสลายแห่งสรรพสัตว์ทั้งปวง

Verse 14

य इदं शृणुयाद्भक्त्या श्रावयेद्वापि मानवः ।। सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोके महीयते ॥

ผู้ใดฟังข้อความนี้ด้วยศรัทธาภักดี หรือแม้ทำให้ผู้อื่นได้ฟัง ผู้นั้นย่อมมีจิตบริสุทธิ์จากบาปทั้งปวง และได้รับการยกย่องในวิษณุโลก

Verse 15

उत्पन्नं दिव्यममृतं नवनीतमिदं शुभम् ॥ आप्यायनं तु भूतानां नवनीत नमोऽस्तु ते ॥

เนยอันเป็นมงคลนี้บังเกิดดุจอมฤตทิพย์; เป็นเครื่องหล่อเลี้ยงและเสริมกำลังแก่สรรพสัตว์ทั้งหลาย ข้าแต่เนย ขอถวายความนอบน้อมแด่ท่าน