
Sukta 6.66
Bharadvāja (Book 6 family attribution)
Marut-gaṇa (with Pṛśni as their mother in the hymn’s imagery)
Triṣṭubh
บทสวดนี้สรรเสริญหมู่มารุตะว่าเป็นโอรสผู้ดุดันและเรืองรองของรุทระ—เทพพายุผู้กรูมาด้วยกำลังอันฉับไว จนทำให้สองโลกคือสวรรค์และแผ่นดินสั่นสะเทือนและประหนึ่งถูก “เทียมแอก” เข้าด้วยกัน ด้วยภาพพฤศนีในฐานะแม่โคผู้สมบูรณ์ก่อเกิดความอุดม ผู้ประพันธ์รำลึกถึงกำเนิด การหล่อเลี้ยง และแก่นรัศมีอันสว่างไสวของพวกเขาที่ถูกปลดปล่อยเพื่อเกื้อกูลมนุษย์ จุดมุ่งหมายของสุคตะนี้ทั้งเพื่อสรรเสริญและเพื่อเชื้อเชิญ ให้มารุตะมาสู่ยัญพิธี เพื่อให้พลัง การคุ้มครอง และแรงผลักดันแห่งชัยชนะของพวกเขาเสริมกำลังแก่ผู้บูชา
Mantra 1
वपुर्नु तच्चिकितुषे चिदस्तु समानं नाम धेनु पत्यमानम् । मर्तेष्वन्यद्दोहसे पीपाय सकृच्छुक्रं दुदुहे पृश्निरूधः ॥
ขอให้รูปนั้นเป็นที่รู้แจ้งแม้แก่ผู้รู้: นามเดียวกัน—โคผู้หล่อเลี้ยง ผู้ครองเป็นนาย. แต่ท่ามกลางมนุษย์ นางพองเต็มเพื่อการรีดนมอีกครา; ครั้นรีดเอาสาระอันสุกใสออกแล้ว—ปฤศนี (Pṛśni) มารดา เต้านมแห่งความอุดมของนาง.
Mantra 2
ये अग्नयो न शोशुचन्निधाना द्विर्यत्त्रिर्मरुतो वावृधन्त । अरेणवो हिरण्ययास एषां साकं नृम्णैः पौंस्येभिश्च भूवन् ॥
เมื่อถูกจุดขึ้น พวกเขาลุกโชติช่วงดุจเปลวไฟ—เหล่ามารุต (Maruts)—เติบโตทวีสองชั้น ทวีสามชั้น ไร้มลทิน เปล่งประกายดุจทองคำ; พร้อมด้วยเดชานุภาพแห่งบุรุษและพลังอันองอาจ พวกเขาบังเกิดร่วมกันและยืนหยัดอยู่.
Mantra 3
रुद्रस्य ये मीळ्हुषः सन्ति पुत्रा याँश्चो नु दाधृविर्भरध्यै । विदे हि माता महो मही षा सेत्पृश्निः सुभ्वे गर्भमाधात् ॥
พวกเขาคือบุตรแห่งรุทระ (Rudra) ผู้ประทานความเพิ่มพูนอันอุดม—ผู้ซึ่งบัดนี้ดาธฤวิ (Dādhṛvi) นำมาข้างหน้าเพื่อให้เรารับไว้และอุ้มชู. แท้จริง มารดาของพวกเขาเป็นที่รู้กัน: ผู้กว้างใหญ่ ผู้ยิ่งใหญ่คือความยิ่งใหญ่; ปฤศนี (Pṛśni) ได้วางตัวอ่อนลงในครรภ์อันงามแล้ว.
Mantra 4
न य ईषन्ते जनुषोऽया न्वन्तः सन्तोऽवद्यानि पुनानाः । निर्यद्दुह्रे शुचयोऽनु जोषमनु श्रिया तन्वमुक्षमाणाः ॥
พวกเขามิได้สะดุดตั้งแต่กำเนิด และมิได้หันเหออกนอกทาง; เมื่อดำรงอยู่แล้ว ย่อมชำระสิ่งอันควรถูกตำหนิให้หมดไป. ครั้นเหล่าผู้บริสุทธิ์รีดน้ำนมออกมา ก็ทำด้วยความยินดีรับสนอง; พวกเขารินศรีสง่าลงบนกายของตนเอง ให้เพิ่มพูนยิ่งขึ้น.
Mantra 5
मक्षू न येषु दोहसे चिदया आ नाम धृष्णु मारुतं दधानाः । न ये स्तौना अयासो मह्ना नू चित्सुदानुरव यासदुग्रान् ॥
ท่ามกลางพวกเขา แม้ในการรีดน้ำนมก็ไม่หลงทางเลย; พวกเขาทรงไว้ซึ่งพลังมารุต (Marut) อันห้าวหาญไว้ในนามนั้นเอง. คำสรรเสริญของพวกเขามิได้อ่อนแรง มิได้พร่องด้วยความยิ่งใหญ่; แม้ผู้ให้ทานผู้เอื้อเฟื้อก็ยังน้อมลงต่อหน้าผู้ดุเดือดเหล่านั้น.
Mantra 6
त इदुग्राः शवसा धृष्णुषेणा उभे युजन्त रोदसी सुमेके । अध स्मैषु रोदसी स्वशोचिरामवत्सु तस्थौ न रोकः ॥
เหล่าผู้ดุเดือดเหล่านี้ ด้วยพละกำลัง ด้วยกองทัพอันห้าวหาญ ผูกสองโลก (ฟ้ากับดิน) เข้าด้วยกันให้ประสานดี. แล้วท่ามกลางสองโลกนั้น รัศมีที่ส่องเองได้ก็ตั้งมั่นอยู่ในหมู่ผู้ทรงอำนาจ ดุจเรือนสว่างไสว.
Mantra 7
अनेनो वो मरुतो यामो अस्त्वनश्वश्चिद्यमजत्यरथीः । अनवसो अनभीशू रजस्तूर्वि रोदसी पथ्या याति साधन् ॥
ข้าแต่เหล่ามารุต (Maruts) ขอให้วิถีของท่านไม่ขาดตอน—แม้ไร้ม้าก็ขับเคลื่อนได้ แม้ไร้รถศึกก็แล่นไปได้. ไร้บังเหียน ไร้แส้ ผู้ข้ามผ่านห้วงอากาศก็เคลื่อนไป; เขาสร้างหนทางระหว่างสองโลกให้เป็นไปได้ และทำกิจให้สำเร็จ.
Mantra 8
नास्य वर्ता न तरुता न्वस्ति मरुतो यमवथ वाजसातौ । तोके वा गोषु तनये यमप्सु स व्रजं दर्ता पार्ये अध द्योः ॥
สำหรับเขา ไม่มีทางหวนกลับ ไม่มีผู้ใดเอาชนะได้—โอ มรุททั้งหลาย ผู้ซึ่งท่านเกื้อหนุนในชัยแห่งความอุดม (vāja-sāti) นั้น. ไม่ว่าในเด็กน้อย ในฝูงโค ในเชื้อสาย หรือในสายน้ำทั้งหลาย—เขาย่อมทลายคอก/ค่าย (vraja) เปิดออก แม้ ณ ขอบเขตอันไกลโพ้น ก็ยังภายใต้ฟากฟ้าได้ทำให้แตกพัง.
Mantra 9
प्र चित्रमर्कं गृणते तुराय मारुताय स्वतवसे भरध्वम् । ये सहांसि सहसा सहन्ते रेजते अग्ने पृथिवी मखेभ्यः ॥
จงนำบทสรรเสริญอันสว่างไสวออกมา เพื่อผู้ว่องไว เพื่อฤทธาแห่งมรุทผู้มีพลังด้วยตน (svatavas). ผู้ใดด้วยกำลังทนทานและข่มต้านทานทั้งหลายได้—โอ อัคนี แผ่นดินย่อมสั่นสะเทือนด้วยพิธีบูชาของเขาเหล่านั้น.
Mantra 10
त्विषीमन्तो अध्वरस्येव दिद्युत्तृषुच्यवसो जुह्वो नाग्नेः । अर्चत्रयो धुनयो न वीरा भ्राजज्जन्मानो मरुतो अधृष्टाः ॥
เขาทั้งหลายเปี่ยมด้วยเดชอันลุกโพลง ดุจสายฟ้าแห่งพิธีบูชา; มรุททั้งหลายไม่หยุดนิ่งในความเคลื่อนไหวอันรวดเร็ว ประหนึ่งลิ้นเพลิงของอัคนี (Agni). เป็นผู้ขับขานบทสวด เขาทั้งหลายกึกก้องปั่นป่วนดุจวีรชน; กำเนิดในรัศมี มรุททั้งหลายย่อมไม่อาจพิชิตได้.
Mantra 11
तं वृधन्तं मारुतं भ्राजदृष्टिं रुद्रस्य सूनुं हवसा विवासे । दिवः शर्धाय शुचयो मनीषा गिरयो नाप उग्रा अस्पृध्रन् ॥
ข้าพเจ้าบูชาพลังมารุตผู้เจริญทวี—ผู้มีหอกส่องประกาย ผู้มีทัศนะเรืองรอง บุตรแห่งรุทระ—ด้วยเสียงเรียกแห่งความปรารถนาอันศักดิ์สิทธิ์ เพื่อหมู่ทัพอันผ่องใสแห่งสวรรค์ ความคิดของข้าพเจ้าจึงบริสุทธิ์; พวกเขาดุจภูผา ดุจสายน้ำอันดุดัน โถมรุกไปในศึกชิงอันมิอาจต้านทานได้.
They are a fierce but beneficent troop of storm-deities—Rudra’s sons—described as radiant, spear-bearing, roaring in thunder, and moving together with disciplined power.
Pṛśni is used as a vivid maternal image: an abundant Cow whose ‘bright essence’ is milked out, symbolizing the Maruts’ birth/nourishment and the life-giving release of power (like rain and vitality) for mortals.
It means the Maruts dynamically connect heaven and earth through their storm-force—making the cosmic realms act in concert and bringing down energizing, rain-bearing power into the human sphere.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.