
Sukta 6.66
Bharadvāja (Book 6 family attribution)
Marut-gaṇa (with Pṛśni as their mother in the hymn’s imagery)
Triṣṭubh
บทสวดนี้สรรเสริญหมู่มารุตะว่าเป็นโอรสผู้ดุดันและเรืองรองของรุทระ—เทพพายุผู้กรูมาด้วยกำลังอันฉับไว จนทำให้สองโลกคือสวรรค์และแผ่นดินสั่นสะเทือนและประหนึ่งถูก “เทียมแอก” เข้าด้วยกัน ด้วยภาพพฤศนีในฐานะแม่โคผู้สมบูรณ์ก่อเกิดความอุดม ผู้ประพันธ์รำลึกถึงกำเนิด การหล่อเลี้ยง และแก่นรัศมีอันสว่างไสวของพวกเขาที่ถูกปลดปล่อยเพื่อเกื้อกูลมนุษย์ จุดมุ่งหมายของสุคตะนี้ทั้งเพื่อสรรเสริญและเพื่อเชื้อเชิญ ให้มารุตะมาสู่ยัญพิธี เพื่อให้พลัง การคุ้มครอง และแรงผลักดันแห่งชัยชนะของพวกเขาเสริมกำลังแก่ผู้บูชา
Mantra 1
वपुर्नु तच्चिकितुषे चिदस्तु समानं नाम धेनु पत्यमानम् । मर्तेष्वन्यद्दोहसे पीपाय सकृच्छुक्रं दुदुहे पृश्निरूधः ॥
ขอให้รูปนั้นเป็นที่รู้แจ้งแม้แก่ผู้รู้: นามเดียวกัน—โคผู้หล่อเลี้ยง ผู้ครองเป็นนาย. แต่ท่ามกลางมนุษย์ นางพองเต็มเพื่อการรีดนมอีกครา; ครั้นรีดเอาสาระอันสุกใสออกแล้ว—ปฤศนี (Pṛśni) มารดา เต้านมแห่งความอุดมของนาง.
Mantra 2
ये अग्नयो न शोशुचन्निधाना द्विर्यत्त्रिर्मरुतो वावृधन्त । अरेणवो हिरण्ययास एषां साकं नृम्णैः पौंस्येभिश्च भूवन् ॥
เมื่อถูกจุดขึ้น พวกเขาลุกโชติช่วงดุจเปลวไฟ—เหล่ามารุต (Maruts)—เติบโตทวีสองชั้น ทวีสามชั้น ไร้มลทิน เปล่งประกายดุจทองคำ; พร้อมด้วยเดชานุภาพแห่งบุรุษและพลังอันองอาจ พวกเขาบังเกิดร่วมกันและยืนหยัดอยู่.
Mantra 3
रुद्रस्य ये मीळ्हुषः सन्ति पुत्रा याँश्चो नु दाधृविर्भरध्यै । विदे हि माता महो मही षा सेत्पृश्निः सुभ्वे गर्भमाधात् ॥
พวกเขาคือบุตรแห่งรุทระ (Rudra) ผู้ประทานความเพิ่มพูนอันอุดม—ผู้ซึ่งบัดนี้ดาธฤวิ (Dādhṛvi) นำมาข้างหน้าเพื่อให้เรารับไว้และอุ้มชู. แท้จริง มารดาของพวกเขาเป็นที่รู้กัน: ผู้กว้างใหญ่ ผู้ยิ่งใหญ่คือความยิ่งใหญ่; ปฤศนี (Pṛśni) ได้วางตัวอ่อนลงในครรภ์อันงามแล้ว.
Mantra 4
न य ईषन्ते जनुषोऽया न्वन्तः सन्तोऽवद्यानि पुनानाः । निर्यद्दुह्रे शुचयोऽनु जोषमनु श्रिया तन्वमुक्षमाणाः ॥
พวกเขามิได้สะดุดตั้งแต่กำเนิด และมิได้หันเหออกนอกทาง; เมื่อดำรงอยู่แล้ว ย่อมชำระสิ่งอันควรถูกตำหนิให้หมดไป. ครั้นเหล่าผู้บริสุทธิ์รีดน้ำนมออกมา ก็ทำด้วยความยินดีรับสนอง; พวกเขารินศรีสง่าลงบนกายของตนเอง ให้เพิ่มพูนยิ่งขึ้น.
Mantra 5
मक्षू न येषु दोहसे चिदया आ नाम धृष्णु मारुतं दधानाः । न ये स्तौना अयासो मह्ना नू चित्सुदानुरव यासदुग्रान् ॥
ท่ามกลางพวกเขา แม้ในการรีดน้ำนมก็ไม่หลงทางเลย; พวกเขาทรงไว้ซึ่งพลังมารุต (Marut) อันห้าวหาญไว้ในนามนั้นเอง. คำสรรเสริญของพวกเขามิได้อ่อนแรง มิได้พร่องด้วยความยิ่งใหญ่; แม้ผู้ให้ทานผู้เอื้อเฟื้อก็ยังน้อมลงต่อหน้าผู้ดุเดือดเหล่านั้น.
Mantra 6
त इदुग्राः शवसा धृष्णुषेणा उभे युजन्त रोदसी सुमेके । अध स्मैषु रोदसी स्वशोचिरामवत्सु तस्थौ न रोकः ॥
เหล่าผู้ดุเดือดเหล่านี้ ด้วยพละกำลัง ด้วยกองทัพอันห้าวหาญ ผูกสองโลก (ฟ้ากับดิน) เข้าด้วยกันให้ประสานดี. แล้วท่ามกลางสองโลกนั้น รัศมีที่ส่องเองได้ก็ตั้งมั่นอยู่ในหมู่ผู้ทรงอำนาจ ดุจเรือนสว่างไสว.
Mantra 7
अनेनो वो मरुतो यामो अस्त्वनश्वश्चिद्यमजत्यरथीः । अनवसो अनभीशू रजस्तूर्वि रोदसी पथ्या याति साधन् ॥
ข้าแต่เหล่ามารุต (Maruts) ขอให้วิถีของท่านไม่ขาดตอน—แม้ไร้ม้าก็ขับเคลื่อนได้ แม้ไร้รถศึกก็แล่นไปได้. ไร้บังเหียน ไร้แส้ ผู้ข้ามผ่านห้วงอากาศก็เคลื่อนไป; เขาสร้างหนทางระหว่างสองโลกให้เป็นไปได้ และทำกิจให้สำเร็จ.
Mantra 8
नास्य वर्ता न तरुता न्वस्ति मरुतो यमवथ वाजसातौ । तोके वा गोषु तनये यमप्सु स व्रजं दर्ता पार्ये अध द्योः ॥
สำหรับเขา ไม่มีทางหวนกลับ ไม่มีผู้ใดเอาชนะได้—โอ มรุททั้งหลาย ผู้ซึ่งท่านเกื้อหนุนในชัยแห่งความอุดม (vāja-sāti) นั้น. ไม่ว่าในเด็กน้อย ในฝูงโค ในเชื้อสาย หรือในสายน้ำทั้งหลาย—เขาย่อมทลายคอก/ค่าย (vraja) เปิดออก แม้ ณ ขอบเขตอันไกลโพ้น ก็ยังภายใต้ฟากฟ้าได้ทำให้แตกพัง.
Mantra 9
प्र चित्रमर्कं गृणते तुराय मारुताय स्वतवसे भरध्वम् । ये सहांसि सहसा सहन्ते रेजते अग्ने पृथिवी मखेभ्यः ॥
จงนำบทสรรเสริญอันสว่างไสวออกมา เพื่อผู้ว่องไว เพื่อฤทธาแห่งมรุทผู้มีพลังด้วยตน (svatavas). ผู้ใดด้วยกำลังทนทานและข่มต้านทานทั้งหลายได้—โอ อัคนี แผ่นดินย่อมสั่นสะเทือนด้วยพิธีบูชาของเขาเหล่านั้น.
Mantra 10
त्विषीमन्तो अध्वरस्येव दिद्युत्तृषुच्यवसो जुह्वो नाग्नेः । अर्चत्रयो धुनयो न वीरा भ्राजज्जन्मानो मरुतो अधृष्टाः ॥
เขาทั้งหลายเปี่ยมด้วยเดชอันลุกโพลง ดุจสายฟ้าแห่งพิธีบูชา; มรุททั้งหลายไม่หยุดนิ่งในความเคลื่อนไหวอันรวดเร็ว ประหนึ่งลิ้นเพลิงของอัคนี (Agni). เป็นผู้ขับขานบทสวด เขาทั้งหลายกึกก้องปั่นป่วนดุจวีรชน; กำเนิดในรัศมี มรุททั้งหลายย่อมไม่อาจพิชิตได้.
Mantra 11
तं वृधन्तं मारुतं भ्राजदृष्टिं रुद्रस्य सूनुं हवसा विवासे । दिवः शर्धाय शुचयो मनीषा गिरयो नाप उग्रा अस्पृध्रन् ॥
ข้าพเจ้าบูชาพลังมารุตผู้เจริญทวี—ผู้มีหอกส่องประกาย ผู้มีทัศนะเรืองรอง บุตรแห่งรุทระ—ด้วยเสียงเรียกแห่งความปรารถนาอันศักดิ์สิทธิ์ เพื่อหมู่ทัพอันผ่องใสแห่งสวรรค์ ความคิดของข้าพเจ้าจึงบริสุทธิ์; พวกเขาดุจภูผา ดุจสายน้ำอันดุดัน โถมรุกไปในศึกชิงอันมิอาจต้านทานได้.
They are a fierce but beneficent troop of storm-deities—Rudra’s sons—described as radiant, spear-bearing, roaring in thunder, and moving together with disciplined power.
Pṛśni is used as a vivid maternal image: an abundant Cow whose ‘bright essence’ is milked out, symbolizing the Maruts’ birth/nourishment and the life-giving release of power (like rain and vitality) for mortals.
It means the Maruts dynamically connect heaven and earth through their storm-force—making the cosmic realms act in concert and bringing down energizing, rain-bearing power into the human sphere.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.