HomeRig VedaMandala 6Sukta 66Mantra 1
Next Mantra

Rig Veda 6.66.1Mandala 6, Sukta 66, Mantra 1

Sukta 6.66

Rishi: Bharadvāja (Book 6 family attribution)
Devata: Marut-gaṇa (with Pṛśni as their mother in the hymn’s imagery)
Chandas: Triṣṭubh

वपुर्नु तच्चिकितुषे चिदस्तु समानं नाम धेनु पत्यमानम् । मर्तेष्वन्यद्दोहसे पीपाय सकृच्छुक्रं दुदुहे पृश्निरूधः ॥

vápur nu tát cikituṣé cid astu samānáṃ nā́ma dhénu pátyamānam | márteṣv anyád dóhase pīpā́ya sakṛ́c chukráṃ duduhe pṛ́śnir ū́dhaḥ ||

ขอให้รูปนั้นเป็นที่รู้แจ้งแม้แก่ผู้รู้: นามเดียวกัน—โคผู้หล่อเลี้ยง ผู้ครองเป็นนาย. แต่ท่ามกลางมนุษย์ นางพองเต็มเพื่อการรีดนมอีกครา; ครั้นรีดเอาสาระอันสุกใสออกแล้ว—ปฤศนี (Pṛśni) มารดา เต้านมแห่งความอุดมของนาง.

वपुःform, appearance
वपुः:
कर्तृ (वाक्यविषय/प्रधानीय)
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
नुnow, indeed
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
तत्that
तत्:
कर्तृ (अस्तु इत्यस्य विषयः)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
चिकितुषेto the discerning/wise one
चिकितुषे:
सम्प्रदान (यस्य कृते/यस्मै)
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootचिकित् (धातु; परिपूर्ण/इच्छा-ज्ञानार्थ), कृदन्त-प्रातिपदिक: चिकित्सु/चिकितुष्
चिद्even
चिद्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
अस्तुlet it be
अस्तु:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
समानम्the same
समानम्:
कर्म (धे इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootसमान (प्रातिपदिक)
नामname
नाम:
कर्म (धे इत्यस्य)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
धेनुthe cow
धेनु:
कर्तृ (धे इत्यस्य)
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
पत्यमानम्being a lord/master (of it)
पत्यमानम्:
कर्म (धे इत्यस्य)
TypeParticiple
Rootपत्/पत्‍य (धातु; ‘स्वामित्वे/पतित्वे’), कृदन्त: पत्य-मान
मर्तेषुamong mortals
मर्तेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमर्त (प्रातिपदिक)
अन्यत्another (thing)
अन्यत्:
कर्म (दोहसे इत्यस्य)
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
दोहसेfor milking
दोहसे:
सम्प्रदान/प्रयोजन
TypeVerbal noun (infinitival dative)
Rootदुह् (धातु) → दोह (कृदन्त/भाव)
पीपायhas made swell/has filled (with milk)
पीपाय:
TypeVerb
Rootपा (धातु; ‘पाने/पोषणे’), परफेक्ट्-रूपम्
सकृत्once
सकृत्:
TypeIndeclinable
Rootसकृत् (अव्यय)
शुक्रम्bright/clear (milk)
शुक्रम्:
कर्म (दुदुहे इत्यस्य)
TypeAdjective/Noun
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
दुदुहेmilked
दुदुहे:
TypeVerb
Rootदुह् (धातु)
पृश्निःPṛśni (the speckled cow; mythic mother)
पृश्निः:
कर्तृ (दुदुहे इत्यस्य)
TypeNoun
Rootपृश्नि (प्रातिपदिक)
ऊधःudder
ऊधः:
अपादान/अधिकरण (दोहने स्रोतः ‘from the udder’)
TypeNoun
Rootऊधस् (प्रातिपदिक)

Ask anything about this verse

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App