Sukta 105

Mantra 1

चन्द्रमा अप्स्वन्तरा सुपर्णो धावते दिवि । न वो हिरण्यनेमयः पदं विन्दन्ति विद्युतो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

จันทราอยู่ท่ามกลางสายน้ำ เป็นผู้มีปีกงาม วิ่งแล่นในท้องฟ้า สายฟ้าที่มีขอบทองหาไม่พบรอยบาทของท่าน; แต่เกี่ยวกับโลกคู่—ฟ้ากับดิน—ข้าพเจ้ารู้ว่า ผู้ส่องสว่างมีวิถีเร้นลับ อยู่พ้นเอื้อมสายตาภายนอก

Mantra 2

अर्थमिद्वा उ अर्थिन आ जाया युवते पतिम् । तुञ्जाते वृष्ण्यं पयः परिदाय रसं दुहे वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

ดุจผู้แสวงหาผลอันแท้จริง วิญญาณดั่งเจ้าสาวย่อมเข้าหาพระผู้เป็นนายหนุ่ม; นางคั้นน้ำนมแห่งพลังอันองอาจ หลั่งรินเวียนรอบ แล้วรีดเอารสแก่นสาร—โอ้ฟ้าและแผ่นดิน จงรู้เถิดว่านี่คือทรัพย์ภายในของข้า.

Mantra 3

मो षु देवा अदः स्वरव पादि दिवस्परि । मा सोम्यस्य शम्भुवः शूने भूम कदा चन वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

โอ้เหล่าเทพ อย่าให้แสงสว่างนั้นแห่งสวรรค์ร่วงหล่นจากเราไป; ขออย่าให้เราขาดพร่อง ณ กาลใดเลย จากคุณความดีของโสมะ (Soma) ผู้บันดาลศานติสุข—โอ้ฟ้าและแผ่นดิน จงรู้ขุมทรัพย์แห่งการแสวงหาของข้า.

Mantra 4

यज्ञं पृच्छाम्यवमं स तद्दूतो वि वोचति । क्व ऋतं पूर्व्यं गतं कस्तद्बिभर्ति नूतनो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

ข้าถามพิธีบูชา ณ ที่นั่งอันต่ำสุดของมัน แล้วมันกล่าวออกมาในฐานะทูตว่า: ‘ฤตะ (ṛta) อันโบราณ—สัจจะและระเบียบ—ไปอยู่ ณ ที่ใด? บัดนี้ผู้ใดเล่าถือมันขึ้นใหม่?’—โอ้ฟ้าและแผ่นดิน จงรู้ขุมทรัพย์แห่งการแสวงหาของข้า.

Mantra 5

अमी ये देवाः स्थन त्रिष्वा रोचने दिवः । कद्व ऋतं कदनृतं क्व प्रत्ना व आहुतिर्वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

โอ้เหล่าเทพผู้ตั้งมั่นอยู่ในแดนสว่างสามชั้นแห่งฟ้า—ในหมู่ท่าน อะไรคือ ṛta (ความจริงและระเบียบอันศักดิ์สิทธิ์) และอะไรคือ anṛta (ความไม่จริงและความวิปลาส)? บูชายัญดึกดำบรรพ์ของท่านบัดนี้อยู่ ณ ที่ใด?—โอ้ฟ้าและแผ่นดิน จงรู้ขุมทรัพย์แห่งการแสวงหาของข้าพเจ้านี้เถิด

Mantra 6

कद्व ऋतस्य धर्णसि कद्वरुणस्य चक्षणम् । कदर्यम्णो महस्पथाति क्रामेम दूढ्यो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

เมื่อใดเราจักถึงรากฐานแห่ง ṛta; เมื่อใดจักถึงทัศนะอันกว้างไกลของวรุณะ (Varuṇa); และเมื่อใดจักก้าวข้ามช่องคับคั่งอันบีบคั้นนี้ไปได้ ด้วยมหาปถะของอริยมัน (Aryaman)?—โอ้ฟ้าและแผ่นดิน จงรู้ขุมทรัพย์แห่งการแสวงหาของข้าพเจ้านี้เถิด

Mantra 7

अहं सो अस्मि यः पुरा सुते वदामि कानि चित् । तं मा व्यन्त्याध्यो वृको न तृष्णजं मृगं वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

ข้าพเจ้านั่นเอง—ผู้ซึ่งครั้งก่อน ณ โสมะ (Soma) อันคั้นแล้ว ได้เปล่งถ้อยคำมากมาย; บัดนี้ความยากไร้ไล่ล่าข้าพเจ้า ดุจหมาป่าไล่ล่ากวางผู้เกิดจากความกระหาย—โอ้ฟ้าและแผ่นดิน จงรู้ขุมทรัพย์แห่งการแสวงหาของข้าพเจ้านี้เถิด

Mantra 8

सं मा तपन्त्यभितः सपत्नीरिव पर्शवः । मूषो न शिश्ना व्यदन्ति माध्यः स्तोतारं ते शतक्रतो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

แรงกดดันแผดเผาข้าพเจ้ารอบด้าน ดุจภรรยาร่วมเรือนผู้เป็นศัตรูกัน; ดุจหนูแทะเชือก ความขัดสนก็กัดกร่อนข้าพเจ้า—โอ ศตกรตุ ผู้ทรงร้อยกลศึก นักสรรเสริญของท่าน; โอ ฟ้ากับแผ่นดิน (โรทสี) จงรู้เถิดซึ่งทรัพย์อันล้ำค่าของการแสวงหานี้ของข้าพเจ้า

Mantra 9

अमी ये सप्त रश्मयस्तत्रा मे नाभिरातता । त्रितस्तद्वेदाप्त्यः स जामित्वाय रेभति वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

รัศมีทั้งเจ็ดเหล่านั้น—ที่นั่นสะดือของข้าพเจ้าถูกยืดออกและผูกตรึงไว้; ตฤตะ อาปฺตยะ รู้สิ่งนั้น และร้องเรียกเพื่อความเป็นญาติ—โอ ฟ้ากับแผ่นดิน (โรทสี) จงรู้เถิดซึ่งทรัพย์อันล้ำค่าของการแสวงหานี้ของข้าพเจ้า

Mantra 10

अमी ये पञ्चोक्षणो मध्ये तस्थुर्महो दिवः । देवत्रा नु प्रवाच्यं सध्रीचीना नि वावृतुर्वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

ผู้ทรงพลังทั้งห้านั้นยืนอยู่กลางมหาฟ้า; หันพร้อมกันไปสู่ฝ่ายเทพ (เทวตรา) พวกเขาได้โอบล้อมสิ่งซึ่งควรถูกประกาศ—โอ ฟ้ากับแผ่นดิน (โรทสี) จงรู้เถิดซึ่งทรัพย์อันล้ำค่าของการแสวงหานี้ของข้าพเจ้า

Mantra 11

सुपर्णा एत आसते मध्य आरोधने दिवः । ते सेधन्ति पथो वृकं तरन्तं यह्वतीरपो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

เหล่าผู้มีปีกงามนั่งอยู่ ณ ด่านกั้นกลางแห่งสวรรค์; พวกเขากีดกันหมาป่ามิให้ผ่านไปตามหนทาง เมื่อมันพยายามข้ามสายน้ำอันยิ่งใหญ่. — โอ้ฟ้าและแผ่นดิน ขอท่านจงรู้ขุมทรัพย์แห่งการแสวงหานี้ของข้า.

Mantra 12

नव्यं तदुक्थ्यं हितं देवासः सुप्रवाचनम् । ऋतमर्षन्ति सिन्धवः सत्यं तातान सूर्यो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

โอ้เหล่าเทพทั้งหลาย ถ้อยคำสรรเสริญอันใหม่ (ukthya) นี้ ซึ่งวางไว้ถูกที่และกล่าวได้ไพเราะ—ขอให้ตั้งมั่นเถิด. สายน้ำทั้งหลายไหลไปตาม ṛta (ระเบียบจักรวาล); สุริยะกางขยาย satya (ความจริง). ขอฟ้าและแผ่นดินจงรู้และยืนยันการค้นพบนี้ในข้า.

Mantra 13

अग्ने तव त्यदुक्थ्यं देवेष्वस्त्याप्यम् । स नः सत्तो मनुष्वदा देवान्यक्षि विदुष्टरो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

โอ้อัคนี (Agni) ถ้อยคำสรรเสริญอันดลใจของท่าน (ukthya) มีอยู่เป็นสิ่งที่พึงบรรลุท่ามกลางเหล่าเทพ. ขอท่านผู้ประทับในเรา จงบูชายัญแด่เทพทั้งหลายด้วยปรีชาดุจมนุษย์; โอ้ผู้รู้แน่ยิ่งกว่า จงสถาปนาการได้มานี้ไว้ในข้า—ขอฟ้าและแผ่นดินจงเป็นพยาน.

Mantra 14

सत्तो होता मनुष्वदा देवाँ अच्छा विदुष्टरः । अग्निर्हव्या सुषूदति देवो देवेषु मेधिरो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

ผู้ประทับนั่งเป็นโหตฤ ผู้รู้ทางมนุษย์แต่ยิ่งรู้ยิ่งกว่า เขามุ่งตรงไปสู่เหล่าเทพ อัคนี (Agni) จัดเตรียมและตั้งเครื่องบูชาอย่างสมบูรณ์; เป็นเทพในหมู่เทพ เป็นผู้มีปัญญา—ขอให้ฟ้ากับดินเป็นพยานแก่ข้าพเจ้าในสิ่งที่ได้ค้นพบแล้วนี้.

Mantra 15

ब्रह्मा कृणोति वरुणो गातुविदं तमीमहे । व्यूर्णोति हृदा मतिं नव्यो जायतामृतं वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

พรหมัน (brahmā—ถ้อยคำศักดิ์สิทธิ์ผู้ก่อรูป) สร้างหนทาง; วรุณะ (Varuṇa) ผู้รู้ทาง—เราวอนขอท่านนั้น เขาคลี่ความคิดภายในด้วยหัวใจ ขอให้ฤตะ (ṛta—ระเบียบสัจธรรมแห่งจักรวาล) ใหม่บังเกิดในเรา—ขอให้ฟ้ากับดินยืนยันการค้นพบนี้แก่ข้าพเจ้า.

Mantra 16

असौ यः पन्था आदित्यो दिवि प्रवाच्यं कृतः । न स देवा अतिक्रमे तं मर्तासो न पश्यथ वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

นั่นแลคือหนทางในสวรรค์ อาทิตยะ (Āditya) ทำให้เป็นสิ่งที่ประกาศกล่าวได้ แม้เหล่าเทพก็ไม่ก้าวล่วงมัน แต่ปุถุชนผู้ต้องตายกลับไม่เห็นมัน ขอให้ฟ้ากับดินยืนยันในข้าพเจ้าถึงการค้นพบหนทางอันแท้นี้.

Mantra 17

त्रितः कूपेऽवहितो देवान्हवत ऊतये । तच्छुश्राव बृहस्पतिः कृण्वन्नंहूरणादुरु वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

ตรีตะ (Trita) ถูกโยนลงและถูกกักไว้ในบ่อ จึงร้องเรียกเหล่าเทพเพื่อขอความคุ้มครอง บฤหสปติ (Bṛhaspati) ได้ยินเสียงนั้น แล้วทำให้ที่คับแคบกลายเป็นที่กว้าง นำมาซึ่งการปลดปล่อย ขอให้ฟ้ากับดิน (rodasī) จงยืนยัน “การค้นพบอันช่วยให้รอด” นี้ไว้ในตัวข้าพเจ้า

Mantra 18

अरुणो मा सकृद्वृकः पथा यन्तं ददर्श हि । उज्जिहीते निचाय्या तष्टेव पृष्ट्यामयी वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

หมาป่าสีแดงอมเหลืองเคยเห็นข้าพเจ้าเดินไปตามทาง มันอ้าขากรรไกร จ้องจากเบื้องล่าง—ดุจเครื่องมือที่ช่างแต่งขึ้นซึ่งเฉือนสีข้าง ขอให้ฟ้ากับดิน (rodasī) จงยืนยัน “การค้นพบ” ที่ทำให้ข้าพเจ้ารอดพ้นจากภัยอันกลืนกินนี้ไว้ในตัวข้าพเจ้า

Mantra 19

एनाङ्गूषेण वयमिन्द्रवन्तोऽभि ष्याम वृजने सर्ववीराः । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥

ด้วยบทสรรเสริญอันเกิดจากแรงดลใจนี้ ขอให้พวกเรา—ผู้มีอินทระ (Indra) เป็นที่พึ่ง—มีชัยในยามคับขัน และก้าวพ้นออกมาพร้อมพลังวีรชนทั้งปวง ขอให้มิตร (Mitra) และวรุณะ (Varuṇa) ทำให้เรากว้างใหญ่ไพบูลย์ และขอให้อทิติ (Aditi) แม่น้ำสินธุ (Sindhu) แผ่นดิน และฟ้า จงทำให้ความสำเร็จนั้นมั่นคงในตัวเรา