Adhyaya 198: Description of the Torments within the Cycle of Rebirth: Hymn to Yama and the Introduction to Citragupta’s Administration

Verse 1

अथ संसारचक्रयातनास्वरूपवर्णनम् ॥ वर्तमानः सभामध्ये राजा प्रेतपुराधिपः ॥ मामेकमृषभं तत्र दर्शनं च ददौ यमः

ఇప్పుడు సంసారచక్రంలోని యాతనల స్వరూపవర్ణనం. సభ మధ్యలో ప్రేతపురాధిపతి రాజు ఉన్నప్పుడు, యముడు అక్కడ నాకు—ఋషభుడు (శ్రేష్ఠ ఋషి)—దర్శనం ఇచ్చాడు॥

Verse 2

याथातथ्येन मे पूजा कार्येण विधिना अकरोत् ॥ आसनं पाद्यमर्घ्यं च वेददृष्टेन कर्मणा

అతడు యథావిధిగా నా పూజను నిర్వహించాడు—వేదసమ్మత కర్మ ప్రకారం ఆసనం, పాద్యం, అర్ఘ్యాన్ని సమర్పించాడు।

Verse 3

अब्रवीच्च पुनर्हृष्टो ह्यास्यतां च वरासने ॥ काञ्चने कुशसंच्छन्ने दिव्यपुष्पोपशोभिते

మళ్లీ ఆనందంతో అతడు అన్నాడు—“దయచేసి శ్రేష్ఠాసనంపై ఆసీనులవండి; అది స్వర్ణమయం, కుశతో కప్పబడి, దివ్యపుష్పాలతో అలంకృతం।”

Verse 4

तस्य वक्त्रं महारौद्रं नित्यमेव भयानकम् ॥ पश्यतस्तस्य मां विप्रास्ततः सौम्यतरं बभौ

అతని ముఖము మహారౌద్రమై నిత్యం భయంకరంగా ఉండేది; కానీ, ఓ విప్రులారా, అతడు నన్ను చూచినప్పుడు మరింత సౌమ్యంగా కనిపించాడు।

Verse 5

लोहिते तस्य वै नेत्रे जल्पतश्च पुनःपुनः ॥ पद्मपत्रनिभे चैव जज्ञाते मम सौहृदात्

అతని నేత్రాలు నిజంగా ఎర్రగా ఉండేవి, అతడు మళ్లీ మళ్లీ మాట్లాడేవాడు; అయినా నా పట్ల స్నేహం వల్ల అవి కమలపత్రసమానంగా మృదువయ్యాయి।

Verse 6

ततोऽहं तस्य भावेन भावितश्च पुनःपुनः ॥ प्रहृष्टमानसो जातो विश्वासं च परं गतः ॥

అప్పుడు నేను కూడా అతని భావంతో మళ్లీ మళ్లీ భావితుడనయ్యాను; నా మనస్సు ఆనందించింది, పరమ విశ్వాసాన్ని పొందాను।

Verse 7

तस्य प्रीतिकरं सद्यः सर्वदोषविनाशनम् ॥ कामदं च यशोदं च दैवतैश्चापि पूजितम् ॥

ఆ స్తోత్రం/క్రియ ఆయనను తక్షణమే ప్రసన్నుని చేస్తుంది, సమస్త దోషాలను నశింపజేస్తుంది, కోరిన ఫలమును యశస్సును ప్రసాదిస్తుంది; దేవతలచేత కూడా పూజింపబడుతుంది.

Verse 8

कालवृद्धिकरं स्तोत्रं क्षिप्रं तत्र उदीरयन् ॥ येन प्रीतो महातेजा यमः परमधार्मिकः ॥

అక్కడ ఆయుష్షు వృద్ధి కలిగించే స్తోత్రాన్ని శీఘ్రంగా ఉచ్ఛరించగా, దానివలన మహాతేజస్సుగల పరమధార్మికుడైన యముడు ప్రసన్నుడవుతాడు.

Verse 9

ऋषिपुत्र उवाच ॥ त्वं धाता च विधाता च श्राद्धे चैव हि दृश्यसे ॥ पितॄणां परमो देवश्चतुष्पाद नमोऽस्तु ते ॥

ఋషిపుత్రుడు అన్నాడు—నీవే ధాతవు, నీవే విధాతవు; శ్రాద్ధకర్మలోనూ నీవు నిశ్చయంగా దర్శనమిస్తావు. పితృదేవతల పరమదేవా, హే చతుష్పాదా, నీకు నమస్కారం.

Verse 10

कर्म कारयिता चैव भूतभव्य भवत्प्रभो ॥ पावको मोहनश्चैव संक्षेपो विस्तारस्तथा ॥

హే భూత-భవిష్యత్తుల ప్రభూ! నీవే కర్మలను చేయింపజేసేవాడవు. నీవే పావకుడు (పవిత్రకర్త) మరియు మోహకుడు; అలాగే సంక్షేపమూ విస్తారమూ నీవే.

Verse 11

दण्डपाणे विरूपाक्ष पाशहस्त नमोऽस्तु ते ॥ आदित्यसदृशाकार सर्वजीवहर प्रभो ॥

హే దండపాణీ, హే విరూపాక్షా, హే పాశహస్తా—నీకు నమస్కారం. హే ఆదిత్యసదృశాకార ప్రభూ, హే సమస్త జీవులను హరించువాడా!

Verse 12

कृष्णवर्ण दुराधर्ष तैलरूप नमोऽस्तु ते ॥ मार्तण्डसदृश श्रीमन्मार्तण्डसदृशद्युतिः ॥

హే కృష్ణవర్ణా, దురాధర్షా, తైలసదృశ దీప్తరూపా! నీకు నమస్కారం. హే శ్రీమంతుడా, నీవు రూపంలో సూర్యసదృశుడవు, కాంతిలో కూడా సూర్యసమానుడవు.

Verse 13

हव्यकव्यवहस्त्वं हि प्रभविष्णो नमोऽस्तु ते ॥ पापहन्ता व्रती श्राद्धा नित्ययुक्तो महातपाः ॥

హే ప్రభవిష్ణో, నీవే దేవులకు మరియు పితృలకు హవ్యకవ్యాలను మోసేవాడవు; నీకు నమస్కారం. నీవు పాపహంత, వ్రతధారి, శ్రాద్ధనిష్ఠ, నిత్యసంయమి, మహాతపస్వి.

Verse 14

एकदृग्बहुदृग्भूत्वा काल मृत्युो नमोऽस्तु ते ॥ क्वचिद्दण्डी क्वचिन्मुण्डी क्वचित्कालो दुरासदः ॥

ఒకకన్నుగానూ, అనేకకన్నులుగానూ మారి, హే కాలా, హే మృత్యువా, నీకు నమస్కారం. కొన్నిసార్లు దండధారి, కొన్నిసార్లు ముండితుడు; కొన్నిసార్లు స్వయంగా కాలరూపుడై, దురాసదుడవు.

Verse 15

क्वचिद्बालः क्वचिद्वृद्धः क्वचिद्रौद्रो नमोऽस्तु ते ॥ त्वया विराजितो लोकः शासितो धर्महेतुना ॥

కొన్నిసార్లు బాలుడిగా, కొన్నిసార్లు వృద్ధుడిగా, కొన్నిసార్లు రౌద్రుడిగా—నీకు నమస్కారం. నీ చేత ఈ లోకం విరాజిల్లుతుంది, ధర్మహేతువుగా పాలించబడుతుంది.

Verse 16

प्रत्यक्ष्यं दृश्यते देव त्वां विना न च सिध्यति ॥ देवानां परमो देवस्तपसां परमं तपः

హే దేవా, నీవు ప్రత్యక్షంగా దర్శనమిస్తావు; నిన్ను లేక ఏ కార్యమూ సిద్ధించదు. దేవుల్లో నీవే పరమదేవుడు; తపస్సుల్లో నీవే పరమతపస్సు.

Verse 17

जपानां परमं जप्यं त्वत्तश्चान्यो न दृश्यते ॥ ऋषयो वा तथा क्रुद्धा हतबन्धुसुहृज्जनाः

జపములలో పరమ జప్యము నీవే; నిన్ను తప్ప మరొకటి దర్శనమగదు. ఋషులు కూడ కోపించుకొని బంధు‑సుహృదులను కోల్పోయినప్పుడు మనస్సును నీలోనే నిలుపుదురు।

Verse 18

पतिव्रतास्तु या नार्यो दुःखितास्तपसि स्थिताः ॥ न त्वं शक्त इह स्थानात्पातनाय कदाचन

పతివ్రతలైన స్త్రీలు దుఃఖితులైయున్నా తపస్సులో స్థితులై ఉంటే—వారిని వారి స్థితి నుండి ఇక్కడ ఎప్పుడూ పడగొట్టగల శక్తి నీకు లేదు।

Verse 19

वैशम्पायन उवाच ॥ एवं श्रुत्वा स्तवं दिव्यमृषिपुत्रेण भाषितम् ॥ परितुष्टस्तदा धर्मो ह्यौद्दालकसुतं प्रति

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఋషిపుత్రుడు పలికిన ఆ దివ్య స్తవమును ఈ విధంగా విని, అప్పుడు ధర్మరాజు యముడు ఔద్దాలకుని కుమారుని పట్ల సంతోషించెను।

Verse 20

यम उवाच ॥ परितुष्टोऽस्मि भद्रं ते माधुर्येण तवानघ ॥ याथातथ्येन वाक्येन ब्रूहि किं करवाणि ते

యముడు పలికెను—నేను సంతోషించితిని; హే నిర్దోషా, నీ వాక్యమాధుర్యముచేత నీకు మంగళం కలుగుగాక. సత్యానుగుణమైన మాటతో చెప్పు—నేను నీకు ఏమి చేయుదును?

Verse 21

वरं वरय भद्रं ते यं वरं काङ्क्षसे द्विज ॥ शुभं वा श्रेयसा युक्तं जीवितं वाप्यनामयम्

వరమును కోరుకొనుము—నీకు మంగళం కలుగుగాక—హే ద్విజా, నీవు కోరిన ఏ వరమైనా. (అది) శుభసంపద కావచ్చు, లేదా పరమశ్రేయస్సుతో యుక్తమైనది, లేక రోగరహిత జీవితం కూడా।

Verse 22

ऋषिपुत्र उवाच ॥ नेच्छाम्यहं महाभाग मृत्युं वा जीवितं प्रभो ॥ यदि त्वं वरदो राजन्सर्वभूतहिते रतः

ఋషిపుత్రుడు పలికెను—హే మహాభాగ ప్రభో, నాకు మరణమూ కావాలి కాదు, జీవితం కూడా కాదు. హే రాజన్, నీవు వరదాతవై సర్వభూతహితంలో రతుడవైతే—

Verse 23

द्रष्टुमिच्छाम्यहं देव तव देशं यथातथम् ॥ पापानां च शुभानां च या गतिस्त्विह दृश्यते

హే దేవా, నీ దేశాన్ని/లోకాన్ని యథాతథంగా చూడాలని నేను కోరుతున్నాను; అలాగే ఇక్కడ పాపులకూ శుభులకూ కనిపించే గతి ఏదో దానిని కూడా.

Verse 24

सर्वं दर्शय मे राजन्यदि त्वं वरदो मम ॥ चित्रगुप्तं च तं राजन्कार्यार्थं तव चिन्तकम्

హే రాజన్, నీవు నాకు వరదాతవైతే అన్నిటినీ నాకు చూపించు; అలాగే హే రాజన్, నీ పరిపాలనా కార్యార్థాన్ని ఆలోచించే ఆ చిత్రగుప్తుని కూడా చూపించు.

Verse 25

दर्शयस्व महाभाग सर्वलोकस्य चिन्तक ॥ यथा कर्मविशेषाणां दर्शनार्थं करोति सः

హే మహాభాగ, దయచేసి చూపించుము; హే సర్వలోకచింతక, అతడు కర్మవిశేషాల భేదాలను చూపుటకై ఎలా ప్రదర్శన చేస్తాడో అలా.

Verse 26

एवमुक्तो महातेजा द्वारस्थं संदिदेश ह ॥ चित्रगुप्तसकाशं तु नय विप्रं सुयन्त्रितम्

ఇలా చెప్పబడినప్పుడు మహాతేజస్సు గలవాడు ద్వారస్థునికి ఆజ్ఞాపించాడు—“ఈ బ్రాహ్మణుని సక్రమంగా రక్షణతో చిత్తరగుప్తుని సమీపానికి తీసుకెళ్ళు.”

Verse 27

वक्तव्यश्च महाबाहुरस्मिन्विप्रे यथातथम् ॥ प्राप्तकालं च युक्तं च तत्सर्वं वक्तुमर्हसि

హే మహాబాహో! ఈ బ్రాహ్మణునికి యథాతథంగా, కాలోచితంగా మరియు యుక్తంగా ఉన్నదంతా నీవు చెప్పవలసినది; అది చెప్పుటకు నీవు అర్హుడవు.

Verse 28

प्रत्युत्थितश्च मां दृष्ट्वा चिन्तयित्वा तु तत्त्वतः ॥ स्वागतम् मुनिशार्दूल यथेष्टं परिगम्यताम्

నన్ను చూచి అతడు లేచి నిలబడి, తత్త్వంగా విచారించి ఇలా అన్నాడు—“స్వాగతం, మునిశార్దూలా! నీ ఇష్టమునట్లు సాగిపో.”

Verse 29

एवं सम्भाष्य मां वीरः स्वान्भृत्यान्सन्दिदेश ह ॥ कृताञ्जलिपुटान्सर्वान्घोररूपान्भयानकान्

ఈ విధంగా నాతో సంభాషించి ఆ వీరుడు తన సేవకులకు ఆజ్ఞాపించాడు; వారు అందరూ అంజలి ముద్రతో ఉన్నారు, రూపంలో ఘోరమూ భయంకరమూ అయినప్పటికీ.

Verse 30

चित्रगुप्त उवाच ॥ भो भो शृणुत मे दूताः मम चित्तानुवर्त्तकाः ॥ भक्तिमन्तो दुराधर्षा नित्यं व्रतपरायणाः

చిత్రగుప్తుడు అన్నాడు—“అరే అరే, నా దూతలారా, నా చిత్తానుసారంగా నడిచేవారారా, వినండి; మీరు భక్తిమంతులు, దురాధర్షులు, నిత్యం వ్రతపరాయణులు.”

Verse 31

अयं विप्रो मयादिष्टः प्रेतावासं गमिष्यति ॥ अस्य रक्षा च गुप्तिश्च भवद्भिः क्रियतामिति

“ఈ బ్రాహ్మణుడు నా ఆదేశముచే ప్రేతావాసానికి వెళ్లును; ఇతని రక్షణ మరియు గుప్త సంరక్షణ మీచేత చేయబడుగాక.”

Verse 32

नैव दुःखेन खेदः स्यान्न चोष्णेन च शीतताḥ ॥ भुक्षापि तृषा वा अपि एष आज्ञापयामि वः

దుఃఖముచేత ఖేదపడకూడదు; వేడిచేత గాని చలిచేత గాని బాధపడకూడదు; ఆకలి గాని దాహం గాని వలన కూడా కాదు—ఇది నా ఆజ్ఞ.

Verse 33

एवं दत्तवरो विप्रो गुरుచित्तानुचिन्तकः ॥ सर्वभूतदयावांश्च द्रव्यवांश्च स वै द्विजः

ఇలా వరం పొందిన ఆ బ్రాహ్మణుడు గురువు మనస్సు ఉద్దేశాన్ని అనుసంధానించి ఆలోచించేవాడు; సమస్త భూతాలపై దయగలవాడు, ధనసంపత్తి కలవాడు—ఆ ద్విజుడు నిజమే.

Verse 34

यथाकाममयं पश्येद्धर्मराजपुरोत्तमम् ॥ एवमुक्त्वा महातेजा गच्छ गच्छेति चाब्रवीत्

“అతడు తన ఇష్టమునుబట్టి ధర్మరాజుని ఉత్తమ నగరాన్ని దర్శించుగాక.” అని చెప్పి మహాతేజస్సు గలవాడు మరల—“వెళ్ళు, వెళ్ళు” అని అన్నాడు.

Verse 35

ऋषिपुत्र उवाच ॥ सन्दिष्टाश्च ततो दूताश्चित्रगुप्तेन धीमता ॥ धावन्तस्त्वरमाणास्तु गृह्णन्तो घ्नन्त एव च

ఋషిపుత్రుడు అన్నాడు—అప్పుడు ధీమంతుడైన చిత్రగుప్తుని ఆదేశంతో దూతలు తొందరగా పరుగెత్తుతూ వెళ్లారు; వెళ్లుచూ పట్టుకొని కొట్టుచూ ఉన్నారు.

Verse 36

बन्धयन्ति महाकाया निर्दहन्ति महाबलाः ॥ पाटयन्ति प्रहारैश्च ताडयन्ति पुनः पुनः

వారు మహాకాయులై బంధిస్తారు; మహాబలవంతులు కాల్చివేస్తారు; దెబ్బలతో చీల్చివేస్తారు మరియు మళ్లీ మళ్లీ కొడతారు.

Verse 37

रुदन्ति करुणं घोरं त्रातारं नाप्नुवन्ति ते ॥ नरकेऽपि तथा पूर्णे ह्यगाधे तमसावृते

వారు కరుణగా, భయంతో విలపిస్తారు; అయినా వారికి రక్షకుడు లభించడు. అట్లే ఆ నరకము—యాతనలతో నిండినది, అగాధమైనది, అంధకారావృతమైనది.

Verse 38

केचिच्च तेषु पच्यन्ते दह्यन्ते पावकेन्धनम् ॥ तैलपाके तथा केचित्केचित्क्षारेण सर्पिषा

వారిలో కొందరు ఉడకబెట్టబడతారు; కొందరు అగ్ని ఇంధనంలా దహింపబడతారు. కొందరు నూనెలో ఉడకబెట్టబడతారు; కొందరు క్షారంతోను నెయ్యితోను బాధింపబడతారు.

Verse 39

पतन्ति ते दुरात्मानस्तत्र तत्र च कर्मभिः ॥ यातनाभिर्दह्यमाना घोराभिश्च ततस्ततः

ఆ దుర్మనస్కులు తమ కర్మల వలన అక్కడక్కడ పడిపోతారు; ఘోర యాతనలచే దహింపబడి, వారు ఇక్కడినుండి అక్కడికి తరలింపబడతారు.

Verse 40

केचिद्यन्त्रमुपारोप्य संपीड्यन्ते तिला इव ॥ तेषां संपीड्यमानानां शोणितं स्रवते बहु

కొందరిని యంత్రంపై ఎక్కించి నువ్వుల్లా నలిపివేస్తారు; నలిపబడుతున్నప్పుడు వారి నుండి విపరీతంగా రక్తం కారుతుంది.

Verse 41

ततो वैतरणी घोरा संभूता निम्नगा तथा ॥ सफेनसलिलावर्त्ता दुस्तरा पापकर्मिणाम्

ఆపై భయంకరమైన వైతరణీ ఉద్భవించింది—ఒక నది; దాని నీటిలో నురగలతో కూడిన వలయాలు తిరుగుతుంటాయి; పాపకర్ములకది దాటుట దుర్లభం.

Verse 42

अथान्ये शूल आरोप्य दूताः पादेषु गृह्य वै ॥ वैतरण्यां सुघोरायां प्रक्षिपन्ति सहस्रशः

అప్పుడు ఇతర దూతలు వారిని శూలాలపై ఎక్కించి, పాదాలను పట్టుకొని, అత్యంత ఘోరమైన వైతరణీలో వేల సంఖ్యలో విసిరివేస్తారు.

Verse 43

नानुष्णे रुधिरे तत्र फेनमालासमाकुलाः ॥ दशन्ति सर्पास्तांस्तत्र प्राणिनस्तु सहस्रशः

అక్కడ వేడిగా లేని రక్తంలో, నురుగు గుంపులతో నిండిన చోట, సర్పాలు ఆ ప్రాణులను వేల సంఖ్యలో కరిస్తాయి.

Verse 44

अनुत्तार्य तदा तस्या उच्छ्रिता विकृतावशाः ॥ आवर्तादूर्मयश्चैव ह्युत्तिष्ठन्ति सहस्रशः

అప్పుడు దానిని దాటలేక వారు అసహాయంగా, వికృతరూపులై పైకి లేచిపోతారు; అలాగే భ్రమరాల నుంచి తరంగాలు కూడా వేల సంఖ్యలో ఉప్పొంగుతాయి.

Verse 45

तत्र शुष्यन्ति ते पापाः सर्वदोषसमन्विताः ॥ मज्जन्तश्च वमन्तश्च त्रातारं नाप्नुवन्ति ते

అక్కడ అన్ని దోషాలతో నిండిన ఆ పాపులు క్షీణించి ఎండిపోతారు; మునిగుతూ వాంతులు చేస్తూ కూడా వారికి రక్షకుడు లభించడు.

Verse 46

आसिशक्तिप्रहारैश्च ताडयन्ति पुनःपुनः ॥ तत्र शाखासु घोरासु मया दृष्टाः सहस्रशः ॥

మరియు వారు ఖడ్గాలు, శక్తుల ప్రహారాలతో మళ్లీ మళ్లీ కొడతారు. అక్కడ భయంకరమైన కొమ్మలపై నేను వారిని వేల సంఖ్యలో చూశాను.

Verse 47

कूष्माण्डा यातुधानाश्च लम्बमानाः भयानकाः ॥ अतिक्रम्य च ते स्कन्धास्तीक्ष्णकण्टकसङ्कुलाः ॥

కూష్మాండులు, యాతుధానులు వేలాడుతూ భయంకరంగా ఉన్నారు; ముందుకు దాటి వారి భుజాలు పదునైన ముళ్లతో నిండిపోయాయి।

Verse 48

वेदनार्तास्तु वेगेन शीघ्रं शाखा उपारुहन् ॥ तत्र ते निहता घोरा राक्षसाः पिशिताशनाः ॥

వేదనతో బాధపడుతూ వారు వేగంగా కొమ్మలపైకి ఎక్కారు; అక్కడ ఆ ఘోరమైన మాంసభక్షక రాక్షసులు హతమయ్యారు।

Verse 49

घ्नन्ति चारूढगात्राणि निःशङ्कं तमसा वृतम् ॥ सङ्क्रमाच्चैव खादन्ति शालायां कपिवद्भृशम् ॥

చీకటితో కప్పబడిన ఆ ప్రాంతంలో వారు సందేహం లేకుండా ఎక్కిన దేహాలను కొడతారు; దగ్గరకు వచ్చి శాలలో కోతుల్లా ఉగ్రంగా వాటిని భక్షిస్తారు।

Verse 50

यथा च कुक्कुटं खादेत कश्चिन्म्लेच्छो निराकृतः ॥ तथा कटकटाशब्दस्तस्मिन्वृक्षे मया श्रुतः ॥

ఎలా అయితే బహిష్కృత మ్లేచ్ఛుడు కోడిని తింటాడో, అలాగే ఆ చెట్టుపై ‘కటకట’ అనే చప్పుళ్లు నేను విన్నాను।

Verse 51

पक्वमाम्रफलं यद्वन्नरः खादेद्यथा वने ॥ एवं ते मुखतः कृत्वा महावक्त्रा दुरासदाः ॥

అడవిలో మనిషి పండిన మామిడి పండును తినినట్లే, వారు—విశాలముఖులు, దురాసదులు—నోటితో పట్టుకుని అలాగే భక్షిస్తారు।

Verse 52

ततो जवेन् संयुक्ता वनस्थाश्चूषिताः पुनः ॥ आविष्टानि च कर्माणि पुनः शीघ्रमकामयन् ॥

అప్పుడు వేగంతో ప్రేరితులై, అరణ్యంలోనే ఉండి మళ్లీ శుష్కించి అలసిపోయిన వారు, తమను ఆవరించిన కర్మల వైపు మరల త్వరగా దూసుకుపోవాలని కోరారు।

Verse 53

अधस्तात्तु पुनस्तत्र पश्यन्तः पापकर्मिणः ॥ बहुसंख्येषु पापेषु दारुणेषु सुदुःखिताः ॥

కానీ కింద అక్కడ మళ్లీ పాపకర్మలు చేసినవారు కనిపించారు; అనేక భయంకర పాపాల మధ్య వారు అత్యంత దుఃఖితులై ఉన్నారు।

Verse 54

पाषाणवर्षैः केचित्तु पांसुवर्षैश्च विद्रुताः ॥ प्रविशन्ति नगच्छायां ततस्ते प्रज्वलन्ति तु ॥

కొంతమంది రాళ్ల వర్షం, ధూళి వర్షం చేత తరిమివేయబడి చెట్టు నీడలో ప్రవేశిస్తారు; అప్పుడు వారు అగ్నిగా మండిపోతారు।

Verse 55

द्रवन्ति च पुनस्तत्र दूतैश्चापि दृढं हताः ॥ भुवनेषु च घोरेषु पच्यन्ते ते दृढाग्निना ॥

మళ్లీ అక్కడ వారు పరుగెత్తుతారు; దూతల చేత గట్టిగా కొట్టబడతారు; భయంకర లోకాలలో వారు తీవ్రమైన అగ్నితో కాల్చబడుతూ ‘పాకుతారు’।

Verse 56

वारिपूर्णं ततः कुम्भं शीतलं च जलं पुनः ॥ दियतां दियतां चेति ब्रुवते नः प्रसीदथ

అప్పుడు నీటితో నిండిన కుండ, మళ్లీ చల్లని నీరు (కోరుతూ) వారు—“ఇవ్వండి, ఇవ్వండి” అని అంటారు; “మాపై కరుణ చూపండి” అని వేడుకుంటారు।

Verse 57

ततः पानीयरूपेण जलं तप्तं तु दीयते ॥ तेन दग्धाश्च आर्त्ताश्च क्रोशन्तश्च परस्परम्

ఆపై త్రాగునీటి రూపంలో వేడి నీటిని ఇస్తారు; దానివల్ల వారు కాలిపోయి బాధపడుతూ పరస్పరం కేకలు వేస్తారు.

Verse 58

आलिङ्ग्यालिङ्ग्य दुःखार्त्ताः केचित्तत्र पतन्ति वै ॥ तथान्ये क्षुधितास्तत्र हाहाभूतमचेतसः

దుఃఖంతో క్షోభితులైన కొందరు పరస్పరం మళ్లీ మళ్లీ ఆలింగనం చేసుకొని అక్కడే పడిపోతారు; మరికొందరు ఆకలితో బాధపడి ‘హా హా’ అంటూ అచేతనులవుతారు.

Verse 59

अन्नानां च सुमिष्टानां भक्ष्याणां च विशेषतः ॥ पश्यन्ति राशिं तत्रस्थां सुगन्धां पर्वतोपमाम्

అక్కడ వారు అన్నముల—ప్రత్యేకంగా అత్యంత మధురమైన భక్ష్యముల—సువాసనతో నిండిన, పర్వతసమానమైన కుప్పను చూస్తారు.

Verse 60

दधिक्षीररसांश्चैव कृसरान्पायसं तथा ॥ मधुमाधवपूर्णानि सुरामैरेयकस्य च

మరియు వారు పెరుగు, పాలు రసములు, కృసరము, పాయసము కూడా; మధు, మాధవములతో నిండిన పాత్రలు, అలాగే సురా, మైరేయకములతో (నిండినవి) చూస్తారు.

Verse 61

माध्वीकस्य च पानस्य सीधोर्जातीरसस्य च ॥ पानानि दिव्यानि सुगन्धीनि वै शीतलानिच

మాధ్వీక పానము, సీధు, జాతీ-రసము కూడా ఉన్నాయి; ఆ పానీయాలు దివ్యమైనవి, సువాసనగలవి, శీతలమైనవి.

Verse 62

गोरसस्य च पानानि भाजनानि च नित्यशः ॥ तपोऽर्जितानि दिव्यानि तिष्ठन्ति सुकृतात्मनाम्

గోరస పానీయములు మరియు పాత్రములు నిత్యముగా ఉంటాయి; తపస్సుతో సంపాదించిన దివ్య వస్తువులు పుణ్యాత్ములకు సిద్ధముగా నిలిచియుంటాయి।

Verse 63

भोजनेषु च सर्वेषु स्त्रियः कान्ता मनोहराः ॥ गृहीतकुम्भमणिकाः सर्वाभरणभूषिताः

అన్ని భోజనాలలో మనోహరమైన ప్రియ స్త్రీలు—కలశములు మరియు మణులను పట్టుకొని—సర్వ ఆభరణాలతో అలంకరింపబడి నిలిచియుంటారు।

Verse 64

फलानि कुण्डहस्ताश्च पात्रहस्तास्तथापराः ॥ सुमनःपाद्यहस्ताश्च अदीना परमाङ्गनाः

కొంతమంది చేతుల్లో ఫలములు మరియు కుండలు, మరికొందరి చేతుల్లో పాత్రములు; ఇంకొందరి చేతుల్లో పుష్పములు మరియు పాద్యజలము—ఆ ఉత్తమాంగనులు దైన్యరహితులు।

Verse 65

अन्नदानरताश्चैव भोजयन्ति सहस्रशः ॥ नूपुरोज्वलपादाश्च तिष्ठन्ति च मनोहराः

అన్నదానంలో నిమగ్నులైనవారు వేలాదిమందికి భోజనం పెట్టిస్తారు; నూపురాలు మెరిసే పాదాలతో వారు మనోహరంగా నిలిచియుంటారు।

Verse 66

उपस्थाप्य महायोग्यमत्र काले च योषितः ॥ ब्रुवन्ति सर्वास्ताश्चैव तस्यां तस्य च दक्षिणाः

నియత కాలమున మహాయోగ్యుని అక్కడికి ఉపస్థాపించి, అక్కడి స్త్రీలందరూ పలుకుతారు; అలాగే ప్రతి సందర్భానికి తగిన దక్షిణలు కూడా పేర్కొనబడతాయి।

Verse 67

पापाशया निष्कृतिकाः सर्वदानविवर्जिताः ॥ परापवादनिरताः पापैर्बद्धकथानकाः

వారు పాపాశయులు, ప్రాయశ్చిత్తం లేనివారు, ఎల్లప్పుడూ దానరహితులు. పరనిందలో నిమగ్నులు; వారి కథనాలు పాపంతో బంధించబడ్డవి.

Verse 68

निर्लज्जा गृहका देया याचितुं मनसा हिताः ॥ सुलभानि न दत्तानि विभवे सति लौकिके

వారు ఇంట్లో నిర్లజ్జులు, మనసులో యాచించడానికి సిద్ధంగా ఉండేవారు. లోకిక సంపద ఉన్నప్పటికీ సులభంగా ఇవ్వదగినదాన్ని కూడా ఇవ్వలేదు.

Verse 69

पानीयमथ काष्ठानि यद्यन्नं सुखमागतम् ॥ तेन वध्याः भवन्तो वै यातनाभिरनेकशः

నీకు నీరైనా, కట్టెలైనా, అన్నమైనా కష్టంలేక వచ్చితే, దానికి (కర్తవ్యభంగానికి) నీవు నిజంగా అనేక యాతనలతో శిక్షార్హుడవుతావు.

Verse 70

निघ्नन्तश्च हसन्तश्च दूताः निष्ठुरवादिनः ॥ भोभो कृतघ्ना लुब्धाश्च परदाराभिमर्शकाः

కొడుతూ నవ్వుతూ, ఆ దూతలు కఠినంగా పలుకుతారు—“ఓహో! కృతఘ్నులారా, లోభులారా, పరస్త్రీలను అపమానించువారలారా!”

Verse 71

कर्मणां च क्षयो जातः संसारे यदि पच्यते ॥ विमुक्ताश्चेह लोकात्तु जनिष्यथ सुदुर्गताः

కర్మక్షయం కలిగి సంసారంలోనే అది ‘పక్వమై’ (భోగమై) తీరినప్పుడు, ఈ లోకంనుండి విడిపడి మీరు అత్యంత దుర్గతిలో జన్మిస్తారు.

Verse 72

वृत्तस्था भुञ्जते हेमांश्चातुर्वर्ण्यान्विशेषतः ॥ ततः सत्यरता शान्ता दयावन्तः सुधार्मिकाः

సదాచారంలో స్థిరులై వారు సంపదను అనుభవిస్తారు, ముఖ్యంగా చాతుర్వర్ణ్యులలో. దానివల్ల సత్యనిష్ఠులు, శాంతులు, దయావంతులు, ధర్మంలో దృఢులు అవుతారు.

Verse 73

इह विश्राम्य ते धीराः किञ्चित्कालं सहानुगाः ॥ गच्छन्ति परमं स्थानं पृथिव्यां वा महत्कुले

ఇక్కడ కొంతకాలం విశ్రాంతి తీసుకొని, ఆ ధీరులు తమ అనుచరులతో కలిసి పరమ స్థానానికి వెళ్తారు; లేక భూమిపై మహత్కులంలో జన్మిస్తారు.

Verse 74

बहुसुन्दरनारीके समृद्धे सुसमाहिताः ॥ अजयन्त तथा क्षान्ताः प्राप्स्यन्ति परमां गतिम्

అనేక సుందర స్త్రీలతో సమృద్ధిగా ఉన్న పరిసరాల్లో కూడా సుసంయమితులై—వికారాలకు అజేయులై, క్షమాశీలులై—వారు పరమగతిని పొందుతారు.

Verse 75

चूषयित्वा तु तान्सर्वांस्ते च तस्मिन्नगोत्तमे ॥ विसृजन्ति क्षितिं यावदास्थिभूतान्नरांस्तथा

వారందరినీ పూర్తిగా శోషించి, ఆ శ్రేష్ఠ పర్వతంలో, ఎముకలమాత్రంగా మిగిలిన ఆ మనుష్యులను కూడా చివరికి భూమిపై పడవేస్తారు.

Verse 76

कालज्ञश्च कृतज्ञश्च सत्यवादी दृढव्रतः ॥ प्रेतनाथ महाभाग धर्मराज नमोऽस्तु ते

మీరు కాలాన్ని తెలిసినవారు, ఉపకారాన్ని గుర్తుంచుకునే కృతజ్ఞులు; మీరు సత్యవాది, దృఢవ్రతులు. హే ప్రేతనాథ, హే మహాభాగ, హే ధర్మరాజ—మీకు నమస్కారం.

Verse 77

तस्मात्त्वं सर्वदेवेषु चैको धर्मभृतां वरः ॥ कृतज्ञः सत्यवादी च सर्वभूतहिते रतः

అందుచేత సమస్త దేవతలలో నీవే ఏకైకంగా ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠుడు—కృతజ్ఞుడు, సత్యవాది, సర్వభూతహితంలో నిమగ్నుడు।

Verse 78

ततोऽहं त्वरितं नीतस्तेन दूतेन दर्शितः ॥ प्राप्तश्च परया प्रीत्या चित्रगुप्तनिवेशनम्

తర్వాత ఆ దూత మార్గం చూపుతూ నన్ను త్వరగా తీసుకెళ్లాడు; మరియు మహా ఆదరంతో స్వాగతింపబడి నేను చిత్రగుప్తుని నివాసానికి చేరాను।

Verse 79

वेणुयष्टिप्रहारैश्च प्रहरन्ति ततोऽधिकैः ॥ भग्ना भिन्ना विभिन्नाश्च तथा भग्नशिरोधराः

అనంతరం వారు వెదురు దండాల దెబ్బలతో అతిగా బలంగా కొడతారు; (బాధితులు) విరిగిపోతారు, చిద్రమవుతారు, చీలిపోతారు, అలాగే మెడలు కూడా విరుగుతాయి।

Verse 80

अथान्ये बहवस्तत्र बहुभिश्चापि दूतकैः ॥ कूटशाल्मलिमारोप्य लोहकण्टकसंवृताम्

తర్వాత అక్కడ మరెందరో, అనేక దూతలచే, మోసపూరిత శాల్మలి వృక్షంపై ఎక్కించబడతారు; అది ఇనుప ముళ్లతో చుట్టుముట్టబడి ఉంటుంది।

Verse 81

भो देव पाहि मुञ्चेति वदन्तः पुरुषं वचः ॥ यमदूता निरामर्षाः सूदयन्ति पुनः पुनः

‘ఓ దేవా, రక్షించు, విడిచిపెట్టు’ అని అలా పలుకుతూ మనిషి వేడుకుంటాడు; కానీ యమదూతలు కరుణలేక అతనిని మళ్లీ మళ్లీ హతమారుస్తారు।

Verse 82

माल्यानि धूपं गन्धाश्च नानारससमायुताः ॥ मनोहराश्च कान्ताश्च भूयिष्ठाश्च सहस्रशः

మాలలు, ధూపము, సుగంధములు—నానావిధ మధుర రససారములతో యుక్తమై—మనోహరముగా, కాంతిమయముగా, వేల సంఖ్యలో అపారంగా ఉండెను।

Verse 83

कुलेषु सुदरिद्रेषु सञ्जाताः पापकर्मिणः ॥ पापैरनुगता घोरैर्मानुषं लोकमाश्रिताः

పాపకర్ములు అత్యంత దరిద్ర కులాలలో జన్మిస్తారు; ఘోర పాపములతో అనుగతులై వారు మనుష్యలోకమును ఆశ్రయించి (అందులో ప్రవేశించి) ఉంటారు।