Adhyaya 102: The Merit and Ritual Procedure of Donating a Jaggery Cow (Guḍadhenu)

Verse 1

गुडधेनुमाहात्म्यम् होतॊवाच— गुडधेनुं प्रवक्ष्यामि सर्वकामार्थसाधिनीम् । अनु‍लिप्ते महीपृष्ठे कृष्णाजिनकुशास्तृते ॥ १०२-१ ॥ तस्योपरिकृतं वस्त्रं गुडमानिय पुष्कलम् । कृत्वा गुडमयीं धेनुं सवसाङ्कास्यदेहिनीम् ॥

హోతృడు పలికెను—సర్వకామార్థసాధినియైన ‘గుడధేను’ను నేను వివరిస్తాను. లేపన చేసిన నేలపై కృష్ణాజినము మరియు కుశగడ్డి పరచి, దాని మీద వస్త్రము ఉంచాలి; తరువాత విస్తారమైన బెల్లం తెచ్చి, అంగోపాంగాలతో కూడిన దేహరూపముగల బెల్లమయి ధేనువును నిర్మించాలి.

Verse 2

सौवर्णे मुखशृङ्गे च दन्ताश्च मणिमौक्तिकैः । ग्रीवा रत्नमयी त्वस्या घ्राणं गन्धमयं तथा ॥

దాని ముఖము మరియు శృంగములు స్వర్ణమయములుగా ఉండాలి; దంతములు మణులు మరియు ముత్యములతో ఉండాలి. దాని గ్రీవ రత్నమయముగా, అలాగే దాని నాసిక సుగంధ ద్రవ్యమయముగా చేయాలి.

Verse 3

शृङ्गे त्वगुरुकाष्ठेन पृष्ठं ताम्रमयं तथा । पुच्छं क्षौममयं तस्याः सर्वाभरणभूषिताम् ॥

దాని కొమ్ములు అగురు-కాష్ఠంతో చేయవలెను; దాని వెన్ను కూడా తామ్రమయంగా ఉండవలెను. దాని తోక క్షౌమ (లినెన్) తో చేయబడినదై, సమస్త ఆభరణాలతో అలంకరింపబడవలెను.

Verse 4

इक्षुपादां रौप्यखुरां कम्बलं पट्टसूत्रकम् । आच्छाद्य पट्टवस्त्रेण घण्टाचामरभूषिताम् ॥

దాని కాళ్లు ఇక్షు (చెరకు)తో ఉండాలి, ఖురాలు రౌప్యమయంగా ఉండాలి; కంబళం మరియు పట్ట-సూత్ర (పట్టు దారం) అలంకారం ఉండాలి. పట్టవస్త్రంతో కప్పి, గంటలు మరియు చామరాలతో భూషింపవలెను.

Verse 5

प्रशस्तपत्रश्रवणां नवनीतस्तनीं बुधः । फलैर्नानाविधैस्तस्या उपशोभाम्प्रकल्पयेत् ॥

బుధుడు దాని చెవులను ఉత్తమమైన ఆకులవలె చేయవలెను; దాని స్తనాలను నవనీతం (తాజా వెన్న)తో నిర్మించవలెను. అనేక విధాల ఫలాలతో దానికి మరింత శోభను ఏర్పరచవలెను.

Verse 6

उत्तमा गुडधेनुः स्यात्सदा धाराचतुष्टयम् । भागार्धेन तु तौल्येन चतुर्थांशेन वत्सकम् ॥

‘ఉత్తమ’ గుడధేనువులో ఎల్లప్పుడూ గుడం నాలుగు ధారలుగా (నిరంతర ప్రవాహంగా) ఉండునని చెప్పబడింది. తూకం ప్రకారం ప్రధాన భాగం అర్ధభాగంతో, వత్సకం (దూడ) చతుర్థాంశంతో చేయవలెను.

Verse 7

मध्यमाच तदर्धेन भारेणैकेन चाधमा । वित्तहीनो यथाशक्त्या शतैरष्टाभिरेव च ॥

మధ్యమ దాత ఆ ప్రమాణం యొక్క అర్ధంతో చేయవలెను; అధమ దాత ఒక భారం ప్రమాణంతో చేయవలెను. ధనహీనుడు తన శక్తి మేరకు ఎనిమిది వందల (పరిమాణం)తోనైనా సమర్పించవలెను.

Verse 8

अत ऊर्ध्वन्तु कर्तव्या गृहीवित्तानुसारतः । गन्धपुष्पादिभिः पूज्य ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥ श्रोत्रियाय प्रदातव्या सहस्रकनकेन तु । तदर्धेन महाराज तस्याप्यर्धेन वा पुनः ॥

ఇకపై గృహస్థుడు తన ధనసామర్థ్యానుసారంగా ఈ కర్మను చేయవలెను. గంధపుష్పాదులతో పూజించి దానిని బ్రాహ్మణునికి నివేదించాలి. శ్రోత్రియునికి వెయ్యి స్వర్ణములతో దానం ఇవ్వాలి; లేదా, ఓ మహారాజా, దాని సగం, లేక మళ్లీ దాని సగం కూడా.

Verse 9

शतेन वा शतार्धेन यथाशक्त्या निवेदयेत् । गन्धपुष्पादिभिः पूज्य मुद्रिकाकर्णपत्रकैः ॥

లేదా వందతో, లేదా యాభైతో—తన శక్తి మేరకు—నివేదించాలి. గంధపుష్పాదులతో, అలాగే ఉంగరాలు మరియు కర్ణాభరణములు (కర్ణపత్రకాలు) తో పూజించి (అర్పించాలి).

Verse 10

छत्रिकापादुके दत्त्वा इमं मन्त्रं उदीरयेत् । गुडधेनो महावीर्ये सर्वसम्पत्प्रदे शुभे ॥

గొడుగు మరియు పాదుకలు ఇచ్చి ఈ మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి: “ఓ గుడధేనూ! మహావీర్యవతీ, శుభే, సర్వసంపదలను ప్రసాదించేదానివి.”

Verse 11

दानादस्माच्च भो देवि भक्ष्यभोज्यं प्रयच्छ मे । प्राङ्मुखोऽपि दाता च ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥

“ఓ దేవీ! ఈ దానమునుండి నాకు భక్ష్యమును, భోజ్యమును ప్రసాదించుము.” దాత తూర్పుముఖంగా ఉండి బ్రాహ్మణునికి నివేదించాలి.

Verse 12

वाचा कृतं कर्मकृतं मनसा यद्विचिन्तितम् । मानकूटं तुलाकूटं कन्यागोऽर्थे उदाहृतम् ॥

వాక్కుతో చేసినది, క్రియతో చేసినది, మనసులో ఆలోచించినది—కొలతల్లో మోసం, తూకాల్లో మోసం—ఇవి ఇక్కడ లాభార్థం చేసిన దుష్కర్మాల ఉదాహరణలుగా చెప్పబడ్డాయి.

Verse 13

अनृतं नाशमायाति गुडधेनो द्विजार्पिता । दीयमानां प्रपश्यन्ति ते यान्ति परमां गतिम् ॥ यत्र क्षोरवहा नद्यः घृतपायसकर्दमाः । ऋषयो मुनयः सिद्धास्तत्र गच्छन्ति धेनुदाः ॥

గుడధేనువును ద్విజునికి (బ్రాహ్మణునికి) అర్పించినప్పుడు అసత్యం నశిస్తుంది. దానమవుతున్నదాన్ని దర్శించినవారు పరమగతిని పొందుతారు. ఎక్కడ పాలనదులు ప్రవహించి, నెయ్యి మరియు పాయసపు మట్టిగా ఉండునో—అక్కడ ఋషులు, మునులు, సిద్ధులు గమనిస్తారు; ఆ లోకానికి గోదాతలూ చేరుతారు.

Verse 14

दश पूर्वान्दश परानात्भानञ्चैकविंशतिम् । विष्णुलोकं नयत्याशु गुडधेनोः प्रसादतः ॥

గుడధేనువు ప్రసాదముచేత పది పూర్వజులను, పది వంశజులను, తనను ఇరవై ఒకటవవాడిగా కలిపి, శీఘ్రంగా విష్ణులోకానికి నడిపిస్తుంది.

Verse 15

अयने विषुवे पुण्ये व्यतीपाते दिनक्षये । सर्वदैव प्रदातव्या पात्रं दृष्ट्वा महामते ॥

అయనంలో, విషువులో, పుణ్యమైన వ్యతీపాతంలో, దినక్షయంలో—అసలుగా ఎల్లప్పుడూ—హే మహామతీ, యోగ్య పాత్రను చూసి దీనిని దానం చేయవలెను.

Verse 16

श्रद्धान्वितेन दातव्या भुक्तिमुक्तिफलप्रदा । सर्वकामप्रदा नित्यं सर्वपापहरास्मृता ॥

శ్రద్ధతో దీనిని దానం చేయవలెను; ఇది భోగమూ మోక్షమూ అనే ఫలాలను ప్రసాదిస్తుంది. ఇది నిత్యం సర్వకామప్రదమని, సర్వపాపహరమని స్మరించబడింది.

Verse 17

गुडधेनोः प्रसादात्तु सौभाग्यमखिल भवेत् । वैष्णवं पदमाप्नोति दौर्गत्यन्तस्य नश्यति ॥

గుడధేనువు ప్రసాదముచేత సమస్త సౌభాగ్యం కలుగుతుంది. అతడు వైష్ణవ పదాన్ని పొందుతాడు; అతని దౌర్భాగ్యం నశిస్తుంది.

Verse 18

दशद्वादशसाहस्रा दश चाष्टौ च जन्मनि । न शोकदुःखदौर्गत्यं तस्य सञ्जायते क्वचित् ॥

పది లేదా పన్నెండు వేల సంవత్సరాల వరకు, అలాగే పది మరియు ఎనిమిది జన్మల వరకు కూడా, అతనికి ఎప్పుడూ శోకము, దుఃఖము, దుర్గతి కలుగవు।

Verse 19

इति पठति शृणोति चेह सम्यक् मतिमपि ददाति योजनानाम् । स इह विभवैश्चिरं वसित्वा वसति चिरं दिवि देवतादिपूज्यः ॥

ఇలా ఇక్కడ సమ్యకంగా పఠించి వినేవాడు, యోజనాల మేర విస్తరించిన బుద్ధినీ దానం చేసేవాడు, ఈ లోకంలో దీర్ఘకాలం వైభవంతో నివసించి, తరువాత స్వర్గంలో కూడా దీర్ఘకాలం దేవతలచే మొదలైనవారిచే పూజింపబడి నివసిస్తాడు।