Adhyaya 52

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ ईशानीशिखरं महत् । यत्र गौर्या तपस्तप्तं सुपुण्यं लोकविश्रुतम्

పులస్త్యుడు పలికెను—ఆ తరువాత, ఓ నృపశ్రేష్ఠా, మహత్తరమైన ఈశానీ-శిఖరానికి వెళ్లవలెను; అక్కడ గౌరీ దేవి తపస్సు చేసింది—అత్యంత పుణ్యప్రదం, లోకవిఖ్యాతం।

Verse 2

यस्य संदर्शनेनापि नरः पापात्प्रमुच्यते । लभते चातिसौभाग्यं सप्तजन्मांतराणि च

దాని కేవలం దర్శనమాత్రంతోనే మనిషి పాపముల నుండి విముక్తుడవుతాడు; అలాగే వరుసగా ఏడు జన్మల వరకు అపార సౌభాగ్యాన్ని పొందుతాడు।

Verse 3

ययातिरुवाच । कस्मिन्काले तपस्तप्तं देव्या तत्र मुनीश्वर । किमर्थं च महत्त्वेतत्कौतुकं वक्तुमर्हसि

యయాతి పలికెను—ఓ మునీశ్వరా, దేవి అక్కడ ఏ కాలంలో తపస్సు చేసింది? మరియు ఏ కారణంతో ఈ స్థలం ఇంత మహత్తరమైంది? దయచేసి ఈ ఆశ్చర్యకర విషయాన్ని వివరించండి।

Verse 4

पुलस्त्य उवाच । शृणु राजन्कथां दिव्यामद्भुतां लोकविश्रुताम् । यस्याः संश्रवणादेव मुच्यते सर्वपातकैः

పులస్త్యుడు పలికెను—ఓ రాజా, లోకవిఖ్యాతమైన ఈ దివ్యమైన, ఆశ్చర్యకరమైన కథను వినుము; దీని శ్రవణమాత్రంతోనే సమస్త పాతకాల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది।

Verse 6

वीर्यं यदि त्रिनेत्रस्य क्षेत्रे गौर्याः पतिष्यति । अस्माकं पतनं नूनं जगतश्च भविष्यति

త్రినేత్రుడైన ప్రభువు యొక్క మహావీర్యం గౌరీదేవి పవిత్ర క్షేత్రంలో పడితే, నిశ్చయంగా మా పతనం మరియు జగత్తు వినాశమూ సంభవిస్తుంది.

Verse 7

संततेस्तु विनाशाय ततो गच्छामहे वयम्

అందువల్ల సంతతి వినాశం నివారించుటకై మేము వెంటనే అక్కడికి వెళ్తాము.

Verse 8

एवं संमंत्र्य देवास्ते कैलासं पर्वतं गताः । ततस्तु नंदिना सर्वे निषिद्धाः समयं विना

ఇలా పరస్పరం మంత్రించి ఆ దేవతలు కైలాస పర్వతానికి వెళ్లారు. అయితే ముందస్తు అనుమతి/సమయం లేకుండా వచ్చినందున నందీ వారందరినీ నిరోధించాడు.

Verse 9

पुरा गौर्या समासक्तं ज्ञात्वा देवाः सवासवाः । मंत्रं चक्रुर्भयाविष्टा एकांते समुपाश्रिताः

పూర్వం, (శివుడు) గౌరీపై గాఢాసక్తుడని తెలిసి, ఇంద్రుడితో కూడిన దేవతలు భయావిష్టులై ఏకాంతంలో ఆశ్రయించి మంత్రణ చేశారు.

Verse 10

अथ देवगणाः सर्वे वञ्चयित्वा च तं गणम् । प्रैषयंस्तत्र वायुं च गुप्तमूचुर्वचस्त्विदम्

అప్పుడు సమస్త దేవగణాలు ఆ గణాన్ని మోసగించి అక్కడికి వాయువును పంపి, రహస్యంగా ఈ మాటలు పలికారు.

Verse 11

गत्वा वायो भवं ब्रूहि न कार्या संततिस्त्वया । एवं देवगणा देव प्रार्थयंति भयातुराः

హే వాయూ, వెళ్లి భవుడు (శివుడు) వద్దకు చెప్పుము—‘నీచేత సంతానం కలుగకూడదు.’ హే దేవా, భయంతో ఆర్తులైన దేవగణాలు ఈ విధంగా నిన్ను ప్రార్థిస్తున్నాయి।

Verse 12

ततो वायुर्द्रुतं गत्वा स्थितो यत्र महेश्वरः । उच्चैर्जगाद तद्वाक्यं यदुक्तं त्रिदशालयैः

అనంతరం వాయువు వేగంగా వెళ్లి మహేశ్వరుడు నిలిచిన చోట నిలిచాడు. త్రిదశాలయులైన దేవులు చెప్పిన అదే సందేశాన్ని ఆయనకు గట్టిగా వినిపించాడు।

Verse 13

ततस्तु भगवाञ्छर्वो व्रीडया परया युतः । गौरीं त्यक्त्वा समुत्तस्थौ बाढमित्येव चाब्रवीत्

అప్పుడు పరమ లజ్జతో నిండిన భగవాన్ శర్వుడు (శివుడు) గౌరీని విడిచి లేచి నిలబడి, కేవలం—“బాఢం, అలాగే కావుగాక” అని మాత్రమే పలికాడు।

Verse 14

ततो गौरी सुदुःखार्ता शशाप त्रिदशालयान्

అనంతరం తీవ్రమైన దుఃఖంతో ఆర్తమైన గౌరీ త్రిదశాలయులైన దేవులను శపించింది।

Verse 15

गौर्युवाच । यस्मादहं कृता देवैः पुत्रहीना समागतैः । तस्मात्तेऽपि भविष्यन्ति सन्तानेन विवर्ज्जिताः

గౌరీ చెప్పింది—“ఏకమై వచ్చిన దేవులు నన్ను సంతానహీనురాలిని చేశారు; అందుచేత వారూ సంతానరహితులై పోవుదురు।”

Verse 16

यस्माद्वायो समायातः स्थानेऽस्मिञ्जनवर्जिते । तस्मात्कायविनिर्मुक्तस्त्वं भविष्यसि सर्वदा

హే వాయూ! నీవు ఈ జనరహిత నిర్జనస్థానానికి వచ్చితివి; అందువల్ల నీవు సదా దేహవిముక్తుడై, శరీరరహితుడై ఉండెదవు।

Verse 17

एवमुक्त्वा ततो दीर्घं भर्तुः कोपपरायणा । त्यक्त्वा पार्श्वं गता राजन्नर्बुदं नगसत्तमम्

ఇట్లు పలికి ఆమె దీర్ఘకాలం భర్తపై కోపపరాయణగా నిలిచెను; ఆపై అతని సన్నిధిని విడిచి, ఓ రాజా, పర్వతశ్రేష్ఠమైన అర్బుదానికి వెళ్లెను।

Verse 19

इन्द्राद्यैर्विबुधैः सार्द्धं तदंतिकमुपागमत् । अथ शक्रो विनीतात्मा देवीं ता प्रत्यभाषत

ఇంద్రాది దేవతలతో కలిసి అతడు ఆమె సమీపానికి చేరెను; అప్పుడు వినీతమనస్సు గల శక్రుడు (ఇంద్రుడు) ఆ దేవిని ఉద్దేశించి పలికెను।

Verse 20

एष देवः शिवः प्राप्तस्तव पार्श्वं स्वलज्जया । नायाति तत्प्रसादोऽस्य क्रियता महती भव

ఈ దేవుడు శివుడు స్వలజ్జచేత నీ సమీపానికి వచ్చెను; కాని ముందుకు రాడు. హే మహాదేవీ! ఆయనపై మహత్తరమైన ప్రసాదకృపను ప్రసాదించుము।

Verse 21

देव्युवाच । त्यक्ताऽहं तव वाक्येन पतिना समयान्विता । पुत्रं लब्ध्वा प्रयास्यामि तस्य पार्श्वे सुरेश्वर

దేవి పలికెను—నీ వాక్యముచేత, పరస్పర సమయబద్ధమైన నన్ను నా భర్త విడిచెను. హే సురేశ్వరా! పుత్రుని పొందిన తరువాతనే నేను అతని సన్నిధికి తిరిగి వెళ్తాను।

Verse 22

तस्यास्तं निश्चयं ज्ञात्वा स्वयं देवः समाययौ । अब्रवीत्प्रहसन्वाक्यं प्रसादः क्रियतामिति

ఆమె నిశ్చయాన్ని తెలుసుకుని, స్వయంగా దేవుడే అక్కడికి వచ్చి, నవ్వుతూ "అనుగ్రహించు, ప్రసన్నరాలవు కమ్ము" అని పలికాడు.

Verse 23

दृष्टिदानेन देवेशि भाषणेन वरानने । मया देवहितं कार्यं सर्वावस्थासु पार्वति

ఓ దేवेश్వరీ! ఓ సుందరవదనా! పార్వతీ! చూపుతోనూ, మాటతోనూ నేను అన్ని వేళలా దేవతల మేలు కోరే పనులు చేయాలి.

Verse 24

अकाले तेन मुक्ताऽसि निवृत्तिः सुरते कृता । पुत्रार्थं ते समारंभो यतश्चासीत्सुरेश्वरि

ఓ సురేశ్వరీ! నీవు అకాలంలోనే విడువబడ్డావు, రతి క్రీడ ఆపివేయబడింది; ఎందుకంటే నీ ప్రయత్నం పుత్రుని కోసమే కదా.

Verse 25

तस्मात्ते भविता पुत्रो निजदेहसमुद्भवः । मत्प्रसादादसंदिग्धं चतुर्थे दिवसे प्रिये

కనుక ఓ ప్రియా! నా అనుగ్రహం వల్ల నిస్సందేహంగా నాలుగవ రోజున నీ స్వదేహం నుండి ఒక కుమారుడు ఉద్భవిస్తాడు.

Verse 26

निजांगमलमादाय यादृग्रूपं सुरेश्वरि । करिष्यसि न सन्देहस्तादृगेव भविष्यति

ఓ సురేశ్వరీ! నీ శరీర నలుగును తీసుకుని నీవు ఏ రూపాన్ని చేస్తావో, నిస్సందేహంగా అది ఆ రూపమే దాలుస్తుంది.

Verse 27

सद्यो देवगणानां च दैत्यानां च विशेषतः । तथा वै सर्वमर्त्त्यानां सिद्धिदो बहुरूपधृक्

ఆయన తక్షణమే దేవగణాలకు—ముఖ్యంగా దైత్యులకు—అలాగే సమస్త మానవులకు కూడా, అనేక రూపాలు ధరించి సిద్ధిని ప్రసాదించువాడగును।

Verse 28

एवमुक्ता त्रिनेत्रेण परितुष्टा सुरेश्वरी । आलापं पतिना चक्रे सार्द्धं हर्षसमन्विता

త్రినేత్రధారి ప్రభువు ఇలా పలికినప్పుడు సురేశ్వరి పరమ సంతోషించింది; ఆనందంతో నిండిపోయి తన భర్తతో సంభాషణ చేసింది।

Verse 29

चतुर्थे दिवसे प्राप्ते ततः स्नात्वा शिवा नृप । तदोद्वर्त्तनजं लेपं गृहीत्वा कौतुकात्किल । चतुर्भुजं चकाराऽथ हरवाक्याद्विनायकम्

నాలుగవ రోజు వచ్చినప్పుడు, ఓ రాజా! శివా స్నానం చేసి; ఆపై కుతూహలంతో శరీరఘర్షణతో ఏర్పడిన లేపనాన్ని తీసుకొని, హరుని వాక్యానుసారం వినాయకుని చతుర్భుజుడిగా రూపొందించింది।

Verse 30

ततः सजीवतां प्राप्य हरवाक्येन तं तदा । विशेषेण महाराज नायकोऽसौ कृतः क्षितौ । सर्वेषां चैव मर्त्यानां ततः ख्यातो बभूव ह

ఆపై హరుని వాక్యంతో అతడు జీవం పొందెను; ఓ మహారాజా! ఆ సమయంలోనే అతడు భూమిపై విశేషంగా ‘నాయకుడు’గా నియమింపబడెను; తరువాత సమస్త మానవులలో ప్రసిద్ధుడయ్యెను।

Verse 31

विनायक इति श्रीमान्पूज्यस्त्रैलोक्यवासिनाम् । सर्वेषां देवमुख्यानां बभूव हि विनायकः

అతడు శ్రీమంతుడై ‘వినాయకుడు’ అనే నామంతో ఖ్యాతి పొందెను; త్రిలోకవాసులకు పూజ్యుడయ్యెను; మరియు సమస్త ప్రధాన దేవతలలో వినాయకుడే అగ్రగణ్యుడయ్యెను।

Verse 32

ततो देवगणाः सर्वे देवीप्रियहिते रताः । तस्मै ददुर्वरान्दिव्यान्प्रोचुर्देवीं च पार्थिव

అప్పుడు దేవికి ప్రియమూ హితమూ కలిగించుటలో నిమగ్నమైన సమస్త దేవగణములు అతనికి దివ్య వరములను ప్రసాదించి, ఓ రాజా, దేవిని కూడా సంభోదించి పలికిరి।

Verse 33

देवा ऊचुः । तवायं तनयो देवि सर्वेषां नः पुरःसरः । प्रथमं पूजिते चास्मिन्पूजा ग्राह्या ततः सुरैः

దేవులు పలికిరి—హే దేవీ, నీ ఈ కుమారుడు మా అందరిలో అగ్రనాయకుడు. ఇతనికి ముందుగా పూజ జరిగితే, ఆ తరువాత దేవతలు పూజను స్వీకరించుదురు।

Verse 34

एतच्छृंगं गिरे रम्यं तव संसेवनाच्छुभे । सर्वपापहरं नृणां दर्शनाच्च भविष्यति

హే శుభే, నీ సేవనము మరియు సన్నిధి వలన ఈ రమ్యమైన పర్వతశిఖరం మనుష్యులకు దర్శనమాత్రమునే సమస్త పాపాలను హరించునది అవుతుంది।

Verse 35

येऽत्र स्नानं करिष्यन्ति सुपुण्ये सलिलाश्रये । ते यांस्यंति परं स्थानं जरामरणवर्जितम्

ఇక్కడ ఈ అత్యంత పుణ్యమైన జలాశ్రయంలో స్నానం చేయువారు జరామరణరహితమైన పరమ స్థానమును పొందుదురు।

Verse 36

माघमासे तृतीयायां शुक्लायां ये समाहिताः । सप्तजन्मांतराण्येव भविष्यन्ति सुखान्विताः

మాఘమాస శుక్ల తృతీయనాడు సమాహితచిత్తులై ఉండువారు ఏడు జన్మాంతరముల వరకు సుఖసంపన్నులై ఉంటారు।

Verse 37

एवमुक्त्वा सुराः सर्वे स्वस्थानं तु ततो गताः । देवोऽपि सहितो देव्या कैलासं पर्वतं गतः

ఇట్లు చెప్పి సమస్త దేవతలు తమ తమ లోకాలకు వెళ్లిపోయిరి. దేవుడు కూడా దేవితో కలిసి కైలాస పర్వతానికి వెళ్లెను.

Verse 52

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे तृतीयेऽर्बुदखण्ड ईशानीशिखरमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణము, ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహిత, సప్తమ ప్రభాసఖండము, తృతీయ అర్బుదఖండములో ‘ఈశానీశిఖరమాహాత్మ్యవర్ణన’ అను ద్విపంచాశత్తమో అధ్యాయము సమాప్తమైంది.

Verse 918

सुतार्थं सा तपस्तेपे यतवाक्कायमानसा । ततो वर्षसहस्रान्ते देवदेवो महेश्वरः

పుత్రార్థమై ఆమె వాక్కు, కాయం, మనస్సును నియమించి తపస్సు చేసింది. ఆపై వెయ్యేళ్ల ముగింపున దేవదేవుడు మహేశ్వరుడు (ప్రకటించెను).