Adhyaya 121

Verse 2

सूत उवाच । देवानां तद्वचः श्रुत्वा ततः सा परमेश्वरी । प्रोवाच वाहनं किंचिद्देवा यच्छतु मे द्रुतम् । ततः सिंहं ददौ गौरी यानार्थं विकृताननम् । तमारुह्य प्रतस्थे सा ततो विंध्यं नगं प्रति

సూతుడు అన్నాడు—దేవతల మాటలు విని ఆ పరమేశ్వరి ఇలా పలికింది: “దేవులారా, నాకు త్వరగా ఒక వాహనం ఇవ్వండి.” అప్పుడు గౌరీ ప్రయాణార్థం భయంకర ముఖమున్న సింహాన్ని ఇచ్చింది. దానిపై ఎక్కి ఆమె వింధ్య పర్వతం వైపు బయలుదేరింది.

Verse 3

तस्यैकं शृंगमास्थाय रम्यं श्रेष्ठद्रुमान्वितम् । फलपुष्पसमाकीर्णं लतामंडपमंडितम्

ఆ పర్వతంలోని ఒక మనోహర శిఖరాన్ని ఆశ్రయించి ఆమె అక్కడ నిలిచింది—శ్రేష్ఠ వృక్షాలతో నిండినది, ఫలపుష్పాలతో పరిపూర్ణమైనది, లతామండపాలతో అలంకృతమైనది।

Verse 4

ततस्तपोऽकरोत्साध्वी तीव्रव्रतपरायणा । संयम्येन्द्रियवर्गं स्वं ध्यायमाना महेश्वरम्

తర్వాత ఆ సాధ్వి తీవ్రమైన వ్రతానికి పరాయణమై తపస్సు చేసింది; తన ఇంద్రియవర్గాన్ని నియమించి మహేశ్వరుడు (శివుడు)ను ధ్యానిస్తూ నిలిచింది।

Verse 5

यथायथा तपोवृद्धिस्तस्याः सञ्जायते द्विजाः । तथा रूपं च कांतिश्च शरीरे प्रतिवर्धते

హే ద్విజులారా! ఆమె తపస్సు ఎంతెంతగా పెరిగిందో, అంతంతగా ఆమె శరీరంలో రూపమూ కాంతియూ మరింతగా వృద్ధి చెందాయి।

Verse 6

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तास्तत्र दैत्येशकिंकराः । ते तां दृष्ट्वा व्रतोपेतामत्यद्भुतवपुर्ध राम् । गत्वा प्रोचुः स्वनाथस्य महिषस्य दुरात्मनः

ఇంతలో అక్కడ దైత్యేశుని సేవకులు వచ్చారు. వ్రతంతో ఉన్న ఆమెను, అత్యద్భుత రూపధారిణిని చూసి, వారు వెళ్లి తమ దురాత్ముడైన స్వామి మహిషునికి ఆ వార్త తెలిపారు।

Verse 7

चारा ऊचुः । भ्रममाणैर्धरापृष्ठे दृष्टाऽपूर्वा कुमारिका । विन्ध्याचलेऽद्य चास्माभिर्भुजैर्द्वादशभिर्युता । नानाशस्त्रधरैर्दीप्तैश्चर्मच्छादितगात्रका

చారులు అన్నారు—“భూమిమీద సంచరిస్తూ ఈ రోజు మేము వింధ్యాచలంలో ఒక అపూర్వ కన్యను చూశాము; ఆమె ద్వాదశభుజయుత, అనేక ప్రకాశించే శస్త్రాలను ధరించినది, చర్మంతో కప్పబడిన అవయవాలు కలది.”

Verse 8

न देवी न च गन्धर्वी नासुरी नागकन्यका । तादृग्रूपा पुराऽस्माभिः काचिद्दृष्टा नितम्बिनी

ఆమె దేవి కాదు, గంధర్వకన్య కాదు, అసురీ కాదు, నాగకన్య కూడా కాదు. ఇంతటి రూపవతైన నితంబిని స్త్రీని మేము పూర్వం ఎప్పుడూ చూడలేదు.

Verse 9

न विद्मो यन्निमित्तं सा तपश्चक्रे यशस्विनी । स्वर्गकामाऽर्थकामा वा पतिकामाथ वा विभो

ఆ యశస్విని ఏ కారణంతో తపస్సు చేసిందో మాకు తెలియదు—స్వర్గకాంక్షతోనా, ధనకాంక్షతోనా, లేక పతికాంక్షతోనా, ఓ ప్రభూ.

Verse 10

सूत उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा महिषो दानवाधिपः । कामदेव वशं प्राप्तः श्रवणादपि तत्क्षणात्

సూతుడు చెప్పెను—వారి మాటలు విన్న వెంటనే దానవాధిపతి మహిషుడు, వినడమే కారణంగా, క్షణమాత్రంలో కామదేవుని వశమయ్యాడు.

Verse 11

ततस्तानग्रतः कृत्वा सैन्येन महता न्वितः । जगाम कौतुकाविष्टो यत्रास्ते सा तु कन्यका

ఆపై వారిని ముందుంచి, మహాసైన్యంతో కూడి, కుతూహలంతో మునిగిపోయి, ఆ కన్య ఉన్న చోటుకు అతడు వెళ్లాడు.

Verse 12

यथा मृत्युकृते मन्दः शृगालः सिंहवल्लभाम् । वने सुप्तां सुविश्वस्तां सर्वथाप्य कुतोभयाम्

తన మరణానికే దూసుకెళ్లే మూర్ఖ నక్క, అడవిలో నిద్రిస్తున్న, నిశ్చింతగా సర్వథా నిర్భయమైన సింహప్రియను చేరినట్లే—అతడూ అలా ముందుకు సాగాడు.

Verse 13

तस्याः संदर्शनादेव ततः कामशरैर्हतः । स दानवप्रधानश्च तत्क्षणादेव सद्द्विजाः

హే సద్ద్విజులారా! ఆమెను దర్శించిన మాత్రాననే కామదేవుని శరాలతో దానవప్రధానుడు ఆ క్షణమే గాయపడి పడిపోయెను।

Verse 14

अथ प्राह प्रियं वाक्यमेकाकी तत्पुरःस्थितः । धृत्वा दूरतरेसैन्यं तस्या रूपेण मोहितः

అప్పుడు అతడు ఒంటరిగా ఆమె ఎదుట నిలిచి, తన సైన్యాన్ని దూరంగా ఉంచి, ఆమె రూపముచే మోహితుడై మధుర వచనములు పలికెను।

Verse 15

विरुद्धं यौवनस्यैतद्व्रतं ते चारुहासिनि । तस्मादेतत्परित्यक्त्वा त्रैलोक्यस्वामिनी भव

‘హే చారుహాసినీ! నీ ఈ వ్రతము యౌవనమునకు విరుద్ధము; కనుక దీనిని విడిచి త్రిలోకస్వామినిగా భవించు.’

Verse 16

अहं हि महिषो नाम दानवेन्द्रो यदि श्रुतः । मया येन सहस्राक्षो द्वन्द्वयुद्धे विनिर्जितः

‘నేను మహిషుడు అనే దానవేంద్రుడను, నన్ను వినియుండవచ్చు; సహస్రాక్షుడైన ఇంద్రుని ద్వంద్వయుద్ధములో జయించినవాడను నేనే.’

Verse 22

अहं तव वधार्थाय निर्मिता विबुधोत्तमैः । तस्मात्त्वां नाशयिष्यामि स्मरेष्टं यद्धृदि स्थितम्

‘విబుధోత్తములు నిన్ను వధించుటకై నన్ను సృష్టించారు; కనుక నిన్ను—నీ హృదయంలో నిలిచిన ప్రియకామనతో సహా—నేను నాశనం చేయుదును.’

Verse 23

महिष उवाच । यद्येवं तद्वरारोहे युक्ता स्याच्च कुमारिका । प्रार्थनीया भवेदत्र सर्वेषां प्राणिनां यतः

మహిషుడు అన్నాడు—అలా అయితే, ఓ సుందర నితంబినీ, నీవు కుమారికగా ఉండుట యుక్తము; ఎందుకంటే ఇక్కడ సమస్త ప్రాణులు నిన్నే ప్రార్థించి యాచిస్తారు।

Verse 24

स्वर्गार्थं क्रियते धर्मस्तपश्च वरवर्णिनि । येन भोगाः प्रभुञ्जंति ये दिव्या ये च मानुषाः

హే వరవర్ణినీ, స్వర్గార్థమే ధర్మమును తపస్సును ఆచరిస్తారు; దాని వలన దివ్యమయినవీ, మానుషమయినవీ అయిన భోగాలు లభించి అనుభవించబడతాయి।

Verse 25

तस्माद्देहि ममात्मानं गांधर्वेण सुशोभने । विवाहेन यतोऽन्येषां स प्रधानः प्रकीर्तितः

కాబట్టి, ఓ సుశోభినీ, గాంధర్వ వివాహముచే నిన్ను నాకు సమర్పించు; ఎందుకంటే ఇతర వివాహాలలో అది ప్రధానమని ప్రకటించబడింది।

Verse 26

एवं प्रवदतस्तस्य सा देवी क्रोधमूर्छिता । तद्वक्त्रांतं समुद्दिश्य शरं चिक्षेप स क्षणात्

అతడు అలా పలుకుతుండగానే దేవి క్రోధావేశంతో మూర్ఛితమై, అతని నోటి మూలను లక్ష్యంగా చేసుకొని క్షణంలో బాణాన్ని విసిరింది।

Verse 27

विवेश वदनं तस्य वल्मीकं पन्नगो यथा । अथ तैर्मार्गगणैर्विद्धः स वक्त्रांतान्नदंस्ततः

అది అతని నోటిలో పుట్టలో పాము ప్రవేశించినట్లు ప్రవేశించింది; ఆపై మార్గా గణులచే గాయపడిన అతడు నోటి మూలనుండి ఆర్తనాదం చేశాడు।

Verse 28

सुस्राव रुधिरं भूरि गैरिकं पर्वतो यथा । ततः कोपपरीतात्मा निवृत्त्याथ शनैः शनैः

పర్వతం నుండి ఎర్రని ఖనిజం ప్రవహించినట్లుగా, అతని నుండి రక్తం విపరీతంగా స్రవించింది. అప్పుడు కోపంతో నిండిన మనస్సుతో అతను నెమ్మదిగా వెనుకకు తగ్గాడు.

Verse 29

स्वसैन्यं त्वरितो भेजे कामेन च वशी कृतः । प्रोवाच सैनिकान्सर्वान्दुष्टा स्त्रीयं प्रगृह्यताम् । यथा न त्यजति प्राणान्प्रहारैर्जर्जरीकृता

కామంతో వశీకృతుడైన అతను త్వరగా తన సైన్యం వద్దకు వెళ్ళాడు మరియు సైనికులందరితో ఇలా అన్నాడు: 'ఈ దుష్ట స్త్రీని బంధించండి! దెబ్బలతో జర్జరీకృతమైనా ఆమె ప్రాణాలు విడవకుండా చూడండి.'

Verse 30

एषा मम न सन्देहः प्रिया भार्या भविष्यति । यदि नो शस्त्रपातेन पंचत्वमुपयास्यति

'ఆయుధాల దెబ్బలకు ఆమె మరణించకపోతే, ఆమె నా ప్రియమైన భార్య అవుతుందనడంలో ఎటువంటి సందేహం లేదు.'

Verse 32

एतस्मिन्नंतरे देवी सा दृष्ट्वा तानुपस्थितान् । युद्धाय कृतसंकल्पांस्तर्जतश्च मुहुर्मुहुः

ఇంతలో, యుద్ధానికి సిద్ధమై, పదే పదే గర్జిస్తున్న ఆ సైనికులు అక్కడకు చేరుకోవడం దేవి చూసింది.

Verse 33

ततस्तु लीलया देवी मुक्ता तीक्ष्णान्महाशरान् । तान्सर्वांस्ताडयामास सर्वमर्मसु तत्क्षणात्

అప్పుడు దేవి లీలగా పదునైన మహా బాణాలను ప్రయోగించి, తక్షణమే వారందరి మర్మస్థానాలపై కొట్టింది.

Verse 34

अथ तीक्ष्णैः शरैर्दैत्या निहता दानवास्तथा । एके पंचत्वमापन्ना गताश्चान्य इतस्ततः

అప్పుడు ఆ పదునైన బాణాల దెబ్బలకు దైత్యులు, దానవులు హతులయ్యారు; కొందరు మరణించారు, మరికొందరు అన్ని దిక్కులకూ పారిపోయారు।

Verse 35

ततः सैन्यं समालोक्य तद्भग्नं च तया रणे । कोपाविष्टस्ततो दैत्यः स्वयं तां समुपाद्रवत्

తర్వాత యుద్ధంలో ఆమె చేత తన సైన్యం ఛిన్నాభిన్నమైందని చూసి, ఆ దైత్యుడు కోపావేశంతో తానే ఆమెపై దూసుకొచ్చాడు।

Verse 36

यच्छञ्छृंगप्रहारांश्च तस्याः शतसहस्रशः । गर्जितं विदधच्चोग्रं शारदाभ्रसमं मुहुः

ఆమెపై లక్షల కొద్దీ కొమ్ముల దెబ్బలు కొడుతూ, అతడు మళ్లీ మళ్లీ శరదృతువు మేఘసమూహంలా భయంకరంగా గర్జించాడు।

Verse 37

एतस्मिन्नंतरे देवी साट्टहासकृतस्वना । त्रैलोक्यविवरं सर्वं यच्छब्देन प्रपूरितम्

అదే సమయంలో దేవి అట్టహాస ధ్వనిని వెలువరించింది; ఆ శబ్దంతో త్రిలోకమంతటా ఉన్న ప్రతి ఖాళీ, ప్రతి విస్తారం నిండిపోయింది।

Verse 38

एवं तस्या हसंत्याश्च वक्त्रान्तादथ निर्ययुः । पुलिंदाः शबरा म्लेछास्तथान्येऽरण्यवासिनः

ఇలా దేవి నవ్వుతుండగా, ఆమె ముఖాంతరంనుండి పులిందులు, శబరులు, మ్లేచ్ఛులు మరియు ఇతర అరణ్యవాసులు బయలుదేరారు।

Verse 39

शकाश्च यवनाश्चैव शतशश्तु वपुर्धरा । वर्म स्थगितगात्राश्च यमदूता इवापरे

అప్పుడు శకులు, యవనులూ వందల సంఖ్యలో ప్రత్యక్షమయ్యారు. కవచాలతో కప్పబడిన దేహాలు ధరించి, యమదూతలవలెనే కనిపించారు.

Verse 41

देव्युवाच । एतानस्य सुदुष्टस्य सैनिकान्बलगर्वितान् । सूदयध्वं द्रुतं वाक्यादस्मदीयाद्यथेच्छया

దేవి పలికింది—“ఆ మహాదుష్టుని బలగర్వంతో ఉబ్బిన ఈ సైనికులను నా ఆజ్ఞతో వెంటనే సంహరించండి; నాపట్ల భక్తితో మీకు ఇష్టమైనట్లు చేయండి।”

Verse 42

अथ ते तद्वचः श्रुत्वा वल्गंतोऽसिधनुर्द्धराः । दैतेयबलमुद्दिश्य दुद्रुवुर्वेगमाश्रिताः

ఆ మాటలు విని, ఖడ్గాలు ధనుస్సులు ధరించిన ఆ వీరులు ఉత్సాహంగా దూకుతూ దైత్యసేన వైపు మహావేగంతో పరుగెత్తారు.

Verse 43

ततस्तेषां महद्युद्धं मिथो जज्ञे सुदारुणम् । नात्मीयं न परं तत्र केनचिज्ज्ञा यते क्वचित्

అప్పుడు వారి మధ్య మహత్తరమైన, అత్యంత భయంకరమైన యుద్ధం చెలరేగింది. అక్కడ ఏ క్షణములోనూ ఎవరు తమవారు, ఎవరు పరవారు అని స్పష్టంగా తెలిసేది కాదు.

Verse 44

अथ ते दानवाः सर्वे योधैर्देवीसमुद्भवैः । भग्ना व्यापादिताश्चान्ये प्रहारैर्जर्जरीकृताः

అప్పుడు దేవి నుండి ఉద్భవించిన యోధులు ఆ దానవులందరినీ చిత్తుచేశారు. కొందరు హతులయ్యారు, మరికొందరు పునఃపునః ప్రహారాలతో నలిగిపోయారు.

Verse 45

ततो भग्नं बलं दृष्ट्वा महिषः क्रोधमूर्छितः । तामुवाच क्रुधा देवीं वचनैः परुषाक्षरैः

అప్పుడు తన సైన్యం భగ్నమైందని చూసిన మహిషాసురుడు క్రోధమూర్ఛితుడై, దేవిని కోపంతో కఠినమైన కటువాక్యాలతో సంభోదించాడు।

Verse 46

आः पापे स्त्रीति मत्वाद्य न हतासि मया युधि । तस्मात्पश्य प्रहारं मे तत्त्वं बुध्यसि नान्यथा

“అరే పాపినీ! నిన్ను ‘కేవలం స్త్రీ’ అని భావించి ఈ రోజు యుద్ధంలో నేను చంపలేదు. కాబట్టి ఇప్పుడు నా ప్రహారాన్ని చూడు—నీవు సత్యాన్ని గ్రహిస్తావు, వేరేలా కాదు.”

Verse 47

एवमुक्त्वा विशेषेण प्रहारान्स विचिक्षिपे । विषाणाभ्यां महावेगो भर्त्सयानो मुहुर्मुहुः

ఇలా చెప్పి అతడు విశేషంగా భీకరమైన ప్రహారాలను విసిరాడు; మహావేగంతో కొమ్ములతో మళ్లీ మళ్లీ కొట్టి, పదేపదే బెదిరించాడు।

Verse 48

ततोऽभ्याशगतं दृष्ट्वा सा देवी दानवं च तम् । आरुरोहाथ वेगेन पृष्ठिदेशेन कोपतः

తర్వాత ఆ దానవుడు దగ్గరకు వచ్చినట్లు చూసిన దేవి కోపంతో, మహావేగంగా అతని వెన్నుపై ఎక్కింది।

Verse 49

ततश्चुक्रोश दैत्योऽसौ व्योममार्गं समाश्रितः । पृष्ठ्यास्तलेन निर्भिन्नो रुधिरौघपरिप्लुतः

అప్పుడు ఆ దైత్యుడు కేకలు వేస్తూ ఆకాశమార్గాన్ని ఆశ్రయించాడు; దేవి వెన్ను-ఒత్తిడి ప్రహారంతో చీలిపోయి రక్తప్రవాహంలో మునిగిపోయాడు।

Verse 50

एतस्मिन्नंतरे सिंहः स तस्या ज्योतिसंभवः । जग्राह पश्चिमे भागे दंष्ट्राग्रैर्निशितैः क्रुधा

అదే క్షణంలో ఆమె జ్యోతిసంభవమైన సింహం కోపంతో వెనుక భాగం నుండి పదునైన దంతాగ్రాలతో అతనిని పట్టుకుంది।

Verse 51

ततो निश्चलतां प्राप्तः पादाक्रांतश्च दानवः । अकरोद्भैरवान्नादान्न शक्तश्चलितुं पदम्

అప్పుడు ఆమె పాదం కింద నలిగిన దానవుడు పూర్తిగా నిశ్చలుడయ్యాడు. భైరవసదృశ భయంకర నాదాలు చేసినా, ఒక్క అడుగూ కదలలేకపోయాడు।

Verse 52

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ताः सर्वे देवाः सवासवाः । व्योमस्थास्तां तदा प्रोचुर्देवीं हर्षसमन्विताः

అదే సమయంలో ఇంద్రునితో కూడిన సమస్త దేవతలు వచ్చారు. ఆకాశంలో నిలిచి ఆనందంతో దేవిని సంభోదించారు।

Verse 53

एतस्य शिरसश्छेदं शीघ्रं कुरु सुरेश्वरि । खङ्गेनानेन तीक्ष्णेन यावन्नो याति चान्यतः

“హే సురేశ్వరి! ఈ పదునైన ఖడ్గంతో వీడి శిరఛ్ఛేదం త్వరగా చేయుము; ఇతడు మరెక్కడికైనా పారిపోకముందే।”

Verse 54

सा श्रुत्वा वचनं तेषां देवी कोपसमन्विता । खड्गं व्यापारयामास कंठे तस्यातिपीवरे

వారి మాటలు విని దేవి ధర్మకోపంతో నిండిపోయి, అతని అత్యంత మందమైన కంఠంపై ఖడ్గాన్ని ప్రయోగించింది।

Verse 55

स तेन खड्गघातेन कंठः पीनोऽपि निष्ठुरः । द्विधा जज्ञेऽथ दैत्यस्य दधत्तुष्टिं दिवौकसाम्

ఆ ఖడ్గఘాతంతో దైత్యుని మందమైన, కఠినమైన కంఠమూ రెండుగా చీలిపోయింది; దివ్యలోకవాసులకు తృప్తి కలిగింది।

Verse 56

द्वादशार्कप्रतीकाशो वक्त्रांतश्चर्मखड्गधृक् । भर्त्सयंस्तां महादेवीं खड्गोद्यतकरां तदा । खड्गं व्यापारयन्गात्रे तस्या बालार्कसन्निभम्

పన్నెండు సూర్యుల వలె ప్రకాశించే, కవచం (ఢాలు) మరియు ఖడ్గం ధరించిన వాడు, ఖడ్గం ఎత్తి నిలిచిన మహాదేవిని దూషిస్తూ, ఉదయసూర్యసమాన కాంతిమంతమైన ఆమె దేహంపై తన ఖడ్గాన్ని ఊపాడు।

Verse 57

ततः केशेषु चाधाय यावत्तस्यापि चिक्षिपे । प्रहारं गात्रनाशाय तावदूचे स दानवः

ఆపై ఆమె జుట్టును పట్టుకొని, ఆమె దేహాన్ని నాశనం చేసే దెబ్బ కొట్టబోతున్న క్షణంలోనే ఆ దానవుడు మాటలాడాడు।

Verse 58

दानव उवाच । जय देवि जयाचिंत्ये जय सर्वसुरेश्वरि । जय सर्वगते देवि जय सर्वजनप्रिये

దానవుడు అన్నాడు—జయము దేవీ! జయము అచింత్యే! జయము సమస్త సురాధీశ్వరీ! జయము సర్వవ్యాపినీ దేవీ! జయము సర్వజనప్రియే!

Verse 59

जय कामप्रदे नित्यं जय त्रैलोक्यसुन्दरि । जय त्रैलोक्य रक्षार्थमुद्यते ह्यकुतोभये

జయము నిత్యంగా వరప్రదాయినీ! జయము త్రైలోక్యసుందరీ! జయము త్రైలోక్యరక్షణార్థం లేచినవే, హే అకుతోభయే!

Verse 60

जय देवि कृतानंदे जय दैत्यविनाशिनि । जय क्लेशच्छिदे कांते जयाभक्तविमोहदे

జయము దేవీ, ఆనందాన్ని ప్రసాదించునది! జయము దైత్యవినాశినీ! జయము క్లేశాలను ఛేదించు కాంతే! జయము భక్తిహీనులను మోహింపజేయునది!

Verse 62

तस्मात्कुरु प्रसादं मे प्राणान्रक्ष दयां कुरु । प्रणतस्य सुदीनस्य हीनस्य च विशेषतः

కాబట్టి నాపై ప్రసాదము చేయుము; నా ప్రాణాలను రక్షించుము, దయ చూపుము—ప్రత్యేకంగా నేను నమస్కరించి వచ్చిన అతి దీనుడను, హీనుడను.

Verse 63

अहं दुर्वाससा शप्तो हिरण्याक्षसुतो बली । महिषत्वं समानीतस्त्वया देवी विमोक्षितः

నేను హిరణ్యాక్షుని కుమారుడు బలి; దుర్వాసుని శాపంతో శప్తుడను. మహిషత్వానికి నెట్టబడిన నన్ను, దేవీ, నీవు విముక్తి చేసితివి.

Verse 64

तस्माद्दर्पः प्रमुक्तोऽद्य मया दानवसंभवः । किंकरत्वं प्रयास्यामि सांप्रतं ते सुरेश्वरि

కాబట్టి నేడు నా దానవస్వభావజనిత దర్పాన్ని విడిచితిని. హే సురేశ్వరీ, ఇకనుంచి నీ కింకరుడనై నీ సేవలో ప్రవేశించెదను.

Verse 65

जय सर्वगते देवि सर्वदुष्टविनाशिनि

జయము, హే సర్వవ్యాపినీ దేవీ, సమస్త దుష్టతను నశింపజేయునది!

Verse 66

इति तस्य वचः श्रुत्वा कृपणं सा सुरेश्वरी । कृपाविष्टाऽब्रवीद्वाक्यं ततो व्योमस्थितान्सुरान्

అతని దీనవాక్యాలను విని దేవేశ్వరి కరుణతో కదిలిపోయింది. ఆపై దయతో నిండిన ఆమె ఆకాశంలో ఉన్న దేవతలను ఉద్దేశించి మాటలాడింది.

Verse 67

किं करोमि दया जाता ममैनं प्रति हे सुराः । तस्मान्नाहं हनिष्यामि दानवं दीनजल्पकम्

నేను ఏమి చేయాలి? ఓ దేవతలారా, అతనిపట్ల నాలో దయ కలిగింది. అందువల్ల ఈ దీనంగా పలికే దానవుణ్ణి నేను సంహరించను.

Verse 68

विमुखं खड्गशस्त्रं च तवास्मीति प्रवादिनम् । अपि मे पितृहंतारं न हन्यां रिपुमाहवे

అతడు ఖడ్గశస్త్రాలు ధరించి వెనుదిరిగినా, ‘నేను నీ వాడను’ అని పలికితే, యుద్ధంలో శత్రువునైనా నేను సంహరించను—అతడు నా తండ్రిని చంపినవాడైనా సరే.

Verse 69

देवा ऊचुः । न चेदसि च देवेशि त्वमेनं दानवाधमम् । नाशयिष्यति तत्कृत्स्नं त्रैलोक्यं सचराचरम्

దేవతలు అన్నారు—ఓ దేవేశ్వరి, నీవు ఈ నీచ దానవుణ్ణి నశింపజేయకపోతే, అతడు చరాచరాలతో కూడిన సమస్త త్రిలోకాన్ని నాశనం చేస్తాడు.

Verse 70

एष व्यर्थःश्रमः सर्वस्तथास्माकं भविष्यति । तव संभूतिसंभूतस्तव क्लेशस्तथाऽखिलः

మా ఈ సమస్త శ్రమ వ్యర్థమవుతుంది. అలాగే నీ సమస్త కష్టం కూడా మళ్లీ పుడుతుంది—అతని శక్తి పునరుద్భవం వల్లనే.

Verse 71

देव्युवाच । नाहमेनं हनिष्यामि त्यजिष्यामि तथाऽमराः । एनं कचग्रहं कृत्वा धारयिष्यामि सर्वदा

దేవి పలికెను—ఓ అమరులారా! నేను ఇతనిని చంపను, విడిచిపెట్టను. జుట్టు పట్టుకొని ఇతనిని సదా నా అధీనంలో ఉంచుదును.

Verse 72

देवा ऊचुः । साधुसाधु महाभागे युक्तमुक्तं त्वया वचः । एतद्धि युज्यते कर्तुं कालेऽस्मिंस्त्रिदशेश्वरि

దేవులు పలికిరి—సాధు, సాధు, మహాభాగ్యవతీ! నీ వాక్యం యుక్తమూ సముచితమూ. ఓ త్రిదశేశ్వరీ! ఈ సమయంలో ఇదే చేయవలసినది.

Verse 73

सांप्रतं मर्त्यलोके त्वं रूपमेतत्समाश्रिता । शस्त्रोद्यतकरा रौद्रा महिषोपरि संस्थिता

ఇప్పుడు మర్త్యలోకంలో నీవు ఇదే రూపాన్ని ఆశ్రయించితివి—భయంకరంగా, చేతుల్లో ఎత్తిన ఆయుధాలతో, మహిషంపై ఆసీనమై ఉన్నావు.

Verse 74

अवाप्स्यसि परां पूजां दुर्लभा ममरैरपि । यस्त्वामेतेन रूपेण संस्थितां पूजयिष्यति

నీవు పరమ పూజను పొందుదువు; అది అమరులకైనా దుర్లభం—ఎవడు నిన్ను ఈ రూపంలో స్థితురాలిగా పూజించునో.

Verse 75

त्वमस्य संगतो भावि विख्याता विंध्यवासिनी । किं ते वा बहुनोक्तेन शृणु संक्षेपतो वचः

నీవు ఈ స్థలంతో అనుబంధమై ‘వింధ్యవాసిని’గా ప్రసిద్ధి పొందుదువు. మరెందుకు విస్తారం? సంక్షేపంగా నా మాట వినుము.

Verse 76

अस्मदीयं परं तथ्यं सर्वलोकहितावहम् । पार्थिवानां त्वदायत्तं बलं देवि भविष्यति

ఇది మా పరమ సత్యము, సమస్త లోకాల హితకరము. ఓ దేవీ, రాజుల బలం నీ ఆధీనమగును.

Verse 77

युद्धकाले समुत्पन्ने भक्तानां नात्र संशयः । प्रस्थानं वा प्रवेशं च यः करिष्यति मानवः

యుద్ధకాలము వచ్చినప్పుడు భక్తులకు ఇందులో సందేహము లేదు. ప్రయాణానికి బయలుదేరుటకైనా, ప్రవేశించుటకైనా యత్నించే మనిషి…

Verse 78

त्वां स्मृत्वा प्रणिपत्याथ पूजयित्वा विशेषतः । तस्य संपत्स्यते सिद्धिः सर्वकृत्येषु सर्वदा । इह कापुरुषस्यापि किं पुनः सुभटस्य च

నిన్ను స్మరించి, నమస్కరించి, విశేష భక్తితో పూజించినవానికి—సర్వకాలములలో సర్వకార్యములలో సిద్ధి కలుగును. ఇక్కడ భీరువుకైనా ఇలా అయితే, వీర సుభటునికి ఎంత ఎక్కువ!

Verse 79

आश्विनस्य सिते पक्षे नवम्यां चाष्टमीदिने । पूजयिष्यति यो मर्त्त्यस्त्वां सद्भक्तिसमन्वितः

ఆశ్విన మాస శుక్లపక్షంలో—అష్టమి, నవమి దినములలో—సద్భక్తితో నిన్ను పూజించు మానవుడు…

Verse 80

तस्य संवत्सरं यावत्समग्रं सुरसुन्दरि । न भविष्यति वै रोगो न भयं न पराभवः । नापमृत्युर्न चौरादि समुद्भूत उपद्रवः

ఓ సురసుందరీ, అతనికి సంపూర్ణ ఒక సంవత్సరం వరకు రోగము ఉండదు, భయము ఉండదు, పరాభవము ఉండదు; అపమృత్యువూ కాదు, దొంగలవంటి వాటి వల్ల కలిగే ఉపద్రవమూ కాదు.

Verse 82

तत्र गत्वा चिरात्प्राप्य स्वं राज्यं पाकशासनः । पालयामास संहृष्टस्त्रैलोक्यं हतकटकम्

అక్కడికి వెళ్లి చాలాకాలానంతరం తన రాజ్యాన్ని తిరిగి పొందిన పాకశాసనుడు ఇంద్రుడు, శత్రుసేనలను నశింపజేసి ఆనందంతో త్రిలోకాలను పాలించాడు।

Verse 83

लोकाश्च सुखसंपन्नाः सर्वे जाता स्ततः परम् । यज्ञभागभुजो देवा भूयो जाता जगत्त्रये

ఆ తరువాత సమస్త లోకాలు సుఖసంపదలతో నిండిపోయాయి. యజ్ఞభాగాన్ని పొందే దేవతలు కూడా మళ్లీ త్రిలోకమంతటా వికసించి సమృద్ధి పొందారు।

Verse 84

ततः परं च सा देवी त्रैलोक्ये ख्यातिमागता । सर्वक्षेत्रेषु तीर्थेषु स्थानेषु च विशेषतः

ఆ తరువాత ఆ దేవి త్రిలోకమంతటా ప్రసిద్ధి పొందింది. ముఖ్యంగా అన్ని క్షేత్రాలు, తీర్థాలు, పవిత్ర స్థానాలలో ఆమె మహిమ విశేషంగా వ్యాపించింది।

Verse 85

एतस्मिन्नंतरे जातः सुरथोनाम भूपतिः । आनर्तस्तेन सद्भक्त्या क्षेत्रेऽत्रैव विनिर्मिता

ఇంతలో సురథుడు అనే రాజు జన్మించాడు. అతని సద్భక్తి వల్ల ఈ పుణ్యక్షేత్రంలోనే ‘ఆనర్త’ స్థాపించబడింది।

Verse 86

यस्तां पश्यति सद्भक्त्या चैत्राष्टम्यां सितेऽहनि । स पुमान्वत्सरं यावत्कृतार्थः स्यान्न संशयः

చైత్ర మాస శుక్లపక్ష అష్టమి రోజున సద్భక్తితో ఆ దేవిని దర్శించే వాడు, ఒక సంవత్సరం పాటు కృతార్థుడై ఉంటాడు—సందేహం లేదు।

Verse 91

।सूत उवाच । एवमुक्त्वाथ ते देवास्तां देवीं हर्षसंयुताः । अनुज्ञातास्तया जग्मुः स्वां पुरीममरावतीम्

సూతుడు పలికెను—ఇట్లు చెప్పి ఆనందసంపూర్ణులైన దేవతలు ఆ దేవిని నమస్కరించి, ఆమె అనుమతి పొందిన తరువాత తమ నగరమైన అమరావతికి వెళ్లిరి।

Verse 121

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये महिषासुरपराजय कात्यायनीमाहात्म्यवर्णनंनाम एकविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణము—ఏకాశీతి సహస్ర శ్లోకసంహితలో—షష్ఠమైన నాగరఖండములో, హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘మహిషాసురపరాజయము మరియు కాత్యాయనీ మహాత్మ్యవర్ణనము’ అను నామముగల 121వ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।