Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8

Devanagari script

न देवी न च गन्धर्वी नासुरी नागकन्यका । तादृग्रूपा पुराऽस्माभिः काचिद्दृष्टा नितम्बिनी

Transliteration

na devī na ca gandharvī nāsurī nāgakanyakā | tādṛgrūpā purā'smābhiḥ kāciddṛṣṭā nitambinī

Translation

ఆమె దేవి కాదు, గంధర్వకన్య కాదు, అసురీ కాదు, నాగకన్య కూడా కాదు. ఇంతటి రూపవతైన నితంబిని స్త్రీని మేము పూర్వం ఎప్పుడూ చూడలేదు.

Word by Word

• na: not
• na: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negative particle)

• devī: a goddess
• devī: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: devī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• na: nor
• na: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय

• ca: and
• ca: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• gandharvī: a gandharva-woman
• gandharvī: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: gandharvī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• na: nor
• na: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय

• asurī: an asura-woman
• asurī: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: asurī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• nāgakanyakā: a nāga-maiden
• nāgakanyakā: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: nāga (प्रातिपदिक) + kanyakā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (nāgasya kanyakā)

• tādṛg-rūpā: of such a form
• tādṛg-rūpā: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: tādṛś (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (tādṛśaṃ rūpaṃ yasyāḥ)

• purā: formerly
• purā: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: purā (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• asmābhiḥ: by us
• asmābhiḥ: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

• kācid: some (woman)
• kācid: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: kācid (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अनिश्चितवाचक-सर्वनाम (indefinite pronoun)

• dṛṣṭā: seen
• dṛṣṭā: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: dṛś (धातु) → dṛṣṭa (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि-कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘दृश्यते’ अर्थः

• nitambinī: a woman with shapely hips
• nitambinī: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: nitambinī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Cārāḥ (spies/agents of the daitya lord)

Characters & Entities

• Devī
• Gandharvī
• Asurī
• Nāgakanyakā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The sacred realm transcends ordinary categories; divine manifestation may appear beyond familiar classifications of beings.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The immediate setting remains the Vindhya region from the preceding report; no new tīrtha name appears in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse emphasizes wonder and the limits of ordinary identification.