Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 36

Devanagari script

यच्छञ्छृंगप्रहारांश्च तस्याः शतसहस्रशः । गर्जितं विदधच्चोग्रं शारदाभ्रसमं मुहुः

Transliteration

yacchañchṛṃgaprahārāṃśca tasyāḥ śatasahasraśaḥ | garjitaṃ vidadhaccograṃ śāradābhrasamaṃ muhuḥ

Translation

ఆమెపై లక్షల కొద్దీ కొమ్ముల దెబ్బలు కొడుతూ, అతడు మళ్లీ మళ్లీ శరదృతువు మేఘసమూహంలా భయంకరంగా గర్జించాడు।

Word by Word

• यच्छन्: giving/inflicting
• यच्छन्: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: यम् (धातु) → यच्छन् (शतृ-कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ (present active participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; (agent participle)

• शृङ्गप्रहारान्: horn-strikes
• शृङ्गप्रहारान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शृङ्ग (प्रातिपदिक) + प्रहार (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (शृङ्गेण प्रहाराः); पुंलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन (accusative plural)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक

• तस्याः: of her
• तस्याः: Sambandha (Possessor/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (genitive singular)

• शतसहस्रशः: in hundreds of thousands
• शतसहस्रशः: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शत + सहस्र + शस् (अव्ययप्रत्यय)
• Form: अव्यय; परिमाण/आवृत्तिवाचक (adverb: “by hundreds and thousands; in hundreds of thousands”)

• गर्जितम्: a roar/roaring
• गर्जितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गर्ज् (धातु) → गर्जित (कृदन्त)
• Form: भावे क्त (verbal noun/PPP used substantively); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

• विदधत्: producing/making
• विदधत्: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: धा (धातु) + वि (उपसर्ग) → विदधत् (शतृ-कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ (present active participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक

• उग्रम्: fierce
• उग्रम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; ‘गर्जितम्’ विशेषण

• शारदाभ्रसमम्: like an autumn cloud
• शारदाभ्रसमम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शारद (प्रातिपदिक) + अभ्र (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (शारदं अभ्रं इव समम् = like an autumn cloud); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; ‘गर्जितम्’ विशेषण

• मुहुः: repeatedly
• मुहुः: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: मुहुः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनःपुनरर्थक (adverb “again and again”)

Speaker

Narrator (Purāṇic narration within Nāgara-khaṇḍa Tīrthamāhātmya; exact speaker not explicit in snippet)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The daitya batters the Goddess with innumerable horn-strikes, roaring repeatedly like dense autumn thunderclouds rolling across the sky.

Characters & Entities

• daitya (unnamed)
• Devī (unnamed)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The noisy display of power by adharma is ultimately superficial; divine steadiness is not overcome by mere force and intimidation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not named in this verse; it remains within the broader Tīrthamāhātmya narrative setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.