Adhyaya 64

Verse 1

एवं तत्र स्थिते तीरे देव्याराधनतत्परे । सप्तलिंगार्चनरते भीमनन्दननन्दने

ఇట్లు అతడు అక్కడ నదీ తీరమున నిలిచెను—దేవీ ఆరాధనలో తత్పరుడై—సప్తలింగార్చనలో రతుడై; భీముని మనుమడు (బర్బరీకుడు) అక్కడే కొనసాగెను.

Verse 2

ततः कालेन केनापि पांडवा द्यूतनिर्जिताः । तत्राजग्मुश्च क्रमतस्तीर्थस्नानकृते भुवम्

ఆపై కొంతకాలానంతరం, ద్యూతంలో ఓడిపోయిన పాండవులు తీర్థస్నానార్థం భూమిపై క్రమంగా సంచరిస్తూ అక్కడికి వచ్చారు।

Verse 3

प्रागेव चंडिकां देवीं क्षेत्रादीशानतः स्थिताम् । आसेदुर्मार्गखिन्नास्ते द्रौपदीपंचमास्तदा

ముందుగా వారు ఆ క్షేత్రానికి ఈశాన్య దిశలో ఉన్న చండికా దేవిని చేరారు; మార్గశ్రమతో అలసిన వారు అప్పుడు అక్కడికి వచ్చారు—ద్రౌపది ఐదవదిగా.

Verse 4

तत्रैव चोपविष्टोऽभूत्तदानीं चंडिकागणः । बर्बरीकश्च तान्वीरान्समायातानपश्यत

అక్కడే ఆ సమయంలో చండికా గణం కూర్చుని ఉండెను; బర్బరీకుడు అక్కడికి వచ్చిన ఆ వీరులను చూచెను।

Verse 5

परं नासौ वेद पाण्डून्पाण्डवास्तं च नो विदुः । आजन्म यस्मान्नैवाभूत्पाण्डूनां चास्य संगमः

అతడు పాండును ఎరుగడు; పాండవులూ అతనిని ఎరుగరు. ఎందుకంటే జన్మనుండి పాండుపుత్రులతో అతనికి ఎప్పుడూ సంగమం కలగలేదు।

Verse 6

ततः प्रविश्य वै तस्मिन्देवीमासाद्य पांडवाः । पिंडकाद्यं तत्र मुक्त्वा तृषा प्रैक्षि जलं तदा

తర్వాత ఆ స్థలంలో ప్రవేశించి దేవిని సమీపించి పాండవులు అక్కడ పిండాదులను సమర్పించి ఉంచారు; దాహంతో బాధపడుతూ అప్పుడు నీటిని వెదకసాగారు।

Verse 7

ततो भीमः कुण्डमध्यं जलं पातुं विवेश ह । प्रविशंतं च तं प्राह युधिष्ठिर इदं वचः

అప్పుడు భీముడు నీరు త్రాగుటకు కుండ మధ్యలోనికి ప్రవేశించాడు. అతడు ప్రవేశించుచుండగా యుధిష్ఠిరుడు ఈ మాటలు పలికెను.

Verse 8

उद्धृत्य भीम तोयं त्वं पादौ प्रक्षाल्य भो बहिः । ततः पिबाऽन्यथा दोषो महांस्त्वामुपपत्स्यते

ఓ భీమా! నీటిని తీసి బయట పెట్టి, బయటనే పాదాలు కడిగి తరువాత త్రాగు. లేకపోతే నీకు మహాదోషం కలుగును.

Verse 9

एतद्राज्ञो वचो भीमस्तृषा व्याकुललोचनः । अश्रुत्वैव विवेशासौ कुण्डमध्ये जलेच्छया

రాజు పలికిన ఈ మాటలను తృష్ణతో వ్యాకులమైన కళ్లుగల భీముడు పట్టించుకోక, నీటి కోరికతో కుండ మధ్యలోనికి ప్రవేశించాడు.

Verse 10

स च दृष्ट्वा जलं पातुं तत्रैव कृतनिश्चयः । मुखं हस्तौ च चरणौ क्षालयामास शुद्धये

నీటిని చూసి అక్కడికక్కడే త్రాగాలని నిశ్చయించి, శుద్ధి కోసం అదే నీటిలో ముఖం, చేతులు, పాదాలు కడిగెను.

Verse 11

यतः पीतं जलं पुंसामप्रक्षाल्य च यद्भवेत् । प्रेताः पिशाचास्तद्रूपं संक्रम्य प्रपिबंति तत्

ఎందుకంటే మనిషి తగిన ప్రక్షాళన చేయక నీరు త్రాగితే, ప్రేతలు పిశాచులు అదే రూపం ధరించి అతని ద్వారా ఆ నీటిని త్రాగుతారు.

Verse 12

एवं प्रक्षालयाने च पादौ तत्र वृकोदरे । उपरिस्थस्तदा प्राह सत्यं सुहृदयो वचः

అలా అక్కడ వృకోదరుడు తన పాదాలను కడుగుచుండగా, పై నిలిచినవాడు సుహృదయంతో పుట్టిన సత్యవచనాన్ని పలికెను.

Verse 13

दुर्मते भोः किमेतत्त्वं कुरुषे पापनिश्चयः । देवीकुण्डे क्षालयसि मुखं पादौ करौ च यत्

ఓ దుర్మతీ! పాపనిశ్చయంతో ఇది ఏమి చేస్తున్నావు? దేవీకుండంలో ముఖం, పాదాలు, చేతులు ఎందుకు కడుగుతున్నావు?

Verse 14

यतो देवी सदानेन जलेन स्नाप्यते मया । दत्र प्रक्षिपंस्तोयं मलपापान्न बिभ्यसि

ఎందుకంటే ఇదే జలంతో నేను నిత్యం దేవిని స్నానింపజేస్తాను. అయినా నీవు ఇందులో నీళ్లు కలిపి మలమూ పాపమూ భయపడటం లేదు!

Verse 15

मलाक्ततोयं यन्नाम अस्पृश्यं तन्नरैरपि । कुतो देवैश्च तत्पापं स्पृश्यते तत्त्वतो वद

నిజం చెప్పు: మలంతో లిప్తమై మనుష్యులకు కూడా అస్పృశ్యమని చెప్పబడే నీరు, ఆ పాపం దేవతలను ఎలా స్పర్శించగలదు?

Verse 16

शीघ्रं च त्वं निःसरास्मात्कुण्डाद्भूत्वा बहिः पिब । यद्येवं पाप मूढोऽसि तीर्थेषु भ्रमसे कुतः

వెంటనే ఈ కుండం నుండి బయటికి రా; బయట నుంచే నీరు త్రాగు. నీవు ఇంత పాపమూఢుడవైతే, తీర్థాలలో ఎందుకు తిరుగుతావు?

Verse 17

भीम उवाच । किमेतद्भाषसे क्रूर परुषं राक्षसाधम । यतस्तोयानि जंतूनामुपभो गार्थमेव हि

భీముడు అన్నాడు—ఓ క్రూర రాక్షసాధమా! నీవు ఇంత కఠినమైన మాటలు ఎందుకు పలుకుతున్నావు? జలం ప్రాణుల ఉపభోగానికీ జీవనధారణకీ గానే ఉంది.

Verse 18

तीर्थेषु कार्यं स्नानं चेत्युक्तं मुनिवरैरपि । अंगप्रक्षालनं स्नानमुक्तं मां निंदसे कुतः

మునివరులు కూడా తీర్థాలలో స్నానం చేయవలెనని చెప్పారు. స్నానం అనగా అంగప్రక్షాళనమే అని నిర్వచించారు; మరి నన్నెందుకు నిందిస్తున్నావు?

Verse 19

यदि न क्रियते पानमंगप्रक्षालनं तथा । तत्किमर्थं पूर्तधर्माः क्रियन्ते धर्मशालिभिः

తాగడం, అలాగే అంగప్రక్షాళనం చేయకూడదనుకుంటే, ధర్మశీలులు పూర్తధర్మ కార్యాలను ఏ ఉద్దేశంతో చేస్తారు?

Verse 20

सुहृदय उवाच । स्नातव्यं तीर्थमुख्येषु सत्यमेतन्न संशयः । चरेषु किं तु संविश्य स्थावरेषु बहिः स्थितः

సుహృదయుడు అన్నాడు—ప్రధాన తీర్థాలలో స్నానం చేయవలెననేది సత్యం, సందేహం లేదు. ప్రవహించే నీటిలో మాత్రం లోనికి వెళ్లి స్నానం చేయవచ్చు; నిలకడ నీటిలో బయటే ఉండాలి.

Verse 21

स्थावरेष्वपि संविश्य तन्न स्नानं विधीयते । न यत्र देवस्नानार्थं भक्तैः संगृह्यते जलम्

నిలకడ నీటిలో ప్రవేశించినా అది విధేయమైన స్నానం కాదు—ప్రత్యేకంగా భక్తులు దేవస్నానార్థం కోసం సేకరించిన జలమున్న చోట.

Verse 22

यच्च हस्तशतादूर्ध्वं सरस्तत्र विधीयते । संवेशेऽपि क्रमश्चायं पादौ प्रक्षाल्य यद्बहिः

వంద హస్తాల దూరంలో సరస్సు ఉంటే అక్కడ స్నానం విధిసమ్మతం. అయినా క్రమం ఇదే—బయటే ఉండి ముందుగా పాదాలు కడిగి, తరువాత ప్రవేశించాలి.

Verse 23

ततः स्नानं प्रकर्तव्यमन्यथा दोष उच्यते । किं न श्रुतस्त्वया प्रोक्तः श्लोकः पद्मभुवा पुरा

ఆ తరువాతే స్నానం చేయాలి; లేకపోతే దోషం అని చెప్పబడింది. పూర్వం పద్మభూ (బ్రహ్మ) పలికిన శ్లోకాన్ని నీవు వినలేదా?

Verse 24

मलं मूत्रं पुरीषं च श्लेष्म निष्ठीनाश्रु च । गंडूषाश्चैव मुञ्चति ये ते ब्रह्महणैः समाः

తీర్థజలంలో మలం, మూత్రం, విసర్జ్యం, కఫం, ఉమ్మి, కన్నీళ్లు మరియు గండూషజలాన్ని విడిచేవారు—బ్రాహ్మణహంతకులతో సమానులని చెప్పబడింది.

Verse 25

तस्मान्निःसर शीघ्रं त्वं यद्येवमजितेन्द्रियः । तत्किमर्थं दुराचार तीर्थेष्वटसि बालिश

కాబట్టి, నీ ఇంద్రియాలు అదుపులో లేకపోతే వెంటనే బయటికి రా. అప్పుడు ఎందుకు, దురాచారి మూర్ఖుడా, తీర్థాలలో తిరుగుతావు?

Verse 26

यस्य हस्तौ च पादौ च मनश्चैव सुसंयतम् । निर्विकाराः क्रियाः सर्वाः स हि तीर्थफलं लभेत्

ఎవరి చేతులు, పాదాలు, మనస్సు సుసంయమంగా ఉంటాయో, మరియు ఎవరి క్రియలన్నీ వికారరహితమో—అతడే నిజంగా తీర్థఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 27

भीम उवाच । अधर्मो वापि धर्मोऽस्तु निर्गंतुं नैव शक्नुयाम् । क्षुधा तृषा मया नित्यं वारितुं नैव शक्यते

భీముడు అన్నాడు—అధర్మమో ధర్మమో అయినా, నేను బయలుదేరకుండా ఉండలేను. నాలో నిత్యం ఉన్న ఆకలి, దాహం ఆపడం సాధ్యం కాదు.

Verse 28

सुहृदय उवाच । जीवितार्थे भवान्कस्मात्पापं प्रकुरुते वद । किं न श्रुतस्त्वया श्लोकः शिबिना यः समीरितः

సుహృదయుడు అన్నాడు—కేవలం జీవించడానికి నీవెందుకు పాపం చేస్తావో చెప్పు. రాజా శిబి ప్రకటించిన ఆ శ్లోకం నీవు వినలేదా?

Verse 29

मुहूर्तमपि जीवेत नरः शुक्लेन कर्मणा । न कल्पमपि जीवेत लोकद्वयविरोधिना

మనిషి శుద్ధకర్మతో ఒక్క ముహూర్తమైనా జీవించాలి; కానీ ఇహలోక-పరలోక రెండింటికీ విరోధమైన కర్మలతో కల్పకాలమంతా కూడా జీవించకూడదు.

Verse 30

भीम उवाच । काकारवेण ते मह्यं कर्णौ बधिरतां गतौ । पास्याम्येव जलं चात्र कामं विलप शुष्य वा

భీముడు అన్నాడు—నీ కాకిలా కేకలతో నా చెవులు చెవిటివయ్యాయి. నేను ఇక్కడి నీటిని తప్పకుండా తాగుతాను; నీ ఇష్టం వచ్చినట్లు విలపించు, లేక ఎండిపో.

Verse 31

सुहृदय उवाच । क्षत्रियाणां कुले जातस्त्वहं धर्माभिरक्षिणाम् । तस्मात्ते पातकं कर्तुं न दास्यामि कथंचन

సుహృదయుడు అన్నాడు—నేను ధర్మాన్ని రక్షించే క్షత్రియ వంశంలో పుట్టాను. అందువల్ల నీవు ఈ పాతకాన్ని చేయడానికి నేను ఏ విధంగానూ అనుమతించను.

Verse 32

तद्वराकाथ शीघ्रं त्वमस्मात्कुंडाद्विनिःसर

అప్పుడు, ఓ దుర్మార్గుడా! వెంటనే ఈ కుండ నుండి బయటికి రా.

Verse 33

इष्टकाशकलैः शीघ्रं चूर्णयिष्येऽन्यथा शिरः । इत्युक्त्वा चेष्टकां गृह्य मुमोच शिरसः प्रति

“లేకపోతే ఇటుక ముక్కలతో నీ తలను వెంటనే పొడిచేస్తాను.” అని చెప్పి, ఇటుకను పట్టుకొని తలవైపు విసిరాడు.

Verse 34

भीमश्च वंचयित्वा तामुत्प्लुत्य बहिराव्रजत् । भर्त्सयंतौ ततश्चोभावन्योन्यं भीमविक्रमौ

భీముడు అతనిని మోసం చేసి ఒక్కసారిగా దూకి బయటికి వచ్చాడు. ఆపై ఆ ఇద్దరు భయంకర పరాక్రములు పరస్పరం దూషించుకున్నారు.

Verse 35

युयुधाते प्रलंबाभ्यां बाहुभ्यां युद्धपारगौ । व्यूढोरस्कौ दीर्घभुजौ नियुद्धकुशलावुभौ

యుద్ధంలో నిపుణులైన ఆ ఇద్దరు పొడవుగా చాపిన భుజాలతో పోరాడారు—విశాల వక్షస్థలం, దీర్ఘ భుజాలు, మరియు ఇద్దరూ సమానంగా మల్లయుద్ధ నైపుణ్యులు.

Verse 36

मुष्टिभिः पार्ष्णिघातैश्च जानुभिश्चाभिजघ्नतुः । ततो मुहूर्तात्कौरव्यः पर्यहीयत पांडवः

వారు ముష్టులతో, మడమల దెబ్బలతో, మోకాళ్లతో పరస్పరం కొట్టుకున్నారు. కొద్దిసేపటిలోనే కౌరవుడు పైచేయి సాధించగా, పాండవుడు క్షీణించసాగాడు.

Verse 37

हीयमानस्ततो भीम उद्यतोऽभूत्पुनः पुनः । अहीयत ततोऽप्यंग ववृधे बर्बरीककः

భీముడు క్షీణించుచున్నప్పటికీ మళ్లీ మళ్లీ లేచి నిలిచెను; అయినా, ఓ ప్రియుడా, అతడు మరింత వెనుకబడెను, బర్బరీకుడు మాత్రం బలవంతుడై పెరిగెను।

Verse 38

ततो भीमं समुत्पाट्य बर्बरीको बलादिव । निष्पिपेष ततः क्रुद्धस्तदद्भुतमिवाभवत्

అప్పుడు బర్బరీకుడు కేవలం బలంతోనే భీముణ్ని పీకివేసినట్లుగా చేసి, క్రోధంతో అతడిని నలిపివేశెను; అది మహద్భుతమై కనిపించెను।

Verse 39

मूर्छितं चैवमादाय विस्फुरन्तं पुनःपुनः । सागराय प्रचलितः क्षेप्तुं तत्र महांभसि

మూర్ఛితుడైన అతడిని ఎత్తుకొని, అతడు మళ్లీ మళ్లీ తడబడుతున్నప్పటికీ, సముద్రం వైపు సాగి, అక్కడి మహాజలంలో పడేయుటకు ఉద్దేశించెను।

Verse 40

ददृशुः पांडवा नैतद्देव्या नयनयंत्रिताः

పాండవులు ఇది చూడలేకపోయిరి; దేవి వారి దృష్టిని నియంత్రించి ఆపినట్లుగా అయెను।

Verse 41

तथा गृहीते कुरुवीरमुख्ये वीरेण तेनाद्भुतविक्रमेण । आश्चर्यमासीद्दिवि देवतानां देवीभिराकाशतले निरीक्ष्य तम्

కురువీరులలో శ్రేష్ఠుడైన ఆ వీరుడు, ఆ అద్భుత విక్రమశాలియైన యోధునిచే పట్టుబడినప్పుడు, స్వర్గంలోని దేవతలు ఆశ్చర్యంతో నిండిరి; దేవీలు కూడా ఆకాశతలమునుండి అతనిని వీక్షించిరి।

Verse 42

सागरस्य ततस्तीरे बर्बरीकं गतं तदा । निरीक्ष्य भगवान्रुद्रो वियत्स्थः समभाषत

బర్బరీకుడు సముద్రతీరానికి చేరినప్పుడు, ఆకాశస్థుడైన భగవాన్ రుద్రుడు అతనిని పరిశీలించి పలికెను।

Verse 43

भोभो राक्षसशार्दूल बर्बरीक महाबल । मुंचैनं भरतश्रेष्ठं भीमं तव पितामहम्

“ఓ ఓ, రాక్షసశార్దూలా, మహాబలుడైన బర్బరీకా! భరతశ్రేష్ఠుడైన ఈ భీముణ్ణి—నీ పితామహుణ్ణి—విడిచిపెట్టు.”

Verse 44

अयं हि तीर्थयात्रायां विचरन्भ्रातृभिर्युतः । कृष्णया चाप्यदस्तीर्थं स्नातुमेवाभ्युपाययौ

“ఇతడు తన సోదరులతోను, కృష్ణాతో కూడి తీర్థయాత్రలో సంచరిస్తున్నాడు; స్నానం చేయుటకే ఈ తీర్థానికి వచ్చెను.”

Verse 45

सम्मानं सर्वथा तस्मादर्हः कौरवनंदनः । अपापो वा सपापो वा पूज्य एव पितामहः

“కాబట్టి, ఓ కౌరవనందనా, ఇతడు అన్ని విధాల గౌరవానికి అర్హుడు. పాపరహితుడైనా పాపయుతుడైనా—పితామహుడు పూజ్యుడే.”

Verse 46

सूत उवाच । इति रुद्रवचः श्रुत्वा सहसा तं विमुच्य सः । न्यपतत्पादयोर्हा धिक्कष्टं कष्टं च प्राह सः

సూతుడు పలికెను—రుద్రుని వచనములు విని అతడు వెంటనే అతనిని విడిచిపెట్టి, పాదములపై పడి, “హాయ్! ధిక్, ఎంత దుఃఖం—ఎంత భయంకరం, ఎంత భయంకరం!” అని అన్నాడు।

Verse 47

क्षम्यतां क्षम्यतां चेति पुनः पुनरवोचत । शिरश्च ताडयन्स्वीयं रुरोद च मुहुर्मुहुः

అతడు మళ్లీ మళ్లీ “క్షమించండి, క్షమించండి” అని వేడుకుంటూ, తన తలనే కొట్టుకుంటూ పదేపదే ఏడ్చాడు.

Verse 48

तं तथा परिशोचंतं मुह्यमानं मुहुर्मुहुः । भीमसेनः समालिंग्य आघ्राय च वचोऽब्रवीत्

అతడు అలా దుఃఖిస్తూ పదేపదే మూర్ఛితుడవుతున్నట్లు చూసి, భీమసేనుడు అతడిని ఆలింగనం చేసి, స్నేహంతో తలని ముద్దాడి వాసన చూసి, ఆపై మాటలాడాడు.

Verse 49

वयं त्वां नैव जानीमस्त्वं चास्माञ्जन्मकालतः । अत्र वासश्च ते पुत्र भैमेः कृष्णाच्च संश्रुतः

మేము నిన్ను అసలు గుర్తించలేదు; నీవు కూడా జన్మనుండి మమ్మల్ని ఎరుగవు. కానీ కుమారా, ఇక్కడ నీ నివాసం భీముని తరఫునను, కృష్ణా (ద్రౌపది) చేతను వాగ్దానం చేయబడింది.

Verse 50

परं नो विस्मृतं सर्वं नानादुःखैः प्रमुह्यताम् । दुःखितानां यतः सर्वा स्मृतिर्लुप्ता भवेत्स्फुटम्

మరియు అనేక విధాల దుఃఖాలతో మేము మూర్ఛితులమై, మా జ్ఞాపకమంతా జారిపోయింది; దుఃఖితులకైతే సమస్త స్మృతి స్పష్టంగా లుప్తమవుతుంది.

Verse 51

तदस्माकमिदं दुःखं सर्वकालविधानतः । मा शोचस्त्वं च तनय न ते दोषोऽस्ति चाण्वपि

కాబట్టి మా ఈ దుఃఖం కాలవిధానమే; కుమారా, నీవు శోకించకు—నీకు అణువంత దోషమూ లేదు.

Verse 52

यतः सर्वः क्षत्रियस्य दंड्यो विपथिसंस्थि तः । आत्मापिदंड्यः साधूनां प्रवृत्तः कुपथाद्यदि

ఎవడు కుపథంలో నిలిచియున్నాడో వాడు క్షత్రియునిచే దండనీయుడు; తన ఆత్మయే దుష్పథమునకు ప్రవృత్తమైతే, సాధుజనుల దృష్టిలో అది కూడా దండనీయమగును।

Verse 53

पितृमातृसुहृद्भ्रातृपुत्रादीनां किमुच्यते । अतीव मम हर्षोऽयं धन्योहं पूर्वजाश्च मे

అయితే తండ్రి, తల్లి, స్నేహితులు, సోదరులు, కుమారులు మొదలైనవారి విషయములో ఇంకేమి చెప్పగలం? నా హర్షము అత్యంత మహత్తరము; నేను ధన్యుడను, నా పూర్వజులూ ధన్యులే।

Verse 54

यस्य त्वीदृशकः पौत्रो धर्मज्ञो धर्मपालकः । वरार्हस्त्वं प्रशंसार्हो भवान्येषां सतां तथा

ఎవనికి ఇలాంటి మనవడు—ధర్మజ్ఞుడు, ధర్మరక్షకుడు—ఉన్నాడో, ఆ పెద్దవాడు ఉత్తమ గౌరవానికి, ప్రశంసకు అర్హుడు; అలాగే ఇతర సత్పురుషులూ అర్హులే।

Verse 55

तस्माच्छोकं विहायेमं स्वस्थो भवि तुमर्हसि

కాబట్టి ఈ శోకాన్ని విడిచి, నీవు ప్రశాంతుడై ఆరోగ్యస్థితికి రావలసినది।

Verse 56

बर्बरीक उवाच । पापं मां ताततात त्वं ब्रह्मघ्नादपि कुत्सितम् । अप्रशस्यं नार्हसीह द्रष्टुं स्प्रष्टुमपि प्रभो

బర్బరీకుడు అన్నాడు—హే పూజ్య తండ్రి, హే తాతగారూ! నేను పాపిని, బ్రహ్మహంతకునికన్నా కూడా అధికంగా నింద్యుడను. నేను ప్రశంసార్హుడు కాను; హే ప్రభూ, ఇక్కడ నన్ను చూడటానికీ మీరు అర్హత ఇవ్వకండి, స్పర్శించటం అయితే మరీ దూరం।

Verse 57

सर्वेषामेव पापानां निष्कृतिः प्रोच्यते बुधैः । पित्रोरभक्तस्य पुनर्निष्कृतिर्नैव विद्यते

సర్వ పాపాలకు ప్రాయశ్చిత్తం ఉందని పండితులు చెబుతారు; కాని తల్లిదండ్రుల భక్తి లేనివానికి మరల ప్రాయశ్చిత్తం లేదు।

Verse 58

तद्येन देहेन मया ताततातोऽभिपीडितः । तत्त्वमेव समुत्स्रक्ष्ये महीसागरसंगमे

ఏ దేహంతో నేను తండ్రి, తాతలను బాధించానో, ఆ దేహాన్నే భూమి-సముద్ర సంగమంలో విడిచిపెడతాను।

Verse 59

मैवं भवेयमन्येषु अपि जन्मसु पातकी । न मामस्मादभिप्रायादर्हः कोऽपि निवर्तितुम्

ఇతర జన్మల్లో కూడా నేను ఇలాంటి పాపిగా కాకూడదు. ఈ సంకల్పం నుంచి నన్ను వెనక్కి తిప్పే హక్కు ఎవరికీ లేదు।

Verse 60

यतोंऽशेन विलुप्येत प्रायश्चित्तान्निवारकः । एवमुक्त्वा समुत्प्लुत्य ययौ चैवार्णवं बली

ప్రాయశ్చిత్తం స్వల్పమాత్రమైనా తగ్గిపోకుండా ఉండేందుకు—అని చెప్పి ఆ బలవంతుడు దూకి నేరుగా సముద్రంలోకి వెళ్లాడు।

Verse 61

समुद्रोऽपि चकंपे च कथमेनं निहन्म्यहम् । ततः सिद्धांबिकायाश्च देव्यस्तत्र चतुर्दश

సముద్రం కూడా కంపించింది—‘నేను ఇతనిని ఎలా సంహరించకుండా ఉండగలను?’ అప్పుడు అక్కడ సిద్ధాంబిక యొక్క పద్నాలుగు దేవతలు ప్రత్యక్షమయ్యారు।

Verse 62

समालिंग्य च संस्थाप्य रुद्रेण सहिता जगुः । अज्ञातविहिते पापे नास्ति वीरेंद्र कल्मषम्

అతనిని ఆలింగనం చేసి సరిగా నిలిపి, రుద్రునితో కూడి వారు పాడిరి— “హే వీరేంద్రా! అజ్ఞానంగా జరిగిన పాపంలో నీకు కల్మషం లేదు।”

Verse 63

शास्त्रेषूक्तमिदं वाक्यं नान्यथा कर्तुमर्हसि । अमुं च पृष्ठलग्नं त्वं पश्य भोः स्वं पितामहम्

ఈ వాక్యం శాస్త్రాలలో చెప్పబడింది; నీవు దీనికి విరుద్ధంగా చేయరాదు. ఇంకా చూడు, ఓ మహాశయా, నీ స్వపితామహుడు నీ వెన్నుకు అంటుకొని ఉన్నాడు।

Verse 64

पुत्रपुत्रेति भाषंतमनु त्वा मरणोन्मुखम् । अधुना चेत्स्वकं देहं वीर त्वं परित्यक्ष्यसि

‘కొడుకా, కొడుకా!’ అని పలుకుతూ, మరణం వైపు మొగ్గిన నిన్ను అతడు అనుసరిస్తున్నాడు. ఇప్పుడు, హే వీరా, నీవు నీ దేహాన్ని విడిచితే…

Verse 65

ततस्त्यक्ष्यति भीमोऽपि पातकं तन्महत्तव । एवं ज्ञात्वा धारय त्वं स्वशरीरं महामते

అప్పుడు భీముడుకూడా నీ ఆ మహాపాతకాన్ని విడిచివేస్తాడు. ఇది తెలిసి, హే మహామతీ, నీ శరీరాన్ని నిలుపుకో (త్యజించకు)।

Verse 66

अथ चेत्त्यक्तुकामस्त्वं तत्रापि वचनं शृणु । स्वल्पेनैव च कालेन कृष्णाद्देवकिनंदनात्

ఇంకా నీవు త్యజించాలనే కోరుకుంటే, అక్కడ కూడా ఈ మాట విను— అతి స్వల్పకాలంలోనే దేవకీనందనుడు శ్రీకృష్ణుని ద్వారా (సమాధానం కలుగును)।

Verse 67

देहपातस्तव प्रोक्तस्तं प्रतीक्ष यदीच्छ सि । यतो विष्णुकराद्वत्स देहपातो विशिष्यते

నీ దేహపాతం (మరణం) గురించి ముందే చెప్పబడింది—నీవు కోరితే ఆ కాలాన్ని వేచి ఉండు. ఎందుకంటే, ఓ వత్సా, విష్ణువు చేతుల ద్వారా దేహత్యాగం విశేషంగా శ్రేష్ఠమని భావించబడుతుంది.

Verse 68

तस्मात्प्रतीक्ष तं कालमस्माकं प्रार्थितेन च । एवमुक्तो निववृते बर्बरीकोऽपि दुर्मनाः

కాబట్టి, మేము ప్రార్థించినట్లుగా ఆ కాలాన్ని వేచి ఉండు. ఇలా చెప్పబడిన బర్బరీకుడు కూడా—మనసు కలతతో—వెనుదిరిగాడు.

Verse 69

रुद्रं देवीश्च चामुंडां सोपालंभं वचोऽब्रवीत् । त्वमेव देवि जानासि रक्ष्यते शार्ङ्गधन्विना

అతడు రుద్రునికీ దేవికీ—చాముండకూ కూడ—నిందాభరిత వచనాలు పలికాడు: “ఓ దేవి, శార్ఙ్గధన్వి (విష్ణు/కృష్ణుడు) చేత ఇతడు ఎలా రక్షింపబడుతున్నాడో నీవే తెలుసు.”

Verse 70

पांडवा भूमिलाभार्थे तत्ते कस्मादुपेक्षितम् । त्वया च समुपागत्य रक्षितोऽयं वृकोदरः

“పాండవులు రాజ్యలాభార్థం ప్రయత్నిస్తున్నారు—అది నీవెందుకు ఉపేక్షించావు? నీవు ముందుకు వచ్చి జోక్యం చేసుకున్నాక ఈ వృకోదరుడు (భీముడు) రక్షింపబడ్డాడు.”

Verse 71

देव्युवाच । अहं च रक्षयिष्यामि स्वभक्तं कृष्णमृत्युतः । यस्माच्च चंडिकाकृत्ये कृतोऽनेन महारणः । तस्माच्चंडिलनाम्नायं विश्वपूज्यो भविष्यति

దేవి పలికింది: “నేను కూడా నా భక్తుడు కృష్ణుణ్ని మరణం నుండి రక్షిస్తాను. చండికా సేవలో ఇతడు మహా యుద్ధం చేసినందున, ఇతడు ‘చండిల’ అనే నామంతో లోకమంతా పూజింపబడుతూ ప్రసిద్ధి పొందుతాడు.”

Verse 72

एवमुक्त्वा गताः सर्वे देवा देव्यस्त्वदृश्यताम् । भीमोऽपि तं समादाय पांडुभ्यः सर्वमूचिवान्

ఇట్లు పలికి దేవదేవీలు అందరూ అక్కడినుండి అంతర్ధానమయ్యారు. భీముడు అతనిని వెంటబెట్టుకొని పాండవులకు సమస్త వృత్తాంతమును వివరించాడు.

Verse 73

विस्मिताः पांडवास्तं च पूजयित्वा पुनः पुनः । यथोक्तविधिना चक्रुस्तीर्थस्नानमतंद्रिताः

ఆశ్చర్యచకితులైన పాండవులు ఆయనను పునఃపునః పూజించి, శాస్త్రోక్త విధానమున తీర్తస్నానమును అలసట లేకుండా ఆచరించారు.

Verse 74

भीमोपि यत्र रुद्रेण मोक्षितस्तत्र सुप्रभम् । लिंगं संस्थापयामास भीमेश्वरमिति श्रुतम्

భీముడు రుద్రునిచే విముక్తి పొందిన ఆ స్థలమందే ప్రకాశవంతమైన లింగమును స్థాపించాడు; అది ‘భీమేశ్వర’మని ప్రసిద్ధి చెందింది.

Verse 75

ज्येष्ठमासे कृष्णपक्षे चतुर्दश्यामुपोषितः । रात्रौ संपूज्य भीमेशं जन्मपापाद्विमुच्यते

జ్యేష్ఠమాస కృష్ణపక్ష చతుర్దశిన ఉపవాసముండి, రాత్రివేళ భక్తితో భీమేశుని సమ్యక్ పూజించినవాడు జన్మపాపముల నుండి విముక్తుడగును.

Verse 76

यथैव लिंगानि सुपूजितानि सप्तात्र मुख्यानि महाफलानि । भीमेश्वरं लिंगमिदं तथैव समस्तपापापहरं सुपूज्यम्

ఇక్కడి ఏడు ప్రధాన లింగములు సుపూజితమైతే మహాఫలములు ఇస్తున్నట్లే, ఈ భీమేశ్వర లింగమును కూడా భక్తితో పూజించవలెను; ఇది సమస్త పాపములను హరించును.