Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 30

Devanagari script

भीम उवाच । काकारवेण ते मह्यं कर्णौ बधिरतां गतौ । पास्याम्येव जलं चात्र कामं विलप शुष्य वा

Transliteration

bhīma uvāca | kākāraveṇa te mahyaṃ karṇau badhiratāṃ gatau | pāsyāmyeva jalaṃ cātra kāmaṃ vilapa śuṣya vā

Translation

భీముడు అన్నాడు—నీ కాకిలా కేకలతో నా చెవులు చెవిటివయ్యాయి. నేను ఇక్కడి నీటిని తప్పకుండా తాగుతాను; నీ ఇష్టం వచ్చినట్లు విలపించు, లేక ఎండిపో.

Word by Word

• भीमः: Bhīma
• भीमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भीम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• काकारवेण: by the crowing/harsh cry
• काकारवेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: काकारव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• ते: of you/your
• ते: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यम-पुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• मह्यम्: to me
• मह्यम्: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन

• कर्णौ: (my) two ears
• कर्णौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन

• बधिरताम्: deafness
• बधिरताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: बधिरता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गतौ इत्यस्य गत्यर्थे कर्म (state attained)

• गतौ: have gone/attained
• गतौ: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; कर्तरि प्रयोग (having gone/attained)

• पास्यामि: I will drink
• पास्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-निपात

• जलम्: water
• जलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction: and)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place: here)

• कामम्: as you wish
• कामम्: Sambandha (Modal/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: कामम् (अव्यय)
• Form: अनुज्ञार्थक-अव्यय (particle: as you please/if you like)

• विलप: lament
• विलप: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विलप् (धातु)
• Form: लोट्-लकार, मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• शुष्य: dry up
• शुष्य: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शुष् (धातु)
• Form: लोट्-लकार, मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• वा: or
• वा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-निपात (or)

Speaker

Bhīma

Tirtha Mahatmya

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Bhīma, towering and fierce, turns sharply toward Suhṛdaya with a scornful expression, one hand already reaching toward the water; Suhṛdaya stands firm, unshaken.

Characters & Entities

• Bhīma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Stubbornness and contempt for dharmic counsel lead one to misuse even what is sacred (like tīrtha-water).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A water source/kuṇḍa context is implied, but no specific tīrtha name appears in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a narrative moment showing irreverent behavior rather than prescribing proper snāna/pāna.