Adhyaya 60

Verse 1

सूत उवाच । सोऽथ प्राग्ज्योतिषाद्बाह्ये महोपवनसंस्थितम् । सहस्रभूमिकं गेहमपश्यत हिरण्मयम्

సూతుడు పలికెను—అప్పుడు అతడు ప్రాగ్జ్యోతిషానికి వెలుపల, మహోపవనమధ్య నిలిచిన సహస్రభూమికల స్వర్ణమయ గృహాన్ని దర్శించాడు।

Verse 2

वेणुवीणामृदंगानां निःस्वनैः परिपूरितम् । दशसाहस्रसंख्याभिश्चेटीभिः परिपूरितम्

అది వేణు, వీణ, మృదంగ ధ్వనులతో నిండిపోయి, దశసాహస్ర సంఖ్యలోని చేటీలతో కిటకిటలాడుతూ ఉండెను।

Verse 3

आयाद्भिः प्रतियाद्भिश्च भगदत्तस्य किंकरैः । किमिच्छन्तीति भगिनी पृच्छकैरभिपूरितम्

భగదత్తుని కింకరులు వచ్చుచు పోవుచు ఉండగా అది కిటకిటలాడెను; ప్రశ్నించువారు—“అక్కా, నీకు ఏమి కావాలి?” అని అడుగుచుండిరి।

Verse 4

तदासाद्य स हैडंबिर्मेरोः शिखरवद्ग्रहम् । द्वारि स्थितां संददर्श कर्णप्रावरणां सखीम्

ఆ గృహాన్ని చేరి—మేరు శిఖరంలా ఎత్తుగా ఉన్న దానిని—హైడంబి ద్వారమున నిలిచిన కర్ణప్రావరణా అనే సఖిని చూచెను।

Verse 5

तामाह ललितं वीरो भद्रे सा क्व मुरोः सुता । कामुको द्रष्टुमिच्छामि दूरदेशागतोऽतिथिः

ఆ వీరుడు మృదువుగా పలికెను—“భద్రే, మురుని కుమార్తె ఎక్కడ? నేను దూరదేశమునుండి వచ్చిన అతిథిని; ఆమెను దర్శించదలచిన వరుడను.”

Verse 6

कर्णप्रावरणोवाच । किं तवास्ति महाबाहो तया मौर्व्या प्रयोजनम् । कोटिशो निहताः पूर्वं तया कामुक कामुकाः

కర్ణప్రావరణుడు పలికెను—హే మహాబాహో! ఆ మూరకన్యతో నీకు ఏమి ప్రయోజనం? పూర్వం ఆమె చేత అనేక కోట్లు మంది కాముకులు—ఒకరి తరువాత ఒకరు—హతులయ్యారు।

Verse 7

तव रूपमहं दृष्ट्वा घटहासं सदोत्कचम् । प्रणम्य पादयोर्वीर स्थिता ते वचनंकरी

నీ రూపాన్ని చూచి—భయంకరమైన వ్యంగ్యహాస్యంతో కూడి, సదా యుద్ధసన్నద్ధంగా ఉన్నదాన్ని—హే వీరా! నీ పాదాలకు నమస్కరించి, నీ ఆజ్ఞను నెరవేర్చుటకు నిలిచితిని।

Verse 8

तन्मया सह मोदस्व भुंक्ष्व भोगांश्च कामुक । दास्याम्यनुचराणां ते त्रयाणां च प्रियात्रयम्

కాబట్టి నాతో కలిసి ఆనందించు; హే కాముకా! ఈ భోగాలను కూడా అనుభవించు. నీ మూడు అనుచరులకై నేను ప్రియ స్త్రీల త్రయాన్ని కూడా ఇస్తాను।

Verse 9

घटोत्कच उवाच । कल्याणि किंवदंती ते प्रमुक्ता स्वोचिता शुभे । पुनर्नैतद्वचस्तुभ्यं विशते मम चेतसि

ఘటోత్కచుడు పలికెను—హే కల్యాణీ! నీవు పలికిన ఈ వార్త నీకు తగినది కాదు, హే శుభే! అయినా నీ ఆ మాటలు నా హృదయంలో ప్రవేశించవు।

Verse 10

वामः कामो यतो भद्रे यस्मिन्नुपनिबद्ध्यते । स चात्र नैव बध्नाति तद्वयं कि प्रकुर्महे

హే భద్రే! ప్రేమ అర్హతలేని విషయంపై బంధింపబడితే వక్రమవుతుంది; ఇక్కడ అయితే అది నన్ను ఏమాత్రం బంధించదు. మరి మనం ఏమి చేయాలి?

Verse 11

अद्य ते स्वामिनी दृष्टा जिता वा क्रीडते मया । तया वा विजितो यास्ये पूर्वेषां कामिनां गतिम्

ఈ రోజు నీ స్వామినిని దర్శిస్తాను—ఆమెను జయించి ఆమెతో క్రీడిస్తాను; లేక ఆమె చేత ఓడిపోయి పూర్వకాల కామాంధుల గతి వైపే వెళ్లిపోతాను।

Verse 12

कर्णप्रावरणे तस्माच्छीघ्रमेव निवेद्यताम् । यथा दर्शनमात्रेण पूजयंत्यतिथिं खलु

కాబట్టి ఆమె చెవిలో త్వరగా మెల్లగా చెప్పి నా వార్త తెలియజేయి; ఎందుకంటే అతిథిని కేవలం దర్శనమాత్రంతోనే కూడా పూజిస్తారు।

Verse 13

इति भैमेर्वचः श्रुत्वा प्रस्खलंती निशाचरी । प्रासादशिखरस्थां तां मौर्वीमेवं वचोवदत्

భీముని కుమారుని మాటలు విని, ఆ నిశాచరీ దాసి తొందరలో తడబడుతూ, ప్రాసాద శిఖరంపై నిలిచిన మౌర్వీకి ఇలా చెప్పింది।

Verse 14

देवि कोऽपि युवा श्रीमांस्त्रैलोक्येष्वमितप्रभः । कामातिथिस्तव द्वारि वर्तते दिश तत्परम्

దేవీ! త్రిలోకములలో అపార తేజస్సు గల ఒక శ్రీమంత యువకుడు ‘కామాతిథి’గా నీ ద్వారమున నిలిచియున్నాడు; ఏమి చేయవలెనో ఆజ్ఞాపించు।

Verse 15

कामकटंकटोवाच । मुच्यतां शीघ्रमेवासौ किमर्थं वा विलंबसे । कदाचिद्देवसंगत्या समयो मेऽभिपूर्यते

కామకటంకటుడు అన్నాడు—అతనిని వెంటనే విడిపించు; ఎందుకు ఆలస్యం చేస్తున్నావు? దైవసంయోగముచేత నా నియతకాలము నెరవేరుచున్నదేమో।

Verse 16

इत्युक्तवचनाच्चेटी प्राप्यावोचद्घटोत्कचम् । व्रज शीघ्रं कामुक त्वं तस्या मृत्योश्च सन्निधौ

అని చెప్పబడిన దాసి వెళ్లి ఘటోత్కచునితో పలికింది— “ఓ కాముకా, శీఘ్రంగా వెళ్లు; ఆమె సన్నిధికి, మరణసన్నిధికే సమీపంగా.”

Verse 17

इत्युक्तः स प्रहस्यैव तत्रोत्सृज्य स्वकानुगान् । प्रविवेश गृहं भैमिः सिंहो मेरुगुहामिव

అని పలికినపుడు అతడు నవ్వి, తన అనుచరులను అక్కడే విడిచి, భీముని కుమారుడు భైమి గృహంలో ప్రవేశించాడు— మేరు గుహలోకి సింహం ప్రవేశించినట్లు.

Verse 18

स पश्यञ्छुकसंघातान्पारावतगणांस्तथा । सारिकाश्च मदोन्मत्ताश्चेटीस्तां चाप्यपश्यत

అక్కడ అతడు చిలుకల గుంపులను, అలాగే పావురాల సమూహాలను చూశాడు; మదోన్మత్తమైన మైనా పక్షులను కూడా, ఆ దాసిని కూడా చూశాడు.

Verse 19

रूपेण वयसः चैव रतेरपि रतिंकरीम् । आंदोलकसुखासीनां सर्वाभरणभूषिताम्

ఆమె రూపయౌవనాలతో, రతిదేవిలా కామాన్ని రేపే మూర్తిగా కనిపించింది; ఊయలపై సుఖంగా కూర్చుని, సమస్త ఆభరణాలతో అలంకరించబడింది.

Verse 20

तां विद्युतमिवोन्नद्धां दृष्ट्वा भैमिरचिंतयत । अहो कृष्णेन पित्रा मे निर्दिष्टेयं ममोचिता

విద్యుత్తులా ప్రకాశించే ఆమెను చూసి భైమి మనసులో ఆలోచించాడు— “అహో! నా తండ్రి కృష్ణుడు నాకు సూచించిన ఈమె నిజంగా నాకు తగినది.”

Verse 21

न्याय्यमेतत्कृते पूर्वं नष्टा यत्कामिनां गणाः । शरीरक्षयपर्याप्तं क्षीयते यदि कामिनाम्

ఇది న్యాయమే—పూర్వకాలంలో కాముల గణాలు నశించాయి; ఎందుకంటే కామహేతువుగా శరీరమే క్షయసీమ వరకు క్షీణిస్తే.

Verse 22

कामिनीनां कृते येषां क्षीयते गणनात्र का । एवं बहुविधं कामी चिंतयन्नाह भीमभूः

స్త్రీల కోసమే ఎవరి దేహం క్షీణిస్తుందో—అటువంటి వాటికి లెక్కేముంటుంది? ఇలా అనేక విధాల ఆలోచిస్తూ కామాతురుడైన భీమభూ పలికాడు.

Verse 23

निष्ठुरे वज्रहृदये प्राप्तोऽहमतिथिस्तव । उचितां तत्सतां पूजां कुरु या ते हृदि स्थिता

ఓ వజ్రహృదయ నిష్ఠురా! నేను నీ అతిథిగా వచ్చాను. సజ్జనులకు తగిన ఆతిథ్యపూజ నీ హృదయంలో ఉన్నదే; దానిని యథోచితంగా చేయి.

Verse 24

इति हैडंबिवचनं श्रुत्वा कामकटंकटा । विस्मिताभूत्तस्य रूपात्स्वं निनिंद च बालिशम्

హైడంబీ మాటలు విని కామ-కటంకటా అతని రూపాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపడింది; తనను తానే మూర్ఖమని నిందించుకుంది.

Verse 25

धिगहं यन्मया पूर्वं समयः स कृतोऽभवत् । न कृतोऽभूद्यदि पुरा अभविष्यदसौ पतिः

నన్ను ధిక్కరించాలి—నేను ముందే ఆ ఒప్పందం చేసుకున్నాను! అది అప్పుడే చేయకపోయి ఉంటే, ఇతడే నా భర్త అయ్యేవాడు.

Verse 26

इति संचिन्तयन्ती सा भैमिं वचनमब्रवीत् । वृथा त्वमागतो भद्र जीवन्याहि पुनः सुखी

అలా ఆలోచించి ఆమె భైమిని ఉద్దేశించి ఇలా పలికింది— “భద్రా, నీవు వ్యర్థంగా వచ్చావు. జీవంతో తిరిగి వెళ్ళి, మళ్లీ సుఖంగా ఉండు.”

Verse 27

अथ कामयसे मां त्वं तत्कथां शीघ्रमुच्चर । कथामाभाष्य यदि मां सन्देहे पातयिष्यसि । ततोऽहं वशगा जाता हतो वा स्वप्स्यसे मया

“ఇప్పుడు నీవు నన్ను కోరుకుంటే, ఆ కథను త్వరగా పలుకు. కానీ కథ మొదలుపెట్టి నన్ను సందేహంలో పడేస్తే, నేను నీ వశంలో ఉండను— లేదా నేను నీ అధీనమవుతాను, లేక నేను నిన్ను సంహరించి నిద్రించినవాడిలా పడేసెదను.”

Verse 28

सूत उवाच । इत्युक्तवचनामेतां नेत्रोपांतेन वीक्ष्य सः

సూతుడు పలికెను— ఆమె అలా పలికిన మాటలు విన్న తరువాత, అతడు కన్నుకొనతో ఆమెను చూచెను.

Verse 29

स्मृत्वा चराचरगुरुं कृष्णमारब्धवान्कथाम् । कस्यांचिदभवत्पत्न्यां युवा कोऽप्यजितेद्रियः

చరాచరగురువైన శ్రీకృష్ణుని స్మరించి అతడు కథను ఆరంభించాడు. ఎవరో ఒకరి ఇంటిలో ఇంద్రియజయము లేని ఒక యువకుడు ఉండెను.

Verse 30

तस्य चैका सुता जज्ञे भार्या तस्य मृताऽभवत् । ततो बालकिकां पुत्रीं ररक्ष च पुपोष च

అతనికి ఒక్క కూతురు పుట్టెను; అతని భార్య మరణించెను. ఆపై అతడు ఆ చిన్న కుమార్తెను కాపాడి, పోషించి పెంచెను.

Verse 31

सा यदाभूद्यौवनगा व्यंजितावयवा शुभा । प्रोल्लसत्कुचमध्यांगी प्रोल्लसन्मुखपंकजा

ఆమె యౌవనానికి చేరగానే శుభలక్షణాలతో, సుగఠిత అవయవాలతో ప్రకాశించింది. వికసిస్తున్న స్తనాల వల్ల ఆమె నడుము మరింత శోభించి, పద్మసమాన ముఖం ప్రకాశంగా వెలిగింది.

Verse 32

तदास्य कामलुलितमालानं प्रजहौ मनः । प्रोवाच तां च तनयां समालिंग्य दुराशयः

అప్పుడు కామవేగంతో కలత చెందిన అతని మనస్సు లజ్జా-ధర్మాలను విడిచిపెట్టింది. దుర్బుద్ధి గల ఆ మనిషి తన కుమార్తెను ఆలింగనం చేసి ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.

Verse 33

प्रातिवेश्मकपुत्री त्वं मयानीयात्र पोषिता । भार्यार्थं सुचिरं कालं तत्कार्यं साधय प्रिये

‘నీవు పొరుగింటి కుమార్తె; నిన్ను నేను ఇక్కడికి తీసుకొచ్చి పోషించాను. చాలాకాలంగా భార్యార్థంగా నిన్ను ఉంచుకున్నాను—ఇప్పుడు, ప్రియే, ఆ కార్యాన్ని నెరవేర్చు.’

Verse 34

इत्युक्ता सा च मेने च तत्तथैव वचस्तदा । पतित्वेन च भेजे तं भार्यात्वेन स तां तथा

అలా చెప్పబడగానే ఆమె అతని మాటను అలాగే అంగీకరించింది. ఆమె అతనిని భర్తగా భావించింది; అతనూ ఆమెను భార్యగా స్వీకరించాడు.

Verse 35

ततस्तस्यां सुता जज्ञे तस्मान्मदनरासभात् । वद सा तस्य भवति किं दौहित्री सुताऽथवा । एनं प्रश्नं मम ब्रूहि शीघ्रं चेच्छक्तिरस्ति ते

తర్వాత ఆ కామాంధ మృగస్వభావుడి వల్ల ఆమెకు ఒక కుమార్తె జన్మించింది. చెప్పు—అతనికి ఆమె మనవరాలా, లేక కుమార్తెనా? నీకు శక్తి ఉంటే ఈ ప్రశ్నకు త్వరగా సమాధానం చెప్పు.

Verse 36

सूत उवाच । इति प्रश्नं सा च श्रुत्वा चिंतयद्बहुधा हृदि

సూతుడు పలికెను—ఆ ప్రశ్నను విని ఆమె హృదయంలో అనేక విధాలుగా ఆలోచించెను।

Verse 37

न च पश्यति निर्द्धारं प्रश्नस्यास्य कथंचन । ततः प्रश्नेन विजिता स्वां शक्तिं समुपाददे

అయితే ఆ ప్రశ్నకు ఏ విధంగానూ స్పష్టమైన నిర్ణయం ఆమెకు కనబడలేదు. ప్రశ్నచేత జయింపబడి ఆమె తన శక్తిని ఆహ్వానించెను।

Verse 38

अताडयद्रुक्मरज्जुं कराभ्यां दोलकस्य च । ततो रक्षांसि निष्पेतुः कोटिशो भीषणान्यति

ఆమె రెండు చేతులతో ఊయల యొక్క స్వర్ణరజ్జువును కొట్టెను; వెంటనే కోటిశః భయంకర రాక్షసులు బయలుదేరిరి।

Verse 39

सिंहव्याघ्रवराहाश्च महिषाश्चित्रका मृगाः । समीक्ष्य तानसंख्येयान्खादितुं धावतो रुषा

సింహాలు, వ్యాఘ్రాలు, వరాహాలు, మహిషాలు, చిత్తిమృగాలు—ఆ అసంఖ్యులను చూచి—కోపంతో వాటిని భక్షించుటకు పరుగెత్తిరి।

Verse 40

अवादयन्नखौ भैमिः कनिष्ठांगुष्ठजौ हसन् । ततो विनिःसृतास्तत्र द्विगुणा राक्षसादयः

నవ్వుతూ భైమీ కనిష్ఠా-అంగుష్ఠ నఖాలను చిటికెడు వేసెను; అప్పుడు అక్కడే రాక్షసాదులు రెండింతలుగా బయలుదేరిరి।

Verse 41

तैर्मौर्वीनिर्मिताः सर्वे क्षणादेव स्म भक्षिताः । विजितायां स्वशक्तौ च बलशक्तिमथाददे

మౌర్వి సృష్టించినవన్నీ క్షణంలోనే భక్షించబడ్డాయి; తన శక్తి ఓడిపోవడంతో ఆమె బలశక్తిని ఆశ్రయించింది.

Verse 42

उत्थाय सहसा दोलात्खड्गमादातुमैच्छत । उत्तिष्ठंतीं च तां भैमिरनुसृत्य जवादिव

ఉయ్యాల నుండి హఠాత్తుగా లేచి ఆమె కత్తిని తీసుకోవాలనుకుంది; ఆమె లేస్తుండగానే భీమపుత్రుడు (ఘటోత్కచుడు) వేగంగా ఆమెను వెంబడించాడు.

Verse 43

केशेष्वादाय सव्येन पाणिनाऽपातयद्भुवि । ततः कंठे सव्यपादं दत्त्वादाय च कर्तिकाम्

ఎడమ చేతితో ఆమె జుట్టు పట్టుకుని నేలమీద పడేశాడు. ఆపై ఆమె కంఠంపై ఎడమ కాలు ఉంచి, కత్తిని (కర్తికను) తీసుకున్నాడు.

Verse 44

दक्षिणेन करेणास्याश्छेत्तुमैच्छत नासिकाम् । विस्फुरंती ततो मौर्वी मंदमाह घटोत्कचम्

కుడి చేతితో ఆమె ముక్కును కోయాలని అనుకున్నాడు. అప్పుడు వణుకుతున్న మౌర్వి ఘటోత్కచునితో మెల్లగా పలికింది.

Verse 45

प्रश्नेन शक्त्या च बलेन नाथ त्रिधा त्वयाहं विजिता नमस्ते । तन्मुंच मां कर्मकरी तवास्मि समादिश त्वं प्रकरोमि तच्च

ఓ నాథా! ప్రశ్న ద్వారా, శక్తి ద్వారా మరియు బలము ద్వారా నీవు నన్ను మూడు విధాలుగా జయించావు, నీకు నమస్కారం. నన్ను విడిచిపెట్టు, నేను నీ సేవకురాలిని; ఆజ్ఞాపించు, నేను దానిని చేస్తాను.

Verse 46

घटोत्कच उवाच । यद्येवं तर्हि मुक्तासि भूयो दर्शय यद्बलम् । एवमुक्त्वा मुमोचैनां मुक्ता चाह प्रणम्य सा

ఘటోత్కచుడు అన్నాడు—“అలా అయితే నీవు విముక్తురాలివి; మరల నీ బలాన్ని చూపు.” అని చెప్పి అతడు ఆమెను విడిపించాడు; విడిపించబడిన ఆమె నమస్కరించి పలికింది.

Verse 47

जानामि त्वां महाबाहो वीरं शक्तिमतां वरम् । सर्वराक्षसभर्तारं त्रैलोक्येऽमितविक्रमम्

ఓ మహాబాహో! నిన్ను నేను తెలుసుకొన్నాను—నీవు వీరుడు, శక్తిమంతులలో శ్రేష్ఠుడు; సమస్త రాక్షసుల అధిపతి-పోషకుడు, త్రిలోకమంతటా అపార విక్రముడు.

Verse 48

गुह्यकाधिपतिस्त्वं हि कालनाभ इति स्मृतः । षष्टिकोटिपतिर्जातो यक्षरक्षाकृते भुवि

నీవే గుహ్యకుల అధిపతి, ‘కాలనాభ’ అని ప్రసిద్ధుడు; భూమిపై యక్షుల రక్షణార్థం నీవు అరవై కోట్లకు అధిపతిగా జన్మించావు.

Verse 49

इति मां प्राह कामाख्या सर्वं तत्संस्मराम्यहम् । इदं गेहं सानुगं मे दत्तं मयात्मना तव

“ఇలా కామాఖ్య నాకు చెప్పింది; ఆ సమస్తాన్ని నేను స్మరిస్తున్నాను. ఈ గృహం—అనుచరులతో సహా—నా ఆత్మతో కూడి నీకు నేను సమర్పించాను.”

Verse 50

समादिश प्राणनाथ कमादेशं करोमि ते । घटोत्कच उवाच । प्रच्छन्नस्तस्य घटते न विवाहः कथंचन

“ఓ ప్రాణనాథా! ఆజ్ఞాపించండి; మీ కోరికను నేను నెరవేర్చుతాను.” ఘటోత్కచుడు అన్నాడు—“అతడు దాగి ఉన్నంతవరకు ఏ విధంగానూ వివాహం జరగదు.”

Verse 51

मोर्वि यस्य हि वर्तंते पितरौ बांधवास्तथा । तन्मां शीघ्रं वह शुभे शक्रप्रस्थाय संप्रति

హే మౌర్వీ! అతని తల్లిదండ్రులు, బంధువులు సమీపంలో ఉన్నారు; హే శుభే, నన్ను ఇప్పుడే త్వరగా శక్రప్రస్థానికి తీసుకెళ్లు।

Verse 52

अयं कुलक्रमोऽस्माकं यद्भार्या पतिमुद्वहेत् । तत्रानुज्ञां समासाद्य परिणेष्यामि त्वामहम्

మా వంశపు ఆచారం ఇదే—భార్య స్వయంగా భర్తను వరిచి స్వీకరించాలి. అందువల్ల అక్కడ అనుమతి పొందిన తరువాత నేను నిన్ను విధివిధానంగా వివాహం చేసుకుంటాను।

Verse 53

भगदत्तमथो नाथं ततो मौर्वी न्यवेदयत् । समादाय बहुद्रव्यं विससर्जाथ भ्रातरम्

అప్పుడు మౌర్వీ తన నాథుడైన భగదత్తునికి ఈ విషయాన్ని నివేదించింది. విస్తారమైన ధనాన్ని తీసుకొని ఆమె తన అన్నను పంపింది।

Verse 54

ततः पृष्ठिं समारोप्य घटोत्कचमनिंदिता । नानाद्रव्यपरीवारा शक्रप्रस्थं समाव्रजत्

అనంతరం ఆ నిర్దోషిణి స్త్రీ ఘటోత్కచుని తన వెన్నుపై ఎక్కించుకొని, నానావిధ ధనసంపదలు మరియు పరివారంతో శక్రప్రస్థానికి బయలుదేరింది।

Verse 55

ततोऽसौ वासुदेवेन पांडवैश्चाभिनंदितः । शुभे लग्ने पाणिमस्या जगृहे भीमनंदनः

అనంతరం వాసుదేవుడు మరియు పాండవులు అతనిని సత్కరించారు; శుభ లగ్నంలో భీముని కుమారుడు ఆమె చేతిని పాణిగ్రహణం చేశాడు।

Verse 56

कुरूणां राक्षसानां च प्रोक्तोत्तमविधानतः । उद्वाह्य तां तद्धनैश्च तर्पयामास पांडवान्

కురువులకును రాక్షసులకును నిర్దేశించిన ఉత్తమ విధానముల ప్రకారం అతడు ఆమెను వివాహమాడి, ఆ ధనములతోనే పాండవులను తృప్తిపరచెను.

Verse 57

कुंती च द्रौपदी चोभे मुमुदाते नितांततः । मंगलान्यस्य चक्राते मौर्व्याश्च धन तर्पिते

కుంతీ మరియు ద్రౌపదీ—ఇద్దరూ—అత్యంతంగా ఆనందించిరి. వారు అతనికి మంగళాశీర్వాదములు చేసిరి; మౌర్వీ కూడా ధనముతో తృప్తి పొందెను.

Verse 58

ततो विवाहे निर्वृत्ते प्रतिपूज्य घटोत्कचम् । भार्यया सहितं राजा स्वराज्याय समादिशत्

వివాహము ముగిసిన తరువాత రాజు ఘటోత్కచునకు యథోచిత ప్రతిపూజ చేసి, అతనిని—భార్యతో కూడి—తన స్వరాజ్యమునకు వెళ్లుమని ఆజ్ఞాపించెను.

Verse 59

मौर्व्याऽज्ञां शिरसा गृह्य हैडंबिर्भार्ययान्वितः । शुभं हिडम्बस्य वने स्वराज्यं समुपाव्रजत्

మౌర్వీ ఆజ్ఞను శిరసా స్వీకరించి, హైడంబి భార్యతో కూడి శుభముగా హిడంబ వనమున తన స్వరాజ్యమును పొందుటకు బయలుదేరెను.

Verse 60

ततो राक्षसयोषाभिर्वीरकांस्यैः प्रवर्धितः । महोत्सवेन महता स्वराज्ये प्रमुमोद सः

ఆపై వీర రాక్షస స్త్రీలచే పోషింపబడి, బలపరచబడి, అతడు తన స్వరాజ్యమున మహత్తర మహోత్సవముతో పరమానందమున మునిగెను.

Verse 61

ततो वनेषु चित्रेषु निम्नगापुलिनेषु च । रेमे सह तया भैमिर्मंदोदर्येव रावणः

ఆ తరువాత రమ్యమైన విచిత్ర వనాలలోను, నదుల ఇసుక తీరాలలోను, అతడు ఆమెతో కలిసి క్రీడించాడు—రావణుడు మందోదరితో క్రీడించినట్లే।

Verse 62

एवं विक्रीडतस्तस्य गर्भो जज्ञे महाद्युतेः । हेडंबै राक्षसव्याघ्राद्बालसूर्यसमप्रभः

ఇలా క్రీడిస్తున్న ఆ మహాతేజస్సుగలవానికి—హేడంబా ద్వారా, రాక్షసులలో వ్యాఘ్రమైన వీరుని నుండి—ఉదయసూర్యసమ ప్రభతో ఒక కుమారుడు జన్మించాడు।

Verse 63

स जातमात्रो ववृधे क्षणाद्यौवनगोऽभवत् । नीलमेघचयप्रख्यो घटास्यो दीर्घलोचनः

అతడు పుట్టిన వెంటనే క్షణంలోనే పెరిగి యౌవనస్థుడయ్యాడు; నీలమేఘసమూహంలా శ్యామవర్ణుడు, ఘటముఖుడు, దీర్ఘనేత్రుడు।

Verse 64

ऊर्ध्वकेशश्चोर्ध्वरोमा पितरौ प्रणतोऽब्रवीत् । प्रणमामि युवां चोभौ जातस्य पितरौ गुरू

జుట్టు నిటారుగా నిలిచి, రోమాంచితమైన దేహంతో అతడు తల్లిదండ్రులకు నమస్కరించి ఇలా అన్నాడు—“నా జన్మకు కారణమైన మీరు ఇద్దరూ గురుస్వరూపులైన తల్లిదండ్రులు; మీ ఇద్దరికీ నమస్కరిస్తున్నాను।”

Verse 65

भवतोर्हि प्रियं कृत्वा अनृणः स्यां सदा ह्यहम् । भवद्भ्यां दत्तमिच्छामि अभिधानं यथात्मनः

మీ ఇద్దరికీ ప్రియమైన కార్యాన్ని చేసి నేను ఎల్లప్పుడూ మీ ఋణం నుండి విముక్తుడనై ఉంటాను; అందుకే నా కోసం మీరు ఇద్దరూ ప్రసాదించే యథోచిత నామాన్ని కోరుతున్నాను।

Verse 66

अतः परं तु यच्छ्रेयं कर्तव्यं प्रोन्नतिप्रदम् । ततो भेमिस्तमालिंग्य पुत्रं वचनमब्रवीत्

ఇప్పుడు చెప్పుము—ముందు చేయవలసిన పరమ శ్రేయస్సు ఏది, అది నిజమైన ఉన్నతి, ఉత్తమత్వం ఇచ్చేది. అప్పుడు భైమీ కుమారుని ఆలింగనం చేసి ఈ వచనములు పలికెను.

Verse 67

बर्बराकारकेशत्वाद्बर्बरीकाभिधो भवान् । भविष्यति महाबाहो कुलस्यानन्दवर्धनः

నీ కేశములు బర్బరాకారంగా ఉగ్రంగా ఉన్నందున, ఓ మహాబాహో, నీవు ‘బర్బరీక’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధుడవుతావు; మా వంశానందాన్ని వృద్ధి చేస్తావు.

Verse 68

श्रेयश्च ते यत्परमं दृढं च तत्कीर्त्यते बहुधा विप्र मुख्यैः । प्रक्ष्यावहे तद्यदुवंशनाथं गत्वा पुरीं द्वारकां वासुदेवम्

నీకు పరమమైన, దృఢమైన శ్రేయస్సు ఏదో దానిని ప్రధాన బ్రాహ్మణులు అనేక విధాలుగా కీర్తిస్తారు. రండి, ద్వారకా నగరానికి వెళ్లి యదువంశనాథుడు వాసుదేవుని అడుగుదాం.