Adhyaya 51

Verse 1

अतिथिरुवाच । यदेतत्परलोकस्य स्वरूपं व्याहृतं त्वया । आगमं समुपाश्रित्य तत्तथैव न संशयः

అతిథి పలికెను—ఆగమాలను ఆశ్రయించి నీవు పరలోక స్వరూపమును వివరించినది యథాతథమే; ఇందులో సందేహము లేదు.

Verse 2

किंत्वत्र नास्तिकाः पापाः सन्दिह्यन्तेऽल्पचेतनाः । तेषां निःसंशयकृते वद कर्मफलं हि यत्

కానీ ఇక్కడ అల్పబుద్ధి గల పాపి నాస్తికులు సందేహపడుతున్నారు. వారి సందేహనివృత్తి కొరకు కర్మఫలముని యథార్థ స్వరూపమును స్పష్టంగా చెప్పుము.

Verse 3

इहैव कस्य कस्यैव कर्मणः पापकस्य च । प्रभावात्कीदृशो जायेत्कमठैतद्वदास्ति चेत्

ఇక్కడే—ఏ ఏ పాపకర్మల ప్రభావంతో మనిషి ఏ విధమైన దేహస్థితితో జన్మిస్తాడు? ఓ కమఠా, ఇది తెలిసికొనదగినదైతే చెప్పుము.

Verse 4

कमठ उवाच । सर्वमेतत्प्रवक्ष्यामि स्थिरो भूत्वा शृणुष्व तत् । यथा मम गुरुः प्राह यन्मे चेतसि संस्थितम्

కమఠుడు అన్నాడు—ఇదంతా నేను వివరించెదను; నీవు స్థిరంగా ఉండి వినుము. నా గురువు చెప్పినట్లే, నా మనస్సులో దృఢంగా నిలిచినదాన్ని నేను పలుకుదును.

Verse 5

ब्रह्महा क्षयरोगी स्यात्सुरापः श्यावदंतकः । सुवर्णचौरः कुनखी दुश्चर्मा गुरुतल्पगः

బ్రాహ్మణహంతుడు క్షయరోగిగా అవుతాడు; సురాపానుడు నల్లని పళ్లవాడవుతాడు. స్వర్ణచోరునికి వికృత నఖాలు కలుగుతాయి; గురుశయ్యను లంఘించినవాడు చర్మరోగిగా అవుతాడు.

Verse 6

संसर्गी सर्वरोगी स्यात्पंचपातकिनस्त्वमी । निंदामाकर्ण्य साधूनां बधिरः संप्रजायते

అటువంటి పాపులతో సంగమించేవాడు అన్ని రోగాలతో బాధపడతాడు; వీరే పంచమహాపాతకులు. సాధువుల నిందను వినేవాడు బధిరుడిగా జన్మిస్తాడు.

Verse 7

स्वयं प्रकीर्तयेच्चापि मूकः पापोऽभिजायते । आज्ञालोपी गुरूणां च अपस्मारी भवेन्नरः

తనను తానే పొగడుకునేవాడు పాపి మౌనుడిగా జన్మిస్తాడు. గురువుల ఆజ్ఞను లంఘించేవాడు అపస్మార (మూర్ఛ/మిర్గి) రోగంతో బాధపడతాడు.

Verse 8

अवज्ञाकारकस्तेषां कृमिरेवाभिजायते । उपेक्षतः पूज्यकार्यं दुष्प्रज्ञत्वं च जायते

వారిని అవమానించువాడు కృమి-యోనిలోనే జన్మించును. పూజ్యుల పట్ల చేయవలసిన కర్తవ్యాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయుటవలన మందబుద్ధిత్వం కలుగును.

Verse 9

चौर्याय साधुद्रव्याणां दद्याद्यावत्पदानि च । तावद्वर्षाणि पंगुत्वं स प्राप्नोति नराधमः

సాధువుల ధనాన్ని దొంగిలించినవాడు—ఎన్ని అడుగులు వేస్తాడో అంతే సంవత్సరాలు ఆ నీచుడు కుంటితనాన్ని పొందును.

Verse 10

दत्त्वा हरति तद्भूयो जायते कृकलासकः । कुपितानप्रसाद्यैव पूज्यान्स्याच्छीर्षरोगवान्

ఇచ్చి మళ్లీ తీసుకొనువాడు బల్లి-యోనిలో జన్మించును. కోపించిన పూజ్యులను ప్రసన్నం చేయక విడిచిపెట్టువాడు శిరోరోగాలతో బాధపడును.

Verse 11

रजस्वलामभिगच्छंश्च चंडालः संप्रजायते । वस्त्रापहारी चित्री स्यात्कृष्णकुष्ठी तथाग्निदः

రజస్వల స్త్రీని సమీపించువాడు చండాల-యోనిలో జన్మించును. వస్త్రాలను దొంగిలించువాడు చిత్తిరి (చర్మవ్యాధి) పొందును; అగ్ని పెట్టువాడు కృష్ణకుష్ఠంతో బాధపడును.

Verse 12

दर्दुरो रूप्यहारी स्यात्कूटसाक्षी मुखारुजः । परदारांश्च कामेन द्रष्टा स्यादक्षिरोगवान्

వెండి దొంగిలించువాడు కప్పగా మారును; అబద్ధ సాక్షి ముఖరోగంతో బాధపడును. పరస్త్రీని కామంతో చూచువాడు నేత్రరోగాలతో పీడితుడగును.

Verse 13

प्रतिज्ञायाप्रयच्छन्यो ह्यल्पायुर्जायते नरः । विप्रवृत्त्यपहारी स्यादजीर्णी सर्वदाऽधमः

ప్రతిజ్ఞ చేసి ప్రతిశ్రుత దానాన్ని ఇవ్వని వాడు అల్పాయువుగా జన్మిస్తాడు. బ్రాహ్మణుని జీవికను అపహరించువాడు నిత్యం అజీర్ణితో ఉండి, సర్వదా అధముడిగా భావింపబడతాడు.

Verse 14

नैष्ठिकान्नाशनाद्भूयो निवृत्तो रोगवान्सदा । पत्नीबहुत्वे त्वेकस्यां रेतोमोक्षः क्षयी भवेत्

నైష్ఠిక సన్యాసిని భోజనం పెట్టుటకు మళ్లీ మళ్లీ వెనుకాడువాడు సదా రోగగ్రస్తుడవుతాడు. అనేక భార్యలు ఉన్నప్పటికీ ఒక్కదానితోనే రేతోమోక్షం చేస్తే క్షయరోగంతో క్షీణిస్తాడు.

Verse 15

स्वामिना धर्मयुक्तो यस्त्वन्यायेन समाचरेत् । स्वयं वा भक्षयेद्द्रव्यं स मूढः स्याज्जलोदरी

ధర్మయుక్తుడైన స్వామి వద్ద నియుక్తుడై ఉండి కూడా అన్యాయంగా ప్రవర్తించువాడు, లేదా అప్పగించిన ధనాన్ని తానే భక్షించువాడు, మూర్ఖుడై జలోదరరోగంతో బాధపడతాడు.

Verse 16

दुर्बलं पीड्यमानं यो बलवान्समुपेक्षते । अंगहीनः स च भवेदन्नहृत्क्षुधितो भवेत्

దుర్బలుడు పీడింపబడుతున్నప్పుడు బలవంతుడు ఉపేక్షిస్తే అతడు అవయవహీనుడవుతాడు. అన్నం దొంగిలించువాడు నిత్యం ఆకలితోనే ఉంటాడు.

Verse 17

व्यवहारे पक्षपाती जिह्वारोगी भवेन्नरः । धर्मप्रवृत्तिं सञ्चार्य पत्न्यादीष्टवियोगकृत्

వ్యవహార నిర్ణయాలలో పక్షపాతం చూపువాడు జిహ్వారోగితో బాధపడతాడు. ధర్మప్రవృత్తిని భంగపరచువాడు భార్య మొదలైన ప్రియుల వియోగానికి కారణమవుతాడు.

Verse 18

स्वयं पाकाग्रभोजी यो गलरोगमवाप्नुयात् । पंचयज्ञानकृत्वैव भुञ्जानो ग्रामशूकरः

వంటలో ముందుగా తానే మొదటి భాగం తినేవాడు కంఠరోగాన్ని పొందుతాడు. పంచమహాయజ్ఞాలు చేయకుండానే భుజించేవాడు గ్రామశూకరునితో సమానుడవుతాడు.

Verse 19

पर्वमैथुन कृन्मेही परित्यज्य स्वगेहिनीम् । वेश्यादिरक्तो मूढात्मा खल्वाटो जायते नरः

నిషిద్ధ పర్వకాలంలో మైథునం చేసేవాడు మేహాది రోగాలను పొందుతాడు. తన భార్యను విడిచి వేశ్యాదులపై ఆసక్తి కలిగిన ఆ మోహాత్ముడు గుండు తలతో జన్మిస్తాడు.

Verse 20

परिक्षीणान्मित्रबन्धून्स्वामिनं दयितानुगान् । अवमन्य निवृत्तात्मा क्लिष्टवृत्तिः सदा भवेत्

మనస్సు తిరిగి, బలహీనమైన మిత్రబంధువులను, స్వామిని, ప్రియమైన అనుచరులను అవమానించే వాడు ఎల్లప్పుడూ క్లేశభరితమైన జీవితం గడుపుతాడు.

Verse 21

छद्मनोपचरेद्यस्तु पितरौ स्वामिनं गुरून् । प्राप्तव्यार्थस्यातिकष्टात्परिभ्रंशोर्थजो भवेत्

తల్లిదండ్రులు, స్వామి, గురువుల పట్ల మోసంతో ప్రవర్తించే వాడు, ఎంత కష్టపడి సంపాదించిన ధనమైనా తన దుష్కర్మఫలంగా నాశనం చేసుకుంటాడు.

Verse 22

विश्रब्धस्यापहारी तु दुःखानां भाजनं भवेत् । धार्मिके क्षुद्रकारी यो नरः स वामनो भवेत्

నమ్మకంతో ఉన్నవాడి ధనాన్ని అపహరించేవాడు దుఃఖాలకు పాత్రుడవుతాడు. ధార్మికుని పట్ల నీచంగా ప్రవర్తించే వాడు వామనుడిగా (బొద్దుగా) జన్మిస్తాడు.

Verse 23

दुर्बलवृषवाही यः कटिलूती भवेत्स च

బలహీనమైన ఎద్దుపై అధిక భారము మోపి నడిపించువాడు పునర్జన్మలో కటిలూతీ (నీచంగా రాకే జీవి)గా జన్మించును.

Verse 24

जात्यंधश्चापि यो गोघ्नो निःपशुर्दुःखकृद्गवाम् । निर्दयो गोषु घाताद्यैः सदा सोध्वसु कष्टगः

గోవులను చంపువాడు, ఇతరులను పశువులేని వారిగా చేయువాడు, గోవులకు వివిధ రీతులలో నిర్దయగా హింసచేయువాడు జన్మాంధుడై, జీవనయాత్రలో ఎల్లప్పుడూ కష్టాలను పొందును.

Verse 25

निस्तेजकः सभायां यो गलगण्डी स जायते । सदा क्रोधी च चंडालः पूतिवक्त्रश्च सूचकः

సభలో ఇతరుని తేజస్సును తగ్గించువాడు గలగండితో జన్మించును. ఎల్లప్పుడూ కోపగలవాడు చండాలుడగును; చాడీ చెప్పువాడు దుర్గంధముఖుడగును.

Verse 26

अजविक्रयकृद्व्याधः कुण्डाशी भृतको भवेत् । नास्तिकस्तिल पिंडी स्यादश्रद्धो गीतजीवनः

మేకలను అమ్మి వ్యాధవృత్తి చేయువాడు కుండాశీగా, భృతకుడిగా జన్మించును. నాస్తికుడు తిలపిండీగాను; అశ్రద్ధావంతుడు పాటలు పాడి జీవించువాడిగాను అవుతాడు.

Verse 27

अभक्ष्यादो गण्डमाली स्त्रीखादी चाऽसुतस्य कृत् । अन्यायतो ज्ञानग्राही मूर्खो भवति मानवः

అభక్ష్యాన్ని భక్షించువాడు గండమాలిగా (గడ్డలు/వాపులతో) అవుతాడు. స్త్రీలను దూషించువాడు సంతానహీనతకు కారణమగును. అన్యాయంగా జ్ఞానాన్ని గ్రహించువాడు మూర్ఖుడగును.

Verse 28

शास्त्रचौरः केकराक्षः कथां पुण्यां च द्वेष्टि यः । कृमिवक्त्रः स च भवेद्विभ्रष्टो नरकात्कुधीः

శాస్త్రాలను దొంగిలించేవాడు కేకరాక్షుడు (వంకర/కన్ను లోపం) అవుతాడు. పుణ్యదాయకమైన ధర్మకథను ద్వేషించేవాడు కృమిదుష్ట ముఖంతో జన్మిస్తాడు; నరకం నుండి పతితుడైన ఆ కుద్ధి పాపి అట్లే బాధపడతాడు.

Verse 29

देवद्विजगवां वृत्तिहारको वांतभक्षकृत् । तडागारामभेत्ता यो भवेद्विकलपाणिकः

దేవులు, ద్విజులు (బ్రాహ్మణులు) లేదా గోవుల జీవికను హరించేవాడు, వాంతి భక్షించేవాడు, అలాగే చెరువులు‑తోటలను ధ్వంసం చేసేవాడు—వికలమైన/అంగవైకల్యమైన చేతులతో జన్మిస్తాడు.

Verse 30

व्यवहारे च्छलग्राही भृत्यग्रस्तो भवेन्नरः । सदा पुरुषरोगी स्यात्परदाररतो नरः

వ్యవహారాల్లో మోసం‑కపటాన్ని పట్టుకునే మనిషి సేవకులు/ఆశ్రితుల చేత పీడింపబడతాడు. పరస్త్రీలో ఆసక్తి కలవాడు ఎల్లప్పుడూ ఘోర రోగాలతో బాధపడతాడు.

Verse 31

वात रोगी कुवैद्यः स्याद्दुश्चर्मा गुरुतल्पगः । मधुमेही खरीगामी गोत्रस्त्रीमैथुनोऽप्रसूः

వాతరోగంతో బాధపడేవాడు కువైద్యుడవుతాడు; గురుశయ్యను లంఘించినవాడు దుష్చర్మ/చర్మరోగిగా జన్మిస్తాడు. గాడిదతో మైథునం చేసినవాడు మధుమేహిగా అవుతాడు; తన గోత్రస్త్రీతో సంగమించినవాడు సంతానహీనుడవుతాడు.

Verse 32

स्वसारं मातरं पुत्रवधूं गच्छन्नबीजवान् । कृतघ्नः सर्व कार्याणां वैफल्यं समुपाश्नुते

తన సోదరి, తన తల్లి లేదా కుమారుడి భార్య వద్దకు వెళ్లేవాడు అబీజుడు (వీర్యహీనుడు/సంతానహీనుడు) అవుతాడు. కృతఘ్నుడు కూడా అన్ని కార్యాలలో వైఫల్యాన్నే పొందుతాడు.

Verse 33

इत्येष लक्षणोद्देशः पापिनां परिकीर्तितः । चित्रगुप्तोऽपि मुह्येत सकलस्यानुवर्णने

ఇట్లు పాపుల లక్షణాల సంక్షిప్త సూచన చెప్పబడింది. వాటన్నిటిని పూర్తిగా వర్ణించుటకు చిత్రగుప్తుడుకూడా మోహితుడగును।

Verse 34

एते नरक विभ्रष्टा भुक्त्वा योनीः सहस्रशः । एवंविधैश्चिह्निताश्च जायंते लक्षणैर्नराः

వీరు నరకమునుండి పతితులై, వేలాది యోనులను అనుభవించి, ఇలాంటి చిహ్నలక్షణాలతో గుర్తింపబడి మనుష్యులలో జన్మిస్తారు।

Verse 35

ये हि धर्मं न मन्यंते तथा ये व्यसनैर्जिताः । अनुमानेन बोद्धव्यं यदेते शेषपापिनः

ధర్మాన్ని గౌరవించని వారు, అలాగే వ్యసనాలచే జయింపబడిన వారు—అనుమానముచేత వీరు శేషపాపులు అని గ్రహించవలెను।

Verse 36

येषां त्वंतगतं पापं स्वर्गाद्वा ये समागताः । सर्वव्यसननिर्मुक्ता धर्ममेकं भजन्ति ते

కాని ఎవరి పాపము అంతమైందో, లేదా స్వర్గమునుండి వచ్చినవారో—వారు సమస్త వ్యసనాలనుండి విముక్తులై ధర్మమునే ఏకంగా భజిస్తారు।

Verse 37

भवंति चात्र श्लोकाः । धर्मादनवमं सौख्यमधर्माद्दुःखसम्भवः । तस्माद्धर्मं सुखार्थाय कुर्यात्पापं विवर्जयेत्

ఇక్కడ శ్లోకములు—ధర్మమునుండి అక్షయ సౌఖ్యం, అధర్మమునుండి దుఃఖ జననం. కాబట్టి సుఖార్థం ధర్మం చేయాలి, పాపాన్ని వర్జించాలి।

Verse 38

लोकद्वयेऽपि यत्सौख्यं तद्धर्मात्प्रोच्यते यतः । धर्ममेकमतः कुर्यात्सर्वकार्यार्थसिद्धये

ఉభయ లోకాలలో ఉన్న సుఖమంతా ధర్మం నుంచే జన్మిస్తుంది అని చెప్పబడింది. కాబట్టి సమస్త కార్యాలు, ప్రయోజనాలు సిద్ధించుటకు ధర్మమునే ఏకంగా ఆచరించవలెను.

Verse 39

मुहूर्तमपि जीवेत नरः शुक्लेन कर्मणा । न कल्पमपि जीवेत लोकद्वयविरोधिना

మనిషి శుద్ధమైన (ఉజ్జ్వలమైన) కర్మతో ఒక ముహూర్తమైనా జీవించాలి; కానీ ఉభయ లోకాలకు విరోధమైన ప్రవర్తనతో ఒక కల్పకాలమైనా జీవించకూడదు.

Verse 40

इति पृष्टं त्वया विप्र यथाशक्त्या मयेरितम् । असूक्तं सूक्तमथवा क्षंतव्यं किं वदामि च

హే విప్రా! నీవు అడిగినదాన్ని నా శక్తి మేరకు నేను చెప్పితిని. అది సుక్తమో అసుక్తమో—క్షమించుము; ఇక నేను ఏమి చెప్పగలను?

Verse 41

नारद उवाच । कमठस्यैतदाकर्ण्य अष्टवर्षस्य भाषितम् । भगवान्भास्करः प्रीतो बभूवातीव विस्मितः

నారదుడు పలికెను—ఎనిమిదేళ్ల కమఠుడు పలికిన ఈ మాటలు విని భగవాన్ భాస్కరుడు అత్యంత సంతోషించి, ఎంతో ఆశ్చర్యపడ్డాడు.

Verse 42

प्रशशंस च तान्विप्रान्हारीतप्रमुखांस्तदा । अहो वसुमती धन्या द्विजैरेवंविधोत्तमैः

అప్పుడు హారీతుడు ప్రధానుడైన ఆ విప్రులను ఆయన ప్రశంసించాడు—“అహో! ఇలాంటి ఉత్తమ ద్విజులచే అలంకృతమైన ఈ వసుమతి ధన్యమే.”

Verse 43

अथ प्रजापतिर्धन्यो यन्मर्यादाभिपाल्यते । अमीभिर्ब्राह्मणवरैर्धन्या वेदाश्च संप्रति

అప్పుడు ప్రజాపతి ధన్యుడు; ఎందుకంటే ధర్మమర్యాదలు పరిరక్షించబడుతున్నాయి. ఈ శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణుల వల్ల నేడు వేదములుకూడా ధన్యమై స్థిరంగా నిలిచాయి।

Verse 44

येषां मध्ये बालबुद्धिरियमेतादृशी स्फुटा । हारीतप्रमुखानां हि का वै बुद्धिर्भविष्यति

వారిలో బాలుడి బుద్ధికూడా ఇంత స్పష్టంగా ఉంటే, హారీతప్రముఖులైన ఆ మహర్షుల బుద్ధి మరెంత గొప్పగా ఉంటుందో—వారి వివేకం ఎలా ఉంటుందో!

Verse 45

असंशयं त्रिलोकस्थमेषामविदितं न हि । यथैतान्नारदः प्राह भूयस्तस्मादमी बहु

నిస్సందేహంగా త్రిలోకాల్లో ఉన్న ఏదీ వీరికి తెలియనిది కాదు. నారదుడు వీరి గురించి ఎలా చెప్పాడో, అలాగే ఈ ఋషులు జ్ఞానగుణసంపదతో సమృద్ధులు।

Verse 46

इति प्रशस्य तान्विप्रान्प्रहृष्टो रविरव्रवीत् । अहं सूर्यो विप्रमुख्या युष्माकं दर्शनात्कृते

అలా ఆ బ్రాహ్మణులను ప్రశంసించి ఆనందించిన రవి ఇలా పలికెను—“హే బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా, నేను సూర్యుడను; మీ దర్శనార్థమే వచ్చితిని।”

Verse 47

समागतः सूर्यलोकात्प्राप्तं नेत्रफलं च मे । भवद्विधैर्विप्रमुख्यैः संजल्पनसहासनात्

“నేను సూర్యలోకమునుండి వచ్చితిని; నాకు నేత్రఫలం లభించింది. మీలాంటి బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులతో సంభాషణ చేసి, కలిసి ఆసీనమగుట వలన ఈ పుణ్యం పొందితిని।”

Verse 48

अंत्यजा अपि पूयन्ते किं पुनर्मादृशा द्विजाः । सर्वथा नारदो धन्यो योऽसौ त्रैलोक्यतत्त्ववित्

పవిత్రుల సన్నిధితో అంత్యజులకూడా శుద్ధి కలుగుతుంది; మరి మా వంటి ద్విజులకు ఎంత ఎక్కువ! త్రిలోక తత్త్వాన్ని తెలిసిన నారదుడు సర్వథా ధన్యుడు.

Verse 49

युष्माभिर्बध्यते श्रेयो यस्य वै धूतकिल्विषैः । प्रणमामि च वः सर्वान्मनोबुद्धिसमाधिभिः । तपो विद्या च वृत्तं च यतो वार्द्धक्यकारणम्

మీరు—పాపాలు తొలగినవారు—శ్రేయస్సును స్థిరపరుస్తారు. నేను మనస్సు, బుద్ధి, సమాధి-భావంతో మీ అందరికీ నమస్కరిస్తున్నాను. తపస్సు, విద్య, సద్వృత్తమే నిజమైన పరిపక్వ వృద్ధత్వానికి కారణం.

Verse 50

वरं मत्तो वृणीध्वं च दुर्लभं यं हृदीच्छत । यूयं स्वयं हि वरदा मत्संगो मास्तु निष्फलः

నా నుండి మీ హృదయంలో కోరుకునే ఆ దుర్లభ వరాన్ని కోరండి. మీరు స్వయంగా వరదాతలే; మీతో నా సంగమం నిష్ఫలంగా ఉండకూడదు.

Verse 51

देवतानां हि संसर्गो निष्फलो नोपजायते । तस्मान्मत्तो वरं किंचिद्वृणुध्वं प्रददामि वः

దేవతల సన్నిధి ఎప్పుడూ నిష్ఫలంగా ఉండదు. కాబట్టి నా నుండి ఏదైనా వరం కోరండి; నేను మీకు ప్రసాదిస్తాను.

Verse 52

श्रीनारद उवाच । इति सूर्यवचः श्रुत्वा प्रहृष्टास्ते द्विजोत्तमाः

శ్రీ నారదుడు పలికెను—సూర్యుని ఈ వచనాలు విని ఆ ద్విజోత్తములు పరమ హర్షంతో ఉల్లసించారు.

Verse 53

संपूज्य परया भक्त्या पाद्यार्घ्यस्तुतिवंदनैः । मंडलादीन्महाजप्यान्गृणंतः प्रोचिरे रविम्

పరమ భక్తితో పాద్యము, అర్ఘ్యము సమర్పించి, స్తుతి వందనములతో పూజించి, మండలాది మహాజప్య మంత్రాలను జపిస్తూ వారు అనంతరం రవి (సూర్యదేవుని)ను సంభోదించారు।

Verse 54

जयादित्य जय स्वामिञ्जय भानो जयामल । जय वेदपते शश्वत्तारयास्मानहर्पते

జయ జయాదిత్యా! జయ స్వామీ! జయ భాను! జయ అమలా! జయ వేదపతీ—హే అహర్పతే, నిత్యం మమ్మల్ని తరింపజేయుము।

Verse 55

विप्राणां त्वं परो देवो विप्रसर्गोऽपि त्वन्मयः । नितरां पूतमेतन्नः स्थानं देव त्वयेक्षितम्

విప్రులకు మీరు పరమదేవుడు; విప్రసమూహమూ మీతోనే నిండియున్నది. హే దేవా, మీ దర్శనదృష్టితో మా ఈ స్థలం అత్యంత పవిత్రమైంది।

Verse 56

अद्य नः सफला वेदा अद्य नः सफलाः क्रियाः । अद्य नः सफलं गेहं त्वया संगम्य गोपते

ఈ రోజు మా వేదాలు ఫలించాయి, ఈ రోజు మా క్రియలు ఫలించాయి. హే గోపతే, మీతో సంగమించుటవలన ఈ రోజు మా గృహమూ సఫలమైంది।

Verse 57

वरं यदि प्रदातासि तदेनं प्रवृणीमहे । आस्माकीनमिदं स्थानं न हि त्याज्यं कथंचन

మీరు వరం ప్రసాదించదలచితే, మేము ఈ వరమే కోరుచున్నాము—మాకు చెందిన ఈ స్థలం ఏ విధంగానూ ఎప్పటికీ విడిచిపెట్టబడకూడదు।

Verse 58

श्रीसूर्य उवाच । यस्माद्भवद्भिः पूर्वं हि जयादित्येति चोदितम् । जयादित्य इति ख्यातस्तस्मात्स्थास्येऽत्र सर्वदा

శ్రీసూర్యుడు పలికెను—మీరు ముందుగా నన్ను ‘జయాదిత్య’ అని స్తుతించారు; అందువల్ల నేను ‘జయాదిత్య’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధుడనై, ఇక్కడ ఎల్లప్పుడూ నివసిస్తాను।

Verse 59

यावन्मही समुद्राश्च पर्वता नगराणि च । तावत्स्थानमिदं विप्रा न हि त्यक्ष्यामि कर्हिचित्

హే విప్రులారా! సముద్రాలు, పర్వతాలు, నగరాలతో కూడిన భూమి ఎంతకాలం నిలిచివుంటుందో, అంతకాలం ఈ స్థానం నిలుస్తుంది; నేను దీన్ని ఎప్పుడూ విడిచిపెట్టను।

Verse 60

दारिद्र्यरोगसंघातान्दद्रवो मंडलानि च । कुष्ठादीन्नाशयिष्यामि भजतामत्र संस्थितः

ఇక్కడ నివసిస్తూ నన్ను భజించే భక్తుల దారిద్ర్యాన్ని, రోగసమూహాలను నశింపజేస్తాను; దద్దురు వలయాలు, కుష్ఠాది వ్యాధులను కూడా నిర్మూలిస్తాను।

Verse 61

यो मामत्र स्थितं चापि पूजयिष्यति मानवः । सूर्यलोकमिवागम्य पूजां तस्य भजाम्यहम्

ఏ మనిషి ఇక్కడ స్థాపితుడైన నన్ను పూజిస్తాడో, అతడు సూర్యలోకానికి చేరి పూజించినట్లే; నేను స్వయంగా అతని పూజను స్వీకరించి అనుగ్రహిస్తాను।

Verse 62

श्रीनारद उवाच । एवमुक्ते भगवता हारीताद्या द्विजोत्तमाः । मूर्तिं संस्थापयामासुर्वेदोदितविधानतः

శ్రీనారదుడు పలికెను—భగవంతుడు ఇలా పలికిన తరువాత, హారీతాది శ్రేష్ఠ ద్విజులు వేదోక్త విధానానుసారం మూర్తిని స్థాపించారు।

Verse 63

ततो द्विजाः प्राहुरेवं कमठं त्वत्कृते रविः । अत्र स्वामी स्थितस्तस्मात्प्रथमं स्तुहि त्वं रविम्

అప్పుడు ద్విజులు కమఠునితో ఇలా అన్నారు—“నీ కోసమే ఇక్కడ స్వామి రవి స్థితుడై ఉన్నాడు; కనుక ముందుగా నీవు సూర్యదేవుని స్తుతించు।”

Verse 64

इत्युक्तो ब्राह्मणैः सर्वैः कमठो वाग्ग्मिनां वरः । प्रणिपत्य जयादित्यं महास्तोत्रमिदं जगौ

అన్ని బ్రాహ్మణులు ఇలా చెప్పగా, వాగ్ములలో శ్రేష్ఠుడైన కమఠుడు జయాదిత్యునికి నమస్కరించి ఈ మహాస్తోత్రాన్ని పాడెను।

Verse 65

न त्वं कृतः केवलसंश्रुतश्च यजुष्येवं व्याहरत्यादिदेव । चतुर्विधा भारती दूरदूरं धृष्टः स्तौमि स्वार्थकामः क्षमैतत्

హే ఆదిదేవా! నీవు సృష్టింపబడినవాడవు కాదు, కేవలం శ్రుతిమాత్రమూ కాదు; అయినా యజుర్వేదం నిన్ను ఇలానే ఉచ్చరిస్తుంది. వాక్కు నాలుగు రూపాలు దూరం వరకే చేరుతాయి; అయినా నా అవసరప్రేరణతో ధైర్యంగా నేను నిన్ను స్తుతిస్తున్నాను—దయచేసి క్షమించు।

Verse 66

मार्तंडसूर्यांशुरविस्तथेन्द्रो भानुर्भगश्चार्यमा स्वर्णरेताः

నీవే మార్తండుడు, సూర్యుడు, అంశువు, రవి మరియు ఇంద్రుడు; నీవే భాను, భగ, ఆర్యమా, స్వర్ణరేతస్సు (దీప్తిమయుడు) కూడా।

Verse 67

दिवाकरो मित्रविष्णुश्च देव ख्यातस्त्वं वै द्वादशात्मा नमस्ते । लोकत्रयं वै तव गर्भगेहं जलाधारः प्रोच्यसे खं समग्रम्

హే దేవా! నీవు దివాకరుడు, మిత్రుడు, విష్ణువు అని ఖ్యాతి పొందినవాడవు; నీవే ద్వాదశాత్మకుడు—నమస్కారం. త్రిలోకం నీ గర్భగృహం; నీవు జలాధారుడని చెప్పబడుతావు, సమస్త ఆకాశం నీ సర్వవ్యాపక విస్తారమే।

Verse 68

नक्षत्रमाला कुसुमाभिमाला तस्मै नमो व्योमलिंगाय तुभ्यम्

నక్షత్రమాలలతో అలంకృతుడవై, పుష్పమాలలతో ముడిపడినవాడివలె—హే వ్యోమలింగ! నీకు నమో నమః।

Verse 69

त्वं देवदेवस्त्वमनाथनाथस्त्वं प्राप्यपालः कृपणे कृपालुः । त्वं नेत्रनेत्रं जनबुद्धिबुद्धिराकाशकाशो जय जीवजीवः

నీవు దేవదేవుడవు; నీవు అనాథులకు నాథుడవు. నీవు శరణాగతులను పాలించేవాడవు, దీనులపై కృపాళువవు. నీవు నేత్రానికి నేత్రము, జనబుద్ధిలోని బుద్ధివి; నీవు ఆకాశకాంతివి—జయము, హే జీవజీవా!

Verse 70

दारिद्र्यदारिद्र्य निधे निधीनाममंगलामंगल शर्मशर्म । रोगप्ररोगः प्रथितः पृथिव्यां चिरं जयादित्य जयाप्रमेय

హే నిధులలో నిధి, దారిద్ర్యమును మరియు దారిద్ర్యపు దారిద్ర్యమును హరించువాడా! హే మంగళాలలో మంగళం, హే శాంతిలో శాంతి! భూమిపై ప్రసిద్ధ రోగనాశకుడా—హే ఆదిత్య, చిరకాలం జయము; హే అప్రమేయా, జయము.

Verse 71

व्याधिग्रस्तं कुष्ठरोगाभिभूतं भग्न प्राणं शीर्णदेहं विसंज्ञम् । माता पिता बांधवाः संत्यजंति सर्वैस्त्यक्तं पासि कोस्ति त्वदन्यः

వ్యాధిగ్రస్తుడై, కుష్ఠరోగంతో బాధితుడై, ప్రాణం క్షీణించి, దేహం శీర్ణమై, స్పృహలేని వాడైనవాణ్ని—తల్లి తండ్రి బంధువులూ విడిచిపెట్టినా, అందరిచేత త్యజింపబడినవాణ్ని నీవే కాపాడుతావు; నీకు తప్ప మరెవరు?

Verse 72

त्वं मे पिता त्वं जननी त्वमेव त्वं मे गुरुर्बान्धवाश्च त्वमेव । त्वं मे धर्मस्त्वं च मे मोक्षमार्गो दासस्तुभ्यं त्यज वा रक्ष देव

నీవే నా తండ్రి, నీవే నా తల్లి. నీవే నా గురువు, నీవే నా బంధువు. నీవే నా ధర్మం, నీవే నా మోక్షమార్గం. నేను నీ దాసుడను—హే దేవా, విడిచిపెట్టు లేదా రక్షించు, నీ ఇష్టం.

Verse 73

पापोऽस्मि मूढोऽस्मि महोग्रकर्मा रौद्रोऽस्मि नाचारनिधानमस्मि । तथापि तुभ्यं प्रणिपत्य पादयोर्जयं भक्तानामर्पय श्रीजयार्क

నేను పాపిని, నేను మోహగ్రస్తుణ్ని, నా కర్మలు అత్యంత ఉగ్రమైనవి; నేను రౌద్రుడను, సదాచారనిధి కాను. అయినా, హే శ్రీజయార్కా, నీ పాదాల వద్ద ప్రణమిల్లి వేడుకొనుచున్నాను—నీ భక్తులకు జయం, మంగళం ప్రసాదించుము।

Verse 74

नारद उवाच । एवं स्तुतो जयादित्यः कमठेन महात्मना । स्निग्धगंभीरया वाचा प्राह तं प्रहसन्निव

నారదుడు పలికెను—మహాత్ముడైన కమఠుడు ఈ విధంగా స్తుతించగా, జయాదిత్యుడు స్నిగ్ధమూ గంభీరమూ అయిన వాణితో, చిరునవ్వుతోనట్లు, అతనితో పలికెను।

Verse 75

जयादित्याष्टकमिदं यत्त्वया परिकीर्तितम् । अनेन स्तोष्यते यो मां भुवि तस्य न दुर्लभम्

నీవు పరికిർത്തించిన ఈ ‘జయాదిత్యాష్టకం’—భూమిపై ఎవడు దీనితో నన్ను స్తుతించునో, అతనికి ఏదియు దుర్లభం కాదు।

Verse 76

रविवारे विशेषेण मां समभ्यर्च्य यः पठेत् । तस्य रोगा न शिष्यंति दारिद्र्यं च न संशयः

ప్రత్యేకంగా ఆదివారమున ఎవడు నన్ను సమ్యగారాధించి దీనిని పఠించునో, అతని రోగములు నిలువవు; దారిద్ర్యమూ నిస్సందేహంగా తొలగును।

Verse 77

त्वया च तोषितो वत्स तव दद्मि वरंत्वमुम् । सर्वज्ञो भुवि भूत्वा त्वं ततो मुक्तिमवाप्स्यसि

వత్సా, నీవు నన్ను సంతోషపరిచితివి; అందుచేత నీకు ఈ వరమును ఇస్తున్నాను—భూమిపై నీవు సర్వజ్ఞుడవై, అనంతరం ముక్తిని పొందుదువు।

Verse 78

त्वत्पिता स्मृतिकारश्च भविष्यति द्विजार्चितः । स्थानस्यास्य न नाशश्च कदाचित्प्रभविष्यति

నీ తండ్రి కూడా స్మృతి-గ్రంథకర్తగా అవతరిస్తాడు, ద్విజులచే పూజింపబడతాడు; ఈ పవిత్ర స్థలానికి నాశం ఎప్పటికీ కలుగదు.

Verse 79

न चैतत्स्थानकं वत्स परित्यक्ष्यामि कर्हिचित् । एवमुक्ता स भगवान्ब्राह्मणैरर्चितः स्तुतः

వత్సా, ఈ పవిత్ర స్థానాన్ని నేను ఎప్పటికీ విడిచిపెట్టను. ఇలా పలికిన ఆ భగవంతుడు బ్రాహ్మణులచే పూజింపబడి స్తుతింపబడ్డాడు.

Verse 80

अनुज्ञाप्य द्विजेद्रांस्तांस्तत्रैवांतर्दधे प्रभुः । एवं पार्थ समुत्पन्नो जयादित्योऽत्र भूतले

ఆ ద్విజశ్రేష్ఠులకు అనుమతి తీసుకొని ప్రభువు అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు. ఈ విధంగా, ఓ పార్థా, జయాదిత్యుడు ఇక్కడ భూతలంపై ప్రదర్శితుడయ్యాడు.

Verse 81

आश्विने मासि संप्राप्ते रविवारे च सुव्रत । आश्विने भानुवारेण यो जयादित्यमर्चयेत्

ఓ సువ్రతా, ఆశ్విన మాసం వచ్చినప్పుడు, ఆదివారం నాడు—ఆశ్వినంలోని ఆదివారంలో ఎవడు జయాదిత్యుని ఆరాధిస్తాడో…

Verse 82

कोटितीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्महत्यां व्यपोहति । पूजनाद्रक्तमाल्यैश्च रक्तचंदनकुंकुमैः

కోటితీర్థంలో స్నానం చేసిన మనిషి బ్రహ్మహత్య పాపాన్నికూడా తొలగించుకుంటాడు; అలాగే ఎర్ర మాలలు, ఎర్ర చందనం, కుంకుమతో పూజ చేయడం వల్ల…

Verse 83

लेपनाद्गंधधूपाद्यै नैवेद्येर्घृतपायसैः । ब्रह्मघ्नश्च सुरापश्च स्तेयी च गुरुतल्पगः

దేవునికి లేపనం చేసి, గంధ‑ధూపాదులతోను, నెయ్యి‑పాయసం వంటి నైవేద్యాలతోను పూజించుటవలన—బ్రహ్మహంతకుడు, సురాపానుడు, దొంగ, గురుపత్నీశయనాపరాధి కూడా…

Verse 84

मुच्यते सर्वपापेभ्यः सूर्यलोकं च गच्छति । पुत्रदारधनान्यायुः प्राप्य सां सारिकं सुखम्

…అతడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై సూర్యలోకానికి వెళ్తాడు. కుమారులు, భార్య, ధనం, ఆయుష్షు పొందీ, లోకజీవితంలోనూ సుఖాన్ని అనుభవిస్తాడు.

Verse 85

इष्टकामैः समायुक्तः सूर्यलोके चिरं वसेत्

ఇష్టకామములతో సమాయుక్తుడై అతడు సూర్యలోకంలో దీర్ఘకాలం నివసిస్తాడు.

Verse 86

सर्वेषु रविवारेषु जयादित्यस्य दर्शनम् । कीर्तनं स्मरणं वापि सर्व रोगोपशांतिदम्

ప్రతి ఆదివారము జయాదిత్యుని దర్శనం—అలాగే ఆయన కీర్తనం గానీ, స్మరణమాత్రం గానీ—సర్వరోగ శాంతిని కలిగిస్తుంది.

Verse 87

अनादिनिधनं देवमव्यक्तं तेजसां निधिम् । ये भक्तास्ते च लीयंते सौरस्थाने निरामये

ఆ దేవుడు అనాది‑నిధనుడు, అవ్యక్తుడు, తేజస్సుల నిధి. భక్తులు కూడా నిరామయమైన సౌరస్థానంలో లీనమవుతారు.

Verse 88

सूर्योपरागे संप्राप्ते रविकूपे समाहितः । स्नानं यः कुरुते पार्थ होमं कुर्यात्प्रयत्नतः

హే పార్థా, సూర్యగ్రహణం వచ్చినప్పుడు రవికూపంలో ఏకాగ్రచిత్తుడై స్నానం చేసే వాడు, ప్రయత్నపూర్వకంగా హోమమును కూడా చేయవలెను।

Verse 89

दानं चैव यथाशक्त्या जयादित्याग्रतः स्थितः । तस्य पुण्यस्य माहात्म्यं शृणुष्वैकमना जय

జయాదిత్యుని సమక్షంలో నిలిచి యథాశక్తిగా దానమును కూడా చేయవలెను. హే జయా, ఏకాగ్రమనస్సుతో ఆ పుణ్యమహిమను వినుము.

Verse 90

कुरुक्षेत्रेषु यत्पुण्यं प्रभासे पुष्करेषु च । वाराणस्यां च यत्पुण्यं प्रयागे नैमिषेऽपि वा । तत्पुण्यं लभते मर्त्यो जयादित्यप्रसादतः

కురుక్షేత్రం, ప్రభాసం, పుష్కరం లలో ఉన్న పుణ్యమూ, అలాగే వారాణసి, ప్రయాగం, నైమిషం లలో ఉన్న పుణ్యమూ—ఆ సమస్త పుణ్యాన్ని మానవుడు జయాదిత్యుని ప్రసాదముచేత పొందును.