Adhyaya 25

Verse 1

अगस्त्य उवाच । श्रुत्वोंकारकथामेतां महापातकनाशिनीम् । न तृप्तोस्मि विशाखाथ ब्रूहि त्रैविष्टपीं कथाम्

అగస్త్యుడు పలికెను—ఓ విశాఖ! మహాపాతకనాశినియైన ఈ ఓంకారకథను విన్నప్పటికీ నాకు తృప్తి కలగలేదు; కనుక త్రైవిష్టపీకి సంబంధించిన పుణ్యకథను నాకు చెప్పుము।

Verse 2

कथं च कथिता देव्यै देवदेवेन षण्मुख । आविर्भूतिर्महाबुद्धे पुण्या त्रैलोचनी परा

హే షణ్ముఖా! దేవదేవుడు దేవికి ఇది ఎలా వివరించాడు? హే మహాబుద్ధిమంతుడా, త్రిలోచనుని ఆ పరమ పుణ్యమయ అవిర్భావం ఎలా సంభవించింది?

Verse 3

स्कंद उवाच । आकर्णय मुने वच्मि कथां श्रमनिवारिणीम् । यथा देवेन कथितां त्रिविष्टपसमुद्भवाम्

స్కందుడు పలికెను—హే మునీ, వినుము; శ్రమను తొలగించే కథను నేను చెబుతాను, దేవుడు చెప్పినట్లే—త్రివిష్టప (స్వర్గలోక) నుండి ఉద్భవించినది.

Verse 4

विरजाख्यं हि तत्पीठं तत्र लिंगं त्रिविष्टपम् । तत्पीठदर्शनादेव विरजा जायते नरः

ఆ పవిత్ర పీఠం ‘విరజా’ అని ప్రసిద్ధి, అక్కడ ‘త్రివిష్టప’ లింగం స్థితి. ఆ పీఠ దర్శనమాత్రంతోనే మనిషి ‘విరజ’—మలినరహితుడు—అవుతాడు.

Verse 5

तिस्रस्तु संगतास्तत्र स्रोतस्विन्यो घटोद्भव । तिस्रः कल्मषहारिण्यो दक्षिणे हि त्रिलोचनात्

హే ఘటోద్భవా (అగస్త్యా)! అక్కడ మూడు ప్రవాహాలు సంగమిస్తాయి—మూడూ కల్మషహారిణులు—అవి త్రిలోచనుని దక్షిణ భాగంలోనే ఉన్నాయి.

Verse 6

स्रोतोमूर्तिधराः साक्षाल्लिंगस्नपनहेतवे । सरस्वत्यथ कालिंदी नर्मदा चातिशर्मदा

అవి స్రోతస్స్వరూపంగా సాక్షాత్తుగా ప్రकटమై, లింగస్నాన హేతువుగా ఉన్నాయి: సరస్వతి, కాలింది (యమునా), మరియు నర్మదా—అతిశయ శాంతి మంగళప్రదాయిని.

Verse 7

तिस्रोपि हि त्रिसंध्यं ताः सरितः कुंभपाणयः । स्नपयंति महाधाम लिंगं त्रैविष्टपं महत्

ఆ మూడు నదులు చేతుల్లో కుంభాలు ధరించి ప్రాతః‑మధ్యాహ్న‑సాయంకాల త్రిసంధ్యలలో మహాధామమైన త్రైవిష్టప మహాలింగానికి అభిషేకం చేస్తాయి।

Verse 8

लिंगानि परितस्ताभिः स्वनाम्नास्थापि तान्यपि । तेषां संदर्शनात्पुंसां तासां स्नानफलं भवेत्

ఆ (నదులు) దాని చుట్టూ తమ తమ నామాలతో లింగాలను కూడా స్థాపించాయి; వాటిని దర్శించడమే మనుష్యులకు ఆ నదుల్లో స్నానఫలాన్ని ఇస్తుంది।

Verse 9

सरस्वतीश्वरं लिंगं दक्षिणेन त्रिविष्टपात् । सारस्वतं पदं दद्याद्दृष्टं स्पृष्टं च जाड्यहृत्

త్రైవిష్టపానికి దక్షిణంగా సరస్వతీశ్వర లింగం ఉంది; దాని దర్శనం, స్పర్శ సరస్వత పదం (విద్యా‑వాక్పటుత్వం) ప్రసాదించి జాడ్యాన్ని తొలగిస్తుంది।

Verse 10

यमुनेशं प्रतीच्यां च नरैर्भक्त्या समर्चितम् । अपि किल्बिषवद्भिश्च यमलोकनिवारणम्

పడమర దిశలో యమునేశ లింగం ఉంది; జనులు భక్తితో ఆరాధిస్తారు; పాపభారితులకైనా ఇది యమలోక నివారణం చేస్తుంది।

Verse 11

दृष्टं त्रिलोचनात्प्राच्यां नर्मदेशं सुशर्मदम् । तल्लिंगार्चनतो नृणां गर्भवासो निषिध्यते

త్రిలోచనానికి తూర్పుగా నర్మదేశ లింగం ఉంది, అది శుభశర్మను ప్రసాదిస్తుంది; ఆ లింగార్చనతో మనుష్యులకు గర్భవాసం (పునర్జన్మ) నిరోధించబడుతుంది।

Verse 12

स्नात्वा पिलिपिला तीर्थे त्रिविष्टपसमीपतः । दृष्ट्वा त्रिलोचनं लिंगं किं भूयः परिशोचति

త్రివిష్టప సమీపంలోని పిలిపిలా తీర్థంలో స్నానం చేసి, త్రిలోచన లింగాన్ని దర్శించినవాడు మరల ఎందుకు శోకించును?

Verse 13

त्रिविष्टपस्य लिंगस्य स्मरणादपि मानवः । त्रिविष्टप पतिर्भूयान्नात्र कार्या विचारणा

త్రివిష్టప లింగాన్ని స్మరించడమేనైనా మనిషి స్వర్గాధిపతిగా అవుతాడు; ఇందులో సందేహం గాని విచారణ గాని అవసరం లేదు.

Verse 14

त्रिविष्टपस्य द्रष्टारः स्रष्टारः स्युर्न संशयः । कृतकृत्यास्त एवात्र त एवात्र महाधियः

త్రివిష్టప (లింగ) దర్శించినవారు స్రష్టలే అవుతారు—ఇందులో సందేహం లేదు. వారే ఇక్కడ కృతకృత్యులు, వారే ఇక్కడ మహాధీశాలులు.

Verse 15

आनंदकानने लिंगं प्रणतं यैस्त्रिविष्टपम् । त्रिलोचनस्य नामापि यैः श्रुतं शुद्धबुद्धिभिः

ఆనందకాననంలో శుద్ధబుద్ధితో త్రివిష్టప లింగానికి ప్రణామం చేసినవారు, త్రిలోచనుని నామమును కూడా వినినవారు—వారు ధన్యులు.

Verse 16

सप्तजन्मार्जितात्पापात्ते पूता नात्र संशयः । पृथिव्यां यानि लिंगानि तेषु दृष्टेषु यत्फलम्

వారు ఏడు జన్మలలో కూడబెట్టిన పాపాల నుండికూడా పవిత్రులవుతారు—ఇందులో సందేహం లేదు. భూమిపై ఉన్న అన్ని లింగాల దర్శనఫలం ఏదో, అదే ఫలం ఇక్కడ లభిస్తుంది.

Verse 17

तत्स्यात्रिविष्टपे दृष्टे काश्यां मन्ये ततोधिकम् । काश्यां त्रिविष्टपे दृष्टे दृष्टं सर्वं त्रिविष्टपम्

త్రివిష్టపం (స్వర్గం) దర్శనం నిశ్చయంగా మహాఫలదాయకం; అయినా కాశీలో దాని దర్శనం మరింత అధికమని నేను భావిస్తున్నాను. ఎందుకంటే కాశీలో త్రివిష్టపం దర్శితమైతే సమస్త స్వర్గమే దర్శించినట్లే అవుతుంది.

Verse 18

क्षणान्निर्धूत पापोसौ न पुनर्गर्भभाग्भवेत । स स्नातः सर्वतीर्थेषु सर्वावभृथवान्स च

క్షణమాత్రంలోనే అతని పాపాలు తొలగిపోతాయి; అతడు మళ్లీ గర్భభాగి (పునర్జన్మ) కాడు. అతడు సర్వతీర్థాలలో స్నానం చేసినవాడిలా, సర్వ అవభృథస్నానాలు చేసినవాడిలా ఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 19

यो वै पिलिपिला तीर्थे स्नात्वोत्तरवहांभसि । सरित्त्रयं महापुण्यं यत्र साक्षाद्वसेत्सदा

ఎవడు పిలిపిలా-తీర్థంలో ఉత్తరవాహినీ ప్రవాహ జలంలో స్నానం చేస్తాడో, అక్కడ సాక్షాత్తుగా మరియు నిత్యంగా మహాపుణ్యదాయకమైన మూడు పవిత్ర నదుల సంగమం నివసిస్తుంది.

Verse 20

तत्र श्राद्धादिकं कृत्वा गयायां किं करिष्यति । स्नात्वा पिलिपिला तीर्थे कृत्वा वै पिंडपातनम्

అక్కడే శ్రాద్ధాది కర్మలు చేసిన తరువాత గయకు వెళ్లి ఇంకేమి చేయాలి? ఎందుకంటే పిలిపిలా-తీర్థంలో స్నానం చేసి విధిపూర్వకంగా పిండదానం (పిండపాతనం) చేస్తే కర్తవ్యం సంపూర్ణమవుతుంది.

Verse 21

दृष्ट्वा त्रिविष्टपं लिंगं कोटितीर्थफलं लभेत् । यदन्यत्रार्जितं पापं तत्काशी दर्शनाद्व्रजेत्

త్రివిష్టప-లింగ దర్శనంతో కోటి తీర్థాల ఫలం లభిస్తుంది. ఇతరత్రా సంపాదించిన పాపమంతా కాశీ దర్శనమాత్రంతోనే నశిస్తుంది.

Verse 22

काश्यां तु यत्कृतं पापं तत्पैशाचपदप्रदम् । प्रमादात्पातकं कृत्वा शंभोरानंदकानने

కాశీలో చేయబడిన ఏ పాపమైనా పిశాచస్థితిని ప్రసాదిస్తుంది. శంభువు యొక్క ఆనంద-కాననంలో ప్రమాదవశాత్తు ఎవడైనా మహాపాతకాన్ని చేసినచో…

Verse 23

दृष्ट्वा त्रिविष्टपं लिंगं तत्पापमपि हास्यति । सर्वस्मिन्नपि भूपृष्ठे श्रेष्ठमानंदकाननम्

త్రివిష్టప-లింగాన్ని దర్శించినచో ఆ పాపమూ నశిస్తుంది. సమస్త భూప్రదేశమంతటిలో ఆనంద-కాననమే శ్రేష్ఠము.

Verse 24

तत्रापि सर्वतीर्थानि ततोप्योंकारभूमिका । ओंकारादपि सल्लिंगान्मोक्षवर्त्म प्रकाशकात्

అక్కడ కూడా సమస్త తీర్థాలు ఉన్నాయి; అయితే వాటికన్నా ఉన్నతమైనది ఓంకార-భూమిక. ఓంకారానికన్నా కూడా శ్రేష్ఠమైనది శుభ లింగం—మోక్షమార్గాన్ని ప్రకాశింపజేసేది.

Verse 25

अतिश्रेष्ठतरं लिंगं श्रेयोरूपं त्रिलोचनम्

అత్యంత శ్రేష్ఠమైన లింగం త్రిలోచనం—అది శ్రేయస్సు, పరమ మంగళ స్వరూపం.

Verse 26

तेजस्विषु यथा भानुर्दृश्येषु च यथा शशी । तथा लिंगेषु सर्वेषु परं लिंगं त्रिलोचनम्

ప్రకాశవంతమైనవాటిలో సూర్యుడు, దర్శనీయాలలో చంద్రుడు యథా—అలాగే సమస్త లింగాలలో పరమ లింగం త్రిలోచనం.

Verse 27

त्रिलोचनार्चकानां सा पदवी न दवीयसी । परं निर्वाणपद्माया महासौख्यैकशेवधेः

త్రిలోచనార్చకులు పొందే ఆ పదవి ఏమాత్రం దూరం కాదు; అదే పరమస్థానం—నిర్వాణపద్మము, మహాసౌఖ్యానికి ఏకైక నిధి।

Verse 28

सकृत्त्रिलोचनार्चातो यच्छ्रेयः समुपार्ज्यते । न तदा जन्मसंपूंज्य लिंगान्यन्यानि लभ्यते

త్రిలోచనుని ఒక్కసారి ఆరాధించడంవల్ల లభించే పరమశ్రేయస్సు పొందిన తరువాత, ఇతర లింగాల కోసం జన్మజన్మల సమాహారం అవసరం ఉండదు।

Verse 29

काश्यां त्रिलोचनं लिंगं येर्चयंति महाधियः । तेर्च्यास्त्रिभुवनौकोभिर्ममप्रीतिमभीप्सुभिः

కాశీలో త్రిలోచన లింగాన్ని ఆరాధించే మహాధీమంతులు, నా ప్రీతిని కోరే త్రిభువనవాసులచే స్వయంగా పూజ్యులవుతారు।

Verse 30

कृत्वापि सर्वसंन्यासं कृत्वा पाशुपतव्रतम् । नियमेभ्यः स्खलित्वापि कुतो बिभ्यति मानवाः

సర్వసన్యాసం స్వీకరించి, పాశుపత వ్రతం ఆచరించినా—నియమాలలో ఎక్కడైనా స్ఖలనం జరిగినా—ఇలాంటి ఆశ్రయం ఉండగా మనుష్యులు ఎందుకు భయపడాలి?

Verse 31

विद्यमाने महालिंगे महापापौघहारिणि । त्रिविष्टपे पुण्यराशौ मोक्षनिक्षेपसद्मनि

మహాలింగం ఉన్నప్పుడు—మహాపాపప్రవాహాలను హరించేది—కాశీ అనే దివ్యక్షేత్రంలో పుణ్యరాశిగా, మోక్షనిక్షేపధామంగా నిలిచినది।

Verse 32

समभ्यर्च्य महालिंगं सकृदेव त्रिलोचनम् ऽ । मुच्यते कलुषैः सर्वैरपिजन्मशतार्जितैः

మహాలింగమైన త్రిలోచనుని విధివిధానంగా ఒక్కసారి అయినా ఆరాధించినవాడు, వంద జన్మలలో కూడబెట్టిన సమస్త కలుషాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.

Verse 33

ब्रह्महापि सुरापो वा स्तेयी वा गुरुतल्पगः । तत्संयोग्यपि वा वर्षं महापापी प्रकीर्तितः

బ్రాహ్మణహంతకుడు, మద్యపాని, దొంగ, గురుపత్నీ-అపచారకుడు—ఇవారిలో ఎవడైనా, అలాగే అటువంటి పాపితో ఒక సంవత్సరం సంగమించే వాడూ ‘మహాపాపి’గా ప్రకటించబడతాడు.

Verse 34

परदाररतश्चापि परहिंसा रतोपि वा । परापवादशीलोपि तथा विस्रंभघातकः

పరస్త్రీలో ఆసక్తి గలవాడు, పరహింసలో నిమగ్నుడైనవాడు, పరనిందకు అలవాటుపడ్డవాడు, అలాగే విశ్వాసఘాతకుడు—ఇవీ ఇక్కడ ఘోరపాపులుగా లెక్కించబడతారు.

Verse 35

कृतघ्नोपि भ्रूणहापि वृषलीपतिरेव वा । मातापितृगुरुत्यागी वह्निदो गरदोपि वा

కృతఘ్నుడు, భ్రూణహంతకుడు, వృషలీభర్త, తల్లి-తండ్రి-గురువులను త్యజించేవాడు, అగ్నిదాత (అగ్ని పెట్టేవాడు), అలాగే విషదాత—ఇవీ ఇక్కడ మహాపాపులలో లెక్కించబడతారు.

Verse 36

गोघ्नः स्त्रीघ्नोपि शूद्रघ्नः कन्यादूषयितापि च । क्रूरो वा पिशुनो वापि निजधर्मपराङ्मुखः

గోహంతకుడు, స్త్రీహంతకుడు, శూద్రహంతకుడు, కన్యాదూషకుడు; లేదా క్రూరుడు, పిశునుడు (చాడీ చెప్పేవాడు), మరియు స్వధర్మానికి విముఖుడు—ఇవన్నీ ఇక్కడ ఘోరపాపులలో చేర్చబడతాయి.

Verse 37

निंदको नास्तिको वापि कूटसाक्ष्यप्रवादकः । अभक्ष्यभक्षको वापि तथाऽविक्रेय विक्रयी

ఎవడైనా నిందకుడైనా, నాస్తికుడైనా, కూటసాక్ష్యాన్ని ప్రచారం చేసేవాడైనా, అభక్ష్యాన్ని భక్షించేవాడైనా, లేదా విక్రయించరానిదాన్నికూడా విక్రయించేవాడైనా—

Verse 38

इत्यादि पापशीलोपि मुक्त्वैकं शिवनिंदकम । पापान्निष्कृतिमाप्नोति नत्वा लिंगं त्रिलोचनम्

ఇలాంటి పాపాచారుడైనా—ఒక్కటే విడిచిపెడితే, అంటే శివనిందను—త్రిలోచనుడైన ప్రభువు లింగానికి నమస్కరించి పాపమోచనాన్ని పొందుతాడు.

Verse 39

शिवनिंदारतो मूढः शिवशास्त्रविनिंदकः । तस्य नो निष्कृतिर्दृष्टा क्वापि शास्त्रेपि केनचित्

కానీ శివనిందలో మునిగిపోయి, శివశాస్త్రాలను కూడా దూషించే మూర్ఖునికి—ఏ శాస్త్రంలోనూ, ఎవరిచేతనూ, ఎక్కడా ప్రాయశ్చిత్తం కనిపించదు.

Verse 40

आत्मघाती स विज्ञेयः सदा त्रैलोक्यघातकः । शिवनिंदां विधत्ते यः स नाभाष्योऽधमाधमः

శివనింద చేసే వాడిని ఆత్మహంతకుడిగా తెలుసుకో; అతడు ఎల్లప్పుడూ త్రిలోకఘాతకుడు. అతడు అధముల్లో అధముడు, అతనితో మాటలాడటానికీ అర్హుడు కాదు.

Verse 41

शिवनिंदारता ये च शिवभक्तजनेष्वपि । ते यांति नरके घोरे यावच्चंद्रदिवाकरौ

శివనిందలో నిమగ్నులై, శివభక్తులను కూడా నిందించే వారు—చంద్రసూర్యులు ఉన్నంతకాలం ఘోర నరకానికి వెళ్తారు.

Verse 42

शैवाः पूज्याः प्रयत्नेन काश्या मोक्षमभीप्सुभिः । तेष्वर्चितेष्वपि शिवः प्रीतो भवत्यसंशयः

కాశీలో మోక్షాన్ని కోరువారు శైవులను శ్రద్ధతో, ప్రయత్నపూర్వకంగా పూజించాలి; వారు పూజింపబడినప్పుడు స్వయంగా శివుడు నిస్సందేహంగా ప్రసన్నుడవుతాడు।

Verse 43

सर्वेषामिह पापानां प्रायश्चित्तचिकीर्षया । निःशंकैरेव वक्तव्यं प्रमाणज्ञैरिदं वचः

ఇక్కడ సమస్త పాపాలకు ప్రాయశ్చిత్తం చేయుటకై, ప్రమాణాలను తెలిసినవారు ఈ వాక్యాన్ని నిస్సంకోచంగా ప్రకటించాలి।

Verse 44

पुरश्चरणकामश्चेद्भीतोसि यदि पापतः । मन्यसे यदि नः सत्यं वाक्यशास्त्रप्रमाणतः

నీవు పురశ్చరణ చేయదలచినవాడవైతే, పాపభయంతో భీతుడవైతే, మరియు వాక్య-శాస్త్ర ప్రమాణాల ప్రకారం మా మాట సత్యమని నమ్మితే—

Verse 45

ततः सर्वं परित्यज्य कृत्वा मनसि निश्चयम् । आनंदकाननं याहि यत्र विश्वेश्वरः स्वयम्

అప్పుడు అన్నిటినీ పరిత్యజించి, మనసులో దృఢనిశ్చయం చేసుకొని ఆనందకాననానికి వెళ్లు; అక్కడ స్వయంగా విశ్వేశ్వరుడు ఉన్నాడు।

Verse 46

यत्र क्षेत्रप्रविष्टानां नराणां निश्चितात्मनाम् । न बाधतेऽघनिचयः प्राप्येत च परोवृषः

ఆ పవిత్ర క్షేత్రంలో దృఢసంకల్పంతో ప్రవేశించిన మనుష్యులను పాపసంచయం బాధించదు; మరియు పరమ వృషభుడు—శివుడు—ప్రాప్తుడవుతాడు।

Verse 47

तत्राद्यापि महातीर्थं त्रिस्रोतस्यतिनिर्मले । पुण्ये पिलिपिलानाम्नि त्रिसरित्परिसेविते

అక్కడ నేటికీ త్రిస్రోతస్‌ (మూడు ప్రవాహాల సంగమం) యొక్క అత్యంత నిర్మలమైన మహాతీర్థం ఉంది—‘పిలిపిలా’ అనే పుణ్యస్థలం, మూడు నదుల సేవతో పవిత్రమైనది।

Verse 48

त्रिलोचनाक्षिविक्षेप परिक्षिप्त महैनसि । स्नात्वा गृह्योक्तविधिना तर्पणीयान्प्रतर्प्य च

త్రిలోచన ప్రభువు కేవలం దృష్టి వేయగానే మహాపాపం తొలగిపోతున్న ఆ స్థలంలో, గృహ్యవిధి ప్రకారం స్నానం చేసి తర్పణీయులైన పితృదేవతలకు తర్పణం చేయాలి।

Verse 49

दत्त्वा देयं यथाशक्ति वित्तशाठ्यविवर्जितः । दृष्ट्वा त्रिविष्टपं लिंगं समभ्यर्च्यातिभक्तितः

తన శక్తి మేరకు దానం చేసి, ధనంలో కృపణతను విడిచి, త్రివిష్టప (స్వర్గీయ) లింగాన్ని దర్శించి, దానిని అత్యంత భక్తితో ఆరాధించాలి।

Verse 50

गंधाद्यैर्विविधैर्माल्यैः पंचामृतपुरःसरैः । धूपैर्दीपैः सनैवेद्यैर्वासोभिर्बहुभूषणैः

సుగంధ ద్రవ్యాదులతో, వివిధ మాల్యాలతో, ముందుగా పంచామృతాన్ని సమర్పించి; ధూపదీపాలు, నైవేద్యంతో కూడి; వస్త్రాలు, అనేక ఆభరణాలతో—

Verse 51

पूजोपकरणैर्द्रव्यैर्घंटादर्पणचामरैः । चित्रध्वजपताकाभिर्नृत्यवाद्यसुगायनैः

పూజా సామగ్రి, ఉపకరణాలతో—గంట, దర్పణం, చామరంతో; రంగురంగుల ధ్వజపతాకాలతో; నృత్యం, వాద్యాలు, మధుర గానంతో—

Verse 52

जपैः प्रदक्षिणाभिश्च नमस्कारैर्मुदायुतैः । परिचारकसंतोषैः कृत्वेति परिपूजनम्

మంత్రజపములతో, ప్రదక్షిణలతో, ఆనందభరిత నమస్కారములతో, అలాగే యథోచిత సేవా-దానములచే పరిచారకులను సంతోషింపజేసి—ఇట్లు సంపూర్ణ పూజ పూర్తగును.

Verse 53

ब्राह्मणान्वाचयेत्पश्चान्निष्पापोहमिति ब्रुवन् । एवं कुर्वन्नरः प्राज्ञो निरेना जायते क्षणात्

ఆపై బ్రాహ్మణులతో పాఠం/ఆశీర్వచనం చేయించి ‘నేను నిష్పాపుడను’ అని ప్రకటించాలి. ఇలా చేసే ప్రాజ్ఞుడు క్షణములోనే ఋణబంధనమునుండి విముక్తుడగును.

Verse 54

ततः पंचनदे स्नात्वा मणिकर्णी ह्रदे ततः । ततो विश्वेशमभ्यर्च्य प्राप्नोति सुकृतं महत्

తర్వాత పంచనదిలో స్నానం చేసి, ఆపై మణికర్ణీ హ్రదంలో స్నానం చేసి; అనంతరం విశ్వేశ్వరుని అభ్యర్చించి మహత్తర పుణ్యఫలాన్ని పొందును.

Verse 55

प्रायश्चित्तमिदं प्रोक्तं महापापविशोधनम् । नास्तिके न प्रवक्तव्यं काशीमाहात्म्य निंदके

ఇది మహాపాపాలను శుద్ధిచేసే ప్రాయశ్చిత్తమని చెప్పబడింది. నాస్తికునికి, కాశీ మహాత్మ్యాన్ని నిందించువానికి ఇది చెప్పరాదు.

Verse 57

क्षमां प्रदक्षिणीकृन्य यत्फलं सम्यगाप्यते । प्रदोषे तत्फलं काश्यां सप्तकृत्वस्त्रिलोचने

‘క్షమా-ప్రదక్షిణ’ను విధివిధానంగా చేయుటవలన లభించే ఫలం ఏదో, అదే ఫలం కాశీలో త్రిలోచన సన్నిధిలో ప్రదోషకాలంలో ఏడు సార్లు చేయుటవలన లభించును.

Verse 58

भुजंगमेखलं लिंगं काश्यां दृष्ट्वा त्रिविष्टपम् । जन्मांतरेपि मुक्तः स्यादन्यत्र मरणे सति

కాశీలో భుజంగమేఖలతో అలంకృతమైన త్రివిష్టప లింగాన్ని దర్శించినవాడు, మరణం ఇతరత్ర జరిగినా, తదుపరి జన్మలోనైనా ముక్తిని పొందుతాడు।

Verse 59

अन्यत्र सर्वलिंगेषु पुण्यकालो विशिष्यते । त्रिविष्टपे पुण्यकालः सदा रात्रिदिवं नृणाम्

ఇతర లింగాలలో పుణ్యకాలం ప్రత్యేక సమయాల్లోనే విశేషమని చెప్పబడుతుంది; కాని త్రివిష్టపంలో మనుష్యులకు పుణ్యకాలం ఎల్లప్పుడూ—రాత్రింబవళ్ళు—ఉంటుంది।

Verse 60

लिंगान्योंकारमुख्यानि सर्वपापप्रकृंत्यलम् । परं त्रैलोचनी शक्तिः काचिदन्यैव पार्वति

ఓంకారాది ఇతర లింగాలు కూడా ఉన్నాయి; అవి సమస్త పాపాలను ఛేదించగలవు. అయితే, ఓ పార్వతీ, త్రైలోచనీ (త్రిలోచన) యొక్క పరమ శక్తి నిజంగా భిన్నమైనదే।

Verse 61

यतः सर्वेषु लिंगेषु लिंगमेतदनुत्तमम् । तत्कारणं शृण्व पर्णे कर्णे कुरु वदाम्यहम्

ఎందుకంటే సమస్త లింగాలలో ఈ లింగమే అనుత్తమం; ఓ పార్వతీ, దాని కారణాన్ని విను—చెవి పెట్టి విను—నేను చెప్పుచున్నాను।

Verse 62

पुरा मे योगयुक्तस्य लिंगमेतद्भुवस्तलात् । उद्भिद्य सप्तपातालं निरगात्पुरतो महत्

పూర్వం నేను యోగంలో లీనుడై ఉన్నప్పుడు, ఈ మహా లింగం భూతలాన్ని ఛేదించి, సప్తపాతాళాలను చీల్చుకుంటూ, నా ముందర ప్రత్యక్షమైంది।

Verse 63

अस्मिंल्लिगे पुरा गौरि सुगुप्तं तिष्ठता मया । तुभ्यं नेत्रत्रयं दत्तं निरैक्षिष्ठास्तथोत्तमम्

హే గౌరీ! ఈ లింగంలో నేను పూర్వం గుప్తంగా నిలిచి, నీకు త్రినేత్రాలను ప్రసాదించాను; అప్పుడు నీవు ఆ పరమోత్తమ స్వరూపాన్ని దర్శించావు।

Verse 65

त्रिलोचनस्य ये भक्तास्तेपि सर्वे त्रिलोचनाः । मम पारिषदास्ते तु जीवन्मुक्ताऽस्त एव हि

త్రిలోచనుని భక్తులైన వారు అందరూ త్రిలోచనులే అవుతారు; వారు నా పరిషదులు, నిజంగా దేహంలోనే ఉండి జీవన్ముక్తులు।

Verse 66

त्रिलोचनस्य लिंगस्य महिमानं न कश्चन । सम्यग्वेत्ति महेशानि मयैव परिगोपितम्

హే మహేశానీ! త్రిలోచన లింగ మహిమను ఎవరూ సమ్యకంగా తెలియరు; దానిని నేను ఒక్కడే గోప్యంగా దాచివుంచాను।

Verse 67

शुक्लराधतृतीयायां स्नात्वा पैलिपिले ह्रदे । उपोषणपरा भक्त्या रात्रौ जागरणान्विताः

శుక్లపక్ష తృతీయనాడు పైలిపిల హ్రదంలో స్నానం చేసి, భక్తితో ఉపవాసం ఆచరించి, రాత్రి జాగరణతో ఉండాలి।

Verse 68

त्रिलोचनं पूजयित्वा प्रातः स्नात्वापि तत्र वै । पुनर्लिंगं समभ्यर्च्य दत्त्वा धर्मघटानपि

త్రిలోచనుని పూజించి, ఉదయాన్నే అక్కడే మళ్లీ స్నానం చేసి; అనంతరం లింగాన్ని మళ్లీ విధిగా అర్చించి, ధర్మఘటాలను కూడా దానం చేయాలి।

Verse 69

सान्नान्सदक्षिणान्देवि पितॄनुद्दिश्य हर्षिताः । विधाय पारणं पश्चाच्छिवभक्तजनैः सह

హే దేవీ, పితృదేవతలను ఉద్దేశించి ఆనందంతో పక్వాన్నమును దక్షిణతో సహా సమర్పించి, తరువాత శివభక్తుల సమూహంతో కలిసి విధివిధానంగా పారణం చేస్తారు।

Verse 70

विसृज्य पार्थिवं देहं तेन पुण्येन नोदिताः । भवंति देवि नियतं गणा मम पुरोगमाः

హే దేవీ, ఆ పుణ్యప్రేరణతో వారు భౌతిక దేహాన్ని విడిచి, నిశ్చయంగా నా ముందుగా నడిచే గణాలుగా (పరిచారకులుగా) అవుతారు।

Verse 71

तावद्धमंति संसारे देवा मर्त्या महोरगाः । गौरि यावन्न पश्यंति काश्यां लिंगं त्रिलोचनम्

హే గౌరీ, దేవులు, మానవులు, మహోరగులు—వారు కాశీలో త్రినేత్రుడైన ప్రభువు లింగాన్ని దర్శించేవరకు సంసారంలో తిరుగుతూ శ్రమపడుతూనే ఉంటారు।

Verse 72

सकृत्त्रिविष्टपं दृष्ट्वा स्नात्वा पैलिपिले ह्रदे । न जातुः मातुस्तनपो जायते जंतुरत्र हि

త్రివిష్టపాన్ని ఒక్కసారి దర్శించి, పైలిపిల హ్రదంలో స్నానం చేసినవాడు, ఇక్కడ ఇక మళ్లీ తల్లి పాలు తాగే జన్మగా (పునర్జన్మగా) పుట్టడు।

Verse 73

प्रतिमासं सदाष्टम्यां चतुर्दश्यां च भामिनि । आयांति सर्वतीर्थानि द्रष्टुं देवं त्रिविष्टपम्

హే భామినీ, ప్రతి నెల అష్టమి మరియు చతుర్దశి రోజున సమస్త తీర్థాలు త్రివిష్టప దేవుని దర్శించుటకు వచ్చుచుంటాయి।

Verse 74

त्रिविष्टपाद्दक्षिणतः स्नातः पैलिपिलेंऽभसि । तत्र संध्यामुपास्यैकां राजसूयफलं लभेत्

త్రివిష్టపానికి దక్షిణంగా ఉన్న పైలిపిల జలంలో స్నానం చేసి, అక్కడ ఒక్కసారి సంధ్యోపాసన చేసినవాడు రాజసూయ యాగఫలాన్ని పొందుతాడు।

Verse 75

पादोदकाख्यस्तत्रैव कूपः पापविनाशकः । प्राश्य तस्योदकं मर्त्यो न मर्त्यो जायते पुनः

అక్కడే ‘పాదోదక’ అనే పాపనాశక కూపం ఉంది. దాని నీటిని ఆచమనం చేసిన మానవుడు మళ్లీ మర్త్యుడిగా జన్మించడు।

Verse 76

तस्य लिंगस्य पार्श्वे तु संति लिंगान्यनेकशः । कैवल्यदानि तान्यत्र दर्शनात्स्पर्शनादपि

ఆ లింగానికి పక్కన అనేక లింగాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడ అవి కైవల్యాన్ని ప్రసాదిస్తాయి—కేవలం దర్శనంతోనే కాదు, స్పర్శతో కూడా।

Verse 77

तत्र शांतनवं लिंगं गंगातीरे प्रतिष्ठितम् । तद्दृष्ट्वा शांतिमाप्नोति नरः संसारतापितः

అక్కడ గంగాతీరంలో ప్రతిష్ఠితమైన ‘శాంతనవ’ లింగం ఉంది. దాన్ని దర్శించినవాడు సంసారతాపంతో దగ్ధుడై ఉన్నా శాంతిని పొందుతాడు।

Verse 78

तद्दक्षिणे महालिंगं मुने भीष्मेश संज्ञितम् । कलिः कालश्च कामश्च बाधंते न तदीक्षणात्

దాని దక్షిణంగా, ఓ మునీ, ‘భీష్మేశ’ అనే మహాలింగం ఉంది. దాని దర్శనమాత్రంతో కలి, కాలం, కామం బాధించవు।

Verse 79

तत्प्रतीच्यां महालिंगं द्रोणेश इति कीर्तितम् । यल्लिंगपूजनाद्द्रोणो ज्योतीरूपं पुनर्दधौ

దాని పడమర దిశలో ‘ద్రోణేశ’ అని ప్రసిద్ధమైన మహాలింగం ఉంది. ఆ లింగారాధన వలన ద్రోణుడు మళ్లీ జ్యోతిర్మయమైన ప్రకాశరూపాన్ని పొందాడు.

Verse 80

अश्वत्थामेश्वरं लिंगं तदग्रे चातिपुण्यदम् । यदर्चनवशाद्द्रौणिर्न बिभेत्यपि कालतः

దాని ముందర ‘అశ్వత్థామేశ్వర’ అనే అత్యంత పుణ్యప్రదమైన లింగం ఉంది. దాని అర్చన ప్రభావంతో ద్రోణపుత్రుడు (అశ్వత్థామ) కాలానికీ (మరణానికీ) భయపడడు.

Verse 81

द्रोणेशाद्वायु दिग्भागे वालखिल्येश्वरं परम् । तल्लिंगं श्रद्धया दृष्ट्वा सर्वक्रतुफलं लभेत्

ద్రోణేశం నుండి వాయు దిశాభాగంలో పరమ ‘వాలఖిల్యేశ్వర’ లింగం ఉంది. ఆ లింగాన్ని శ్రద్ధతో దర్శించినవాడు సమస్త యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 82

तद्वामे लिंगमालोक्य वाल्मीकेश्वरसंज्ञितम् । तस्य संदर्शनादेव विशोको जायते नरः

దాని ఎడమవైపు ‘వాల్మీకేశ్వర’ అనే లింగాన్ని దర్శిస్తే—కేవలం దర్శనమాత్రంతోనే—మనిషి శోకరహితుడవుతాడు.

Verse 83

अन्यच्चात्रैव यद्वृत्तं तद्ब्रवीमि घटोद्भव । त्रिविष्टपस्य माहात्म्यं देव्यै देवेन भाषितम्

ఓ ఘటోద్భవా! ఇక్కడే జరిగిన మరో వృత్తాంతాన్ని నేను చెబుతున్నాను—దేవుడు దేవికి పలికిన త్రివిష్టప మహాత్మ్యాన్ని.