Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 12

Devanagari script

स्नात्वा पिलिपिला तीर्थे त्रिविष्टपसमीपतः । दृष्ट्वा त्रिलोचनं लिंगं किं भूयः परिशोचति

Transliteration

snātvā pilipilā tīrthe triviṣṭapasamīpataḥ | dṛṣṭvā trilocanaṃ liṃgaṃ kiṃ bhūyaḥ pariśocati

Translation

త్రివిష్టప సమీపంలోని పిలిపిలా తీర్థంలో స్నానం చేసి, త్రిలోచన లింగాన్ని దర్శించినవాడు మరల ఎందుకు శోకించును?

Word by Word

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), धातु: स्ना, अर्थे: स्नानं कृत्वा

• पिलिपिला: Pilipilā (a woman/name)
• पिलिपिला: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पिलिपिला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• तीर्थे: at the sacred ford/place
• तीर्थे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• त्रिविष्टपसमीपतः: from near Svarga (Triviṣṭapa)
• त्रिविष्टपसमीपतः: Apādāna/Deśa-nirdeśa (Source/point of reference)
• Type: Indeclinable
• Root: त्रिविष्टप (प्रातिपदिक) + समीप (प्रातिपदिक) + तस् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष समास (त्रिविष्टपस्य समीपः) + तसिल्/तस्-प्रत्ययान्त अव्यय (Ablatival adverb: 'from/near')

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), धातु: दृश्, अर्थे: दृष्ट्वा

• त्रिलोचनम्: three-eyed
• त्रिलोचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (प्रातिपदिक) + लोचन (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगु-समास (त्रीणि लोचनानि यस्य/त्रि+लोचन), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (लिङ्गस्य)

• लिंगम्: liṅga (Śiva-emblem)
• लिंगम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• किम्: why? / what?
• किम्: Prayojana/Hetu (Interrogative—why/what for)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative) एकवचन; प्रश्नार्थक सर्वनाम, क्रियाविशेषणवत् प्रयोगः

• भूयः: again; further
• भूयः: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयस् (प्रातिपदिक/अव्ययप्रयोग)
• Form: अव्यय (adverb), पुनः/अधिकम् अर्थे

• परिशोचति: grieves; laments
• परिशोचति: Kriyā (Predicate action)
• Type: Verb
• Root: शुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; उपसर्ग: परि-

Speaker

Skanda (deduced: Kāśī Khaṇḍa context, Skanda to Agastya)

Characters & Entities

• Pilipilā Tīrtha
• Triviṣṭapa
• Trilocana Liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage acts as emotional and spiritual healing: tīrtha-bathing and Liṅga-darśana are said to end sorrow.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Pilipilā Tīrtha and the nearby Trilocana Liṅga within the Triviṣṭapa sacred area of Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna at Pilipilā Tīrtha followed by darśana of the Trilocana Liṅga.