Adhyaya 3

Verse 1

ऋषय ऊचुः । चतुर्विंशतितीर्थानि यान्युक्तानि त्वया मुने । तेषां प्रधानतीर्थानां सेतौ पापविनाशने

ఋషులు పలికిరి—ఓ మునీ! మీరు చెప్పిన ఇరవై నాలుగు తీర్థాలలో, పాపనాశకమైన సేతువులో ఉన్న ప్రధాన తీర్థాల విషయమై (మాకు మరింత వివరించండి)।

Verse 2

आदिमस्य तु तीर्थस्य चक्रतीर्थमिति प्रथा । कथं समागता सूत वदास्माकं हि पृच्छताम्

మొదటి తీర్థానికి ‘చక్రతీర్థం’ అనే ప్రసిద్ధి ఉంది. ఓ సూతా! ఆ పేరు ఎలా ఏర్పడింది? మేము అడుగుతున్నాము, చెప్పండి।

Verse 3

श्रीसूत उवाच । चतुर्विंशतितीर्थानां प्रधानानां द्विजोत्तमाः । यदुक्तमादिमं तीर्थं सर्वलोकेषु विश्रुतम्

శ్రీ సూతుడు పలికెను—ఓ ద్విజోత్తములారా! ఇరవై నాలుగు ప్రధాన తీర్థాలలో చెప్పబడిన మొదటి తీర్థం సమస్త లోకాలలో ప్రసిద్ధి పొందింది।

Verse 4

स्मरणात्तस्य तीर्थस्य गर्भवासो न विद्यते । विलयं यांति पापानि लक्षजन्मकृतान्यपि

ఆ తీర్థాన్ని కేవలం స్మరించడమే చాలు—మళ్లీ గర్భవాసం ఉండదు. లక్ష జన్మలలో చేసిన పాపాలైనా లయమై నశిస్తాయి।

Verse 5

तस्मिंस्तीर्थे सकृत्स्नाना त्स्मरणात्कीर्तनादपि । लोके ततोधिकं तीर्थं तत्तुल्यं वा द्विजोत्तमाः

హే ద్విజోత్తములారా! ఆ తీర్థంలో ఒక్కసారి స్నానం చేసినా, లేదా దానిని స్మరించినా, కీర్తించినా, ఈ లోకంలో దానికంటే అధికమైనదీ, దానికి సమానమైనదీ మరే తీర్థం లేదు।

Verse 6

न विद्यते मुनिश्रेष्ठाः सत्यमुक्तमिदं मया । गंगा सरस्वती रेवा पंपा गोदावरी नदी

హే మునిశ్రేష్ఠులారా! నేను చెప్పింది సత్యమే—గంగా, సరస్వతి, రేవా (నర్మదా), పంపా, గోదావరి నదీ కూడా (ఈ తీర్థానికి సమానం కావు)।

Verse 7

कालिंदी चैव कावेरी नर्मदा मणिकर्णिका । अन्यानि यानि तीर्थानि नद्यः पुण्या महीतले

అలాగే కాలిందీ (యమునా), కావేరి, నర్మదా, మణికర్ణికా, ఇంకా భూమిపై ఉన్న ఇతర తీర్థాలు, పుణ్యనదులన్నీ—(ఇదానికి సమానం కావు)।

Verse 8

अस्य तीर्थस्य विप्रेंद्राः कोट्यंशेनापि नो समाः । धर्मतीर्थमिति प्राहुस्तत्तीर्थं हि पुराविदः

హే విప్రేంద్రులారా! ఇతర తీర్థాలు ఈ తీర్థానికి కోట్యంశమాత్రమైనా సమానముకావు. అందుకే పురావిదులు ఆ పుణ్యస్థలాన్ని ‘ధర్మతీర్థం’ అని పిలుస్తారు।

Verse 9

यथा समागता तस्य चक्रतीर्थमिति प्रथा । तदिदानीं प्रवक्ष्यामि शृणुध्वं मुनिपुंगवाः

అది ‘చక్రతీర్థం’ అనే పేరుతో ఎలా ప్రసిద్ధి పొందిందో—అది ఇప్పుడు నేను వివరిస్తాను. హే మునిపుంగవులారా, శ్రద్ధగా వినండి।

Verse 10

सेतुमूलं हि तत्प्रोक्तं तद्दर्भशयनं मतम् । तत्रैव चक्रतीर्थं तु महापातकमर्द्दनम्

ఆ స్థలం ‘సేతుమూలం’ అని ప్రకటించబడింది; అది ‘దర్భశయనం’గా కూడా ప్రసిద్ధం. అక్కడే చక్రతీర్థం ఉంది—మహాపాతకాలను నశింపజేసే పరమ పవిత్ర తీర్థం.

Verse 11

पुरा हि गालवोनाम मुनिर्विष्णुपरायणः । दक्षिणांभोनिधेस्तीरे हालास्यादविदूरतः

పూర్వకాలంలో గాలవుడు అనే ముని ఉండెను; ఆయన సంపూర్ణంగా విష్ణుపరాయణుడు. ఆయన దక్షిణ సముద్ర తీరంలో, హాలాస్యానికి సమీపంగా నివసించెను.

Verse 12

फुल्लग्रामसमीपे च तथा क्षीरसरोंतिके । धर्म पुष्करिणीतीरे सोऽतप्यत महत्तपः

ఫుల్ల గ్రామ సమీపంలో, ‘క్షీరసరస్’ అనే సరస్సు దగ్గర, ధర్మపుష్కరిణీ తీరంలో ఆయన మహత్తపస్సు ఆచరించెను.

Verse 13

युगानामयुतं ब्रह्म गृणन्विप्राः सनातनम् । दयायुक्तो निराहारः सत्यवान्विजितेंद्रियः

ఓ విప్రులారా! పదివేల యుగాల పాటు ఆయన సనాతన బ్రహ్మను స్తుతించెను—కరుణాసంపన్నుడు, నిరాహారుడు, సత్యవంతుడు, ఇంద్రియజయుడు.

Verse 14

आत्मवत्सर्वभूतानि पश्यन्विषयनिःस्पृहः । सर्वभूतहितो दांतः सर्वद्वंद्वविवर्जितः

ఆయన సమస్త జీవులను తన ఆత్మవలెనే దర్శించెను; విషయాల పట్ల స్పృహలేని వాడు. సర్వభూతహితకారి, దమనం కలవాడు, అన్ని ద్వంద్వాలకు అతీతుడు.

Verse 15

वर्षाणि कतिचित्सोऽयं जीर्णपर्णाशनोऽभवत । किंचित्कालं जलाहारो वायुभक्षः कियत्समाः

కొన్ని సంవత్సరాలు ఆ ముని ఎండిన ఆకులనే ఆహారంగా చేసుకొని జీవించాడు. కొంతకాలం కేవలం జలాహారంతో నిలిచాడు; మరికొన్ని సంవత్సరాలు వాయువునే భక్షించినవాడివలె ఉన్నాడు।

Verse 16

एवं पंचसहस्राणि वर्षाणि स महामुनिः । अतप्यत तपो घोरं देवैरपि सुदुष्करम्

ఇలా ఐదువేల సంవత్సరాలు ఆ మహాముని ఘోర తపస్సు చేశాడు—దేవతలకైనా అత్యంత దుర్లభమైన కార్యం।

Verse 17

ततः पंचसहस्राणि वर्षाणि मुनिपुंगवः । निराहारो निरालोको निरुच्छ्वासो निरास्पदः

తర్వాత మరొక ఐదువేల సంవత్సరాలు ఆ మునిపుంగవుడు నిరాహారుడై, విషయదృష్టి లేక, శ్వాసను నియంత్రించి, ఏ ఆశ్రయస్థానమూ లేకుండా నిలిచాడు।

Verse 18

वर्षास्वासारसहनं हेमंतेषु जलेशयः । ग्रीष्मे पंचाग्निमध्यस्थो विष्णुध्यानपरायणः

వర్షాకాలంలో కుండపోత వానలను సహించాడు; హేమంతంలో నీటిలో శయనించాడు; గ్రీష్మంలో పంచాగ్నుల మధ్య కూర్చున్నాడు—ఎల్లప్పుడూ విష్ణుధ్యానంలో పరాయణుడై।

Verse 19

जपन्नष्टाक्षरं मंत्रं ध्यायन्हृदि जनार्दनम् । तताप सुमहातेजा गालवो मुनिपुंगवः

అష్టాక్షర మంత్రాన్ని జపిస్తూ, హృదయంలో జనార్దనుని ధ్యానిస్తూ, మహాతేజస్సుగల మునిపుంగవుడు గాలవుడు తపస్సు కొనసాగించాడు।

Verse 20

एवं त्वयुतव वर्षाणि स समतीतानि वै मुनेः । अथ तत्तपसा तुष्टो भगवान्कमलापतिः

ఈ విధంగా మునికి పదివేల సంవత్సరాలు గడిచాయి. ఆ తపస్సుతో తృప్తి చెందిన కమలాపతి భగవాన్ సంతుష్టుడయ్యాడు.

Verse 21

प्रत्यक्षतामगात्तस्य शंखचक्रगदाधरः । विकचांबुजपत्राक्षः सूर्यकोटिसमप्रभः

అతనికి ప్రత్యక్షంగా దర్శనమిచ్చాడు—శంఖం, చక్రం, గదను ధరించినవాడు; వికసించిన కమలపత్రసమాన నేత్రాలవాడు; కోటి సూర్యుల సమాన ప్రభావంతుడు.

Verse 22

विनतानंदनारूढश्छत्रचामरशोभितः । हारकेयूरमुकुटकटकादिविभूषितः

వినతానందనుడైన గరుడునిపై ఆరూఢుడై; ఛత్రం, చామరాలతో శోభించి; హారం, కేయూరం, మకుటం, కటకం మొదలైన ఆభరణాలతో విభూషితుడై ఉన్నాడు.

Verse 23

विष्वक्सेनसुनंदादिकिंकरैः परिवारितः । वीणावेणुमृदंगादिवादकैर्नारदादिभिः

విష్వక్సేన, సునంద మొదలైన కింకరులతో పరివృతుడై; నారదాది వాదకులు వీణ, వేణు, మృదంగం మొదలైన వాయిద్యాలతో గానమాడుతూ సేవించారు.

Verse 24

उपगीयमानविजयः पीतांबरविराजितः । लक्ष्मीविराजितोरस्को नीलमेघसमच्छविः

ఆయన విజయగానం పాడబడుతోంది; పీతాంబరంతో విరాజిల్లుతున్నాడు; లక్ష్మీశోభిత వక్షస్థలమున్నవాడు; నీలమేఘసమాన శ్యామకాంతి కలవాడు.

Verse 25

धुनानः पद्ममेकेन पाणिना मधुसूदनः । सनकादिमहायोगिसेवितः पार्श्वयोर्द्वयोः

మధుసూదనుడు విష్ణువు ఒక చేతితో పద్మాన్ని మృదువుగా ఊపుతూ నిలిచెను; సనకాది మహాయోగులు రెండు ప్రక్కల నుండీ ఆయనను సేవించుచుండిరి।

Verse 26

मंदस्मितेन सकलं मोहयन्भुवनत्रयम् । स्वभासा भासयन्सर्वान्दिशो दश च भूसुराः

ఓ భూసురులారా! ఆయన మందహాసంతో త్రిభువనమంతటిని మోహింపజేసెను; తన స్వప్రభతో సమస్తులను, దశదిశలనూ ప్రకాశింపజేసెను।

Verse 27

कंठलग्रेन मणिना कौस्तुभेन च शोभितः । सुवर्णवेत्रहस्तैश्च सौविदल्लैरनेकशः

కంఠమున నిలిచిన కౌస్తుభమణితో ఆయన శోభించెను; స్వర్ణదండములు ధరించిన అనేక సేవకులు ఆయన చుట్టూ నిలిచిరి।

Verse 28

अनन्यदुर्लभाचिंत्यगीयमाननिजाद्भुतः । सुभक्तसुलभो देवो लक्ष्मीकांतो हरिः स्वयम्

ఇతర మార్గములచే దుర్లభుడు, అచింత్యుడు, తన అద్భుత స్వరూపము గానములచే స్తుతింపబడువాడు—ఆ లక్ష్మీకాంతుడు హరి స్వయంగా సుభక్తులకు సులభుడగును।

Verse 29

सन्न्यधत्त पुरस्तस्य गालवस्य महामुनेः । आविर्भूतं तदा दृष्ट्वा श्रीवत्सांकितवक्षसम्

అప్పుడు ఆయన మహాముని గాలవుని సమక్షమున ప్రత్యక్షమై నిలిచెను; శ్రీవత్సచిహ్నిత వక్షస్థలముగల ప్రభువును దర్శించి ముని ఆశ్చర్యభక్తితో నిండెను।

Verse 30

पीतांबरधरं देवं तुष्टिं प्राप महामुनिः । भक्त्या परमया युक्तस्तुष्टाव जगदीश्वरम्

పీతాంబరధారుడైన దేవుని దర్శించి మహామునికి పరమ తృప్తి కలిగింది; పరమ భక్తితో యుక్తుడై జగదీశ్వరుని స్తుతించాడు।

Verse 31

गालव उवाच । नमो देवादिदेवाय शंखचक्रगदाभृते । नमो नित्याय शुद्धाय सच्चिदानंदरूपिणे

గాలవుడు పలికెను—దేవాదిదేవా, శంఖచక్రగదాధారీ! నీకు నమస్కారం; నిత్యుడా, శుద్ధుడా, సచ్చిదానందస్వరూపా! నీకు నమస్కారం।

Verse 32

नमो भक्तार्ति हंत्रे ते हव्यकव्यस्वरूपिणे । नमस्त्रिमूर्तये तुभ्यं सृष्टिस्थित्यंतकारिणे

భక్తుల ఆర్తిని హరించే నీకు నమస్కారం; హవ్యకవ్యస్వరూపుడవైన నీకు నమస్కారం. సృష్టి-స్థితి-అంతం చేయు త్రిమూర్తిస్వరూపా, నీకు నమస్కారం।

Verse 33

नमः परेशाय नमो विभूम्ने नमोस्तु लक्ष्मीपतये विधात्रे । नमोस्तु सूर्येंदुविलोचनाय नमो विरिंच्याद्यभिवंदिताय

పరేశ్వరునికి నమస్కారం, సర్వవ్యాపి మహావిభూతికి నమస్కారం; లక్ష్మీపతి విధాత్రికి నమస్కారం. సూర్యచంద్రులు నేత్రాలైనవానికి నమస్కారం; విరించి (బ్రహ్మ) మొదలైనవారు వందించే వానికి నమస్కారం।

Verse 34

यो नामजात्यादिविकल्पहीनः समस्तदोषैरपि वर्जितो यः । स्रमस्तसंसारभयापहारिणे तस्मै नमो दैत्यविनाशनाय

నామ-జాతి మొదలైన భేదవికల్పాలకు అతీతుడై, సమస్త దోషరహితుడై ఉన్నవాడు; సంసారజన్య సమస్త భయాన్ని హరించువాడు—ఆ దైత్యవినాశకునికి నమస్కారం।

Verse 35

वेदांतवेद्याय रमेश्वराय वैकुण्ठवासाय विधातृपित्रे । नमोनमः सत्यजनार्तिहारिणे नारायणायामितविक्रमाय

వేదాంతముచే గ్రాహ్యుడైన, రమేశ్వరుడైన, వైకుంఠవాసియైన, విధాతకూ పితృస్వరూపుడైన—సత్యభక్తుల ఆర్తిని హరించే, అపారవిక్రముడైన నారాయణునికి పునఃపునః నమస్కారము।

Verse 36

नमस्तुभ्यं भग वते वासुदेवाय शार्ङ्गिणे । भूयोभूयो नमस्तुभ्यं शेषपर्यंकशायिने

హే భగవాన్ వాసుదేవా, శార్ఙ్గధనుస్సు ధరించినవాడా—నీకు నమస్కారం। శేషపర్యంకంపై శయనించే ప్రభూ—నీకు పునఃపునః నమస్కారం।

Verse 37

इति स्तुत्वा हरिं विप्रास्तूष्णीमास्ते स गालवः । श्रुत्वा स्तुतिं श्रुति सुखां हरिस्तस्यमहात्मनः

ఇలా హరిని స్తుతించిన బ్రాహ్మణుడు గాలవుడు మౌనంగా నిలిచెను। చెవులకు మధురమైన ఆ స్తోత్రాన్ని విని, భగవాన్ హరి ఆ మహాత్ముని వాక్యాలను ఆలకించెను।

Verse 38

अवाप परमं तोषं शंखचक्रगदाधरः । अथालिंग्य मुनिं शौरिश्चतुर्भिर्बाहुभिस्तदा

శంఖచక్రగదాధారి ప్రభువు పరమ సంతోషాన్ని పొందెను. అప్పుడు శౌరి తన నాలుగు భుజాలతో ఆ మునిని ఆలింగనం చేసెను।

Verse 39

बभाषे प्रीतिसं युक्तो वरो वै व्रियतामिति । तुष्टोऽस्मि तपसा तेऽद्य स्तोत्रेणापि च गालव

ప్రీతితో ప్రభువు పలికెను—“వరాన్ని కోరుకొనుము.” “ఓ గాలవా, నేడు నీ తపస్సుతోను, నీ స్తోత్రముతోను నేను సంతుష్టుడనై ఉన్నాను.”

Verse 40

नमस्कारेण च प्रीतो वरदोऽहं तवागतः । गालव उवाच । नारायण रमानाथ पीतांबर जगन्मय

నీ నమస్కారంతో ప్రసన్నుడనై, వరదాతనై నేను నీ సమీపానికి వచ్చాను. గాలవుడు పలికెను— ఓ నారాయణా, ఓ రమానాథా, ఓ పీతాంబరధారీ, ఓ జగన్మయా!

Verse 41

जनार्दन जगद्धामन्गोविंद नरकांतक । त्वद्दर्शनात्कृतार्थोऽस्मि सर्वस्मादधिकस्तथा

ఓ జనార్దనా, జగద్ధామా! ఓ గోవిందా, నరకాంతకా! నీ దర్శనంతో నేను కృతార్థుడనయ్యాను; సమస్తములకన్నా అధికమైన పరిపూర్ణతను పొందాను।

Verse 42

त्वां न पश्यंत्यधर्मिष्ठा यतस्त्वं धर्मपालकः । यन्न वेत्ति भवो ब्रह्मा यन्न वेत्ति त्रयी तथा

అధర్ములు నిన్ను దర్శించలేరు, ఎందుకంటే నీవు ధర్మపాలకుడవు. భవుడు (శివుడు) బ్రహ్మ కూడా పూర్తిగా ఎరుగనిది, త్రయీ వేదములు కూడా ఎరుగనిది—అదే నీ తత్త్వం.

Verse 43

तं वेद्मि परमात्मानं किमस्मा दधिकं वरम् । योगिनो यं न पश्यन्ति यं न पश्यंति कर्मठाः

ఆయనను నేను పరమాత్మగా ఎరుగుదును—ఇదికన్నా గొప్ప వరం ఏముంటుంది? యోగులు కూడా దర్శించలేనివాడిని, కేవలం కర్మకాండలో నిమగ్నులైనవారు కూడా చూడలేనివాడిని.

Verse 44

तं पश्यामि परात्मानं किमस्मादधिकं वरम् । एतेन च कृतार्थोऽस्मि जनार्दन जगत्पते

నేను ఆ పరాత్మను దర్శిస్తున్నాను—ఇదికన్నా గొప్ప వరం ఏముంటుంది? ఇదే నాకు కృతార్థతను ఇచ్చింది, ఓ జనార్దనా, ఓ జగత్పతే.

Verse 45

यन्नामस्मृतिमात्रेण महापातकिनोऽपिच । मुक्तिं प्रयांति मुनयस्तं पश्यामि जनार्दनम्

య whose నామస్మరణమాత్రముతో మహాపాతకులైనవారికీ ముక్తి లభిస్తుంది—ఆ జనార్దనుని నేను సాక్షాత్తుగా దర్శిస్తున్నాను।

Verse 46

त्वत्पादपद्मयुगले निश्चला भक्तिरस्तुमे । हरिरुवाच । मयि भक्तिर्दृढा तेऽस्तु निष्कामा गालवाधुना

మీ పద్మపాదయుగళంలో నా భక్తి నిశ్చలంగా ఉండుగాక. హరి పలికెను—ఓ గాలవా, ఇప్పుడు నాలో నీకు దృఢమైన, నిష్కామమైన, స్థిరమైన భక్తి కలుగుగాక।

Verse 47

शृणु चाप्यपरं वाक्यमुच्यमानं मया मुने । मदर्थं कर्म कुर्वाणो मद्ध्यानो मत्परायणः

ఓ మునీ, నేను చెప్పబోయే మరో వాక్యమును కూడా వినుము—నా కొరకు కర్మలు చేయుచు, నన్ను ధ్యానించుచు, నన్నే పరమాశ్రయంగా చేసుకొని।

Verse 48

एतत्प्रारब्धदेहांते मत्स्वरूपमवाप्स्यसि । अस्मिन्नेवाश्रमे वासं कुरुष्व मुनिपुंगव

ఈ ప్రారబ్ధబలంతో నడిచే దేహాంతంలో నీవు నా స్వరూపాన్ని పొందుదువు; కనుక, ఓ మునిపుంగవా, ఈ ఆశ్రమంలోనే నివసించుము।

Verse 49

धर्मपुष्करिणी चेयं पुण्या पापविनाशिनी । अस्यास्तीरे तपः कुर्वंस्तपःसिद्धिमवाप्नुयात्

ఇది ధర్మపుష్కరిణి—పుణ్యమయమైనది, పాపనాశిని; దీని తీరం వద్ద తపస్సు చేయువాడు తపస్సు సిద్ధిని పొందును।

Verse 50

धर्मः पुरा समागत्य दक्षिणस्योदधेस्तटे । तपस्तेपे महादेवं चिंतयन्मनसा तदा

పూర్వకాలంలో ధర్ముడు దక్షిణ సముద్ర తీరానికి వచ్చి, మనసులో మహాదేవుని ధ్యానిస్తూ తపస్సు చేసెను।

Verse 51

स्नानार्थमेकं तीर्थं च चक्रे धर्मो महामुने । धर्मपुष्करिणी तेन प्रसिद्धा तत्कृता यतः

ఓ మహామునీ! స్నానార్థంగా ధర్ముడు ఒక తీర్థాన్ని స్థాపించాడు; అతడు నిర్మించినదైనందున అది ‘ధర్మపుష్కరిణి’గా ప్రసిద్ధి చెందింది।

Verse 52

त्वया यथा तपस्तप्तमिदानीं मुनिसत्तम । तथा तप्तं तपस्तेन धर्मेण हरसेविना

ఓ మునిశ్రేష్ఠా! నీవు ఇప్పుడు చేసినట్లే, హరసేవకుడైన ఆ ధర్ముడూ ఇక్కడ తపస్సు చేసెను।

Verse 53

तपसा तस्य तुष्टः सञ्छूलपाणिर्महेश्वरः । प्रादुरासीस्त्वया दीप्त्या दिशोदशविभासयन्

అతని తపస్సుతో తృప్తిచెంది శూలపాణి మహేశ్వరుడు ప్రత్యక్షమై, తన తేజస్సుతో దశదిశలను ప్రకాశింపజేసెను।

Verse 54

अथाश्रममनुप्राप्तं महादेवं कृपानिधिम् । धर्मः परमसन्तुष्टस्तुष्टाव परमेश्वरम्

అనంతరం కృపానిధియైన మహాదేవుడు ఆశ్రమానికి రాగా, ధర్ముడు పరమానందంతో ఆ పరమేశ్వరుని స్తుతించెను।

Verse 55

धर्म उवाच । प्रणमामि जगन्नाथमीशानं प्रणवात्मकम् । समस्तदेवतारूपमादिमध्यांतवर्जितम्

ధర్ముడు పలికెను—ప్రణవమైన ‘ఓం’ స్వరూపుడైన జగన్నాథ ఈశానునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను. సమస్త దేవతారూపుడై, ఆది-మధ్య-అంతములకు అతీతుడైనవాడు।

Verse 56

ऊर्ध्वरेतं विरूपाक्षं विश्वरूपं नमाम्य हम् । समस्तजगदाधारमनन्तमजमव्ययम्

నేను ఊర్ధ్వరేతస్సు, త్రినేత్రుడైన విరూపాక్షుడు, విశ్వరూపుడైన ఆయనకు నమస్కరిస్తున్నాను. సమస్త జగత్తుకు ఆధారుడు—అనంతుడు, అజుడు, అవ్యయుడు.

Verse 57

यमामनन्ति योगीन्द्रास्तं वन्दे पुष्टिवर्धनम् । नमो लोकाधिनाथाय वंचते परिवंचते

యోగీంద్రులు ‘యమ’ అని పిలిచే ఆ పుష్టివర్ధక ప్రభువును నేను వందిస్తాను. లోకాధినాథునికి నమస్కారం—మోసగాడిని, మహామోసగాడినీ మోసపుచ్చువాడు.

Verse 58

नमोऽस्तु नीलकण्ठाय पशूनां पतये नमः । नमः कल्मषनाशाय नमो मीढुष्टमाय च

నీలకంఠునికి నమస్కారం, పశుపతికి నమస్కారం. కల్మషనాశకునికి నమస్కారం, మరియు పరమ కృపాళువైన వరదాతకునికీ నమస్కారం.

Verse 59

नमो रुद्राय देवाय कद्रुद्राय प्रचेतसे । नमः पिनाकहस्ताय शूलहस्ताय ते नमः

రుద్రదేవునికి నమస్కారం, ఉగ్రరుద్రుడైన ప్రచేతస్కు నమస్కారం. పినాకహస్తునికి నమస్కారం; శూలహస్తుడైన నీకు నమస్కారం.

Verse 60

नमश्चैतन्यरूपाय पुष्टीनां पतये नमः । नमः पंचास्यदेवाय क्षेत्राणां पतये नमः

చైతన్యస్వరూపుడవైన నీకు నమస్కారం; సమస్త పుష్టుల అధిపతికి నమః। పంచాస్య దేవునికి నమః; పుణ్యక్షేత్రాల ప్రభువుకు నమః॥

Verse 61

इति स्तुतो महादेवः शंकरोलोकशंकरः । धर्मस्य परमां तुष्टिमापन्नस्तमुवाच वै

ఇలా స్తుతింపబడిన మహాదేవ శంకరుడు—లోకహితకారి—ధర్మునిపై పరమ సంతోషించి అతనితో పలికెను॥

Verse 62

महेश्वर उवाच । प्रीतोस्म्यनेन स्तोत्रेण तव धर्म महामते । वरं मत्तो वृणीष्व त्वं मा विलंबं कुरुष्व वै

మహేశ్వరుడు పలికెను—ఓ మహామతి ధర్మా! నీ ఈ స్తోత్రంతో నేను ప్రీతుడనయ్యాను. నన్ను వరం కోరుము; ఆలస్యం చేయకు॥

Verse 63

ईश्वरेणैवमुक्तस्तु धर्मो देवमथाब्रवीत् । वाहनं ते भविष्यामि सदाहं पार्वतीपते

ఈశ్వరుడు ఇలా అనగా ధర్ముడు దేవునితో అన్నాడు—ఓ పార్వతీపతీ! నేను నిత్యము నీ వాహనమై ఉంటాను॥

Verse 64

अयमेव वरो मह्यं दातव्यस्त्रिपुरांतक । तवोद्वहनमात्रेण कृतार्थोऽहं भवामि भोः

ఓ త్రిపురాంతకా! నాకు ఇదే వరం దయచేయుము; ఓ ప్రభూ, నిన్ను వహించడమాత్రమే నాకు కృతార్థతను ఇస్తుంది॥

Verse 65

इत्थं धर्मेण कथितो देवो धर्ममथाब्रवीत् । ईश्वर उवाच । वाहनं भव मे धर्म सर्वदा लोकपूजितः

ధర్ముడు ఈ విధంగా చెప్పినప్పుడు భగవంతుడు ధర్మునితో పలికెను—ఈశ్వరుడు ఉవాచ—హే ధర్మా, నీవు నా వాహనమవు; సర్వలోకములచే నిత్యము పూజింపబడుము।

Verse 66

मम चोद्वहने शक्तिरमोघा ते भविष्यति । त्वत्सेविनां सदा भक्तिर्मयि स्यान्नात्र संशयः

నన్ను వహించుటలో నీ శక్తి అమోఘమగును; మరియు నిన్ను సేవించువారికి నాయందు నిత్య భక్తి కలుగును—ఇందు సందేహము లేదు।

Verse 67

इत्युक्ते शंकरेणाथ धर्मोपि वृषरूपधृक् । उवाह परमेशानं तदाप्रभृति गालव

శంకరుడు ఇలా పలికినపుడు ధర్ముడు కూడా వృషభరూపము ధరించి, హే గాలవా, అప్పటినుండి పరమేశ్వరుని వహించెను।

Verse 68

महादेवस्तमारुह्य धर्मं वै वृषरूपिणम् । शोभमानो भृशं धर्ममुवाच परमामृतम्

మహాదేవుడు వృషభరూపుడైన ధర్ముని అధిరోహించి, మహా కాంతితో ప్రకాశిస్తూ, ధర్మునితో పరమ అమృతసమానమైన వచనములు పలికెను।

Verse 69

ईश्वर उवाच । त्वया कृतं हि यत्तीर्थं दक्षिणस्योदधेस्तटे । धर्मपुष्करिणीत्येषा लोके ख्याता भविष्यति

ఈశ్వరుడు ఉవాచ—దక్షిణ సముద్ర తీరమున నీవు స్థాపించిన ఈ తీర్థము లోకములో ‘ధర్మపుష్కరిణి’ అని ప్రసిద్ధి పొందును।

Verse 71

अनंतफलदा ज्ञेया नात्र कार्या विचारणा । इति दत्त्वा वरं तस्मै धर्मतीर्थाय शंकरः

ఇది అనంత ఫలప్రదమని తెలుసుకో—ఇక్కడ విచారణ అవసరం లేదు. ఇలా చెప్పి శంకరుడు ఆ ధర్మతీర్థానికి వరం ప్రసాదించాడు.

Verse 72

आरुह्य वृषभं धर्मं कैलासं पर्वतं ययौ । धर्मपुष्करिणीतीरे गालव त्वमतोधुना

ధర్మరూప వృషభాన్ని అధిరోహించి ఆయన కైలాస పర్వతానికి వెళ్లెను. కాబట్టి ఇప్పుడు, ఓ గాలవా, ధర్మపుష్కరిణీ తీరమున నివసించు.

Verse 73

शरीरपातपर्यंतं तपः कुर्वन्समाहितः । वस त्वं मुनि शार्दूल पश्चान्मामाप्स्यसे ध्रुवम्

శరీరపాతము వరకు సమాధానచిత్తంతో తపస్సు చేయి. ఇక్కడ నివసించు, ఓ మునిశార్దూలా; తరువాత నిశ్చయంగా నన్ను పొందుదువు.

Verse 74

यदा ते जायते भीतिस्तदा तां नाशयाम्यहम् । ममायुधेन चक्रेण प्रेरितेन मया क्षणात्

నీకు ఎప్పుడైతే భయం కలుగుతుందో, అప్పుడే నేను దానిని నశింపజేస్తాను—క్షణములోనే—నేను ప్రేరేపించిన నా ఆయుధమైన చక్రముచే.

Verse 75

इत्युक्त्वा भगवान्विष्णुस्तत्रैवांतरधीयत । श्रीसूत उवाच । तस्मिन्नंतर्हिते विष्णौ गालवो मुनिपुंगवः

ఇలా చెప్పి భగవాన్ విష్ణువు అక్కడే అంతర్ధానమయ్యెను. శ్రీసూతుడు పలికెను—విష్ణువు అంతర్ధానమైన తరువాత మునిపుంగవుడైన గాలవుడు…

Verse 76

धर्मपुष्करिणीतीरे विष्णुध्यानपरायणः । त्रिकालमर्चयन्विष्णुं शालग्रामे विमुक्तिदे

ధర్మపుష్కరిణీ తీరంలో అతడు విష్ణుధ్యానంలో లీనుడై ఉండెను. త్రికాలములలో శాలగ్రామరూప మోక్షదాత విష్ణువును ఆరాధించెను.

Verse 77

उवास मतिमान्धीरो विरक्तो विजितेंद्रियः । कदाचिन्माघमासे तु शुक्लपक्षे हरेर्दिने

అతడు మతిమంతుడు, ధీరుడు, విరక్తుడు, ఇంద్రియజయుడై అక్కడ నివసించెను. ఒకసారి మాఘమాసంలో, శుక్లపక్షంలో, హరి దినమున,

Verse 78

उपोष्य जागरं कृत्वा रात्रौ विष्णुमपूजयत् । स्नात्वा परेद्युर्द्वादश्यां धर्मपुष्करिणीजले

ఉపవాసముండి రాత్రి జాగరణ చేసి, రాత్రివేళ విష్ణువును పూజించెను. మరునాడు ద్వాదశీనాడు ధర్మపుష్కరిణీ జలంలో స్నానమాచరించెను.

Verse 79

संध्यावन्दनपूर्वाणि नित्यकर्माणि चाकरोत् । ततः पूजां विधातुं स हरेः समुपचक्रमे

సంధ్యావందనముతో ప్రారంభమై నిత్యకర్మలను అతడు ఆచరించెను. అనంతరం హరి పూజను విధిగా నిర్వహించుటకు ఉపక్రమించెను.

Verse 80

तुलस्यादीनि पुष्पाणि समाहृत्य च गालवः । विधाय पूजां कृष्णस्य स्तोत्रमेतदुदैरयत्

తులసి మొదలైన పుష్పాలను సమకూర్చి గాలవుడు కృష్ణుని పూజించి, అనంతరం ఈ స్తోత్రమును ఉచ్చరించెను.

Verse 81

गालव उवाच । सहस्रशिरसं विष्णुं मत्स्यरूपधरं हरिम् । नमस्यामि हृषीकेशं कूर्मवाराहरूपिणम्

గాలవుడు పలికెను—సహస్రశిరస్సుగల విష్ణువును, మత్స్యరూపం ధరించిన హరిని నేను నమస్కరిస్తున్నాను. కూర్మ-వరాహరూపి హృషీకేశునకు ప్రణామము చేస్తున్నాను.

Verse 82

नारसिंहं वामनाख्यं जाम दग्न्यं च राघवम् । बलभद्रं च कृष्णं च कल्किं विष्णुं नमाम्यहम्

నరసింహ, వామన, జామదగ్న్య (పరశురామ) మరియు రాఘవ (రామ) రూపాలలోని విష్ణువుకు నేను ప్రణామం చేస్తున్నాను; బలభద్ర, కృష్ణ మరియు కల్కి రూప విష్ణువుకూ నమస్కరిస్తున్నాను.

Verse 83

वासुदेवमनाधारं प्रणतार्तिविनाशनम् । आधारं सर्वभूतानां प्रणमामि जनार्दनम्

స్వయంగా తప్ప మరే ఆధారమూ లేని, శరణాగతుల ఆర్తిని నశింపజేసే వాసుదేవునకు నేను ప్రణామం చేస్తున్నాను. సమస్త భూతాలకు ఆధారమైన జనార్దనునకు నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

Verse 84

सर्वज्ञं सर्वकर्तारं सच्चिदानंदविग्रहम् । अप्रतर्क्यमनिर्देश्यं प्रणतोऽस्मि जनार्दनम्

సర్వజ్ఞుడూ, సర్వకర్తయూ, సచ్చిదానంద స్వరూపుడైన జనార్దనునకు నేను ప్రణామం చేస్తున్నాను; ఆయన తర్కాతీతుడు, నిర్వచనాతీతుడు.

Verse 85

एवं स्तुवन्महा योगी गालवो मुनिपुंगवः । धर्मपुष्करिणीतीरे तस्थौ ध्यानपरायणः

ఇలా స్తుతిస్తూ మహాయోగి, మునిపుంగవుడైన గాలవుడు ధర్మపుష్కరిణీ తీరంలో ధ్యాననిష్ఠతో నిలిచి ఉన్నాడు.

Verse 86

एतस्मिन्नंतरे कश्चिद्राक्षसो गालवं मुनिम् । आययौ भक्षितुं घोरः क्षुधया पीडितो भृशम्

అదే సమయంలో తీవ్రమైన ఆకలితో బాగా బాధపడుతున్న ఒక ఘోర రాక్షసుడు, ముని గాలవుని భక్షించుటకు అక్కడికి వచ్చెను।

Verse 87

गालवं तरसा सोऽयं राक्षसो जगृहे तदा । गृहीतस्तरसा तेन गालवो नैऋतेन सः

అప్పుడు ఆ రాక్షసుడు బలంగా గాలవుని పట్టుకున్నాడు; ఆ దైత్యుడిచేత గాలవుడు నిజంగా తీవ్రంగా బంధింపబడ్డాడు।

Verse 88

प्रचुक्रोश दयां भोधिमापन्नानां परायणम् । नारायणं चक्रपाणिं रक्षरक्षेति वै मुहुः

అతడు కరుణాసముద్రమైన, ఆపన్నులకు పరమాశ్రయమైన చక్రపాణి నారాయణుని మళ్లీ మళ్లీ—“రక్షించు, రక్షించు!” అని కేకలేశాడు।

Verse 89

परेश परमानंद शरणागतपालक । त्राहि मां करुणासिंधो रक्षोवशे मुपागतम्

హే పరేశ్వరా, హే పరమానందా, శరణాగతపాలకా! హే కరుణాసింధో, రాక్షసవశమున పడిన నన్ను రక్షించుము।

Verse 90

लक्ष्मीकांत हरे विष्णो वैकुंठ गरुडध्वज । मां रक्ष रक्षसाक्रांतं ग्राहाक्रांतं गजं यथा

హే లక్ష్మీకాంతా, హే హరి, హే విష్ణో, వైకుంఠనాథా, గరుడధ్వజా! గ్రాహం పట్టిన గజాన్ని నీవు రక్షించినట్లే, రాక్షసుడు పట్టిన నన్ను రక్షించుము।

Verse 91

दामोदर जगन्नाथ हिरण्यासुर मर्द्दन । प्रह्रादमिव मां रक्ष राक्षसेनातिपीडितम्

హే దామోదరా, జగన్నాథా, హిరణ్యాసురమర్దనా! నీవు ప్రహ్లాదుని రక్షించినట్లే, రాక్షసుని చేత తీవ్రంగా పీడింపబడుతున్న నన్ను కూడా రక్షించుము।

Verse 92

इत्येवं स्तुवतस्तस्य गालवस्य द्विजोत्तमाः । स्वभक्तस्य भयं ज्ञात्वा चक्रपाणिवृषा कपिः

ఓ ద్విజోత్తములారా! గాలవుడు ఈ విధంగా స్తుతించుచుండగా, తన భక్తుని భయాన్ని తెలిసికొని చక్రపాణి భగవానుడు (చర్యకు) సిద్ధమయ్యెను।

Verse 93

स्वचक्रं प्रेषयामास भक्तरक्षणकारणात् । प्रेरितं विष्णुचक्रं तद्विष्णुना प्रभविष्णुना

భక్తరక్షణార్థం ఆయన తన స్వచక్రాన్ని పంపెను. సర్వశక్తిమంతుడైన విష్ణువే ప్రేరేపించగా ఆ విష్ణుచక్రం గమనించెను।

Verse 94

आजगामाथ वेगेन धर्मपुष्करिणी तटम् । अनंतादित्यसंकाशमनंताग्निसमप्रभम्

అనంతరం అది మహావేగంతో ధర్మపుష్కరిణీ తీరానికి చేరెను—అనేక సూర్యులవలె ప్రకాశించి, అనేక అగ్నులవలె జ్వలించుచు।

Verse 95

महाज्वालं महानादं महासुरविमर्दनम् । दृष्ट्वा सुदर्शनं विष्णो राक्षसोऽथ प्रदुद्रुवे

విష్ణువు సుదర్శనాన్ని—మహాజ్వాలలతో ప్రకాశించుచు, మహానాదం చేయుచు, మహాసురులను మర్దించునదిగా—చూచి ఆ రాక్షసుడు భయంతో పారిపోయెను।

Verse 96

द्रवमाणस्य तस्याशु राक्षसस्य सुदर्शनम् । शिरश्चकर्त सहसा ज्वालामालादुरासदम्

ఆ రాక్షసుడు వేగంగా పారిపోతుండగా, జ్వాలామాలావృతుడై దుర్ధర్షుడైన సుదర్శనుడు సహసా అతని శిరస్సును ఛేదించాడు।

Verse 97

ततस्तु गालवो दृष्ट्वा राक्षसं पतितं भुवि । मुदा परमया युक्तस्तुष्टाव च सुदर्शनम्

అప్పుడు గాలవుడు భూమిపై పడిపోయిన రాక్షసుణ్ని చూసి పరమానందంతో నిండిపోయి సుదర్శనుని స్తుతించాడు।

Verse 98

गालव उवाच । विष्णुचक्रं नमस्तेस्तु विश्वरक्षणदीक्षित । नारायणकरांभोजभूषणाय नमोऽस्तु ते

గాలవుడు అన్నాడు—హే విష్ణుచక్రమా! నీకు నమస్కారం; నీవు విశ్వరక్షణకు దీక్షితుడవు. హే నారాయణుని కరకమలభూషణమా! నీకు ప్రణామం।

Verse 99

युद्धेष्वसुरसंहारकुशलाय महारव । सुदर्शन नमस्तुभ्यं भक्तानामार्तिनाशिने

హే సుదర్శనా! మహానాదముతో గర్జించువాడా, యుద్ధంలో అసురసంహారంలో నిపుణుడా—భక్తుల ఆర్తిని నశింపజేసేవాడా, నీకు నమస్కారం।

Verse 100

रक्ष मां भयसंविग्नं सर्वस्मादपि कल्मषात् । स्वामिन्सुदर्शन विभो धर्मर्तीर्थे सदा भवान्

భయంతో కంపిస్తున్న నన్ను సమస్త కల్మషముల నుండి రక్షించు. హే స్వామి సుదర్శన, హే విభో—నీవు ధర్మతీర్థంలో సదా నివసించుము।

Verse 101

संनिधेहि हिताय त्वं जगतो मुक्तिकांक्षिणः । गालवेनैवमुक्तं तद्विष्णुचक्रं मुनीश्वराः । तं प्राह गालवमुनिं प्रीणयन्निव सौहृदात्

“మోక్షాన్ని కోరే జగత్తు హితార్థం నీవు ఇక్కడ సన్నిధిగా ఉండుము.” అని గాలవుడు పలికిన మాట విని, ఆ విష్ణుచక్రం, ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, సౌహార్దంతో గాలవమునిని సంతోషపరుస్తూ పలికెను।

Verse 102

सुदर्शन उवाच । गालवैतन्महापुण्यं धर्मतोर्थमनुत्तमम्

సుదర్శనుడు పలికెను—హే గాలవా, ఈ ధర్మతీర్థం మహాపుణ్యమయమైనది, అనుత్తమమైనది।

Verse 103

अस्मिन्वसामि सततं लोकानां हितकाम्यया । त्वत्पीडां परिचिंत्याह राक्षसेन दुरात्मना

లోకాల హితాన్ని కోరుతూ నేను ఇక్కడ నిత్యం నివసిస్తున్నాను. ఆ దురాత్మ రాక్షసుడు నీకు కలిగించిన పీడను తలచుకొని (నేను ఇలా పలికాను/చేశాను)…

Verse 104

प्रेरितो विष्णुना विप्र त्वरया समुपागतः । त्वत्पीडकोथ निहतो मयायं राक्षसाधमः

హే విప్రా, విష్ణువు ప్రేరణతో నేను వేగంగా ఇక్కడికి వచ్చాను. అప్పుడు నిన్ను పీడించిన ఈ అధమ రాక్షసుడిని నేను సంహరించాను।

Verse 105

मोचितस्त्वं भयादस्मात्त्वं हि भक्तो हरेः सदा । पुष्करिण्यामहं त्वस्यां धर्मस्य मुनिपुंगव

నీవు ఈ భయమునుండి విముక్తుడవయ్యావు, ఎందుకంటే నీవు సదా హరి భక్తుడవు. ఓ మునిపుంగవా, నేను ఈ ధర్మపుష్కరిణిలో (పవిత్ర సరస్సులో) నివసిస్తున్నాను।

Verse 106

सततं लोकरक्षार्थं संनिधानं करोमि वै । अस्यां मत्संनिधानात्ते तथान्येषामपि द्विज

లోకరక్షణార్థము నేను ఇక్కడ నిత్యము సన్నిధానముగా ఉంటాను. ఓ ద్విజా, ఈ స్థలమందు నా సన్నిధి వలన నీకును ఇతరులకును రక్షణమూ మంగళమూ కలుగును.

Verse 107

इतः परं न पीडा स्याद्भूतराक्षससंभवा । धर्मपुष्करिणी ह्येषा सर्वपापविनाशिनी

ఇకపై భూత-రాక్షససంభవమైన ఏ బాధా ఉండదు. ఎందుకంటే ఇది ధర్మపుష్కరిణి—సర్వపాపవినాశిని.

Verse 108

देवीपट्टणपर्यंता कृता धर्मेण वै पुरा । अत्र सर्वत्र वत्स्यामि सर्वदा मुनिपुंगव

పూర్వము ధర్మముచే దేవీపట్టణ వరకు ఈ పవిత్ర ప్రాంతము స్థాపింపబడెను. ఓ మునిపుంగవా, నేను ఇక్కడ అంతటా సర్వదా నివసించెదను.

Verse 109

अस्या मत्संनिधा नात्स्याच्चक्रतीर्थमिति प्रथा । स्नानं येऽत्र प्रकुर्वंति चक्रतीर्थे विमुक्तिदे

ఇక్కడ నా సన్నిధి వలన ‘చక్రతీర్థం’ అనే ప్రఖ్యాతి కలిగింది. విముక్తిదాయకమైన ఈ చక్రతీర్థమందు స్నానం చేయువారు ముక్తిని పొందుదురు.

Verse 110

तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च वंशजाः सर्व एव हि । विधूतपापा यास्यंति तद्विष्णोः परमं पदम्

వారి కుమారులు, మనుమలు మరియు సమస్త వంశజులు—పాపములు తొలగిపోయి విష్ణువின் పరమపదమును చేరుదురు.

Verse 111

पितॄनुद्दिश्य पिंडानां दातारो येऽत्र गालव । स्वर्गं प्रयांति ते सर्वे पितरश्चापि तर्प्पिताः

హే గాలవా! ఇక్కడ పితృదేవతలను ఉద్దేశించి పిండదానం చేసే వారు అందరూ స్వర్గానికి చేరుతారు; పితరులు కూడా తృప్తి పొందుతారు।

Verse 112

इत्युक्त्वा विष्णुचक्रं तद्गालवस्यापि पश्यतः । अन्येषामपि विप्राणां पश्यतां सहसा द्विजाः

ఇట్లు చెప్పి, ఆ విష్ణుచక్రం—గాలవుడు చూస్తుండగానే, ఇతర బ్రాహ్మణులు కూడా చూస్తుండగా—అకస్మాత్తుగా (అక్కడ)…

Verse 113

धर्मापुष्कारिणीं तां तु प्राविशत्पापनाशिनीम् । श्रीसूत उवाच । धर्मतीर्थस्य विप्रंद्राश्चक्रतीर्थमिति प्रथा

ఆ (చక్రం) పాపనాశిని ధర్మపుష్కరిణిలో అకస్మాత్తుగా ప్రవేశించింది। శ్రీసూతుడు పలికెను—హే శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణా! ధర్మతీర్థ పరంపరలో ఇది ‘చక్రతీర్థం’ అని ప్రసిద్ధి।

Verse 114

प्राप्ता यथा तत्कथितं युष्माकं हि मया मुदा । चक्रतीर्थसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति

ఎలా చెప్పబడిందో అలాగే నేను ఆనందంతో మీకు తెలియజేశాను। చక్రతీర్థానికి సమానమైన తీర్థం గతంలో లేదు, భవిష్యత్తులోనూ ఉండదు।

Verse 116

अत्र स्नाता नरा विप्रा मोक्षभाजो न संशयः । कीर्तयेदिममध्यायं शृणुयाद्वा समाहितः । चक्र तीर्थाभिषेकस्य प्राप्नोति फलमुत्तमम् । इह लोके सुखं प्राप्य परत्रापिसुखं लभेत्

హే బ్రాహ్మణులారా! ఇక్కడ స్నానం చేసిన నరులు మోక్షభాజులు అవుతారు—సందేహం లేదు। ఎవడు ఈ అధ్యాయాన్ని కీర్తించునో లేదా ఏకాగ్రచిత్తంతో వినునో, వాడు చక్రతీర్థస్నానఫలములో శ్రేష్ఠమైన ఫలాన్ని పొందుతాడు; ఇహలోకంలో సుఖం పొంది పరలోకంలోనూ సుఖం పొందుతాడు।

Verse 117

यो धर्मतीर्थं च तथैव गालवं कुर्वाणगत्युग्रसमाधियो गम् । सुदर्शनं राक्षसनाशनं च स्मरेत्सकृद्वा न स पापभाग्जनः

ధర్మతీర్థాన్ని, ఉగ్రసమాధియుక్త మహర్షి గాలవుని, రాక్షసనాశక సుదర్శనుని ఒక్కసారి అయినా స్మరించినవాడు పాపభాగి కాడు।