Adhyaya 29

Verse 1

सूत उवाच । अतः परं शृणुध्वं हि लोहासुरविचेष्टितम् । बलेः पुत्रशतस्यापि कथयिष्यामि विश्रुतम्

సూతుడు పలికెను—ఇకపై లోహాసురుని ప్రసిద్ధ చేష్టలను వినుడి. బలిచే శతపుత్రుల ప్రసిద్ధ కథనమును కూడా నేను చెప్పుదును.

Verse 2

यथा तौ भ्रातरौ वृद्धौ प्रापतुः स्थानमुत्तमम् । तदा प्रभृति वैराग्यं दैत्यो लोहासुरे दधौ

ఆ ఇద్దరు జ్యేష్ఠ సోదరులు పరమపదమును పొందినప్పుడు, ఆ క్షణం నుండే దైత్యుడు లోహాసురుడు వైరాగ్యమును ధరించెను.

Verse 3

किं करोमि क्व गच्छामि तपसे स्थानमुत्तमम् । यस्य पारं न जानंति देवता मुनयो नराः

“నేను ఏమి చేయుదును? ఎక్కడికి పోవుదును? తపస్సుకు ఏది ఉత్తమ స్థానం—దాని అంతాన్ని దేవతలు, మునులు, మనుష్యులూ తెలియరు?”

Verse 4

को मयाऽराध्यतां देवो हृदि चिंतयते भृशम् । इति चिंतयतस्तस्य मतिर्जाता महात्मनः

“నేను ఏ దేవుని ఆరాధించాలి?”—అని అతడు హృదయంలో అత్యంతంగా ఆలోచించెను. అలా ఆలోచించుచుండగా ఆ మహాత్మునకు ఒక దృఢ నిశ్చయం కలిగెను.

Verse 5

दधौ गंगां स्वशीर्षेण पुष्पवंतौ च नेत्रयोः । हृदा नारायणं देवं ब्रह्माणं कटिमंडले

అతడు తన శిరస్సుపై గంగను ధరించెను; తన నేత్రాలపై పుష్పశోభను నిలిపెను. హృదయంలో నారాయణ దేవుని ప్రతిష్ఠించెను; కటిమండలంలో బ్రహ్మను మండలవత్ స్థాపించెను.

Verse 6

इंद्राद्या देवताः सर्वे यद्देहे प्रतिबिंबिताः । प्रपश्यंति तदात्मानं भास्करः सलिले यथा

ఇంద్రాది సమస్త దేవతలు అతని దేహంలో ప్రతిబింబితులై అక్కడే తమ తమ స్వరూపాలను దర్శించారు; నీటిలో సూర్యుని ప్రతిబింబం కనిపించునట్లు।

Verse 7

तमेवाराधयिष्यामि निरंजनमकल्मषः । एवं कृत्वा मतिं दैत्य स्तपस्तेपे सुदुष्करम् । भीतो जन्मभयाद्घोराद्दुष्करं यन्महात्मभिः

“నేను ఆ నిరంజనుడు, కల్మషరహితుడైన ప్రభువునే ఆరాధిస్తాను।” అని సంకల్పించి, ఆ దైత్యుడు ఘోరమైన పునర్జన్మభయంతో భీతుడై అత్యంత దుర్భరమైన తపస్సు చేశాడు—మహాత్ములకైనా కఠినమైనది।

Verse 8

अंबुभक्षो वायुभक्षः शीर्णपर्णाशनस्तथा । दिव्यं वर्षशतं साग्रं यदा तेपे महत्तपः । ततस्तुतोष भगवांस्त्रिशूलवरधारकः

నీటినే ఆహారంగా, తరువాత వాయువునే ఆహారంగా, అలాగే ఎండిన ఆకులను భుజిస్తూ, అతడు వందకు మించిన దివ్య సంవత్సరాలు మహత్తర తపస్సు చేశాడు. అప్పుడు ఉత్తమ త్రిశూలధారి భగవాన్ ప్రసన్నుడయ్యాడు।

Verse 9

ईश्वर उवाच । वरं वृणीष्व भद्रं ते मनसा यदभीप्सितम् । लोहासुर मया देयं तव नास्ति तपोबलात्

ఈశ్వరుడు పలికెను—“వరము కోరుకో; నీకు మంగళం కలుగుగాక; మనసులో ఏది అభీష్టమో అదే. ఓ లోహాసురా, నీ తపోబలముచేత నీకు ఇవ్వలేనిది నాకు ఏదీ లేదు।”

Verse 10

इत्युक्तो दानवस्तत्र शंकराग्रे वचोऽब्रवीत्

ఇట్లు పలుకబడిన తరువాత ఆ దానవుడు అక్కడ శంకరుని సమక్షంలో తన మాటలను పలికాడు।

Verse 11

लोहासुर उवाच । यदि तुष्टोसि देवेश वरमेकं वृणोम्यहम् । शरीरस्याजरत्वं च मा मृत्योरपि मे भयम्

లోహాసురుడు పలికెను—హే దేవేశ్వరా! మీరు ప్రసన్నులైతే నేను ఒక్క వరం కోరుచున్నాను. నా శరీరం అజరముగా ఉండుగాక; మరణమునకూడ నాకు భయం లేకుండుగాక.

Verse 12

जन्मन्यस्मिन्प्रभो भूयात्स्थातव्यं हृदये मम । एवमस्तु शिवः प्राह तत्र तं दानवेश्वरम्

ప్రభూ! ఈ జన్మలోనే అలా జరుగుగాక; అది నా హృదయంలో స్థిరముగా నిలిచియుండుగాక. అప్పుడు శివుడు ఆ దానవేశ్వరునితో—“ఏవమస్తు, అలాగే కావుగాక” అని పలికెను.

Verse 13

शर्वलब्धवरो दैवात्पुनस्तेपे महत्तपः । रम्ये सरस्वतीतीरे तरणाय भवार्णवात्

శర్వుడు (శివుడు) దయవశాత్తు వరం పొందిన వాడు, అతడు మళ్లీ మహత్తపస్సు ఆచరించెను. భవసాగరాన్ని దాటుటకై రమ్యమైన సరస్వతీ తీరమున తపస్సు చేసెను.

Verse 14

वत्सराणां सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च । शंकते भगवानिंद्रो भीतस्तस्य तपोबलात्

వేల సంవత్సరాలు—ప్రయుతములు, అర్బుదములు కూడ—అతడు తపస్సు కొనసాగించెను. అతని తపోబలమునకు భయపడి భగవాన్ ఇంద్రుడు ఆందోళన చెందెను.

Verse 15

मा मे पदच्युतिर्भूयाद्दैत्यल्लोहासुरात्क्वचित् । मघवान्गुप्तरूपेण समेत्याश्रमकाननम्

ఇంద్రుడు మనసులో అనుకొనెను—“దైత్య లోహాసురునివలన నాకు ఎప్పుడైనా పదచ్యుతి కలగకూడదు.” అట్లు భావించి మఘవాన్ (ఇంద్రుడు) గుప్తరూపముతో ఆశ్రమవనమునకు వెళ్లెను.

Verse 16

तपोभंगं प्रकुरुते कंपयित्वा महासुरम् । ताडयंति शरीरे तं मुष्टिभिस्तीक्ष्णकर्कशैः

వారు మహాసురుణ్ని కంపింపజేసి అతని తపస్సును భంగం చేశారు; తరువాత కఠినమైన, తీక్ష్ణమైన, కర్కశమైన ముష్టిఘాతాలతో అతని శరీరాన్ని కొట్టారు।

Verse 17

अथ तेन च दैत्येन ध्यानमुत्सृज्य वीक्षितम् । इंद्रेण तत्कृतं सर्वं तपोबलविनाशनम्

అప్పుడు ఆ దైత్యుడు ధ్యానాన్ని విడిచి చుట్టూ చూచి, తన తపోబల నాశనం అంతా ఇంద్రుడే చేసినదని గ్రహించాడు।

Verse 18

तस्य तैरभवद्युद्धमिंद्राद्यैरथ कर्क्कशैः । एकस्य बहुभिः सार्द्धं देवास्ते तेन संयुगे

అప్పుడు ఇంద్రుడు మొదలైన కర్కశ దేవులతో అతనికి ఘోర యుద్ధం జరిగింది; ఆ సంగ్రామంలో ఒక్కవాడిపై అనేక దేవతలు కలిసి పోరాడారు।

Verse 19

रुधिराक्लिन्नदेहा वै प्रहारैर्जर्जरीकृताः । केशवं शरणं प्राप्ता त्राहि त्राहीति भाषिणः

ప్రహారాలతో చిద్రమై రక్తంతో తడిసిన దేహాలతో వారు ‘త్రాహి, త్రాహి’ అని పలుకుతూ కేశవుని శరణు చేరారు।

Verse 20

सूत उवाच । देवानां वाक्यमाकर्ण्य वासुदेवो जनार्दनः । युयुधे केशवस्तेन युद्धे वर्षशतं किल

సూతుడు చెప్పెను—దేవతల మాటలు విని వాసుదేవ జనార్దనుడు, కేశవుడు, అతనితో యుద్ధం చేశాడు; ఆ యుద్ధం శతవర్షాలు సాగిందని చెబుతారు।

Verse 21

ततो नारायणं तत्र जिगाय स वरोर्जितः । अथ नारायणो देवो जितो लोहासुरेण तु

అప్పుడు వరబలంతో బలవంతుడై అతడు అక్కడ నారాయణుని జయించాడు; ఈ విధంగా లోహాసురుడు దేవుడైన నారాయణునికూడా ఓడించాడు।

Verse 22

मंत्रयामास रुद्रेण ब्रह्मणा च पुनःपुनः । मीमांसित्वा त्रयो देवाः पुनर्युद्धसमुद्यमम्

అతడు రుద్రుడితోను బ్రహ్మతోను పదేపదే మంత్రణ చేశాడు; ఆలోచించి ఆ ముగ్గురు దేవతలు మళ్లీ యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యారు।

Verse 23

लोहासुरस्य दैत्यस्य वपुर्दृष्ट्वा पुनर्नवम् । महदासीत्पुनर्युद्धं दैत्यकेशवयोस्ततः

లోహాసుర దైత్యుని దేహం మళ్లీ కొత్తదై కనిపించగా, దైత్యుడు మరియు కేశవుని మధ్య మరల ఘోర యుద్ధం చెలరేగింది।

Verse 24

न ममार यदा दैत्यो विष्णुना प्रभविष्णुना । तरसा तं केशवोऽपि पातयामास भूतले

ప్రభావశాలియైన విష్ణువు శక్తితోనూ ఆ దైత్యుడు చనిపోకపోయినప్పుడు, కేశవుడు బలంగా అతడిని భూమిపై పడగొట్టాడు।

Verse 25

उत्तानं पतितं दृष्ट्वा पिनाकी परमेश्वरः । दधार हृदये तस्य स्वरूपं रूपवर्जितः

అతడు వెనుకబడి పడివున్నదాన్ని చూసి, పినాకీ పరమేశ్వరుడు రూపాతీతమైన అతని స్వరూపతత్త్వాన్ని హృదయంలో నిలుపుకున్నాడు।

Verse 26

कण्ठे तस्थौ ततो ब्रह्मा तस्य लोहासुरस्य च । चरणौ पीडयामास स्वस्थित्या पुरुषोत्तमः

అప్పుడు బ్రహ్మా ఆ లోహాసురుని కంఠముపై నిలిచెను. పురుషోత్తముడు తన అచలస్థితితో అతని పాదములను బలముగా నొక్కెను.

Verse 27

अथ दैत्यः समुत्तस्थौ भृशं बद्धोपि भूतले । दृष्ट्वोत्थितं ततो दैत्यं पातयंतं सुरोत्तमान्

తరువాత ఆ దైత్యుడు భూమిపై బిగిగా బంధింపబడి ఉన్నప్పటికీ బలంగా లేచెను. లేచి దేవోత్తములను పడగొట్టుచున్న అతనిని చూచి (అందరూ ఆశ్చర్యపడ్డారు).

Verse 28

उवाच दिव्यया वाचा विरंचिः कमलासनः

అప్పుడు కమలాసనుడైన విరంచి (బ్రహ్మ) దివ్యవాణితో పలికెను.

Verse 29

ब्रह्मोवाच । लोहासुर सदा रक्ष वाचोधर्ममभीक्ष्णशः । त्वया यत्प्रार्थितं रुद्रात्तदेव समुपस्थितम्

బ్రహ్మ పలికెను— ఓ లోహాసురా, నీ వాక్యధర్మమును సదా నిరంతరం రక్షించు. రుద్రుని నుండి నీవు ఏ వరము ప్రార్థించితివో, అదే వరము ఇప్పుడు నీకు సముపస్థితమైంది.

Verse 30

अहं विष्णुश्च रुद्रश्च त्रयोऽमी सुरसत्तमाः । त्वद्देहमुपवेक्ष्यामो यावदाभूतसंप्लवम्

నేను, విష్ణువు, రుద్రుడు— మేము ముగ్గురము దేవోత్తములు— భూతసంప్లవమగు అంతిమ ప్రళయము వరకు నీ దేహమును రక్షణార్థంగా ఉపవేక్షించెదము.

Verse 31

दानवेश शिवप्राप्तिर्भावभक्त्यैव जायते । शिवं चालयितुं बुद्धिः कथं तव भविष्यति

హే దానవేశా! శివప్రాప్తి భావభక్తితోనే కలుగుతుంది; అట్లుంటే శివుని చలింపజేయాలనే ఆలోచన నీకు ఎలా కలుగగలదు?

Verse 32

अचलांश्चालयेद्यस्तु प्रासादान्ब्राह्मणान्पुरान् । अचिरेणैव कालेन पातकेनैव लिप्यते

అచలమైనవాటిని కదిలించేందుకు యత్నించేవాడు—ప్రాసాదాలు, బ్రాహ్మణులు, పుణ్యపురాలు—అతి త్వరలోనే పాపంతో లిప్తుడవుతాడు.

Verse 33

श्मशानवत्परित्याज्यः सत्यधर्मबहिष्कृतः । सत्यवागसि भद्रं ते मा विचालय देवताः

సత్యధర్మాల నుండి బహిష్కృతుడు శ్మశానంలా త్యాజ్యుడు. కానీ నీవు సత్యవాక్కు కలవాడవు—నీకు మంగళం కలుగుగాక; దేవతలను కలవరపెట్టకు.

Verse 34

येन यातास्तु पितरो येन याताः पितामहाः । तेन मार्गेण गंतव्यं न चोल्लंघ्या सतां गतिः

పితరులు, పితామహులు వెళ్లిన మార్గమే మనం సాగవలసినది; సత్పురుషుల గమనం అతిక్రమించరాదు.

Verse 35

दानवेश पिता ते हि ददौ लोकत्रयं हरेः । वाक्पाशबद्धः पाताले राज्यं चक्रे महीपतिः

హే దానవేశా! నీ తండ్రి హరికి చెందిన త్రిలోకాలను దానంగా ఇచ్చాడు; తన వాక్యపాశంతో బద్ధుడై ఆ రాజు పాతాళంలో రాజ్యము చేశాడు.

Verse 36

तथा त्वमसि वाक्पाशाच्छिवभक्तिसमन्वितः । भूतले तिष्ठ दैत्येंद्र मा वाग्वैकल्प्यमाप्नुहि

నీవు కూడా నీ వాక్యపాశముచే బద్ధుడవై శివభక్తితో సమన్వితుడవు. హే దైత్యేంద్రా, భూతలముననే నిలిచియుండు; వాక్కులో సందేహమో విరోధమో పొందకుము.

Verse 37

वरांस्ते च प्रदास्यामो मा विचाल्या हि देवताः

మేము నీకు వరములను ప్రసాదించెదము; కాని దేవతలను కలవరపెట్టకుము.

Verse 38

व्यास उवाच । तच्छ्रुत्वा ब्रह्मणो वाक्यं संतुष्टो दानवेश्वरः । प्राह प्रसन्नया वाचा ब्रह्माणं केशवं हरम्

వ్యాసుడు పలికెను—బ్రహ్మ వాక్యము విని దానవేశ్వరుడు సంతుష్టుడై, ప్రసన్న వాణితో బ్రహ్మను, కేశవుని, హరుని సంభోదించెను.

Verse 39

लोहासुर उवाच । वाक्पाशबद्धस्तिष्ठामि न पुनर्भवतां बले । ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च त्रयोऽमी सुरसत्तमाः

లోహాసురుడు పలికెను—నేను నా వాక్యపాశముచే బద్ధుడనై ఇక్కడనే నిలిచియుందును; ఇక మీ బలముచేత కాదు. బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్ర—ఈ ముగ్గురు దేవశ్రేష్ఠులు.

Verse 40

स्थास्यंति चेच्छरीरे मे किं न लब्धं मया ततः । इदं कलेवरं मे हि समारूढं त्रिभिः सुरैः

మీరు నా శరీరములోనే నివసించునట్లయితే, నాకు ఏది అప్రాప్తముగా మిగులును? ఎందుకంటే నా ఈ కలేవరం త్రిదేవులచే అధిష్ఠితమై—సమారూఢమై—ఉంది.

Verse 41

भूम्यां भवतु विख्यातं मत्प्रभावात्सुरोत्तमाः

హే సురోత్తములారా, నా ప్రభావముచేత ఇది భూమిపై ప్రసిద్ధి పొందుగాక।

Verse 42

लोहासुरस्य वाक्येन हर्षिता स्त्रिदशास्त्रयः । ददुः प्रत्युत्तरं तस्मै ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः

లోహాసురుని వాక్యములతో దేవత్రయం హర్షించెను; బ్రహ్మా, విష్ణు, మహేశ్వరులు అతనికి ప్రత్యుత్తరం ఇచ్చిరి।

Verse 43

सत्यवाक्पाशतो दैत्यो न सत्याच्चलितो यतः । तेन सत्येन संतुष्टा दास्या मस्ते मनीप्सितम्

హే దైత్యా, సత్యవాక్యపు పాశముతో బద్ధుడవై నీవు సత్యమునుండి చలించలేదు; ఆ సత్యముచేత మేము తృప్తులమై నీకు ఇష్టమును ప్రసాదించుదుము।

Verse 44

ब्रह्मोवाच । यथा स्नानं ब्रह्मज्ञानं देहत्यागो गयातले । धर्मारण्ये तथा दैत्य धर्म्मेश्वरपुरः स्थिते

బ్రహ్ముడు పలికెను—గయాతలమున స్నానం, బ్రహ్మజ్ఞానం, దేహత్యాగము యథా పరమ ఫలప్రదమో, అలాగే హే దైత్యా, ధర్మ్మేశ్వరపుర సన్నిధిలోని ధర్మారణ్యమున (క్రియలు) కూడా తథైవ।

Verse 45

कूपे तर्प्पणकं श्राद्धं शंसंति पितरो दिवि । संतुष्टा पिंडदानेन गयायां पितरो यथा

పవిత్ర కూపమున తర্পణసహిత శ్రాద్ధమును దివ్య పితరులు ప్రశంసింతురు; గయాయందు పిండదానముచేత పితరులు యథా తృప్తి పొందుదురో తథా।

Verse 46

वांछंति तर्प्पणं कूपे धर्मारण्ये विशुद्धये । दानवेन्द्र शरीरं तु तीर्थं तव भविष्यति

ధర్మారణ్యంలో శుద్ధి కోసం జనులు ఆ బావిలో తర్పణం చేయాలని ఆకాంక్షిస్తారు. ఓ దానవేంద్రా, నీ శరీరమే భవిష్యత్తులో తీర్థమవుతుంది.

Verse 47

एकविंशतिवारांस्तु गयायां तर्प्पणे कृते । पितॄणां या परा तृप्तिर्जायते दानवाधिप

ఓ దానవాధిపా, గయాలో ఇరవై ఒక్కసార్లు తర్పణం చేసినప్పుడు పితృదేవతలకు కలిగే పరమ తృప్తి—

Verse 48

धर्मेश्वर पुरस्तात्सा त्वेकदा पितृतर्पणात् । स्याद्वै दशगुणा तृप्तिः सत्यमेव न संशयः

—ఆ తృప్తి ధర్మేశ్వరుని సన్నిధిలో ఒక్కసారి పితృ-తర్పణం చేసినా పదింతలు అవుతుంది. ఇది సత్యం; సందేహం లేదు.

Verse 49

पितॄणां पिंडदानेन अक्षय्या तृप्तिरस्त्विह । शिवरूपांतराले वै धर्मारण्ये धरातले

ఇక్కడ భూమిపై ధర్మారణ్యంలో—శివప్రకటన సూచించే పవిత్ర అంతరాలలో—పిండదానంతో పితృదేవతలకు అక్షయ తృప్తి కలుగుగాక.

Verse 50

श्रद्धयैव हि कर्त्तव्याः श्राद्धपिंडोदकक्रियाः । तथांतराले चास्माकं श्राद्धपिंडौ विशेषतः

శ్రాద్ధంలోని పిండ-ఉదక క్రియలు తప్పక శ్రద్ధతోనే చేయవలెను. అలాగే ఇక్కడ ఆ పవిత్ర అంతరాలలో మా శ్రాద్ధం, పిండదానం విశేష ఫలప్రదం.

Verse 51

तथा शरीरे क्वापिस्तांचिंता सत्योऽसि सुव्रत । त्रिषु लोकेषु दुष्प्रापं सत्यं ते दिवि संस्थितम्

అలాగే, ఓ సత్యవంతుడా సువ్రతా, నీ శరీరంలో ఎక్కడా చింత ఏమాత్రం ఉండనీయకు. మూడు లోకాలలో సత్యం దుర్లభం; నీ సత్యం స్వర్గంలోనూ స్థిరంగా నిలిచింది.

Verse 52

अस्मद्वाक्येन सत्येन तत्तथाऽसुरसत्तम । गयासमधिकं तीर्थं तव जातं धरातले

మా వాక్యసత్యబలంతో అలాగే జరుగుగాక, ఓ అసురశ్రేష్ఠా. భూమిపై నీకోసం గయకు సమానమై—లేదా అధికమై—ఒక తీర్థం ఉద్భవించింది.

Verse 53

अस्माकं स्थितिरव्यग्रा तव देहे न संशयः । सत्यपाशेन बद्धाः स्म दृढमेव त्वयाऽनघ

నీ దేహంలో మా స్థితి అచంచలంగా, అవ్యగ్రంగా ఉంది—ఇందులో సందేహం లేదు. ఓ అనఘా, సత్యపాశంతో నీవు మమ్మల్ని దృఢంగా బంధించావు.

Verse 54

विष्णुरुवाच । गयाप्रयाग कस्याऽपि फलं समधिकं स्मृतम् । चतुर्द्दश्याममावास्यां लोहयष्ट्यां पिंडदानतः

విష్ణువు పలికెను—గయా, ప్రయాగ ఫలం ఇతర స్థలాల కంటే అధికమని స్మృతిలో చెప్పబడింది; ముఖ్యంగా చతుర్దశి, అమావాస్య దినములలో లోహయష్టీలో పిండదానం చేసినప్పుడు.

Verse 55

बलिपुत्रस्य सत्येन महती तृप्तिरत्र हि । मा कुरुष्वात्र संदेहं तव देहे स्थिता स्वयम्

బలిపుత్రుని సత్యబలంతో ఇక్కడ నిజంగా మహత్తర తృప్తి (పితృదేవతలకు) కలుగుతుంది. ఇందులో సందేహం పెట్టుకోకు; ఆ పుణ్యశక్తి స్వయంగా నీ దేహంలోనే నిలిచి ఉంది.

Verse 56

सरस्वती पुण्यतोया ब्रह्मलोकात्प्रयात्युत । प्लावयिष्यंति देहांगं मया सह सुसंगता

పుణ్యజలమయిన సరస్వతి నిశ్చయంగా బ్రహ్మలోకమునుండి ఇక్కడికి వచ్చును. నాతో సుసంగతమై ఆమె దేహాంగములను స్నానింపజేసి శుద్ధికై ప్లావింపజేయును।

Verse 57

यथो वै द्वारका वासो देवस्तत्र महेश्वरः । विरंचिर्यत्र तीर्थानि त्रीण्येतानि धरातले

ద్వారకా యథా దివ్య నివాసమై, అక్కడ దేవ మహేశ్వరుడు విరాజిల్లునో; అలాగే యత్ర విరంచి (బ్రహ్మ) ఉన్నాడో—భూమిపై ఈ మూడు తీర్థములుగా ప్రసిద్ధములు.

Verse 58

भविष्यति च पाताले स्वर्गलोके यमक्षये । विख्यातान्यसुरश्रेष्ठ पि तॄणां तृप्तिहेतवे

హే అసురశ్రేష్ఠా! ఇవి పాతాళంలోను, స్వర్గలోకంలోను, యమలోకంలోను ప్రసిద్ధమగును—పితృదేవతల తృప్తికి హేతువులుగా।

Verse 59

अथान्यत्संप्रवक्ष्यामि गाथां पितृकृतां पराम् । आज्ञारूपां हि पुत्राणां तां शृणुष्व ममानघ

ఇప్పుడు నేను పితృదేవతలు కూర్చిన మరో పరమ గాథను చెప్పుదును; అది కుమారులకు ఆజ్ఞారూప ఉపదేశము. హే అనఘా, దానిని వినుము।

Verse 60

पितर ऊचुः । शंकरस्याग्रतः स्थानं रुद्रलोकप्रदं नृणाम् । पापदेहविशुद्ध्यर्थं पापेनोपहतात्मनाम्

పితృదేవతలు పలికిరి: శంకరుని సమక్షమున ఒక పవిత్ర స్థానం ఉన్నది; అది మనుష్యులకు రుద్రలోకప్రదము. పాపముచే ఆఘాతపడిన ఆత్మల పాపదేహశుద్ధి కొరకు అది ఏర్పడినది।

Verse 61

तस्मिंस्तिलोदकेनापि सद्गतिं यांति तर्पिताः । पितरो नरकाद्वा पि सुपुत्रेण सुमेधसा

అక్కడ తిలోదకంతో తర్పితులైన పితృదేవతలు కూడా సద్గతిని పొందుతారు. సుమేధావంతుడైన సత్పుత్రుని వల్ల వారు నరకం నుండికూడా విముక్తి పొందుతారు.

Verse 62

गोप्रदानं प्रशंसंति तत्तत्र पितृमुक्तये । पित्रादिकान्समुद्दिश्य दृष्ट्वा रुद्रं च केशवम्

అక్కడ పితృముక్తి కోసం గోప్రదానాన్ని ప్రశంసిస్తారు. పితృదేవతల్ని మొదలైనవారిని ఉద్దేశించి ఆహ్వానించి రుద్రుడిని, కేశవుడిని—ఇద్దరినీ దర్శించి పూజించాలి.

Verse 63

तिलपिण्याकपिंडेन तृप्तिं यास्यामहे पराम् । चतुर्द्दश्याममावास्यां तथा च पितृतर्पणम्

తిలపిణ్యాక పిండంతో మేము పితృదేవతలకు పరమ తృప్తిని కలిగిస్తాము. అలాగే చతుర్దశి మరియు అమావాస్య రోజున పితృతర్పణం చేయవలెను.

Verse 64

अज्ञातगोत्रजन्मानस्तेभ्यः पिंडांस्तु निर्वपेत् । तेऽपि यांति दिवं सर्वे ये दत्त इति श्रुतिः

గోత్రం తెలియని వారికి కూడా పిండాలను సమర్పించాలి. శ్రుతి చెబుతుంది—‘దానం పొందినవారు’—వారందరూ స్వర్గాన్ని పొందుతారు.

Verse 65

सर्वकार्याणि संत्यज्य मानवैः पुण्यमीप्सुभिः । प्राप्ते भाद्रपदे मासे गंतव्या लोहयिष्टका । अज्ञातगोत्रनाम्ना तु पिंड मंत्रमिमं शृणु

పుణ్యాన్ని కోరే మనుష్యులు ఇతర కార్యాలన్నీ విడిచి, భాద్రపద మాసం వచ్చినప్పుడు లోహయిష్టకాకు వెళ్లాలి. ఇక అజ్ఞాత గోత్ర-నాముడికి ఉపయోగించే ఈ పిండమంత్రాన్ని వినండి.

Verse 66

पितृवंशे मृता ये च मातृवंशे तथैव च । अतीतगोत्रजास्तेभ्यः पिंडोऽयमुपतिष्ठतु

పితృవంశంలో మరణించినవారికీ, అలాగే మాతృవంశంలో మరణించినవారికీ, గతంలో ఉన్న మరచిపోయిన గోత్రాలకు చెందినవారికీ—ఈ పిండం అర్పితమగుగాక।

Verse 67

विष्णुरुवाच । अनेनैव तु मंत्रेण ममाग्रे सुरसत्तम । क्षीणे चंद्रे चतुर्द्दश्यां नभस्ये पिंडमाहरेत्

విష్ణువు పలికెను—ఓ దేవశ్రేష్ఠా! ఇదే మంత్రంతో, నా సన్నిధిలో, నభస్య మాసంలో క్షీణచంద్రుడున్న చతుర్దశి నాడు పిండాన్ని అర్పించవలెను।

Verse 68

पितॄणामक्षया तृप्तिर्भविष्यति न संशयः । तिलपिण्याकपिंडेन पितरो मोक्षमाप्नुयुः

పితృదేవతలకు అక్షయ తృప్తి కలుగును—సందేహమే లేదు. నువ్వుల పిండ్యాకంతో చేసిన పిండం వలన పితృలు మోక్షాన్ని పొందుదురు।

Verse 69

क्षणत्रयविनिर्मुक्ता मानवा जगतीतले । भविष्यंति न संदेहो लोहयष्ट्या तिलतर्पणे

భూమిపై మనుష్యులు మూడు క్షణాల్లోనే (పాపభారం నుండి) విముక్తులగుదురు—సందేహం లేదు—లోహయష్టీ వద్ద నువ్వుల తర్పణం చేయుటవలన।

Verse 70

स्नात्वा यः कुरुते चात्र पितृपिंडोदकक्रियाः । पितरस्तस्य तृप्यंति यावद्ब्रह्मदिवानिशम्

స్నానం చేసి ఇక్కడ పితృపిండ-ఉదకక్రియలను ఎవడు నిర్వహించునో, అతని పితృదేవతలు బ్రహ్మదేవుని దినరాత్రులు ఉన్నంతకాలం తృప్తిగా ఉంటారు।

Verse 71

अमावास्यादिनं प्राप्य मासि भाद्रपदे सरः । ब्रह्मणो यष्टिकायां तु यः कुर्यात्पितृतर्पणम्

భాద్రపద మాస అమావాస్య రోజున బ్రహ్మయష్టికా అనే పవిత్ర సరస్సులో ఎవడు పితృదేవతలకు తర్పణం చేస్తాడో, అతడు ఆ తీర్థపు విశేష పుణ్యాన్ని పొందుతాడు।

Verse 72

पितरस्तस्य तृप्ताः स्युर्यावदाभूतसंप्लवम् । तेषां प्रसन्नो भगवानादिदेवो महेश्वरः

అతని పితృదేవతలు ప్రళయాంతం వరకు తృప్తిగా ఉంటారు; వారి నిమిత్తంగా ఆదిదేవుడైన భగవాన్ మహేశ్వరుడు ప్రసన్నుడవుతాడు।

Verse 73

अस्य तीर्थस्य यात्रायां मतिर्येषां भविष्यति । गोक्षीरेण तिलैः श्वेतैः स्नात्वा सारस्वते जले

ఈ తీర్థయాత్రపై మనస్సు పెట్టినవారు గోక్షీరంతోను తెల్ల తిలాలతోను సరస్వతీ జలంలో స్నానం చేసి పవిత్రతను పొందుతారు।

Verse 74

तर्पयेदक्षया तृप्तिः पितॄणां तस्य जायते । श्राद्धं चैव प्रकु र्वीत सक्तुभिः पयसा सह

అతడు తర్పణం చేయాలి; అప్పుడు అతని పితృదేవతలకు అక్షయమైన తృప్తి కలుగుతుంది। అలాగే సక్తు (వేపిన యవపిండి)ను పాలతో కలిపి శ్రాద్ధం కూడా చేయాలి।

Verse 75

अमावास्यादिनं प्राप्य पितॄणां मोदमिच्छुकः । रुद्रतीर्थे ततो धेनुं दयाद्वस्त्राणि यमतीर्थके

అమావాస్య రోజున పితృదేవతల ఆనందాన్ని కోరువాడు రుద్రతీర్థంలో ధేనువును దానం చేయాలి; యమతీర్థంలో వస్త్రదానం చేయాలి।

Verse 76

विष्णुतीर्थे हिरण्यं च पितॄणां मोक्षमिच्छुकः । विनाक्षतैर्विना दर्भैर्विना चासनमेव च । वारिमात्राल्लोहयष्ट्यां गयाश्राद्धफलं लभेत्

పితృమోక్షాన్ని కోరువాడు విష్ణుతీర్థంలో స్వర్ణదానం చేయవలెను. లోహయష్టీలో మాత్రం కేవలం జలమాత్రంతోనే—అక్షతలు, దర్భ, ఆసనం లేకున్నా—గయాశ్రాద్ధఫలాన్ని పొందును.

Verse 77

सूत उवाच । एतद्वः कथितं विप्रा लोहासुरविचेष्टितम् । यच्छ्रुत्वा ब्रह्महा गोघ्नो मुच्यते सर्वपातकैः

సూతుడు పలికెను—హే విప్రులారా! లోహాసురునకు సంబంధించిన ఈ వృత్తాంతాన్ని మీకు చెప్పితిని. దీన్ని వినిన మాత్రమున బ్రహ్మహత్యకారి గానీ గోహత్యకారి గానీ సమస్త పాపముల నుండి విముక్తుడగును.

Verse 78

एकविंशतिवारन्तु गयायां पिंड पातने । तत्फलं समवाप्नोति सकृदस्मिञ्छ्रुते सति

గయాలో ఇరవై ఒక్కసార్లు పిండప్రదానం చేసిన ఫలం, ఈ కథను ఒక్కసారి వినినప్పుడే లభించును.

Verse 79

चतुःष्कोटि द्विलक्षं च सहस्रं शतमेव च । धेनवस्तेन दत्ताः स्युर्माहात्म्यं शृणु यात्तु यः

ఈ మహాత్మ్యాన్ని వినువాడు నాలుగు కోట్లు, రెండు లక్షలు, వెయ్యి, నూరు—ఇంత సంఖ్యలో గోవులను దానం చేసినవాడిగా భావింపబడును.