Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 15

Devanagari script

मा मे पदच्युतिर्भूयाद्दैत्यल्लोहासुरात्क्वचित् । मघवान्गुप्तरूपेण समेत्याश्रमकाननम्

Transliteration

mā me padacyutirbhūyāddaityallohāsurātkvacit | maghavānguptarūpeṇa sametyāśramakānanam

Translation

ఇంద్రుడు మనసులో అనుకొనెను—“దైత్య లోహాసురునివలన నాకు ఎప్పుడైనా పదచ్యుతి కలగకూడదు.” అట్లు భావించి మఘవాన్ (ఇంద్రుడు) గుప్తరూపముతో ఆశ్రమవనమునకు వెళ్లెను.

Word by Word

• मा: may there not be
• मा: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: मा (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (prohibitive/negative particle)

• मे: my
• मे: Sambandha (Possessor/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• पदच्युतिः: falling from position
• पदच्युतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पद + च्युति (प्रातिपदिक)
• Form: समासः: पद-च्युति (षष्ठी-तत्पुरुष); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भूयात्: may occur
• भूयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• दैत्यात्: from the demon
• दैत्यात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

• लोहासुरात्: from Lohāsura
• लोहासुरात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: लोहासुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; दैत्यस्य विशेषण/अपपद-सम्बन्ध

• क्वचित्: ever/anywhere
• क्वचित्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: क्वचित् (अव्यय)
• Form: देश/कालवाचक-अव्यय (indefinite adverb: ever/anywhere)

• मघवान्: Maghavān (Indra)
• मघवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मघवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (इन्द्रस्य नाम)

• गुप्तरूपेण: in a concealed form
• गुप्तरूपेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गुप्त + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: समासः: गुप्त-रूप (कर्मधारय); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• समेत्य: having come/approached
• समेत्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + इ (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक-क्रिया (having come/approached)

• आश्रमकाननम्: the hermitage-grove
• आश्रमकाननम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आश्रम + कानन (प्रातिपदिक)
• Form: समासः: आश्रम-कानन (षष्ठी-तत्पुरुष); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Narrator (Indra’s thought is reported)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Āśrama-kānana (near Sarasvatī tīra, implied)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Indra, worried about losing his station, assumes a concealed form and enters the hermitage-forest where Lohāsura performs austerity.

Characters & Entities

• Indra (Maghavān)
• Lohāsura
• Āśrama (hermitage)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worldly power fears rival power; Purāṇas often show how insecurity drives interference with others’ spiritual efforts.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse mentions an āśrama-kānana (hermitage forest), a sanctified ascetic space, without naming a specific tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it narrates Indra’s approach to disrupt austerity.