Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 30

Devanagari script

अहं विष्णुश्च रुद्रश्च त्रयोऽमी सुरसत्तमाः । त्वद्देहमुपवेक्ष्यामो यावदाभूतसंप्लवम्

Transliteration

ahaṃ viṣṇuśca rudraśca trayo'mī surasattamāḥ | tvaddehamupavekṣyāmo yāvadābhūtasaṃplavam

Translation

నేను, విష్ణువు, రుద్రుడు— మేము ముగ్గురము దేవోత్తములు— భూతసంప్లవమగు అంతిమ ప్రళయము వరకు నీ దేహమును రక్షణార్థంగా ఉపవేక్షించెదము.

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (सर्वनाम)

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Karta (Co-subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• रुद्रः: Rudra
• रुद्रः: Karta (Co-subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• त्रयः: three
• त्रयः: Karta (Appositional subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रि (संख्याप्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (संख्या-शब्दः)

• अमी: these
• अमी: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• सुरसत्तमाः: the best of the gods
• सुरसत्तमाः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुरसत्तम (प्रातिपदिक: सुर + सत्तम)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—कर्मधारय (सत्तमाः सुराः)

• त्वत्: your
• त्वत्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (सर्वनाम); ‘त्वद्’ इत्यस्य षष्ठी-रूपम् (त्वत्/तव)

• देहम्: body
• देहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• उपवेक्ष्यामः: we shall watch/observe
• उपवेक्ष्यामः: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उप + ईक्ष् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple future), उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन; परस्मैपदी; उपसर्गः—उप

• यावत्: until; as long as
• यावत्: Kāla-adhikaraṇa (Temporal limit/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; परिमाण/अवधि-बोधक (until/as long as)

• आभूतसंप्लवम्: until the cosmic dissolution (pralaya)
• आभूतसंप्लवम्: Karma (Extent/limit as object of ‘yāvat’/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आभूतसंप्लव (प्रातिपदिक: आ + भूत + संप्लव)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (आभूतः संप्लवः = प्रलयः)

Speaker

Brahmā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Lohāsura (and implicitly the assembled devas)

Visual Art Cues

Scene: A majestic tableau: Brahmā, Viṣṇu, and Rudra together declare perpetual guardianship over Lohāsura’s body until cosmic dissolution; the scene conveys timeless protection and awe.

Characters & Entities

• Brahmā
• Viṣṇu
• Rudra
• Lohāsura

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Cosmic governance operates across vast time; divine order can include protective oversight even of formidable beings, when bound by dharma and pledge.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tirtha is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a declaration of divine guardianship tied to cosmic time (until pralaya).