Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 7

Devanagari script

तमेवाराधयिष्यामि निरंजनमकल्मषः । एवं कृत्वा मतिं दैत्य स्तपस्तेपे सुदुष्करम् । भीतो जन्मभयाद्घोराद्दुष्करं यन्महात्मभिः

Transliteration

tamevārādhayiṣyāmi niraṃjanamakalmaṣaḥ | evaṃ kṛtvā matiṃ daitya stapastepe suduṣkaram | bhīto janmabhayādghorādduṣkaraṃ yanmahātmabhiḥ

Translation

“నేను ఆ నిరంజనుడు, కల్మషరహితుడైన ప్రభువునే ఆరాధిస్తాను।” అని సంకల్పించి, ఆ దైత్యుడు ఘోరమైన పునర్జన్మభయంతో భీతుడై అత్యంత దుర్భరమైన తపస్సు చేశాడు—మహాత్ములకైనా కఠినమైనది।

Word by Word

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• एव: indeed, only
• एव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक (emphatic particle)

• आराधयिष्यामि: I will worship
• आराधयिष्यामि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + √राध् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st), एकवचन

• निरञ्जनम्: stainless, pure
• निरञ्जनम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: निर् + अञ्जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (तम्)

• अकल्मषः: sinless
• अकल्मषः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अ + कल्मष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (अहं—अध्याहृत)

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (adverb of manner)

• कृत्वा: having made/done
• कृत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: √कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययीभाव-प्रयोग (having done)

• मतिम्: intention, resolve
• मतिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• दैत्यः: the demon
• दैत्यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• तपः: austerity
• तपः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• तेपे: performed (austerities)
• तेपे: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √तप् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• सुदुष्करम्: very difficult
• सुदुष्करम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सु + दुष्कर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (तपः); समासः—सु + दुष्करम् (अतिशयेन दुष्करम्)

• भीतः: afraid
• भीतः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √भी (धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भूतकृदन्त (PPP), विशेषणम् (दैत्यः)

• जन्मभयात्: from fear of birth
• जन्मभयात्: Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: जन्म + भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; समासः—जन्मस्य भयम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• घोरात्: terrible
• घोरात्: Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
• Type: Adjective
• Root: घोर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; विशेषणम् (भयात्)

• दुष्करम्: difficult
• दुष्करम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दुष्कर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (तपः—अध्याहृत/पूर्वोक्त)

• यत्: which
• यत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धे—यत् (तपः)

• महात्मभिः: by great-souled ones
• महात्मभिः: Karana/Agent-in-passive (करण/कर्तृसाधन)
• Type: Noun
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः—महान् आत्मा यस्य सः (कर्मधारय)

Speaker

Lohāsura (resolve) within Sūta’s narration

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A Daitya, humbled and earnest, folds hands and inwardly resolves to worship only the stainless Lord; the atmosphere is austere, with a forest hermitage setting and a sense of existential dread transformed into devotion.

Characters & Entities

• Lohāsura
• the Stainless One (implied Īśvara/Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Fear of saṃsāra can mature into single-pointed devotion; liberation-oriented worship (of the ‘stainless’ Lord) is upheld as the highest aim.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular site is cited; the emphasis is on inner motivation (release from birth-fear) and devotion to the supreme Lord.

What ritualistic prescription is mentioned?

Ārādhana (devotional propitiation) and rigorous tapas are indicated, but without a named vrata or detailed procedure.