Adhyaya 72

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र मणिनागेश्वरं शुभम् । उत्तरे नर्मदाकूले सर्वपापक्षयंकरम् । स्थापितं मणिनागेन लोकानां हितकाम्यया

శ్రీమార్కండేయుడు పలికెను—తదుపరి, ఓ రాజేంద్రా, శుభమైన మణినాగేశ్వరుని దర్శనార్థం వెళ్ళుము; నర్మదా ఉత్తర తీరమున స్థితుడై, సమస్త పాపాలను నశింపజేయువాడు; లోకహితకాంక్షతో మణినాగుడు స్థాపించినవాడు।

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । आशीविषेण सर्पेण ईश्वरस्तोषितः कथम् । क्षुद्राः सर्वस्य लोकस्य भयदा विषशालिनः

యుధిష్ఠిరుడు పలికెను—విషధర సర్పముచే ఈశ్వరుడు ఎలా ప్రసన్నుడయ్యెను? వీరు క్షుద్రులు, విషముతో నిండినవారు, సమస్త లోకానికి భయాన్ని కలిగించువారు కదా।

Verse 3

कथ्यतां तात मे सर्वं पातकस्योपशान्तिदम् । मम सन्तापजं दुःखं दुर्योधनसमुद्भवम्

హే తాత, పాపశాంతిని కలిగించునది అన్నిటిని నాకు చెప్పుము; దుర్యోధనుని వల్ల పుట్టిన, సంతాపజన్యమైన నా దుఃఖము ఇంకా నన్ను బాధిస్తోంది।

Verse 4

कर्णभीष्मोद्भवं रौद्रं दुःखं पाञ्चालिसम्भवम् । तव वक्त्राम्बुजौघेन प्लावितं निर्वृतिं गतः

కర్ణ-భీష్ముల వల్ల పుట్టిన ఆ రౌద్ర దుఃఖమును, పాంచాలితో సంబంధించిన శోకమును—మీ కమలముఖమునుండి ప్రవహించిన వాక్ధార ముంచివేసి తొలగించింది; నేను శాంతిని పొందితిని।

Verse 5

श्रुत्वा तव मुखोद्गीतां कथां वै पापनाशिनीम् । अयुक्तमिदमस्माकं द्विज क्लेशो न शाम्यति

మీ ముఖమునుండి గానమైన పాపనాశిని పుణ్యకథను విని కూడా, ఓ ద్విజా, మా క్లేశము ఇంకా శమించకపోవడం అనుచితముగా తోచుచున్నది।

Verse 6

अथवा प्राप्स्यते तात विद्यादानस्य यत्फलम् । तत्फलं प्राप्यते नित्यं कथाश्रवणतो हरेः

లేదా తాత, విద్యాదానమునకు కలుగు ఫలము ఏదో, అదే ఫలము హరి కథలను శ్రవణము చేయుటవలన నిత్యముగా లభించును।

Verse 7

श्रीमार्कण्डेय उवाच । यथायथा त्वं नृप भाषसे च तथातथा मे सुखमेति भारती । शैथिल्यता वा जरयान्वितस्य त्वत्सौहृदं नश्यति नैव तात । शृणुष्व तस्मात्सह बान्धवैश्च कथामिमां पापहरां प्रशस्ताम्

శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—ఓ రాజా, నీవు ఎంతగా పలుకుతావో అంతగా నా వాణి ఆనందమును పొందుచున్నది। వృద్ధాప్యముతో శైథిల్యము వచ్చినా, తాత, నీ సౌహృదము నశించదు. కనుక బంధువులతో కూడి ఈ ప్రశస్త పాపహర కథను వినుము।

Verse 8

कथयामि यथावृत्तमितिहासं पुरातनम्

జరిగినట్లే ఈ ప్రాచీన ఇతిహాసమును నేను వివరించెదను।

Verse 9

कथितं पूर्वतो वृत्तैः पारम्पर्येण भारत

ఓ భారతా, పూర్వకాల వృత్తజ్ఞులు పరంపరగా ఈ కథను చెప్పి వచ్చారు।

Verse 10

द्वे भार्ये कश्यपस्यास्तां सर्वलोकेष्वनुत्तमे । गरुत्मन्तं च विनतासूत कद्रूरहीनथ

కశ్యపునికి రెండు భార్యలు ఉండిరి; వారు సమస్త లోకాలలోనూ అనుత్తములు. వినత గరుత్మంతుని (గరుడుని) ప్రసవించెను, కద్రూ నాగవంశమును జన్మింపజేసెను.

Verse 11

संतोषेण च ते तात तिष्ठतः काश्यपे गृहे । कद्रूश्च विनता नाम हृष्टे च वनिते सदा

హే తాత, ఆ ఇద్దరూ కశ్యపుని గృహమందు సంతోషముతో నివసించుచుండిరి—కద్రూ మరియు వినత అనే స్త్రీ—ఎల్లప్పుడూ హర్షభరితులు.

Verse 12

ताभ्यां सार्द्धं क्रीडते च कश्यपोऽपि प्रजापतिः । ततस्त्वेकदिने प्राप्ते आश्रमस्था शुभानना

ప్రజాపతి కశ్యపుడు కూడా వారితో కలిసి క్రీడా-వినోదములతో కాలము గడిపెను. అట్లే ఒక దినము వచ్చినప్పుడు, ఆశ్రమమందు నివసించుచున్న శుభాననా (సుందరముఖి) …

Verse 13

उच्चैःश्रवं हयं दृष्ट्वा मनोवेगसमन्वितम् । पश्य पश्य हि तन्वङ्गी हयं सर्वत्र पाण्डुरम्

మనోవేగముతో సమానమైన వేగముగల ఉచ్చైశ్రవా అశ్వమును చూచి ఆమె పలికెను—“చూడు, చూడు, ఓ తన్వంగీ! ఈ గుర్రము అంతటా తెల్లగా ఉంది.”

Verse 14

धावमानमविश्रान्तं जवेन मनसोपमम् । तं दृष्ट्वा सहसा चाश्वमीर्ष्याभावेन चाब्रवीत्

ఆ అశ్వము విశ్రాంతి లేకుండా పరుగెత్తుచుండెను; దాని వేగము మనసుతో సమానము. దానిని చూచి ఆమె అకస్మాత్తుగా అశ్వముపై ఈర్ష్యాభావముతో పలికెను.

Verse 15

कद्रूरुवाच । ब्रूहि भद्रे सहस्रांशोरश्वः किंवर्णको भवेत् । अहं ब्रवीमि कृष्णोऽयं त्वं किं वदसि तद्वद

కద్రూ పలికెను—హే భద్రే, చెప్పుము; సహస్రాంశు (సూర్యుడు) యొక్క ఈ అశ్వము ఏ వర్ణమై యుండును? నేను ఇతడు కృష్ణవర్ణుడని చెప్పుచున్నాను; నీవు ఏమి చెప్పుదువు, అది చెప్పుము।

Verse 16

विनतोवाच । पश्यसे ननु नेत्रैश्च कृष्णं श्वेतं न पश्यसि । असत्यभाषणाद्भद्रे यमलोकं गमिष्यसि

వినత పలికెను—నీవు కన్నులతోనే చూస్తున్నావు; శ్వేతమును చూడక కృష్ణమును చూస్తున్నావా? హే భద్రే, అసత్యవచనముచేత నీవు యమలోకమునకు పోవుదువు।

Verse 17

सत्यानृते तु वचने पणस्तव ममैव तु । सहस्रं चैव वर्षाणां दास्यहं तव मन्दिरे

సత్యాసత్య వచనముల ఈ పందెములో నీకును నాకును పణమగునుగాక; సంపూర్ణ సహస్ర సంవత్సరములు నేను నీ మందిరమున దాసిగా సేవచేయుదును।

Verse 18

असत्या यदि मे वाणी कृष्ण उच्चैःश्रवा यदि । तदाहं त्वद्गृहे दासी भवामि सर्पमातृके

నా వాక్యము అసత్యమైతే—ఉచ్చైశ్రవా నిజముగా కృష్ణవర్ణుడైతే—హే సర్పమాతృకే, అప్పుడు నేను నీ గృహమున దాసినగుదును।

Verse 19

यदि उच्चैःश्रवाः श्वेतोऽहं दासी च तवैव तु । एवं परस्परं द्वाभ्यां संवादोऽयं व्यवर्धत

ఉచ్చైశ్రవా శ్వేతమైతే నీవే నా దాసివి అవుదువు. ఈ విధముగా ఆ ఇద్దరి మధ్య ఈ పరస్పర వాదము మరియు పందెము మరింతగా పెరిగెను।

Verse 20

आश्रमेषु गता बाला रात्रौ चिन्तापरा स्थिता । बन्धुवर्गस्य कथितं समस्तं तद्विचेष्टितम्

ఆ బాలిక ఆశ్రమాలకు వెళ్లింది; రాత్రివేళ ఆమె చింతతో వ్యాకులంగా నిలిచింది. ఆ వ్యవహారంలో జరిగినదంతా బంధువర్గానికి వివరంగా చెప్పింది.

Verse 21

पुत्राणां कथितं पार्थ पणं चैव मया कृतम् । हाहाकारः कृतः सर्पैः श्रुत्वा मात्रा पणं कृतम्

ఆమె తన కుమారులతో—“ప్రియుడా, నేను ఒక పణం (పందెం) పెట్టాను” అని చెప్పింది. తల్లి పణం పెట్టిందని విని సర్పాలు భయంతో మహా హాహాకారం చేశాయి.

Verse 22

जाता दासी न सन्देहः श्वेतो भास्करवाहनः । उच्चैःश्रवा हयः श्वेतो न कृष्णो विद्यते क्वचित्

“ఆమె దాసీ అవుతుంది—సందేహం లేదు; భాస్కరుని వాహనం శ్వేతం. ఉచ్చైఃశ్రవా అశ్వమూ శ్వేతమే; అతడు ఎక్కడా కృష్ణ (నలుపు)గా కనిపించడు.”

Verse 23

कद्रूरुवाच । यथाहं न भवे दासी तत्कार्यं च विचिन्त्यताम् । विशध्वं रोमकूपेषु ह्युच्चैःश्रवहयस्य तु

కద్రూ చెప్పింది—“నేను దాసీ కాకుండా ఉండే ఉపాయాన్ని ఆలోచించండి. మీరు ఉచ్చైఃశ్రవా అశ్వపు రోమకూపాలలో ప్రవేశించండి.”

Verse 24

एकं मुहूर्तमात्रं तु यावत्कृष्णः स दृश्यते । क्षणमात्रेण चैकेन दासी सा भवते मम

“అతడు కేవలం ఒక ముహూర్తం మాత్రమే కృష్ణ (నలుపు)గా కనిపించినా, ఒక్క క్షణంలోనే ఆమె నా దాసీ అవుతుంది.”

Verse 25

दासीं कृत्वा तु तां तन्वीं विनतां सत्यगर्विताम् । ततः स्वस्थानगाः सर्वे भविष्यथ यथासुखम्

సత్యగర్వితమైన సుకుమారిణి వినతను దాసిగా చేసి, తరువాత మీరు అందరూ మీ మీ స్థానాలకు వెళ్లి సుఖంగా నివసించండి।

Verse 26

सर्पा ऊचुः । यथा त्वं जननी चाम्ब सर्वेषां भुवि पूजिता । तथा सापि विशेषेण वञ्चितव्या न मातरः

సర్పులు అన్నారు—అమ్మా! నీవు భూమిపై అందరిచేత పూజింపబడుతున్నట్లే ఆమె కూడా తల్లి; ముఖ్యంగా తల్లులను మోసం చేయరాదు।

Verse 27

माता च पितृभार्या च मातृमाता पितामही । कर्मणा मनसा वाचा हितं तासां समाचरेत्

తల్లి, తండ్రి భార్య (సవతి తల్లి), మాతామహి (నానమ్మ), పితామహి (అమ్మమ్మ/పెద్దమ్మ)—వారి హితాన్ని కర్మతో, మనసుతో, వాక్యంతో నిత్యం ఆచరించాలి।

Verse 28

सा ततस्तेन वाक्येन क्रुद्धा कालानलोपमा । मम वाक्यमकुर्वाणा ये केचिद्भुवि पन्नगाः

ఆ మాటలతో ఆమె క్రోధించి కాలాగ్నిలా మారింది; భూమిపై నా ఆజ్ఞను పాటించని ఏ ఏ పన్నగులు ఉన్నారో…

Verse 29

हव्यवाहमुखे सर्वे ते यास्यन्त्यविचारितम् । मातुस्तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे चैव भुजङ्गमाः

తల్లి మాట విన్న వెంటనే ఆ భుజంగములన్నీ ఏ మాత్రం ఆలోచించకుండా హవ్యవాహుడు (అగ్ని) ముఖంలోకి దూసుకెళ్లేందుకు నియతమయ్యాయి।

Verse 30

केचित्प्रविष्टा रोमेषु उच्चैःश्रवहयस्य च । नष्टाः केचिद्दशदिशं कद्रूशापभयात्ततः

కొంతమంది దివ్యాశ్వమైన ఉచ్చైఃశ్రవసు రోమాలలో ప్రవేశించారు; మరికొందరు కద్రూ శాపభయంతో భీతులై దశదిశలకూ చెదిరి అదృశ్యమయ్యారు।

Verse 31

केचिद्गङ्गाजले नष्टाः केचिन्नष्टाः सरस्वतीम् । केचिन्महोदधौ लीनाः प्रविष्टा विन्ध्यकन्दरे

కొంతమంది గంగాజలంలో లయమయ్యారు, కొంతమంది సరస్వతిలో అదృశ్యమయ్యారు; కొంతమంది మహాసముద్రంలో కలిసిపోయారు, మరికొందరు వింధ్య పర్వత గుహల్లో ప్రవేశించారు।

Verse 32

आश्रित्य नर्मदातोये मणिनागोत्तमो नृप । तपश्चचार विपुलमुत्तरे नर्मदातटे

ఓ రాజా, శ్రేష్ఠుడైన మణినాగుడు నర్మదా జలాన్ని ఆశ్రయించి, నర్మదా ఉత్తర తీరంలో విస్తారమైన తపస్సు చేశాడు।

Verse 33

मातृशापभयात्पार्थ ध्यायते कामनाशनम् । अच्छेद्यमप्रतर्क्यं च विनाशोत्पत्तिवर्जितम्

ఓ పార్థా, తల్లి శాపభయంతో అతడు కామనాశకమైన పరతత్త్వాన్ని ధ్యానించాడు—అది అచ్ఛేద్యము, అతర్క్యము, మరియు ఉత్పత్తి-వినాశరహితము।

Verse 34

वायुभक्षः शतं साग्रं तदर्धं रविवीक्षकः । एवं ध्यानरतस्यैव प्रत्यक्षस्त्रिपुरान्तकः

వందకు కొద్దిగా మించిన రోజులపాటు అతడు వాయువే ఆహారంగా జీవించాడు; దాని సగం కాలం సూర్యునిపై దృష్టిని నిలిపాడు. ఇలా ధ్యాననిష్ఠుడైన అతనికి త్రిపురాంతకుడు (శివుడు) ప్రత్యక్షమయ్యాడు।

Verse 35

साधु साधु महाभाग सत्त्ववांस्तु भुजंगम । त्वया भक्त्या गृहीतोऽहं प्रीतस्ते ह्युरगेश्वर । वरं याचय मे क्षिप्रं यस्ते मनसि वर्तते

సాధు, సాధు, మహాభాగ సత్త్వవంతుడైన భుజంగమా! నీ భక్తిచేత నేను వశమయ్యాను; హే ఉరగేశ్వరా, నేను నీపై ప్రసన్నుడను. నీ మనసులో ఉన్న వరాన్ని త్వరగా నన్ను అడుగు।

Verse 36

मणिनाग उवाच । मातृशापभयान्नाथ क्लिष्टोऽहं नर्मदातटे । त्वत्प्रसादेन मे नाथ मातृशापो भवेद्वृथा

మణినాగుడు అన్నాడు—హే నాథా! మాతృశాప భయంతో నేను నర్మదా తీరంలో బాధపడ్డాను. హే ప్రభూ, నీ ప్రసాదంతో నా మాతృశాపం వ్యర్థమగుగాక।

Verse 37

ईश्वर उवाच । हव्यवाहमुखं वत्स न प्राप्स्यसि ममाज्ञया । मम लोके निवासश्च तव पुत्र भविष्यति

ఈశ్వరుడు అన్నాడు—వత్సా, నా ఆజ్ఞచేత నీవు ‘హవ్యవాహముఖ’ స్థితిని పొందవు. అయితే నీ కుమారుడు నా లోకంలో నివాసాన్ని పొందును.

Verse 38

मणिनाग उवाच । अत्र स्थाने महादेव स्थीयतामंशभागतः । सहस्रांशेन भागेन स्थीयतां नर्मदाजले । उपकाराय लोकानां मम नाम्नैव शङ्कर

మణినాగుడు అన్నాడు—హే మహాదేవా, ఈ స్థలంలో అంసభాగంగా విరాజిల్లుము. హే శంకరా, నర్మదా జలంలో సహస్రాంశ భాగంగా నివసించుము; లోకహితార్థం నా నామంతోనే.

Verse 39

ईश्वर उवाच । स्थापयस्व परं लिङ्गमाज्ञया मम पन्नग । इत्युक्त्वान्तर्हितो देवो जगाम ह्युमया सह

ఈశ్వరుడు అన్నాడు—హే పన్నగ, నా ఆజ్ఞచేత పరమ లింగాన్ని స్థాపించు. ఇలా చెప్పి దేవుడు అంతర్హితుడై ఉమాతో కలిసి వెళ్లిపోయెను.

Verse 40

मार्कण्डेय उवाच । तत्र तीर्थे तु ये गत्वा शुचिप्रयतमानसाः । पञ्चम्यां वा चतुर्दश्यामष्टम्यां शुक्लकृष्णयोः

మార్కండేయుడు పలికెను—శుచిగా, నియమిత మనస్సుతో ఆ తీర్థానికి వెళ్లువారు శుక్లపక్షములో గాని కృష్ణపక్షములో గాని పంచమీ, చతుర్దశీ లేదా అష్టమీన (అక్కడికి వెళ్లి)…

Verse 41

अर्चयन्ति सदा पार्थ नोपसर्पन्ति ते यमम् । दध्ना च मधुना चैव घृतेन क्षीरयोगतः

హే పార్థా, అక్కడ నిత్యం అర్చన చేయువారిని యముడు సమీపించడు; వారు పెరుగు, తేనె, నెయ్యి మరియు పాలను సమ్యకంగా కలిపి (పూజ చేస్తారు)।

Verse 42

स्नापयन्ति विरूपाक्षमुमादेहार्धधारिणम् । कामाङ्गदहनं देवमघासुरनिषूदनम्

వారు విరూపాక్షునికి అభిషేకస్నానం చేయుదురు—ఉమాదేవి దేహార్ధాన్ని ధరించిన దేవుడు, కాముని అవయవాలను దహించినవాడు, అఘాసురుని సంహరించినవాడు।

Verse 43

स्नाप्यमानं च ये भक्त्वा पश्यन्ति परमेश्वरम् । ते यान्ति च परे लोके सर्वपापविवर्जितैः

భక్తితో అభిషేకస్నానం జరుగుచుండగా పరమేశ్వరుని దర్శించువారు, సమస్త పాపముల నుండి విముక్తులై పరలోకమునకు చేరుదురు।

Verse 44

श्राद्धं प्रेतेषु ये पार्थ चाष्टम्यां पञ्चमीषु च । ब्राह्मणैश्च सदा योग्यैर्वेदपाठकचिन्तकैः

హే పార్థా, ప్రేతులు/పితృదేవతల నిమిత్తం అష్టమీ మరియు పంచమీన శ్రాద్ధం చేయువారు, వేదపాఠము మరియు మననము చేయు యోగ్య బ్రాహ్మణులతో సదా (విధిగా నిర్వహించుదురు)।

Verse 45

स्वदारनिरतैः श्लक्ष्णैः परदारविवर्जितैः । षट्कर्मनिरतैस्तात शूद्रप्रेषणवर्जितैः

తమ స్వభార్యలోనే నిమగ్నులై, మృదుస్వభావముగలవారు, పరస్త్రీసంబంధం లేనివారు, షట్కర్మములలో నిమగ్నులై—ఓ తాత—శూద్రులను వ్యక్తిగత సేవకులుగా నియోగించనివారు కావాలి।

Verse 46

खञ्जाश्च दर्दुराः षण्ढा वार्द्धुष्याश्च कृषीवलाः । भिन्नवृत्तिकराः पुत्र नियोज्या न कदाचन

ఓ కుమారా! కుంటివారు, తీవ్రమైన రోగపీడితులు, షణ్ఢులు (నపుంసకులు), వృద్ధులు, కృషీవలులు (వ్యవసాయ కూలీలు), అలాగే అస్థిర జీవిక గలవారు—ఇవ్వరూ ఎప్పుడూ (అటువంటి కర్మలకు) నియోగింపబడరాదు।

Verse 47

वृषलीमन्दिरे यस्य महिषीं यस्तु पालयेत् । स विप्रो दूरतस्त्याज्यो व्रते श्राद्धे नराधिप

ఓ నరాధిపా! వృషలి (నీచజాతి స్త్రీ) ఇంటిలో తన మహిషిని (గేదె/ఎద్దు కాదు—మహిషి, గేదెమేక) పోషించువాడు అయిన బ్రాహ్మణుడు వ్రతములలోను శ్రాద్ధకర్మలలోను ప్రత్యేకంగా దూరమునుండి వర్జ్యుడు।

Verse 48

काणाष्टुंटाश्च मण्टाश्च वेदपाठविवर्जिताः । न ते पूज्या द्विजाः पार्थ मणिनागेश्वरे शुभे

ఓ పార్థా! ‘కాణాష్టుంఠ’ మరియు ‘మణ్ట’ అని పిలువబడుతూ వేదపాఠం లేనివారు, శుభమైన మణినాగేశ్వరక్షేత్రంలో ద్విజులుగా పూజింపబడరు।

Verse 49

यदीच्छेदूर्ध्वगमनमात्मनः पितृभिः सह । सर्वाङ्गरुचिरां धेनुं यो दद्यादग्रजन्मने

ఎవరైనా తనకు పితృులతో కూడి ఊర్ధ్వలోకగమనము కావలెనని కోరితే, అతడు సర్వాంగములలో రమ్యమైన ధేనువును అగ్రజన్ముడైన (శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణునికి) దానమివ్వాలి।

Verse 50

स याति परमं लोकं यावदाभूतसम्प्लवम् । ततः स्वर्गाच्च्युतः सोऽपि जायते विमले कुले

అతడు మహాప్రళయము వరకు పరమ లోకమును పొందును. ఆపై స్వర్గమునుండి చ్యుతుడైనప్పటికీ నిర్మల వంశములో మళ్లీ జన్మించును.

Verse 51

ये पश्यन्ति परं भक्त्या मणिनागेश्वरं नृप । न तेषां जायते वंशे पन्नगानां भयं नृप

హే నృపా! పరమ భక్తితో మణినాగేశ్వరుని దర్శించువారికి వారి వంశములో సర్పభయం కలుగదు, హే రాజా।

Verse 52

पन्नगः शङ्कते तेषां मणिनागप्रदर्शनात् । सौपर्णरूपिणस्ते वै दृश्यन्ते नागमण्डले

మణినాగ ప్రభావము ప్రదర్శితమైనందున సర్పములు వారిని భయపడును; నాగలోకములో వారు గరుడరూపులుగా దర్శనమిస్తారు.

Verse 53

फलानि चैव दानानां शृणुष्वाथ नृपोत्तम । अन्नं संस्कारसंयुक्तं ये ददन्ते नरोत्तमाः

ఇప్పుడు, హే నృపోత్తమా, దానఫలములను వినుము. యెవరు విధిసంస్కారసహితమైన అన్నదానము చేస్తారో ఆ నరోత్తములు…

Verse 54

तोयं शय्यां तथा छत्रं कन्यां दासीं सुभाषिणीम् । पात्रे देयं यतो राजन् यदीच्छेच्छ्रेय आत्मनः

జలము, శయ్య, ఛత్రం; కన్య, మధురభాషిణీ దాసి—హే రాజా, స్వశ్రేయస్సు కోరితే ఇవి యోగ్య పాత్రునికి దానమివ్వవలెను.

Verse 55

सुरभीणि च पुष्पाणि गन्धवस्त्राणि दापयेत् । दीपं धान्यं गृहं शुभ्रं सर्वोपस्करसंयुतम्

సుగంధ పుష్పాలు, సువాసన ద్రవ్యాలు, వస్త్రాలు దానం చేయించాలి; అలాగే దీపం, ధాన్యం, మరియు సమస్త ఉపకరణాలతో కూడిన శుభ్రమైన శుభ గృహమును కూడా ఇవ్వించాలి।

Verse 56

ये ददन्ते परं भक्त्या ते व्रजन्ति त्रिविष्टपम् । मणिनागे नृपश्रेष्ठ यच्च दानं प्रदीयते

పరమ భక్తితో దానం చేసే వారు త్రివిష్టపం (స్వర్గం) చేరుతారు. ఓ నృపశ్రేష్ఠా! మణినాగంలో ఏ దానం సమర్పించబడుతుందో అది మహాపుణ్యప్రదం.

Verse 57

तस्य दानस्य भावेन स्वर्गे वासो भवेद्ध्रुवम् । पातकानि प्रलीयन्ते आमपात्रे यथा जलम्

ఆ దానంలోని శుద్ధ భావం వల్ల స్వర్గవాసం నిశ్చయమవుతుంది. పాపాలు కరిగిపోతాయి, కాల్చని మట్టి పాత్రలో నీరు మాయమయ్యినట్లుగా।

Verse 58

नर्मदातोयसंसिद्धं भोज्यं विप्रे ददाति यः । सोऽपि पापैर्विनिर्मुक्तः क्रीडते दैवतैः सह

నర్మదా జలంతో సిద్ధమైన భోజ్యాన్ని బ్రాహ్మణునికి ఇచ్చేవాడు కూడా పాపముక్తుడై దేవతలతో కలిసి ఆనందంగా విహరిస్తాడు।

Verse 59

ततः स्वर्गच्युतानां हि लक्षणं प्रवदाम्यहम् । दीर्घायुषो जीवपुत्रा धनवन्तः सुशोभनाः

ఇక స్వర్గం నుండి చ్యుతులైన వారి లక్షణాలను నేను చెబుతున్నాను—వారు దీర్ఘాయుష్కులు, జీవించి ఉన్న కుమారులతో యుక్తులు, ధనవంతులు, మరియు కాంతిమంతులై శోభిస్తారు।

Verse 60

सर्वव्याधिविनिर्मुक्ताः सुतभृत्यैः समन्विताः । त्यागिनो भोगसंयुक्ता धर्माख्यानरताः सदा

వారు సమస్త వ్యాధుల నుండి విముక్తులు, కుమారులు మరియు సేవకులతో పరివృతులు. త్యాగులై ఉండి కూడా ధర్మోచిత భోగాలతో యుక్తులు, ఎల్లప్పుడూ ధర్మకథా శ్రవణ‑కీర్తనలో రమిస్తారు।

Verse 61

देवद्विजगुरोर्भक्तास्तीर्थसेवापरायणाः । मातापितृवशा नित्यं द्रोहक्रोधविवर्जिताः

వారు దేవుడు, ద్విజులు (బ్రాహ్మణులు), గురువుల పట్ల భక్తులు; తీర్థసేవలో నిబద్ధులు. ఎల్లప్పుడూ తల్లిదండ్రుల ఆజ్ఞలో ఉండి, ద్రోహం‑క్రోధం లేనివారు।

Verse 62

एभिरेव गुणैर्युक्ता ये नराः पाण्डुनन्दन । सत्यं ते स्वर्गादायाताः स्वर्गे वासं व्रजन्ति ते

హే పాండునందన! ఈ గుణాలతో యుక్తులైన మనుష్యులు నిజంగా స్వర్గం నుండి వచ్చినవారు; వారు మళ్లీ స్వర్గంలోనే నివాసానికి చేరుతారు।

Verse 63

सर्वतीर्थवरं तीर्थं मणिनागं नृपोत्तम । तीर्थाख्यानमिदं पुण्यं यः पठेच्छृणुयादपि

హే నృపోత్తమా! మణినాగం సమస్త తీర్థాలలో శ్రేష్ఠమైన తీర్థం. ఈ తీర్థపు పుణ్యాఖ్యానాన్ని ఎవడు చదువుతాడో లేదా వినుతాడో కూడా—

Verse 64

सोऽपि पापैर्विनिर्मुक्तः शिवलोके महीयते । न विषं क्रमते तेषां विचरन्ति यथेच्छया

అతడూ పాపాల నుండి విముక్తుడై శివలోకంలో గౌరవింపబడతాడు. వారికి విషం ప్రభావం చూపదు; వారు ఇష్టానుసారం సంచరిస్తారు।

Verse 65

भाद्रपद्यां च यत्षष्ठ्यां पुण्यं सूर्यस्य दर्शने । तत्फलं समवाप्नोति आख्यानश्रवणेन तु

భాద్రపద మాసం షష్ఠినాడు సూర్యదర్శనంతో కలిగే పుణ్యఫలం, ఈ పవిత్రాఖ్యానాన్ని వినడం మాత్రముచేతనే లభిస్తుంది।

Verse 72

। अध्याय

అధ్యాయము। (అధ్యాయ సూచిక/ముగింపు చిహ్నం)